Metoksykatecholaminy (M,N,3-Mt), osocze

Katecholaminy: adrenalina (epinefryna), noradrenalina (norepinerfyna) i dopamina) są hormonami i neuroprzekaźnikami, fizjologicznie produkowanymi w  zakończeniach nerwowych współczulnego układu nerwowego i głównie (w 90%) w  rdzeniu nadnerczy  w odpowiedzi na stres, ból lub wysiłek. Ich celem jest szybka mobilizacja organizmu, stąd określane są jako hormony „walki lub ucieczki”. Trwałymi metabolitami katecholamin, są metoksypochodne: 
• metoksyadrenalina – metanefryna (M), stanowiąca metabolit epinefryny (adrenaliny); • metoksynoradrenalina – normetanefryna (N), stanowiąca metabolit norepinefryny (noradrenaliny); • 3-metoksytyramina (3-MT): stanowiąca metabolit dopaminy.
Metoksykatecholaminy powstają w wyniku działania O-metylotransferazy katecholowej COMT (ang. catechol-O-methyltransferase ). Występują w osoczu w postaci wolnej oraz związanej jako glukuroniany i siarczany. Obecności guza chromochłonnego powoduje wzrost stężenia katecholamin i ich metabolitów, przy czym metoksykatecholaminy osiagają większe stężenia niż katecholaminy oraz wykazują dłuższy okres półtrwania. Na wynik pomiaru wpływają: dieta, leki epinefrynopodobne oraz stres, co może być przyczyną fałszywie zawyżonych wyników. W niektórych przypadkach, szczególnie w cichej (silent) formie phaeochromocytoma, mimo obecności nowotworu, wyniki oznaczenia  poza okresem wyrzutu katecholamin mogę pozostawać w granicach normy. W praktyce klinicznej, pomiar stężenia metoksykatecholamin (M, N, 3-MT) w osoczu jest metodą stosowaną w diagnostyce guzów chromochłonnych i przyzwojaków. Przekroczone stężenia mogą świadczyć o obecności  lub złośliwości tych rzadkich nowotworów, natomiast wyniki prawidłowe ze znaczną swoistością wykluczają obecność nowotworów.
Pomiar stężenia metoksykatecholamin stosowany jest:
• M, N, 3-MT w celu wykrywania guzów chromochłonnych i przyzwojaków, uwalniających te metabolity do krwi w sposób ciągły, podczas gdy hormony nietknięte, uwalniane są pulsacyjnie; • 3-MT szczególnie jako wskaźnik złośliwości nowotworów – podwyższone stężenie 3-MT są biomarkerem nowotworów przerzutujących, intensywniej produkujących dopaminę;
• 3-MT jako marker przyzwojaków głowy i szyi (HNPGL, ang. Head and Neck Paragangliomas) –  które często nie generują wysokich poziomów innych metabolitów.
W przypadku guza chromochłonnego i przyzwojaków (PPGL), wykazano, że podwyższone stężenie 3-MT koreluje z podwyższonym stężeniem metanefryny i silniej, normetanefryny.
 

Wzrost stężenia: phaeochromocytoma, neuroblastoma, ganglioneuroma, ganglioblastoma, ostry lęk, ciężki stres, ciężkie choroby, spadek objętości krwi i jej ciśnienia, niedoczynność tarczycy, zastoinowa niewydolność krążenia, arytmie, leki (aminofilina, kofeina, wodzian chloralu, klonidyna, disulfiram, erytromycyna, insulina, levodopa, lit, metenamina, metylodopa, kwas nikotynowy, nitrogliceryna, tetracyklina, chinidyna, fenoksybeznamina, doksazosyna i inne alfablokery, betablokery, antagoniści kanałów wapniowych, hydralazyna, kokaina, efedryna, pseudoefedryna, amfetamina, albuterol).
Obniżone stężenie: idiopatyczne niedociśnienie ortostatyczne, stosowane leki (klonidyna, disulfiram, imipramina, inhibitory MAO, fenotiazyna, rezerpina, guanetydyna, salicylany).