Badania

19 czerwca 2016

Helicobacter pylori – diagnostyka, badanie, cena. To warto wiedzieć

Helicobacter pylori – co to takiego? Helicobacter pylori jest bakterią odkrytą stosunkowo niedawno, bo w 1983 roku. Najnowsze badania kliniczne potwierdziły, że jest ona przyczyną: ponad 90% zapaleń błony śluzowej żołądkaponad połowy wrzodów dwunastnicy i wrzodów żołądka Statystyki potwierdzają także, że znaczny procent chorych na raka żołądka jest zainfekowanych Helicobacter pylori. W Polsce zakażenie Helicobacter pylori wykrywa się u około 70% dorosłych osób. Niestety tylko niewielki odsetek nosicieli tej bakterii zdaje sobie sprawę z jej obecności, gdyż często nie występują żadne niepokojące objawy. Do zakażenia dochodzi drogą pokarmową. Zgromadzona dotychczas wiedza na temat biologii Helicobacter pylori spowodowała, że do leczenia choroby wrzodowej lekami zmniejszającymi wydzielanie kwasu żołądkowego włącza się terapię antybiotykową Helicobacter pylori – diagnostyka zakażenia Wśród metod rozpoznania zakażenia H. pylori można wyróżnić metody inwazyjne, które wymają wykonania endoskopii oraz metody nieinwazyjne. Helicobacter pylori – diagnostyka inwazyjna Metody inwazyjne wymagają wykonania gastroskopii i pobrania wycinków błony śluzowej żołądka. W pobranym materiale tkankowym wykonywany jest test ureazowy, wycinek tkanki z części odźwiernikowej poddawany jest badaniu histologicznemu i może być wykorzystany do założenia hodowli H. pyliri in vitro. Helicobacter pylori – diagnostyka nieinwazyjna Wśród nieinwazyjnych metod rozpoznania zakażenia H. pylori, wyróżnia się testy oddechowe, test wykrywający antygeny H. pylori w kale oraz testy serologiczne. W DIAGNOSTYCE możesz wykonać wszystkie badania nieinwazyjne. Mocznikowy test oddechowy oparty jest na hydrolizie mocznika (spożytego przez pacjenta) przez ureazę H. pylori. Zarówno test oddechowy, jak i oznaczenie obecności antygenów H. pylori w kale stanowią podstawowe testy do rozpoznawania zakażenia H. pylori oraz kontroli skuteczności leczenia, u pacjentów, u których (z różnych powodów) nie planuje się wykonania gastroskopii. W laboratorium DIAGNOSTYKI wykonywane jest także serologiczne badanie krwi w kierunku Helicobacter pylori wykrywające ilościowo przeciwciała IgG specyficzne w stosunku do antygenów H. pylorii Helicobacter pylori IgG – test ilościowy. Test jest badaniem potwierdzającym kontakt układu odpornościowego badanego z bakterią, chociaż nie jest w stanie rozróżnić czy jest to kontakt obecny, czy w przeszłości, gdyż przeciwciała IgG utrzymują się latami. Z tego względu test nie nadaje się do monitorowania postępów leczenia czy też potwierdzenia pełnej eradykacji zakażenia. Jest natomiast przydatny do badań przesiewowych w kierunku zakażenia H. pylori, a z wyboru u osóbz czynnikami, które zmniejszają czułość pozostałych testów (np. z aktywnym krwawieniem z wrzodu żołądka) czy w sytuacji,  gdy nie można wykonać badań endoskopowych lub testu oddechowego Uwaga: Często objawy zakażenia bakterią przypominają objawy zatrucia pokarmowego. Po kilku dniach objawy ustępują, ale Helicobacter pylori jest od tego momentu obecna w błonie śluzowej żołądka i stanowi zagrożenie. Diagnostyka Helicobacter pylori – cena W zależności od placówki, ceny mogą się różnić. Koszt testu oddechowego wynosi około 270 zł, a oznaczenie przeciwciał IgG około 40 zł. POBIERZ ULOTKĘ  

19 czerwca 2016

Profilaktyczne badania prostaty (PSA)

Choroby gruczołu krokowego są coraz powszechniej występującymi schorzeniami – co drugi mężczyzna po 50 roku życia ma problemy z prostatą. Profilaktyczne badania prostaty (PSA) Choroby gruczołu krokowego są coraz powszechniej występującymi schorzeniami – co drugi mężczyzna po 50 roku życia ma problemy z prostatą. W krajach o wyższej świadomości zdrowotnej badanie prostaty stanowi rutynowy element profilaktyki zdrowotnej – tylko regularne badania są w stanie uchronić przed najbardziej niebezpiecznym, rozwijającym się często bezobjawowo, nowotworem prostaty. Dodatkowym problemem jest to, iż dla wielu mężczyzn jest to temat wstydliwy i kojarzy się z koniecznością wykonania nieprzyjemnego badania per rectum. Jednak rutynowa kontrola prostaty jest możliwa przy wykorzystaniu testów krwi. Stanowią one łatwy i bezinwazyjny sposób umożliwiający wczesne wykrycie zmian w obrębie gruczołu krokowego. Jak wykryć choroby prostaty? Niepokojące objawy świadczące o problemach z prostatą to częstsze niż zwykle oddawanie moczu, zwłaszcza w nocy, nagłe parcia na mocz, trudności z oddawaniem moczu. Niezależnie jednak czy objawy występują czy nie, wskazane jest, aby każdy mężczyzna systematycznie poddawał się oznaczeniom PSA w surowicy. Do badania poziomu PSA, będącego markerem prostaty wystarczy jedynie próbka krwi pobrana tak jak do rutynowych badań. Zwiększone stężenie PSA w surowicy stwierdza się głównie w przypadku raka prostaty, w stanach zapalnych lub rozroście łagodnym narządu. Oznaczanie stosunku fPSA/PSA jest szczególnie pomocne we wczesnym wykryciu raka prostaty. Po 50. roku życia badanie poziomu PSA powinno być wykonywane przynajmniej raz do roku. Jak dzielimy choroby związane z prostatą? Choroby gruczołu krokowego dzieli się na trzy zasadnicze grupy: Stany zapalne występują zarówno u ludzi młodych, jak i starszych. Przyczyną choroby są powszechnie występujące drobnoustroje. Łagodny rozrost gruczołu krokowego polega na powiększeniu gruczołu krokowego, co w konsekwencji powoduje nasilające się zaburzenia funkcji oddawania moczu. Rak prostaty jest coraz powszechniej występującym nowotworem wśród mężczyzn w średnim wieku. Często wczesnym etapom choroby nie towarzyszą żadne niepokojące objawy, dlatego tak ważne jest poddawanie się corocznym badaniom profilaktycznym. POBIERZ ULOTKĘ

