C1 inhibitor, aktywność

Oznaczenie aktywności inhibitora dla składnika C1 dopełniacza (C1 inhibitor) stosowane jest w rozpoznawaniu wrodzonych stanów niedoboru inhibitora C1 oraz w wykrywaniu i monitorowaniu przebiegu nabytych niedoborów inhibitora C1. Inhibitor dla składnika C1 dopełniacza (C1 inhibitor, C1-INH) jest inhibitorem aktywności proteaz serynowych (serpin) układu dopełniacza i krzepnięcia, produkowanym głównie w wątrobie, a także przez fibroblasty i monocyty krwi obwodowej. Czynnikami stymulującymi produkcję inhibitora C1 są interferony (w monocytach) oraz cytokiny w trakcie reakcji zapalnej (IL-6 i IL-1). Inhibitor C1 wiąże się swoiście i nieodwracalnie z proteazą, a powstały kompleks jest usuwany z krążenia przez wątrobę. Inhibitor C1 hamuje klasyczną drogę aktywacji dopełniacza oraz elementy układu krzepnięcia, fibrynolizy (plazminę) i kininogenezę. Niedobory inhibitora C1 skutkują nadmierną aktywacją wspomnianych układów, prowadząc do zmian patologicznych. Niedobory inhibitora C1 mogą mieć charakter wrodzony lub nabyty. Niedobory wrodzone (pierwotne), są dziedziczone autosomalnie i powodowane głównie przez mutacje punktowe. Ich istotą może być obniżenie stężenia inhibitora (85% przypadków)  lub upośledzenie jego funkcji – aktywności (15% przypadków).  Nabyte niedobory inhibitora C1 obserwowane są w chorobach rozrostowych, schorzeniach autoimmunizacyjnych i chorobach tkanki łącznej, lecz stwierdzane mogą być  również przy braku chorób współistniejących. Niedobory nabyte wiążą się z obecnością przeciwciał IgG specyficznych dla różnych fragmentów inhibitora lub z nasiloną degradacją inhibitora.  Destabilizacja dopełniacza, krzepnięcia i fibrynolizy wywołana niedoborami inhibitora C1 zaburza mikrokrążenie skóry i tkanki podskórnej,  co może doprowadzić do obrzęku naczynioruchowego o ciężkim przebiegu i złym rokowaniu.  

Obniżenie aktywności: zmiany budowy cząsteczki, inaktywacja przez połączenie w kompleksy z albuminami.