19 października 2017

Lipidogram, czyli cholesterol pod kontrolą

Mimo że podwyższony poziom cholesterolu należy do trzech najważniejszych czynników ryzyka chorób sercowo-naczyniowych i determinuje występowanie innych poważnych dolegliwości, tylko niewielka część z 61% Polaków, których dotyka ten problem, ma świadomość tego faktu.

Aby ustrzec się chorób układu sercowo-naczyniowego, warto regularnie wykonywać tzw. profil lipidowy (lipidogram) – badanie, które pozwala na monitoring prawidłowego poziomu cholesterolu we krwi.

Choć sam cholesterol jest związkiem chemicznym (lipidem z grupy steroidów), którego organizm potrzebuje do prawidłowego funkcjonowania, przyjęło się uważać, iż stanowi dla niego zagrożenie. Tymczasem, co do zasady, cholesterol ma działanie pozytywne, ponieważ wspomaga liczne i ważne procesy zachodzące w organizmie, m.in. związane z produkcją hormonów, syntezą witamin, a także procesy odpornościowe. Pomimo tego, że ludzki organizm posiada system wewnętrznej kontroli, pozwalający na automatyczne zmniejszanie lub zwiększanie ilości cholesterolu dostarczanej wraz z pożywieniem, w przypadku chronicznej złej diety oraz braku aktywności fizycznej z czasem dochodzi do zgromadzenia zbyt dużej ilości cholesterolu we krwi, co może być przyczyną wielu poważnych chorób.

Profil lipidowy

Jednym z podstawowych badań pozwalających na weryfikację poziomu cholesterolu we krwi jest tzw. profil tłuszczowy, zwany również profilem lipidowym bądź lipidogramem. Badanie to pozwala na kompleksową ocenę stanu gospodarki tłuszczowej w organizmie.

Z wyniku lipidogramu, który otrzymujemy z laboratorium, dowiemy się, jaki jest nasz poziom cholesterolu całkowitego, ale także jego frakcji LDL (ang. low-density lipoprotein – tzw. „zły” cholesterol) i HDL (ang. high-density lipoprotein – tzw. „dobry” cholesterol) oraz trójglicerydów. Poziom dwóch ostatnich elementów lipidogramu pozwala lekarzowi ocenić stopień ryzyka sercowo-naczyniowego, czyli ryzyka wystąpienia jednej z chorób powszechnie kojarzonych z podwyższonym poziomem cholesterolu w organizmie (np. zawał mięśnia sercowego).

Jak często się badać?

U zdrowych osób dorosłych, w których rodzinach nie występują choroby układu krążenia, badanie cholesterolu całkowitego powinno być przeprowadzane profilaktycznie raz na 5 lat. W przypadku osób, które cierpią na choroby przewlekłe (szczególnie: chorobę niedokrwienną serca, nadciśnienie, choroby nerek czy cukrzycę), poziom cholesterolu należy monitorować częściej, zgodnie z zaleceniami lekarza prowadzącego. Aby wynik badania był miarodajny, na kilka dni przed badaniem należy stosować dietę lekkostrawną oraz unikać alkoholu. Badanie wykonywane jest na czczo.

Profil lipidowy warto wykonywać regularnie, ponieważ pokazuje on, w jakim stanie jest układ krążenia. Z kolei sprawne funkcjonowanie układu krążenia pozwala uchronić się przed takimi chorobami, jak: miażdżyca, choroba wieńcowa, zawał serca czy udar mózgu. Pamiętajmy, że choć w niektórych przypadkach wysoki poziom cholesterolu uwarunkowany jest genetycznie, ważną rolę w utrzymaniu prawidłowej gospodarki lipidowej odgrywa zbilansowana, zdrowa dieta oraz regularna aktywność fizyczna.

 Prawidłowe wartości lipidów u zdrowej osoby dorosłej:
 
•    cholesterol całkowity – mniej niż 190 mg/dl (5 mmol/l),
•    frakcja LDL – mniej niż 115 mg/dl (3 mmol/l),
•    HDL (dla mężczyzn) – ponad 40 mg/dl (1 mmol/l),
•    HDL (dla kobiet) – ponad 45 mg/dl (1,2 mmol/l),
•    trójglicerydy – mniej niż 150 mg/dl (1,7 mmol/dl).
Źródło: Wytyczne Polskiego Forum Profilaktyki.