19 czerwca 2016

Borelioza – objawy, przyczyny i leczenie

Boreliozę, znaną również pod nazwą choroby z Lyme, wywołują bytujące w przewodzie pokarmowym kleszcza bakterie – krętki z rodzaju Borrelia. Najczęściej występującym symptomem choroby, pojawiającym się wokół miejsca ukąszenia jest rumień wędrujący. Do rzadziej obserwowanych objawów należy zapalenie stawów, zapalenie mięśnia sercowego, czy też porażenie nerwów, świadczące o zajęciu przez chorobę układu nerwowego. Sprawdź czym się charakteryzują poszczególne stadia boreliozy i jak zdiagnozować chorobę. Borelioza – co musisz wiedzieć? Borelioza jest w Polsce najczęściej diagnozowaną chorobą wśród tych, do których przyczyn występowania zalicza się ugryzienie przez kleszcza. Jedynym winowajcą odpowiedzialnym za transmisję do organizmu człowieka gram-ujemnych bakterii – krętków Borrelia (Borrelia burgdorferi, Borrelia afzeli, Borrelia garinii, Borrelia spielmani…) jest gatunek kleszczy z rodzaju Ixodes. Gdzie występuje borelioza? Naturalnym środowiskiem życia, tego żywiącego się krwią ssaków pajęczaka, są lasy liściaste i mieszane, łąki oraz zarośla nad brzegami zbiorników wodnych. Ostatnimi laty, ze względu na co raz częstsze przypadki ukąszeń,  do miejsc bytowania kleszczy zalicza się także parki miejskie, wiejskie i miejskie ogródki przydomowe, oraz ogródki działkowe. Do rejonów o zwiększonym ryzyku zakażenia boreliozą zalicza się północno-wschodnie, mocno zalesione obszary Polski, Małopolskę, Śląsk, Podkarpacie i Lubelszczyznę. Corocznie obserwuje się rosnącą ilość przypadków boreliozy w całym kraju. Największe ryzyko zakażenia krętkami Borrelia przypada na okres wzmożonego żerowania kleszcza, czyli na przełom marca i kwietnia, lipiec (sezon jagodowy) i wrzesień (sezon grzybowy). Należy jednak pamiętać, że ze względu na ocieplenie klimatu i łagodne zimy, ukąszenie przez kleszcza może przydarzyć się przez cały rok. Borelioza – objawy i postacie Borelioza daje objawy ze strony różnych narządów i układów. Typowym, wczesnym  dla boreliozy (nie zawsze występującym!!!) i bardzo istotnym dla postawienia diagnozy objawem jest rumień wędrujący, czyli koncentrycznie powiększająca się zmiana skórna pojawiająca się wokół miejsca ukąszenia. Rumień wędrujący niestety nie dotyczy wszystkich pacjentów z rozwijającą się wczesną postacią boreliozy. Jest obserwowany u około 70% zakażonych i pojawia się od 3 do 30 dni po ukąszeniu (na ogół około 7 dnia). Ponieważ rumień wędrujący stanowi objaw patognomoniczny boreliozy, czyli charakterystyczny tylko i wyłącznie dla tej choroby, jego obecność zwalnia z konieczności dalszego diagnozowania i umożliwia pewne postawienie diagnozy. Jeżeli w okresie występowania rumienia wędrującego, nie zostanie zastosowane leczenie, w przeciągu kilku tygodni od ukąszenia, komórki bakterii drogą chłonki i naczyń krwionośnych rozprzestrzeniają się po całym organizmie wywołując różnorodne, często niecharakterystyczne objawy. Tak zwane stadium wczesne rozsiane charakteryzuje się najczęściej wysiękowym zapaleniem stawów, zapaleniem mięśnia sercowego lub procesem zapalnym toczącym się w układzie nerwowym. Dalsze zaniechanie leczenia wiąże się z wejściem boreliozy w późną fazę choroby, nasileniem objawów i trwałym uszkodzeniem zajętych narządów (opis objawów w tabelce poniżej). STADIA ZAAWANSOWANIA BORELIOZYBorelioza wczesna(zmiany miejscowe)– Rumień wędrujący– Chłoniak limfocytowy skóry(zgrubienie na płatku ucha, sutku lub mosznie)Borelioza wczesna(zmiany rozsiane)– Neuroborelioza (zapalenie opon mózgowych;mózgu; rdzenia; porażenie nerwów, najczęściejtwarzowego)– Ostre zapalenie stawów– Ostre zapalenie mięśnia sercowegoBorelioza późna– Neuroborelioza (zapalenie mózgu i rdzenia;neuropatie obwodowe)– Ostre zapalenie stawów– Przewlekłe zanikowe zapalenie skóry kończyn Należy podkreślić, że podział boreliozy na 3 stadia jest podziałem umownym i uproszczonym, ponieważ poszczególne fazy choroby mogą w ogóle nie występować (brak rumienia wędrującego), mogą też nakładać się na siebie lub występować równocześnie. Borelioza a ocena ryzyka zarażenia Dla oceny ryzyka zarażenia się boreliozą, ważna jest informacja na temat czasu, przez jaki kleszcz pozostawał wbity w skórę człowieka. Dowiedziono, że prawdopodobieństwo zakażenia krętkami Borrelia jest zależne od czasu żerowania kleszcza na organizmie człowieka i wynosi odpowiednio – 0% w przypadku czasu krótszego niż 24h, 12% dla 48h, 79% dla 72h i 94% dla 96h. Jeżeli ukąsił Cię kleszcz i oceniasz, że pozostawał w miejscu wkłucia przez okres dłuższy niż 24h, a mimo to nie masz po upływie kilku/kilkunastu dni niepokojących objawów (koncentrycznego rumienia wokół miejsca ukłucia, bóli stawów, bóli mięśni, złego samopoczucie, gorączki lub stanów podgorączkowych), nie znaczy to, że w Twoim organizmie nie postępuje infekcja. Borelioza rozwija się powoli i  bez odpowiednich badań laboratoryjnych jest trudna do zdiagnozowania. Diagnozę choroby dodatkowo utrudnia fakt, że ok. 2/3 chorych nie pamięta ukąszenia przez kleszcza. Pewne rozpoznanie choroby, bez konieczności wykonywania badań laboratoryjnych, umożliwia jedynie stwierdzenie obecności rumienia wędrującego.  W niektórych przypadkach, z powodu braku objawów towarzyszących ukąszeniu przez kleszcza, pacjenci zapominają o zaistniałej sytuacji, która mogła doprowadzić do zakażenia. Nie wiążą możliwości rozwijania się wczesnej postaci boreliozy z nieswoistymi lekkimi objawami grypopodobnymi, lub też bólami stawów występującymi po ukąszeniu, tłumacząc je infekcją wirusową lub incydentem przeziębienia. W takich przypadkach do zdiagnozowania przyczyn nieustępujących i przewlekających się  dolegliwości konieczna jest diagnostyka laboratoryjna. Jakie zmiany zachodzą w układzie immunologicznym po zakażeniu krętkami Borrelia? Po ukąszeniu przez kleszcza, krętki Borrelia pozostają w skórze w okolicy wniknięcia przez kilka dni, a następnie wraz z krwią przedostają się do innych narządów i tkanek. Infekcja zapoczątkowuje ciąg reakcji odpornościowych, których celem jest wyeliminowanie zakażenia. Początkowo uruchamiane są niespecyficzne mechanizmy obronne (tzw. wrodzone), takie jak aktywacja komórek żernych, tzw. makrofagów, czy produkcja cytokin, których zadaniem jest ograniczenie ekspansji patogenu. Na tym etapie najczęściej występuje odczyn zapalny. W tym okresie w surowicy nie wykrywa się jeszcze swoistych przeciwciał. W kolejnym etapie rozwija się swoista odpowiedź układu odpornościowego, objawiająca się produkcją przeciwciał skierowanych przeciwko krętkom Borrelia. Przeciwciała, pojawiające się jako pierwsze to przeciwciała klasy IgM (tzw. przeciwciała wczesnej fazy), które można wykryć w surowicy już po około 4 tygodniach od momentu zakażenia i zwykle są obecne w surowicy przez 4 do 6 miesięcy. Po 6 do 8 tygodni po zakażeniu, pojawiają się przeciwciała klasy IgG, które utrzymują się w surowicy krwi przez kilka lat. Sekwencyjność pojawiania się przeciwciał typu IgM i IgG w organizmie człowieka z powodzeniem wykorzystuje się w diagnostyce laboratoryjnej różnych faz i stopnia zaawansowania boreliozy. Badania na boreliozę Podstawową, laboratoryjną metodą diagnostyczną są wykonywane z krwi żylnej testy serologiczne, polegające na wykrywaniu we krwi swoistych dla krętków Borrelia przeciwciał, wytwarzanych przez nasz organizm w odpowiedzi na zakażenie. Wykrycie wyłącznie przeciwciał w klasie IgM Borelioza IgM – Sprawdź cenę badania na borelioze IgM we krwi – DIAGNOSTYKA świadczy o wczesnym etapie choroby,  natomiast przeciwciał w klasie IgG Borelioza IgG badanie – Sprawdź cenę badania krwi na boreliozę IgG – DIAGNOSTYKA, o etapie bardziej zaawansowanym lub o przebyciu choroby w przeszłości. Możliwe jest jednoczesne współwystępowanie obu klas przeciwciał, świadczące o zarażeniu się krętkami Borrelia w przeciągu ostatnich kilku miesięcy. Przesiewową metodą oznaczania przeciwciał obu klas, którą stosuje się w pierwszej kolejności do diagnozowania boreliozy jest bardzo czuła metoda immunoenzymatyczna (ELISA) lub chemiluminescencja (CLIA). Ujemny wynik badania uzyskany tymi metodami uznaje się za wiarygodny i nie należy weryfikować go z użyciem innej metody.  Natomiast w przypadku otrzymania pozytywnego lub nierozstrzygającego wyniku, konieczne jest zweryfikowanie go przez  powtórzenie badania metodą o wysokiej swoistości – Westernblot. Takie dwustopniowe postępowanie w przypadku wyniku pozytywnego, lub nierozstrzygającego jest zalecane od 2018 roku przez PTEiLChZ (Polskie Towarzystwo Epidemiologów i Lekarzy Chorób Zakaźnych), a także towarzystwo CDC (Centers for Disease Control and Prevention, Atlanta).  Obie metody: wykrywanie przeciwciał  Borelioza IgM/IgG ELISA/CLIA oraz potwierdzanie ich swoistości metodą Westernblot https://diag.pl/sklep/badania/borelioza-igm-met-western-blot/ Borelioza IgG met. Western Blot – Badania – Sklep DIAGNOSTYKI – Online kupisz badania w obniżonych cenach należą do podstawowej i zalecanej serodiagnostyki boreliozy. Można je stosować w odniesieniu do materiałów różnego pochodzenia: surowicy, lub płynu mózgowo – rdzeniowego, badanego w przypadku wystąpienia objawów neuroboreliozy, kiedy  to przeciwciała mogą być nieobecne w surowicy. Należy jednak pamiętać, że zbyt wczesne diagnozowanie choroby (w okresie poniżej 4 tygodni od ukąszenia) wiąże się z możliwością uzyskania wyników fałszywie negatywnych i błędnym postawieniem diagnozy. Pierwsze przeciwciała, wytworzone na skutek kontaktu organizmu z bakteriami Borrelia pojawiają się nie wcześniej niż po miesiącu od ukąszenia. Ważny jest również fakt, że dodatni wynik badań serologicznych bez współwystępowania objawów klinicznych, nie powinien stanowić podstawy do postawienia diagnozy i rozpoznania boreliozy. Wśród badań diagnostycznych umożliwiających postawienie prawidłowej diagnozy, dostępne są również badania molekularne,  polegające na wykrywaniu metodą PCR materiału genetycznego (DNA) krętków rodzaju Borrelia burgdorferi DNA met. real time PCR, jakościowo – Badania – Sklep DIAGNOSTYKI – Online kupisz badania w obniżonych cenach w materiale pobranym od osoby podejrzanej o infekcję, na ogół w płynie mózgowo-rdzeniowym lub płynie stawowym. Ze względu na inwazyjne metody pobierania materiału, badania te wykonywane są wyłącznie w uzasadnionych przypadkach na zlecenie lekarza. Czy warto zbadać wyciągniętego z miejsca wkłucia kleszcza? Istnieje możliwość potwierdzenia obecności materiału genetycznego krętków Borellia w kleszczu usuniętym z miejsca wkłucia Badanie kleszcza – Borrelia burgdorferi DNA met. real time PCR – Pakiety Badań – Sklep DIAGNOSTYKI – Online kupisz badania w obniżonych cenach. Świadomość pacjenta odnośnie nosicielstwa boreliozy przez kleszcza, zwiększa znacznie jego czujność na ewentualne wystąpienie szczególnie niespecyficznych, bardzo subtelnych objawów, świadczących o możliwym zakażeniu, oraz pomaga w podjęciu decyzji o dalszej diagnostyce choroby. Diagnostykę laboratoryjną boreliozy oraz badanie kleszcza można wykonać BEZ SKIEROWANIA OD LEKARZA w każdej placówce sieci laboratoriów medycznych DIAGNOSTYKA. Borelioza – leczenie Podstawą przyczynowego leczenia boreliozy jest antybiotykoterapia. Lekarz prowadzący chorego dokonuje wyboru antybiotyku, określa długość terapii, oraz sposób podawania antybiotyku. Prawidłowo dobrane leczenie we wczesnym stadium boreliozy, pozwala na wyleczenie w ponad 90% przypadków. Antybiotyku nie dobiera się na podstawie wykonanego antybiogramu, ponieważ przypadku boreliozy wykonywanie posiewu mikrobiologicznego nie ma zastosowania w diagnostyce choroby. Hodowla bakterii z rodzaju Borrelia jest pracochłonna i wykonuje się ją wyłącznie do celów naukowych. Profilaktyka boreliozy Na chwilę obecną niedostępna jest szczepionka przeciwko boreliozie. W związku z tym zapobieganie zakażeniu krętkami Borrelia polega przede wszystkim na unikaniu kontaktu z kleszczami, przez zwiększenie ostrożności w miejscach potencjalnego występowania tych pajęczaków.  Ważny w profilaktyce jest odpowiedni ubiór, zasłaniający większość ciała, rozpylanie na skórze repelentów (zalecany DEET – N,N-Dietylo-m-toluamid), czyli środków chemicznych odstraszających kleszcze,  oraz dokładne oglądanie skóry całego ciała po powrocie z terenów, na których mogło dojść do ukąszenia. W przypadku stwierdzenia ukąszenia najważniejsze jest natychmiastowe usunięcie kleszcza. Pamiętaj, by zrobić to we właściwy sposób, używając specjalnej pęsety dostępnej w aptece. Nie wykręcaj kleszcza, nie przypalaj, nie wydrapuj, nie wyciskaj, nie smaruj alkoholem ani żadnymi tłustymi substancjami. Takie zabiegi zwiększają ilość wydalanych do krwi wymiocin i śliny kleszcza, co zwiększa ryzyko zakażenia. Po usunięciu kleszcza, przemyj ranę środkiem odkażającym. Obserwuj miejsce wkłucia przez kolejny miesiąc, by nie przeoczyć pojawienia się rumienia wędrującego. Warto zadbać także o ochronę przeciwkleszczową psów i kotów, które mogą zawlec kleszcze do mieszkania. Według aktualnych zaleceń, w przypadku stwierdzonego ugryzienia przez kleszcza nie stosuje się profilaktycznej antybiotykoterapii aż do momentu wystąpienia objawów klinicznych (np. rumienia wędrującego). Wyjątek stanowi pogryzienie przez więcej niż jednego pajęczaka.    

