Zespół łamliwego chromosomu X - analiza w kierunku obecności premutacji i mutacji dynamicznej polegającej na ekspansji powtórzeń (CGG) w 5’UTR genu FMR1

Konieczne uzupełnienie Zlecenia i Deklaracji Świadomej Zgody na badanie genetyczne.
Ustalanie predyspozycji do  zespołu łamliwego chromosomu X odpowiedzialnego za rodzinną postać niepełnosprawności intelektualnej. Zespół łamliwego chromosomu X (FRAX, zespół Martina-Bella) jest najczęstszą rodzinną postacią niepełnosprawności intelektualnej. Częstość występowania choroby u mężczyzn wynosi 1 na  4000-6000. Zespół jest cechą dominująca, sprzężona z chromosomem X. Należy do grupy mutacji dynamicznych, powielających liczbę powtórzeń trójnukleotydowych CGG w odcinku 5’genu FMR1. Gen FMR1 odpowiada za wytwarzanie białka FMRP, wpływającego na prawidłowy rozwój i funkcje  komórek nerwowych. Mutacja genu sprawia, że białko FMRP nie jest produkowane, co prowadzi do powstawania zaburzeń. Prawidłowy zakres powtórzeń CGG w genie FMR1 wynosi od 6 do 60, w tym zakres pośredni 35–44 powtórzeń, szara strefa 45–60. Zakres prawidłowy przekazywany jest w sposób stabilny; wartości pośrednie mogą być mniej stabilne - dochodzić może do zwiększenia liczba powtórzeń CGG w trakcie podziałów, co skutkuje powstaniem pełnej mutacji u potomstwa. W przypadku premutacji liczba powtórzeń CGG wynosi 60–200 i charakteryzuje się niestabilnością przy przekazywaniu potomstwu. Pełna mutacja odpowiada 200 lub więcej powtórzeniom (99% nosicieli). Nosicielki pełnej mutacji, posiadające dwa chromosomy X, wykazują łagodniejsze objawy i mniejszą niepełnosprawność intelektualną. Szacuje się, że nosicielami mutacji jest jedna na 250 kobiet i jeden na 700 mężczyzn.