Cynkoprotoporfiryny w erytrocytach

Cynkoprotoporfiryna, protoporfiryna cynkowa, ZnPP (ang. zinc protoporphyrin) jest fizjologicznym metabolitem powstającym w śladowych ilościach  w szlaku biosyntezy hemu (ZnPP: <50 µmol; protoporfiryna żelazawa (hem): 106 µmol). W przypadku deficytu żelaza, natomiast, jony Fe++ w procesie chelatacji zastępowane są jonami cynku Zn++, co powoduje wzrost stężenia cząsteczek ZnPP. Substytucja żelaza przez cynk w protoporfirynie, powodująca wzrost ilości ZnPP, jest pierwszym objawem deficytu żelaza, stwierdzanym w ertytocytach krążących i szpiku kostnego. Stężenia ZnPP stanowi czuły wskaźnik podaży i metabolizmu żelaza, o zastosowaniu diagnostycznym w pediatrii (neonatologii), położnictwie i bankowaniu krwi. Stężenie ZnPP w erytrocytach i moczu stanowi również wskaźnik w biologicznym monitoringu ekspozycji na ołów jako czynnik toksyczny.
Podczas gdy pomiar zawartości ołowiu we  krwi dostarcza bezpośredniej informacji o narażeniu na ołów, to oznaczenie ZnPP pozwala na monitoring wczesnych skutków zdrowotnych zatrucia ołowiem – wzrost stężenia w erytrocytach jest pierwszym wskaźnikiem zaburzeń układu krwiotwórczego wskutek przewlekłego narażenia na ołów, również w dawkach mniejszych niż dopuszczalne stężenie biologiczne. Przykładowo, wzrost stężenia ZnPP w erytrocytach stwierdzany jest u dzieci z regionów o dużej emisji ołowiu do atmosfery.