19 czerwca 2016

Testy alergiczne z krwi – ile kosztują, co warto wiedzieć?

Alergia jest nieprawidłową reakcją układu odpornościowego organizmu, na związki lub substancje (alergeny), które powinien ignorować. Sprawdź, w jaki sposób może objawiać się alergia i na czym polegają testy alergiczne. Czym jest alergia? Alergia jest nieprawidłową reakcją układu odpornościowego organizmu, na związki lub substancje (alergeny), które powinien ignorować. U osób obciążonych alergią układ immunologiczny ‘myli’ pyłki traw, drzew i chwastów, jad owadów i inne alergeny z groźnymi dla zdrowia mikroorganizmami. Po pierwszym kontakcie z alergenem, organizm mobilizuje komórki układu odpornościowego i rozpoczyna produkcję swoistych przeciwciał przeciwko pozornemu wrogowi. Kolejny kontakt z alergenem wywołuje lawinową reakcję gotowych przeciwciał, a w konsekwencji uwalnianie histaminy i innych mediatorów stanu zapalnego, odpowiedzialnych za objawy związane z alergią. Alergia jest częstym zjawiskiem! Najczęstsze choroby alergiczne występują u 10-25% populacji społeczeństw krajów wysokorozwiniętych. Ryzyko ich wystąpienia jest większe u osób, których rodzice bądź rodzeństwo cierpią z powodu alergii. Objawy alergii Najczęstsze choroby alergiczne to alergiczny nieżyt spojówek i nosa, astma alergiczna, niektóre postacie pokrzywki oraz atopowe zapalenie skóry. Choroby te objawiają się łzawieniem, zaczerwieniem i swędzeniem spojówek, napadowym kichaniem, wyciekiem wodnistej wydzieliny lub uczuciem zatkania nosa, napadami duszności i świszczącego oddechu, wykwitami skórnymi o typie bąbla pokrzywkowego lub wyprysku. Powyższym dolegliwościom mogą także towarzyszyć objawy ogólnoustrojowe w postaci zaburzeń koncentracji i snu, podwyższonej temperatury ciała, bólu głowy oraz obniżenie nastroju. Rodzaje alergenów Alergeny, odpowiedzialne za wywołanie reakcji immunologicznej, można podzielić ze względu na drogę dostawania się do organizmu, na substancje wziewne (np. pyłki roślin, alergeny roztoczy kurzu domowego, sierść zwierząt czy grzyby pleśniowe), pokarmowe (np. białko mleka krowiego, orzeszki ziemne, ryby i owoce morza, soja), jady owadów błonkoskrzydłych (np. pszczoły miodnej), leki (np. antybiotyki β- laktamowe), alergeny zawodowe (np. lateks), białka podawane pozajelitowo (np. składniki krwi)  i inne. Natomiast alergeny wziewne dzieli się na występujące sezonowo, np. pyłki traw (np. kupkówka pospolita), zbóż (np. żyto), chwastów (np. babka lancetowata) oraz drzew (np. brzoza) oraz związki, z którymi kontakt możliwy jest przez cały rok (sierść zwierząt, roztocza kurzu domowego). Alergia na jad owadów Na uwagę zasługuje także problem nadwrażliwości na jad owadów błonkoskrzydłych, takich jak pszczoła miodna, osa, szerszeń. U osób uczulonych objawy po ich ukąszeniu mogą przybierać różnorodne formy – od nasilonej reakcji miejscowej w postaci rozległego obrzęku i bolesności w okolicy ukąszenia, po dramatyczne objawy obrzęku gardła i krtani czy też wstrząsu anafilaktycznego (spadek ciśnienia tętniczego krwi, utrata przytomności). Reakcje uczuleniowe na jad owadów błonkoskrzydłych są jednymi z najczęstszych przyczyn uogólnionej anafilaksji. Ryzyko wystąpienia takiej reakcji jest większe u ludzi, którzy przebyli podobny epizod w przeszłości lub byli wielokrotnie żądleni w krótkich odstępach czasu. Dodatkowymi czynnikami ryzyka są także współistniejące choroby układu krążenia lub układu oddechowego oraz starszy wiek. Testy alergiczne – dlaczego warto diagnozować alergię? Choroby alergiczne stanowią istotny problem zdrowotny i społeczny. Są szeroko rozpowszechnione, a częstość ich występowania stale rośnie. Dolegliwości związane z alergią obniżają jakość życia, mogą być także zagrożeniem dla zdrowia, a w niektórych przypadkach przyczyną śmierci. Aby uniknąć powikłań, móc zastosować odpowiednie leczenie i uwolnić się od uporczywych objawów niezbędne jest zdiagnozowanie choroby oraz określenie, które alergeny są przyczyną dolegliwości. Na czym polega diagnostyka alergii? Czy istnieją testy alergiczne z krwi? Oprócz stwierdzenia charakterystycznych objawów klinicznych występujących po narażeniu na potencjalny alergen, wykonuje się punktowe testy skórne (np. w diagnostyce alergicznego nieżytu nosa), testy skórne płatkowe (np. w atopowym zapaleniu skóry czy w kontaktowej pokrzywce) oraz testy alergologiczne z krwi, polegające na oznaczeniu we krwi stężenia swoistych przeciwciał, tzn. immunoglobulin klasy E (IgE). Pomocne mogą być także wymazy cytologiczne z nosa, rynoskopia przednia i endoskopia nosa, próby prowokacyjne, a w przypadku podejrzenia astmy- badanie spirometryczne. Testy na alergię – jakie są zalety oznaczania specyficznych przeciwciał IgE? Oznaczenie alergenoswoistych przeciwciał, klasy IgE jest bezbolesną procedurą, związaną jedynie z pobraniem niewielkiej ilości krwi żylnej. Osoby, u których wykonywane jest oznaczenie stężenia swoistych IgE nie muszą przerywać zażywania leków przeciwalergicznych lub innych leków, które zaburzają wyniki testów skórnych. Pozostałe czynniki utrudniające interpretację testów skórnych, takie jak współistniejące choroby skóry, dermografizm, mała reaktywność skóry, obserwowana często u ludzi po 50 roku życia, nie maja wpływu na wynik oznaczeń stężenia swoistego IgE. Stężenie swoistych przeciwciał klasy IgE może być oznaczane osobno przeciwko poszczególnym alergenom, np. przeciwko pyłkowi brzozy lub jadowi osy, albo może być grupowane w panele zawierające zestaw najczęściej uczulających alergenów z danej grupy, np. mieszanka traw wczesnych lub mieszanka chwastów, panel pokarmowy, panel antybiotyków i inne. Oznaczenie swoistych przeciwciał przeciwko jadowi owada, podejrzanego o wywołanie reakcji uczuleniowej jest istotnym etapem kwalifikacji do immunoterapii swoistej, czyli odczulania, jednej z form leczenia nadwrażliwości na jad owadów błonkoskrzydłych. Ile kosztują testy alergiczne z krwi? Cena zależy od ilości badanych alergenów w danym panelu oraz metody przeprowadzenia badania. Oznaczenie stężenia swoistej IgE możesz wykonać w DIAGNOSTYCE. Jeśli masz jakieś wątpliwości lub nie wiesz jakie badanie wybrać, warto skorzystać z konsultacji online. Jak leczyć choroby związane z alergią? Leczenie chorób alergicznych jest procesem złożonym i polega na ograniczeniu lub całkowitym zlikwidowaniu narażenia na kontakt z alergenem oraz na stosowaniu leków należących do kilku grup farmakologicznych. Podstawową grupą leków są blokery receptora histaminowego typu pierwszego (np. cetyryzyna, loratydyna itd.) stosowane doustnie, a także w formie kropli do oczu. W leczeniu alergicznego nieżytu nosa istotna rolę odgrywają glikokortykosteroidy podawane wziewnie donosowo, zaś podstawą leczenia astmy alergicznej są wziewne glikokortykosteridy i długo działające β2– mimetyki wziewne (LABA). Dodatkowo w wybranych przypadkach chorych poddaje się odczulaniu. Lek. med. Agnieszka Padjas Oddział Kliniczny Kliniki Alergii i Immunologii Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie Zapraszamy do zapoznania się z naszą ofertą badań w kierunku alergii dostępną w sklepie internetowym. ZOBACZ e-PAKIET ALERGICZNY

