P/c. p. mieloperoksydazie (MPO) (pANCA) i proteinazie 3 (PR-3) (cANCA) met. immunoblot

ANCA (z ang. anti-neutrophil cytoplasmic antibodies) – przeciwciała przeciw cytoplazmie neutrofili, są autoprzeciwciałami specyficznymi w stosunku do antygenów umiejscowionych w ziarnistościach cytoplazmatycznych neutrofili.  Ze względu na rozmieszczenie świecenia immunofluorescencyjnego w komórce, wykazywanego w metodzie immunofluorescencji pośredniej (IIF), podstawowej technice identyfikacji ANCA, wyróżnia się  cytoplazmatyczny (c) i okołojądorowy (p) typ świecenia ANCA, a zidentyfikowane przeciwciała nazywa, odpowiednio, przeciwciałami: c-ANCA i p-ANCA. Oznaczenie przeciwciał ANCA  jest istotne w diagnostyce pierwotnych zapaleń naczyń (PZN), vasculitis, chorób naczyń o nieznanej etiologii, charakteryzujących się uszkodzeniem ścian przez stan zapalny i naciekanie różnymi rodzajami leukocytów. Obecność przeciwciał ANCA stwierdzana jest  w przebiegu pewnej grupy zapaleń, określnych przez to terminem Pierwotnego systemowego zapalenia naczyń związanego z przeciwciałami przeciwcytoplazmatycznymi ANCA (ang. AAV – ANCA-associated vasculitis). Należą do nich zapalenia naczyń małego kalibru: ziarniakowatość z zapaleniem naczyń (dawniej ziarniakowatość Wegenera), eozynofilowa ziarnikowatość z zapaleniem naczyń (dawniej zespół Churga-Strauss) i mikroskopowe zapalenie naczyń (MPA). Wśród przeciwciał ANCA  diagnostycznie istotne są przeciwciała specyficzne dla enzymów zawartych w ziarnistościach cytoplazmatycznych: mieloperoksydazy (MPO), o świeceniu okołojądrowym –  MPO-pANCA i proteinazy 3 (PR3), o świeceniu cytoplazmatycznym – PR-3 cANCA, a rzadziej przeciwciała  dla elastazy, laktoferyny, katepsyny G, lizosymu i katalazy (pANCA). Obecność przeciwciał  MPO-pANCA wiąże się ze zmianami chorobowymi (naczyń) zlokalizowanymi częściej w nerkach i skórze, obecność PR-3 cANCA ze zmianami w płucach, drogach oddechowych, nerkach i kościach. Równoczesne oznaczenie przeciwciał ANCA: MPO-pANCA i PR-3 cANCA metodą immunoblotu stanowi uzupełnienie diagnostyki metodą IIF i rozszerzenie  testów ELISA. 

Obecność przeciwciał: mikroskopowe zapalenie naczyń (MPA); ziarniniakowatość  z zapaleniem naczyń; eozynofilowa ziarniniakowatość  z zapaleniem naczyń.