Oporność na aktywne białko C

Oznaczenie oporności na aktywne białko  C (APCr) w osoczu krwi żylnej jest przydatne w diagnostyce chorób zakrzepowo-zatorowych. Białko C (PC),  biochemicznie proteinaza serynowa, jest fizjologicznym antykoagulantem krwi, inaktywującym aktywne czynniki VIIIa i Va i hamującym we ten sposób tworzenie trombiny i włóknika skrzepu. PC jest syntetyzowane w wątrobie, a w krążeniu występuje w formie nieaktywnej. Aktywacja PC jest katalizowana przez trombinę. Działanie aktywnego PC, APC (z ang. activated protein C) jest silnie wzmacniane przez zależny od witaminy K kofaktor – białko S. APC wpływa na aktywację antykoagulacyjnej funkcji czynnika V na drodze proteolitycznej. Czynnik V działając synergistycznie z białkiem S degraduje czynnik VIIIa.  Oporność na aktywne białko C: APCr (z ang. activated protein C resistance), która występuje u 18-60 % chorych na wrodzoną trombofilię jest uznana za najczęstszą przyczynę zakrzepicy żylnej. Powodem APCr jest pojedyncza punktowa mutacja kodu genetycznego  czynnika V, która prowadzi do podstawienia w pozycji 506 białka aminokwasu argininy przez glutaminę. Zmieniony w ten sposób czynnik V – nazwany czynnikiem V typu Leiden zyskuje oporność na inaktywację przez APC. W konsekwencji czynnik V typu Leiden zachowuje aktywność prokoagulacyjną, tracąc antykoagulacyjną. Prowadzi to do nadkrzepliwości i zwiększenia ryzyka zakrzepicy.  Występowanie czynnika V Leiden zwiększa ryzyko zakrzepicy żylnej u heterozygot 10 krotnie, a u osobników homozygotycznych 50-100 krotnie. Istnieją doniesienia o zwiększeniu ryzyka zakrzepicy tętniczej i epizodów wieńcowych u nosicieli mutacji V Leiden.

Oporność na aktywne białko C (APCr) – zamiana aminokwasów w pozycji 506.