19 czerwca 2016

Zakres badań

Diagnostyka oferuje najszerszy zakres badań laboratoryjnych w Polsce. Poniżej przedstawiona została ogólna oferta badań wykonywanych w Laboratoriach DIAGNOSTYKI. Szczegółowa oferta badań – wyszukaj badanie Hematologia: morfologia z automatycznym rozmazem, retikulocyty, eozynofilia,Koagulologia: PT, APTT, fibrynogen, D-dimery, antytrombina III.Chemia kliniczna: badania wykonywane dla diagnostyki miażdżycy, schorzeń wątroby, gospodarki elektrolitowej i innych,Zaawansowany monitoring cukrzycy: C-Peptyd, insulina, hemoglobina glikowana HbA1c.Badanie moczu,Badanie kału: krew utajona, pasożyty, resztki pokarmowe, lamblie, rota i adenowirusy.Diagnostyka chorób tarczycy: TSH, T3, T4, Ft3, Ft4, przeciwciała przeciwtarczycowe: anty-TG, anty-TPO, TRAb; tyreoglobulina.Inne hormony tarczycy i przytarczyc: PTH, kalcytonina, metabolity witaminy D3Hormony przysadkowe: GH, ACTH, FSH, LH, PRL,Hormony płciowe: estradiol, progesteron, testosteron, wolny testosteron, wolny estriol,Hormony nadnerczy: kortyzol, aldosteron, katecholaminy, DHEAHormony trzustki: insulina,Hormony i enzymy łożyskowe: hCG, PAPP-A, oksytocynaza, izooksytocynazaInne hormony i czynniki wzrostowe: leptyna, IGF-1, IGF-BP, erytropoetyna,Cytokiny: IL-6 ilościowoMarkery nowotworowe: PSA, wolny PSA, AFP, CA -125 (m. in. marker raka jajnika), CA – 19.9 (m. in. marker raka przewodu pokarmowego), CA – 15.3 (m. in. marker raka sutka, jajnika i płuc), CEA, TPS.Diagnostyka anemii: ferrytyna, witamina B12, kwas foliowy, transferyna.Diagnostyka infekcji: borelioza, grypa i paragrypa, HIV, cytomegalia (CMV), mononukleoza (EBV), mykoplazma, bruceloza, toksoplazmoza, toksokaroza, Helicobacter pylori, listerioza, chlamydia, pneumocystoza.Diagnostyka wirusowego zapalenia wątroby: HBsAg, anty-HBs, anty-HCV, HCV-RNA, HBeAg, anty-HBe, anty-HAV.Grupy krwi wraz z Kartą Grupy KrwiAutoimmunologia: szeroki panel badań w tym przeciwciała: przeciwjądrowe, antykardiolipinowe, dsDNA, ANCA, przeciw plemnikom, składniki dopełniacza, anty-CCP (marker RZS).Diagnostyka osteoporozy: pyrylinks D, osteokalcyna, ICTPDiagnostyka ostrego niedokrwienia mięśnia sercowego: CK-MB, troponina I, mioglobina.Monitorowanie stężenia leków: digoksyna, teofilina, leki przeciwpadaczkowe.Oznaczanie narkotyków w moczu: opiatów, amfetaminy, marihuany.Alergologia: ponad 200 pojedynczych alergenów (m. in. roztocza, mleko, trawy, drzewa, żywność) oraz system paneli PolyCheck (panele: pokarmowy, oddechowy, mieszany).Badania wykonywane metodami biologii molekularnej PCR, RT-PCR.Mikrobiologia z mykologią.

19 czerwca 2016

Diagnostyka niepłodności – czynnik żeński i męski

Problem niepłodności może dotyczyć jedynie mężczyzny (niepłodność męska) lub tylko kobiety (niepłodność żeńska), ale także obu partnerów (niepłodność małżeńska). Diagnostyka niepłodności – czynnik żeński i męski Niepłodność, która dotyka wiele małżeńskich par, została uznana przez Światową Organizację Zdrowia za chorobę społeczną. Według statystyk światowych, problem niepłodności dotyczy 8-18% par (w Polsce niepłodność oceniana jest na 14-20% co stanowi około 1 mln par). Problem niepłodności może dotyczyć jedynie mężczyzny (niepłodność męska) lub tylko kobiety (niepłodność żeńska), ale także obu partnerów (niepłodność małżeńska). W około 10% przypadków dostępnymi metodami diagnostycznymi nie udaje się ustalić przyczyny niepłodności – mówimy wówczas o niepłodności idiopatycznej. Czynnik męski stanowi o niepłodności pary, według różnych autorów, w 30-60 %. Badanie nasienia powinno być wykonane w każdym przypadku, gdy kobieta nie zachodzi w ciążę w ciągu pierwszego roku mimo regularnego współżycia bez stosowania metod antykoncepcji. W przypadku podejrzenia przyczyny niepłodności ze stron męskiej, rutynowe badanie nasienia jest najważniejszym narzędziem diagnostycznym. Rodzaje niepłodności kobiecej Istnieje wiele podziałów niepłodności. Według jednego z kryteriów rozróżniamy: niepłodność pierwotną, gdy kobieta nigdy nie była w ciąży, niepłodność wtórną, gdy kobieta była już w ciąży zakończonej porodem lub poronieniem (naturalnym lub sztucznym) i nie może ponownie zajść w ciążę, oraz niemożność donoszenia ciąży – sytuacja, w której nie ma kłopotów z zajściem w ciążę, natomiast kończą się one poronieniem lub porodem przedwczesnym. Najczęstszymi przyczynami niepłodności kobiecej jest niedrożność jajowodów (30-35%) oraz zaburzenia hormonalne (25%). Przyczyny męskiej niepłodności można podzielić na przedjądrowe (zaburzenia hormonalne), jądrowe (wrodzone uszkodzenia jąder oraz uszkodzenia powodowane czynnikami zewnętrznymi, np.: chemio- i radioterapia, wysokie temperatury, czynniki infekcyjne, środowiskowe, immunologiczne, żylaki powrózka nasiennego, wnętrostwo) i pozajądrowe. Przyczyny pozajądrowe to m.in. niedrożność nasieniowodów (wrodzona, poinfekcyjna), infekcje gruczołów dodatkowych (stany zapalne prostaty), zaburzenia wzwodu i ejakulacji (wsteczna ejakulacja), anomalie penisa. Wśród czynników ryzyka niepłodności zarówno kobiet jak i mężczyzn wymienia się infekcje narządów miednicy mniejszej (zapalenie jąder lub przydatków o różnej etiologii: rzeżączkowe zapalenie jąder, świnkowe zapalenie jąder, kiła, zakażenia Chlamydia trachomatis, Mycoplasma sp) oraz choroby układowe (np. choroby układu krążenia, przewlekłe zapalenie nerek, cukrzyca, niedokrwistość, choroby tarczycy, zaburzenia odżywiania, czynna gruźlica i choroby przewlekłe układu oddechowego, choroby trzustki i wątroby, alkoholizm). Na wzrost ryzyka niepłodności mają wpływ również czynniki środowiska i niektóre leki (np. duże dawki androgenów, estrogenów i kortykosteroidów, leki cytotoksyczne, neuroleptyki i antydepresanty, spironolakton). Nie bez znaczenia jest także wiek – u kobiet powyżej 30 r.ż. i u mężczyzn powyżej 40 r.ż. rośnie ryzyko niepłodności. Diagnostyka niepłodności żeńskiej Badanie przyczyn niepłodności dotyczącej kobiety obejmuje szereg metod, wśród których wymienia się: Badania cykli miesiączkowych (pomiar temperatury, oznaczenia hormonalne i USG) Badania oceniające budowę narządów płciowych wraz z oceną drożności jajowodów (metody obrazowe, diagnostyczno-operacyjne, np.: histerosalpingografia, laparoskopia, histeroskopia) Badanie zaburzeń miesiączkowania O braku jajeczkowania mogą świadczyć zaburzenia miesiączkowania, takie jak np. brak cyklicznych krwawień miesiączkowych. W zależności od rodzaju współistniejących zaburzeń podzielono je na VII grup (wg WHO), co pozwala na zastosowanie optymalnego leczenia i skrócenie drogi do osiągnięcia owulacji. Diagnostyka hormonalna Jeżeli stwierdzi się brak owulacji, można rozpocząć diagnostykę endokrynologiczną (hormonalną). Bezpośrednią przyczyną niewystępowania jajeczkowania jest nieprawidłowe dojrzewanie pęcherzyka jajnikowego, zależne od stymulacji hormonami podwzgórza i przysadki. Dlatego też w początkowej fazie cyklu miesiączkowego (fazie folikularnej) ocenia się stężenia gonadotropin przysadkowych (hormonów produkowanych przez przysadkę): FSH – folikulotropiny, odpowiedzialnej m. in. za wzrost i dojrzewanie komórki jajowej, LH – lutropiny, powodującej również dojrzewanie oraz (w uproszczeniu) uwolnienie komórki jajowej z pęcherzyka Graafa. Istotne znaczenie dla prawidłowego przebiegu owulacji ma również hormon produkowany przez przysadkę – prolaktyna (PRL). Nieprawidłowe jest zarówno podwyższone stężenie tych hormonów, jak również zbyt niskie poziomy FSH i LH we krwi oraz ich nieprawidłowy stosunek ilościowy. Diagnostyka niepłodności męskiej Zgodnie z zaleceniami WHO rutynowe badanie nasienia (seminogram) jest podstawowym badaniem w diagnostyce zaburzeń płodności u mężczyzn i powinno być wykonywane równocześnie z badaniem na obecność przeciwciał przeciwplemnikowych w nasieniu. W przypadku badania nasienia oraz badania przeciwciał przeciwplemnikowych w nasieniu bardzo ważne jest prawidłowe przygotowanie pacjenta do badania: ocenę semiologiczną wykonuje się z ejakulatu oddanego do badania po okresie wstrzemięźliwości seksualnej nie krótszym niż 2 dni i nie dłuższym niż 7 dni (normy zostały opracowane dla nasienia oddanego po 4 dniach wstrzemięźliwości),  materiał do badania powinien być uzyskany drogą masturbacji (bezpośrednio do naczyńka) i dostarczony w ciągu 1 godziny do laboratorium lub oddany na miejscu w udostępnionym pomieszczeniu, materiał należy transportować w temperaturze 37ºC (w przybliżeniu temp.ciała), na wynik badania mają wpływ następujące czynniki: przemęczenie, ostatnio przebyte choroby z gorączką, zbyt krótki lub zbyt długi okres abstynencji seksualnej, spożywanie alkoholu, stosowanie antybiotyków (po kuracji antybiotykowej odczekać ok. 2 tygodni). W przypadku wyniku odbiegającego od normy, według wskazań WHO, badanie powinno być powtórzone przynajmniej dwukrotnie, w zalecanym odstępie czasu nie mniejszym niż 7 dni, ale nie większym niż 3 tyg. Źródło materiałów: Serwis Medyczny www.resmedica.pl oraz DIAGNOSTYKA

19 czerwca 2016

HIV/AIDS – testy

W Polsce, do 2007 roku zakażenie wirusem HIV rozpoznano u prawie 11,5 tysiąca obywateli. Na AIDS zachorowało około 2 tysięcy ludzi, z których zmarło 862. Obecnie zakażonych jest około 12-15 tysięcy Polaków. HIV/AIDS Podczas ostatnich 20 lat zakażenie wirusem HIV stało się problemem ogólnoświatowym. Obecnie dotyczy on ludzi w każdym wieku i z każdej grupy społecznej. Dlatego bez względu na to jak się ubieramy, jakiej muzyki słuchamy, gdzie mieszkamy i z kim się przyjaźnimy możemy być narażeni na zakażenie wirusem HIV. Statystyki nie są optymistyczne. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) opublikowała raport w listopadzie 2007 roku w którym szacuje że na świecie żyje 33,2 miliony osób chorych na AIDS, 2,5 miliona zostało zainfekowanych wirusem HIV, a 2,1 miliona ludzi z tego powodu zmarło. W Polsce, do 2007 roku zakażenie wirusem HIV rozpoznano u prawie 11,5 tysiąca obywateli. Na AIDS zachorowało około 2 tysięcy ludzi, z których zmarło 862. Obecnie zakażonych jest około 12-15 tysięcy Polaków. Pozostaje niezwykle ważne pytanie: ilu przypadków jeszcze nie rozpoznano? Osoby zakażone, które z różnych względów jeszcze nie poddały się badaniom, odbierają sobie szanse na leczenie i stanowią zagrożenie dla innych. Lekarze są dziś w stanie udzielić pomocy zakażonym, dostępne są coraz skuteczniejsze leki – warunek jest jeden: wczesne zdiagnozowanie zakażenia HIV. Co to jest HIV/AIDS? Wirus HIV, czyli wirus upośledzenia odporności, został wykryty w 1983 roku. Zidentyfikowano dwa typy tego wirusa: HIV-1 i HIV-2: HIV-1 występuje na całym świecie. Wyróżnia się podtypy tego wirusa nazwane od A do J oraz podtyp O. HIV-2 zlokalizowany jest głównie w Afryce Zachodniej. Wirus HIV posiada w sobie enzym, który podczas nieustannych podziałów tego wirusa odpowiada za powstawanie dużej liczby mutacji. Dlatego u człowieka zakażonego codziennie dochodzi do około 3 tysięcy mutacji wirusa HIV. AIDS czyli zespół nabytego upośledzenia odporności, jest ostatnim stadium objawowym zakażenia wirusem HIV. „Zespół” oznacza nie jedną, lecz więcej chorób nabytych w skutek zakażenia HIV, co w ostateczności prowadzi do całkowitego upośledzenia odporności chorego. Sposoby zakażenia wirusem HIV Wirus HIV jest przenoszony przez: krew, nasienie, wydzielina z pochwy, mleko matki. (nie jest płynem ustrojowym). Do zakażenia może dojść: na drodze kontaktów seksualnych (homo- i heteroseksualne) z osobami zakażonymi HIV, przez krew (kontakt z zakażoną krwią: przetaczanie preparatów krwiopochodnych, narkomania dożylna – zakażone igły, strzykawki) podczas ciąży, porodu i karmienia piersią. Jak dotąd nie udowodniono przeniesienia zakażenia HIV przez ślinę, podawanie rąk, korzystanie ze wspólnych jadłodajni czy urządzeń sanitarnych. Objawy zakażenia Naturalny przebieg zakażenia wirusem HIV jest dynamicznym, kilkuetapowym procesem, który prowadzi do postępującego i nieodwracalnego niszczenia układu odpornościowego. Dlatego szybkie rozpoznanie tego zakażenia ma podstawowe znaczenie w diagnostyce, leczeniu i rokowaniu. Objawy kliniczne zakażenia HIV dzieli się na: zakażenie wczesne, zakażenie objawowe i pełnoobjawowy AIDS. Choroba rozwija się chronologicznie, czyli pojawiające się kolejno objawy powodują przesunięcie chorego do następnej grupy zakażenia.  Zakażenie wczesne może przebiegać bezobjawowo lub w postaci ostrej infekcji HIV (50-90% zakażonych). Ostra infekcja występuje około 2-8 tygodni po zakażeniu. Wówczas najczęściej występuje gorączka, powiększenie węzłów chłonnych, zapalenie gardła, plamisto-grudkowa wysypka, zmiany wrzodziejące w jamie ustnej, przełyku bóle mięśni i stawów. Po upływie około 10 dni od początku objawów w surowicy krwi pojawiają się przeciwciała anty-HIV. Okres bezobjawowy trwa od 1,5 do 15 lat (średnio 8 lat). Zakażeni zwykle nie odczuwają żadnych dolegliwości, są zdolni do prowadzenia zupełnie normalnego życia. Jedynym odchyleniem od normy jest obecność przeciwciał anty-HIV we krwi. Niestety każda z takich osób może nieświadomie zarażać innych przez kontakty seksualne. Trzeba pamiętać iż, lekarz może nie rozpoznać zakażenia, o ile sam pacjent nie podkreśli, że był narażony na zakażenie HIV. Zakażenie objawowe jest to okres w którym dochodzi do zakażeń wskazujących na obniżenie odporności. Zalicza się do nich m.in.: grzybicę jamy ustnej lub pochwy, półpasiec, choroby zapalne miednicy, gorączkę, biegunkę. U chorych z pełnoobjawowym AIDS mogą wystąpić dolegliwości ze strony wszystkich narządów i układów, mogą pojawić się choroby nowotworowe, posocznice, zapalenie płuc, gruźlica, zmiany w ośrodkowym układzie nerwowym, choroby przewodu pokarmowego, grzybice, zaburzenia krzepnięcia itp. Jak się rozpoznaje HIV ? Badaniem przesiewowym w kierunku zakażenia HIV jest oznaczenie obecności przeciwciał anty-HIV w surowicy. Należy jednak pamiętać że badanie wykonywane w pierwszym okresie po zakażeniu mogą dawać wynik negatywny ze względu na to, że organizm nie zdążył jeszcze wytworzyć przeciwciał – jest to tak zwane okienko serologiczne – taki okres może trwać nawet do 3 miesięcy. Dlatego badanie powinno się powtórzyć kilkukrotnie w różnych odstępach czasu. Wykonanie testu IV generacji czyli równoczesnego oznaczenia obecności antygenu HIV, jednocześnie z przeciwciałami anty-HIV mogą skrócić czas trwania „okienka” i dać szansę jeszcze wcześniejszego wykrycia zakażenia. W diagnostyce zakażeń HIV wykorzystuje się również metody biologii molekularnej (PCR).  Są to testy, które powalają nie tylko na wykrycie wirusa, ale także określenie ilości cząstek tego patogenu. Wykonanie takiego testu powinniśmy rozważyć gdy podejrzewamy że nasz wynik jest fałszywie ujemny lub utrzymuje się wynik nieokreślony w kolejnych badaniach. Powyższa procedura rozpoznawania zakażenia HIV nie dotyczy dzieci urodzonych od matek HIV+. Takie dzieci mogą wykazywać obecność matczynych anty-HIV nawet do 18 miesiąca życia. Dlatego stosuje się oznaczenie materiału genetycznego wirusa (PCR) we krwi dziecka. Badanie w kierunku HIV można wykonać anonimowo i na zlecenie własne pacjenta. Trzeba pamiętać, że w pierwszym okresie badanie może dać wynik fałszywie ujemny. Dlatego badanie bezwzględnie powinno się powtórzyć z co najmniej 2 tygodniowym odstępem. Podobnie jest z wynikami dodatnimi (reaktywnymi). Niewątpliwie najlepiej skonsultować się z Punktem Konsultacyjno-Diagnostycznym poradnictwa HIV/AIDS lub z lekarzem, który zdecyduje o powtórzeniu badania i w przypadku wyników dodatnich włączeniu możliwie szybko leczenia antywirusowego. Jeżeli: miałeś/-aś przypadkowy kontakt seksualny często zmieniasz partnerów seksualnych zostałeś/-aś zmuszony/-a do kontaktu seksualnego bierzesz narkotyki lub inne środki które mogą być przyczyną utraty kontroli nad Twoim zachowaniem pomyśl o zrobieniu sobie TESTU W KIERUNKU HIV!!! Dr n. med. Magdalena Macko Piśmiennictwo: Baryłkiewicz G.: ”Zakażenia wirusem HIV/AIDS.” Przew. Lek. 2001, 4,5,68:82-85.Smoliński P., Gładysz A., Gąsiorowski J., Rotter K., Rymer W.: ”Znaczenie wczesnego rozpoznania pierwotnego zakażenia HIV w codziennej praktyce lekarskiej.” Przew. Lek. 2003, 6,10:95-99. Mikołajczyk K., Żaba C., Bujny J., Żaba R.: „Postępowanie wobec pacjenta zakażonego wirusem HIV w świetle przepisów prawnych.” Przew. Lek. 2005, 7:54-63. Wydmińska D.: „Raport Światowej Organizacji Zdrowia dotyczący globalnego występowania HIV i AIDS.” 2007, (źródło: www.who.int)

19 czerwca 2016

Test Septyna 9

Diagnostyka raka jelita grubego i odbytnicy – nieinwazyjna alternatywa dla kolonoskopii Badanie Septyna 9 to badanie przesiewowe w kierunku raka jelita grubego i odbytnicy (RJGiO), oparte na badaniu krwi, dostępne dla pacjentów, którzy nie chcą lub nie mogą być poddani kolonoskopii. Rak jelita grubego i odbytnicy W Polsce RJGiO stanowi drugą pod względem liczby przyczynę zgonów z powodu nowotworów złośliwych. W roku 2010 zmarło z jej powodu 5959 mężczyzn i 4861 kobiet. Corocznie zabija 2,5 razy więcej osób, niż ginie w wypadkach komunikacyjnych! Niestety statystyki śmiertelności pogarszają się z roku na rok. Jedną z przyczyn tej negatywnej tendencji jest fakt, iż tylko 50% przypadków raka jelita grubego zostaje wykrytych we wczesnych stadiach choroby. Większość chorych, przy zastosowaniu klasycznych metod, jest diagnozowana w stadiach II i wyższych. Rak może rozwijać się do bardziej zaawansowanych stadiów bez jakichkolwiek widocznych objawów. Wczesne wykrycie nowotworu i optymalnie dobrana terapia wyraźnie zwiększa szanse na wyleczenie aż u 90% chorych. Przesiewowe testy wykrywające krew utajoną w kale w połączeniu z kolonoskopią należą do bardzo efektywnych metod wykrywania raka jelita grubego. Niestety, kolonoskopia postrzegana jest jako badanie niekomfortowe i nieprzyjemne. Wiele osób wzbrania się przed jej wykonaniem. Test Septyna 9 – bezbolesna alternatywa dla kolonoskopii Jak działa test? U chorego na RJGiO dochodzi do specyficznej reakcji chemicznej: metylacji DNA genu septyny 9. Produkt tej reakcji nie jest wykrywany u osób zdrowych. Wykrycie, oferowanym testem, zmetylowanego genu septyny 9  jest związane z wysokim prawdopodobieństwem zachorowania na RJGiO. Test jest skuteczny, ponieważ nawet na najwcześniejszym etapie choroby, materiał genetyczny (DNA) guza jelita grubego obecny jest we krwi obwodowej. Przyjazna profilaktyka Test Septyna 9 umożliwia: łatwe, bezinwazyjne i bezstresowe wykrycie markera biologicznego charakterystycznego dla raka jelita grubego lub odbytnicy. Dla kogo jest to szczególnie ważne badanie? Co najmniej umiarkowane ryzyko zachorowania na raka jelita grubego i odbytnicy dotyczy całej populacji, a wiąże się to z dużą i wciąż rosnącą zachorowalnością na ten nowotwór. Test powinny wykonać wszystkie osoby powyżej 50. roku życia, nawet nie zgłaszające objawów klinicznych, które z jakiś powodów nie mogą lub nie chcą poddać się kolonoskopii. Test NIE jest zalecany osobom z grup wysokiego ryzyka, np.: Test Septyna 9 nie zastępuje kolonoskopii, ale stanowi nieinwazyjną alternatywę dla pacjentów, którzy nie chcą lub nie mogą być poddani tej procedurze. Osoby ze zdiagnozowanym Zespołem Lyncha [dziedziczny niepolipowaty rak jelita grubego (ang. hereditary non-polyposis colorectal cancer, HNPCC], ze stwierdzonymi nieprawidłowościami genetycznymi warunkującymi predyspozycję do zachorowania na raka jelit grubego (np. mutacje w genach MSH, MLH). Osoby z chorobą Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejącym zapalaniem jelita grubego oraz z agregacją nowotworów złośliwych w rodzinie. Ze względu na możliwość zafałszowania wyniku, badania nie należy wykonywać u osób bezpośrednio po transfuzji krwi i preparatów osocza oraz u kobiet w ciąży. Procedura testu: Próbka krwi może być pobrana w dowolnym czasie i następnie przesłana do laboratorium w celu przeprowadzenia testu. Nie trzeba przestrzegać żadnych zaleceń dotyczących żywienia i przyjmowanych leków. Test Septyna 9 został wprowadzony na rynek europejski w 2009 roku. Dzięki swej prostocie i łatwości w uzyskaniu materiału do badania, test Septyna 9 posiada ogromny potencjał w badaniu przesiewowym. Jest to atrakcyjna alternatywa dla pacjentów obawiających się badania kolonoskopowego, ze względu na możliwość bezinwazyjnego powtórzenia testu w regularnych odstępach czasu. Sugerowana częstotliwość badań: Osobom z ujemnym wynikiem badania, bez niepokojących objawów, sugeruje się powtarzanie testu co 1-2 lata. Jak czytać wynik? Ujemny wynik testu Septyna 9 oznacza, że prawdopodobieństwo występowania raka jelita grubego i odbytnicy jest bardzo niskie. Mimo to, Test Septyna 9 należy powtarzać w regularnych odstępach czasu. Ewentualnie można wykonywać też inne testy przesiewowe pod kątem wykrywania raka jelita grubego lub odbytnicy (kolonoskopia, krew utajona w kale). U pacjentów z dodatnim wynikiem testu prawdopodobieństwo wystąpienia choroby nowotworowej jest bardzo wysokie i dalsze badania (np. kolonoskopię) mające na celu wykrycie raka, należy wykonywać niezwłocznie po otrzymaniu wyniku Testu Septyna 9. Czułość testu: Od 52% w stadium I do 100% w stadiach wyższych Swoistość testu: 99% W Polsce badanie jest dostępne wyłącznie w placówkach sieci laboratoriów medycznych DIAGNOSTYKA. UWAGA! Do interpretacji wyników badań laboratoryjnych uprawniony jest wyłącznie lekarz. W przypadku jakichkolwiek niepokojących objawów, w pierwszej kolejności należy skonsultować się z lekarzem. POBIERZ ULOTKĘ Badanie dostępne jest w dedykowanych placówkach sieci DIAGNOSTYKA, których lista znajduje się w katalogu Punktów Pobrań po wybraniu filtra “badania wrażliwe”. Masz pytania odnośnie testu Septyna 9? Napisz do nas – nasi eksperci postarają się odpowiedzieć jak najszybciej.

19 czerwca 2016

Test Harmony – nieinwazyjna diagnostyka prenatalna nowej generacji

Proste i bezpieczne badanie krwi zapewniające wyniki o bardzo wysokiej wiarygodności. Nieinwazyjna ocena ryzyka zaburzeń chromosomalnych takich jak zespół Downa. Opcjonalnie umożliwia określenie płci dziecka i wykrycie ryzyka zaburzeń chromosomów płciowych (X,Y). Prosty Bezpieczny Pewny Test Prenatalny Harmony™ przeznaczony jest do wczesnej i wiarygodnej diagnostyki zespołu Downa i innych trisomii płodu. Opcjonalnie umożliwia określenie płci płodu i wykrywa zaburzenia chromosomów płciowych (X,Y). Skonsultuj się ze swoim lekarzem Informacje zawarte w broszurze dotyczą Testu Prenatalnego  Harmony. Nim podejmiesz decyzje o wykonaniu Testu Prenatalnego Harmony upewnij się u swojego ginekologa-położnika, że test jest dla Ciebie odpowiedni. Czym jest trisomia? Komórki ludzkie zawierają 23 pary chromosomów będących nośnikiem informacji genetycznej, zbudowanych z nici DNA i białek. Trisomia jest zaburzeniem chromosomalnym polegającym na obecności trzech kopii chromosomu zamiast, prawidłowo, dwóch. Trisomia 21, polegająca na obecności dodatkowej kopii chromosomu 21, jest najczęściej spotykaną trisomią u dzieci narodzonych. Trisomia 21 stanowi przyczynę zespołu Downa, objawiającego się upośledzeniem umysłowym o nasileniu od łagodnego do umiarkowanego, któremu czasem towarzyszą nieprawidłowości budowy układu pokarmowego i wrodzone wady serca. Szacuje się, że zespół Downa występuje z częstością 1 na 740 urodzeń. (1) Trisomia 18 polegająca na obecności dodatkowej kopii chromosomu 18. Trisomia 18 stanowi przyczynę zespołu Edwardsa i wiąże się z wysokim ryzykiem poronienia. U niemowląt urodzonych z zespołem Edwardsa występuje szereg nieprawidłowości, w tym ograniczona długość życia. Szacuje się, że zespół Edwardsa występuje z przybliżoną częstością 1 na 5 000 urodzeń.(2) Trisomia 13 polegająca na obecności dodatkowej kopii chromosomu 13. Trisomia 13 stanowi przyczynę zespołu Patau, wiążącego się z wysokim ryzykiem poronienia. U niemowląt z trisomią 13 zazwyczaj występują poważne wrodzone wady serca i inne ciężkie nieprawidłowości. Czas przeżycia rzadko osiąga rok. Szacunkowa częstość trisomii 13 określana jest jako 1 na 16 000 urodzeń. (3) Zespoły chorobowe związane z zaburzeniami chromosomów płciowych. Chromosomy płciowe (X i Y) decydują o płci. Istnieje szereg zespołów chorobowych powodowanych przez zaburzenia chromosomów X i Y, mogących dotyczyć: braku jednej kopii chromosomu, obecności kopii dodatkowej lub obecności kopii niekompletnej. Test Harmony z opcją analizy chromosomów X,Y umożliwia ocenę ryzyka istnienia zespołów: XXX, XYY, XXYY, XXY (zespół Klinefeltera) oraz monosomii X (X0) u dziewczynek (zespołu Turnera). Nasilenie objawów wiążących się z tymi zespołami jest silnie zróżnicowane. O ile w ogóle występują, to, na ogół, polegają na łagodnych zaburzeniach fizycznych lub behawioralnych. Jeżeli interesuje Cię ta opcja testu – zasięgnij porady swojego lekarza, by upewnić się, czy badanie jest dla Ciebie odpowiednie. (4,5) O czym informuje mnie i mojego lekarza Test Prenatalny Harmony? Test Prenatalny Harmony określa ryzyko najczęściej występujących trisomii płodu na podstawie pomiaru względnych proporcji chromosomów we krwi matki. Test Harmony ocenia ryzyko trisomii 21, 18 i 13 u płodu, nie wykluczając jednakże innych możliwych wad płodu. Czym różni się Test Prenatalny Harmony od innych testów prenatalnych? Prenatalny Test Harmony opracowano na podstawie najnowszych osiągnięć w zakresie nieinwazyjnych badań prenatalnych. Jest prostym i bezpiecznym dla matki i dziecka badaniem krwi, pozwalającym ocenić ryzyko wystąpienia określonych trisomii u płodu. (6) Istnieją inne, nieinwazyjne przesiewowe badania wad genetycznych płodu wykorzystujące oznaczenia biochemiczne surowicy matki i/lub badanie USG. Jednak dla trisomii 21 wskaźnik wyników fałszywie dodatnich dochodzi w ich przypadku do 5%, a odsetek wyników fałszywie ujemnych aż do 30%.(7) Badania te mogą więc błędnie wskazywać na istnienie trisomii u płodu, w sytuacji, gdy wynik powinien być ujemny (wynik badania jest wtedy fałszywie dodatni) lub przeciwnie, mogą fałszywie wskazywać na nieobecność trisomii płodu, mimo że trisomia faktycznie istnieje (wynik badania jest wtedy fałszywie ujemny). Odsetki wyników fałszywie dodatnich i fałszywie ujemnych w przypadku testu Harmony są znacząco niższe. Badania diagnostyczne, takie jak punkcja owodni lub biopsja kosmówki (CVS), wykazują dużą dokładność w rozpoznawaniu trisomii płodu, jednakże jako badania inwazyjne niosą ryzyko utraty płodu. (8) Test Prenatalny Harmony wykrywa ponad 99% przypadków trisomii 21 u płodu, a odsetek wyników fałszywie dodatnich jest mniejszy niż 0,1%. (6). Test Harmony można nabyć m.in. w serwisie zdrowegeny.pl Kiedy można wykonać Test Prenatalny Harmony? Test Prenatalny Harmony może być zlecony przez lekarza ginekologa w przypadku kobiet będących co najmniej w 10. tygodniu ciąż‚y. Test Harmony może być wykonywany w przypadku: pojedynczych ciąż‚ z zapłodnienia in vitro (IVF) bez względu na zastosowaną metodę, włączając w to ciąż‚e z obcej komórki jajowej, ciąży bliźniaczych (dwupłodowych) z naturalnego poczęcia oraz ciąż‚y poczętych po implantacji własnej komórki jajowej. Test nie określa ryzyka mozaikowatości, częściowych trisomii lub translokacji. Wszystkie dodatkowe pytania dotyczące Testu Prenatalnego Harmony należy kierować do lekarza prowadzącego. Test Prenatalny Harmony jest testem laboratoryjnym opracowanym i wykonywanym przez laboratorium kliniczne Ariosa Diagnostics (San Jose, USA), certyfikowane przez CLIA i akredytowane przez CAP. POBIERZ ULOTKĘ UWAGA! Do interpretacji wyników badań laboratoryjnych uprawniony jest wyłącznie lekarz. W przypadku jakichkolwiek niepokojących objawów, w pierwszej kolejności należy skonsultować się z lekarzem. Na stronie nowagenetyka.pl można odbyć konsultację z genetykiem klinicznym z możliwością zakupu badania bez konieczności wychodzenia z domu. Dzięki platformie pacjent zyskuje możliwość kontaktu z wybranym lekarzem genetykiem przez telefon, czat lub wideo. Na konsultację można umówić się tutaj. Źródła: 1. U.S. National Library of Medicine. Genetics Home Reference. Down Syndrome. ghr.nlm.nih.gov/condition/downsyndrome. Accessed July 12, 2012. 2. U.S. National Library of Medicine. Genetics Home Reference. Trisomy 18. http://ghr.nlm.nih.gov/condition/trisomy18. Accessed July 12, 2012. 3. U.S. National Library of Medicine. Genetics Home Reference. Trisomy 13. http://ghr.nlm.nih.gov/condition/trisomy13. Accessed July 12, 2012. 4. carta.anthropogeny.org/moca/topics/sexchromosomeaneuploidies. Accessed February 21, 2013. 5. Jones, K. L., & Smith, D. W. (1997). Smith’s recognizable patterns of human malformation. Philadelphia: Saunders. 6. Norton, M., Brar, H., Weiss, J., Karimi, A., et al. NonInvasive Chromosomal Evaluation (NICE) Study: Results of a Multicenter, Prospective, Cohort Study for Detection of Fetal Trisomy 21 and Trisomy 18, Am J Obstet Gynecol. (2012), doi:10.1016/j.ajog.2012.05.021. 7. ACOG Practice Bulletin 77. Screening for fetal chromosomal abnormalities. Obstet Gynecol. (2007) 109:217–227. 8. ACOG Practice Bulletin 88. Invasive prenatal testing for aneuploidy. Obstet Gynecol. 2007;110:14591467 9. Nicolaides KH, Syngelaki A, Ashoor G, et al. Noninvasive prenatal testing for fetal trisomies in a routinely screened firsttrimester population. Am J Obstet Gynecol. 2012;207:374.e16. 10. Ashoor G, Syngelaki A, Nicolaides KH, et al. Trisomy 13 detection in the first trimester of pregnancy using a chromosomeselective cellfree DNA analysis method, ULTRASOUND Obstet Gynecol. (2012), DOI: 10.1002/ uog.12299. 11. Dane w dokumentacji naukowej.

19 czerwca 2016

Rak piersi – przewidzieć zagrożenie

Jedną z metod profilaktyki raka piersi jest wykonanie badań laboratoryjnych z zakresu biologii molekularnej, które pozwalają na wykrycie podwyższonego ryzyka choroby. Podstawowym, rekomendowanym dla wszystkich zdrowych kobiet badaniem jest stwierdzenie lub wykluczenie mutacji genu BRCA1 oraz BRCA2. Rak piersi – czy da się przewidzieć zagrożenie? Rak piersi należy do najczęstszych nowotworów złośliwych, rozpoznawanych u kobiet w Polsce: rocznie notuje się ponad 10 000 nowych przypadków choroby. Ryzyko wystąpienia raka piersi rośnie wraz z wiekiem, zwłaszcza po menopauzie. Liczba zachorowań zaczyna zwiększać się już u kobiet w wieku 35-39 lat, osiągając wartość szczytową około 60 roku życia. Najbardziej narażone są te kobiety, których matka lub siostra (krewne I stopnia) chorowały na ten nowotwór. Innymi czynnikami mogącymi zwiększyć ryzyko choroby są: wczesny wiek pierwszej miesiączki,późny wiek menopauzy,brak ciąży,późny wiek pierwszej ciąży,brak karmienia piersią lub krótkotrwałe karmienie piersią,narażenie na promieniowanie jonizujące w młodym wieku,długotrwałe stosowanie środków antykoncepcyjnych,otyłość,dieta wysokotłuszczowa,cukrzyca,nadmierne spożywanie alkoholu. Aby zwiększyć swoje szanse na uniknięcie zachorowania, warto pamiętać o odpowiednich działaniach profilaktycznych, rekomendowanych przez Polskie Towarzystwo Ginekologiczne. Oprócz regularnych wizyt u lekarza ginekologa, w trakcie których powinien on zebrać wywiad chorobowy i wykonać badanie przedmiotowe piersi,  każda kobieta, która ukończyła 20 r.ż. powinna raz w miesiącu wykonać samobadanie piersi. Badanie palpacyjne (przez dotyk) powinno obejmować obie piersi i węzły chłonne po obu stronach ciała. Szczególną uwagę należy zwrócić na górny boczny kwadrant gruczołu piersiowego, gdyż około 50% nowotworów piersi jest zlokalizowanych właśnie w tej okolicy.  Co dwa lata diagnostykę warto uzupełnić o USG piersi, które po przekroczeniu 40 r.ż. powinny być połączone z coroczną mammografią lub rezonansem magnetycznym. Kobiety, u których w bliskiej rodzinie występowały przypadki zachorowania na raka piersi, powinny być poddane szczególnej opiece medycznej, ze względu na możliwość podwyższonego ryzyka zachorowania na dziedzicznego raka gruczołu sutkowego. Powinny one także zostać skierowane na wykonanie badań genetycznych, oceniających czy są nosicielkami mutacji genetycznej, znacząco zwiększającej ryzyko wystąpienia u nich raka piersi, ale także raka jajnika i innych rodzajów nowotworów. Podstawowym badaniem, od którego dobrze jest zacząć diagnostykę molekularną, jest stwierdzenie lub wykluczenie mutacji genu BRCA1 oraz BRCA2. Geny BRCA1 i BRCA2 należą do grupy genów kontrolujących prawidłowe podziały komórkowe, a kodowane przez nie białka zapobiegają rozwijaniu się guza nowotworowego, m. in. poprzez naprawę uszkodzonego DNA. Mutacja genów BRCA1 i BRCA2 zwiększa ryzyko zachorowania na raka sutka zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn, nawet dziesięciokrotnie, w porównaniu do ryzyka występującego w całej populacji. Szacuje się że w Polsce ok. 1 na 400 kobiet jest nosicielką mutacji w obrębie jednego z tych genów. Dzięki rozwojowi diagnostyki molekularnej, możliwe jest wykrycie mutacji w genach BRCA1 i BRCA2, związanych ze zwiększonym ryzykiem zachorowania na raka piersi, na długo przed wystąpieniem choroby, zwiększając szanse pacjentki na długie i zdrowe życie. W praktyce, badanie to polega na pobraniu próbki krwi lub wymazu z policzka i wyizolowaniu z niego materiału genetycznego, a następnie przebadaniu go w laboratorium posiadającym pracownię biologii molekularnej. Zakres badania może być różny i obejmować: analizę pojedynczej zmiany, jeżeli wiadomo jaka mutacja występowała u krewnych pacjentki,kilkanaście najczęstszych mutacji, występujących w polskiej populacji,sekwencjonowanie całych genów, metodą NGS, co pozwala wykryć wszystkie możliwe mutacje, również te nietypowe i rzadziej spotykane. Dlaczego warto się badać? Przede wszystkim należy pamiętać, że choć predyspozycje genetyczne znacznie zwiększają ryzyko raka piersi, to nie są jednoznaczne z wyrokiem. Wczesne rozpoznawanie nowotworów w grupach dziedzicznie zwiększonego ryzyka pozwala na ustalenie optymalnych programów profilaktyki przeciwrakowej. Jeżeli wynik badania wskazuje na obecność mutacji w genach BRCA1 lub BRCA2, pacjentka powinna być objęta poradą lekarza genetyka oraz poradni onkologicznej i częściej wykonywać badania profilaktyczne. Dobrze również, aby zadbała o zdrową dietę, odpowiednią ilość ruchu i higieniczny tryb życia, a także o równowagę hormonalną swojego organizmu. Od stycznia 2019 roku kobiety obciążone mutacjami w genach BRCA1 i BRCA2 mają także możliwość wykonania zabiegu profilaktycznego usunięcia piersi, czyli mastektomii, z pełną refundacją jej kosztów. Decyzja o tak radykalnym kroku musi być jednak skonsultowana z lekarzem oraz psychologiem i poprzedzona rozważeniem wszystkich jej potencjalnych konsekwencji. Dr n. med. Magdalena Macko Piśmiennictwo: Bednarek A., Płuciennik E., Kordek R., Kusińska R.: „Nowe molekularne czynniki prognostyczne u chorych na raka piersi.” Współczesna Onkologia 2004, 6:296-302.Romanowicz-Makowska H., Sobczuk B., Smolarz B., Zadrożny M., Westfal B., Stetkiewicz T., Kulig A.: „Znaczenie mutacji genu BRCA1 i polimorfizmu G/C RAD51 w raku piersi.” Przegląd Menopauzalny 2005, 3:10-14.Kozak A., Sielużycka J., Pronbis J., Ząbkowska K., Górnasiowa M., Pawlak W.Z.: „Testy genetyczne w ocenie ryzyka zachorowania na dziedzicznego raka piersi i jajnika.” Współczesna Onkologia 2002, 6,4:201-204.Pająk J., Cieśla-Mykała J., Stajszczyk M., Machalski M.: „Guz przydatkóa. u kobiety po menopauzie, 16 lat po leczeniu raka piersi z towarzyszącym wzrostem stężenia CA-125 i CA 15-3 we krwi.” Współczesna Onkologia 2002, 6,7:451-457.Prof. dr hab.n.med. Marek Spaczyński : „Rekomendacje Zarządu Głównego PTG w sprawie profilaktyki i wczesnej diagnostyki zmian w gruczole sutkowym.” 23.02.2005.Paduch R., Klatka J.: „Markery nowotworowe.” Onkologia Polska 2003, 6,2:77-82.
  • 23 z 26