06 października 2022 - Przeczytasz w 3 min

Fibromialgia – objawy, przyczyny, leczenie

Fibromialgia zaliczana jest to grupy chorób reumatycznych tkanek miękkich, czyli takich których podłożem jest stan zapalny, a objawem ból tkanek okołostawowych, czyli mięśni i ścięgien przebiegający z możliwym ograniczeniem ruchomości stawów. Ze względu na towarzyszące schorzeniu objawy – zaburzenia poznawcze i psychiczne, fibromialgia wymaga bardziej wszechstronnego podejścia w porównaniu do pozostałych chorób reumatycznych. Z jakiego powodu rozwija się fibromialgia i jakie jest postępowanie po jej stwierdzeniu?

fibromialgia

Jakie są objawy fibromialgii?

Głównym i bardzo doskwierającym pacjentom objawem jest uogólniony, mięśniowo – stawowy ból praktycznie całego ciała, związany z nadmiernie wyczulonym na stymulację bodźcami układem nerwowym. Ból najczęściej ma charakter przewlekły oraz może, ale nie musi towarzyszyć mu sztywność stawów. Ból może pojawiać się w odpowiedzi na bodźce, które u zdrowego człowieka nie wywołują reakcji bólowej np. ciepło, hałas, lub silne zapachy. Zgłaszana przez pacjentów bolesność ma najczęściej charakter symetryczny i obejmuje obszary kręgosłupa, szyi oraz duże stawy – biodrowe, barkowe, łokciowe i kolanowe. Dodatkowymi objawami jest przewlekające się w czasie zmęczenie, zaburzenia snu związane ze spadkiem nocnej produkcji melatoniny, upośledzenie funkcji poznawczych (mgła mózgowa, pogorszenie pamięci i uwagi, utrudnione logiczne myślenie, utrudniony proces podejmowania decyzji) oraz zaburzenia emocjonalne i depresja. Wśród współtowarzyszących dolegliwości wymienia się również zaburzenia żołądkowo – jelitowe np. zespół jelita nadwrażliwego, zaparcia, biegunki, nudności, wymioty; bolesność przy oddawaniu moczu, wzmożoną potliwość, uczucie zimnych stóp i dłoni, zaburzenia czucia obejmujące kończyny górne i dolne (parestezje), migreny oraz suchość w jamie ustnej. Pacjent może mieć poczucie braku tchu i kołatania serca. Często pierwsze objawy pojawiają się po doznanym urazie lub trudnej dla pacjenta sytuacji stresowej. Dane literaturowe pokazują, że choroba ujawnia się zwykle między 30 a 50 rokiem życia, aż 8 razy częściej zapadają na nią kobiety, a liczba chorych stanowi od 2 nawet do 5% populacji europejskiej.

Fibromialgia – przyczyny

Podejrzewa się, że fibromialgia jest chorobą, która rozwija się w wyniku nałożenia się na siebie działania czynników genetycznych (uwarunkowanie rodzinne), środowiskowych, neurologicznych, immunologicznych (związanych z funkcją układu odpornościowego) i hormonalnych. W etiologii choroby uwzględnia się także wcześniejsze narażenie pacjenta na czynnik zakaźny np. na wirusa EBV, parwowirusa oraz bakterie wywołujące brucelozę i boreliozę. U pacjentów stwierdza się nieprawidłowe stężenia wielu neuroprzekaźników (substancji przenoszących sygnały między komórkami nerwowymi np. dopamina, serotonina, noradrenalina) oraz przewagę cytokin prozapalnych nad przeciwzapalnymi, co wskazuje na przewlekle toczący się w organizmie stan zapalny. Wymienione nieprawidłowości prawdopodobnie odpowiadają za niewłaściwe przetwarzanie bólu i nadmierne wyczulenie układu nerwowego na odbierane bodźce.

Fibromialgia – badania

Ze względu na wieloobjawowość choroby, diagnostyka fibromialgii jest znacznie utrudniona. Badania obrazowe i biochemiczne badania laboratoryjne, ze względu na uzyskane często prawidłowe wyniki, niestety nie mają zastosowania w diagnostyce fibromialgii, choć mogą być przydatne do wykluczenia innych chorób. Fibromialgia najczęściej różnicowana jest z zespołem przewlekłego zmęczenia, w którym objawami eliminującymi rozpoznanie fibromialgii jest gorączka lub stan podgorączkowy, powiększenie węzłów chłonnych, ból gardła i brak bólu w typowych dla fibromialgii tzw. punktach uciskowych.

Diagnozę choroby stawia się na podstawie kryteriów diagnostycznych fibromialgii, opracowanych w 2019 roku przez Amerykańskie Towarzystwo Bólowe (AAPT). Postawienie diagnozy wymaga stwierdzenia wielomiejscowego bólu (przynajmniej w 6 we wskazanych w wytycznych punktach uciskowych), zaburzeń snu lub zmęczenia oraz utrzymywania się objawów powyżej 3 miesięcy. Proces diagnozowania pacjenta mogą utrudniać choroby współtowarzyszące. Niejednokrotnie zdarza się, że fibromialgia przebiega wraz z reumatoidalnym zapaleniem stawów (RZS) lub innymi chorobami reumatycznymi.   

Fibromialgia – leczenie

Ponieważ nie znana jest przyczyna choroby, fibromialgię leczy się jedynie w sposób pozwalający na znoszenie jej uciążliwych objawów. W leczeniu fibromialgii stosuje się leki przeciwbólowe (inne niż niesteroidowe leki przeciwzapalne), ale także leki przeciwdepresyjne, ze względu na towarzyszące chorobie zaburzenia psychiczne i trudności w zasypianiu.  Pacjenta zachęca się do postępowania niefarmakologicznego, m.in. psychoterapii, fizjoterapii (krioterapia, pobyty senatoryjne) oraz zwiększenia w miarę możliwości wysiłku fizycznego. Pozytywne efekty w znoszeniu bólu uzyskuje się stosując także akupunkturę i wodolecznictwo (zabiegi z wykorzystaniem wody).

Bibliografia

  1. Interna Szczeklika. Medycyna Praktyczna, Kraków 2021.
  2. Physiopathology of fibromyalgia. García Rodríguez DF, Abud Mendoza C. Reumatol Clin (Engl Ed). 2020 May-Jun;16(3):191-194. doi: 10.1016/j.reuma.2020.02.003. Epub 2020 Apr 9. PMID: 32279983
  3. Fibromialgia. Keczmer P, Krawczyk-Wasielewska A, Samborski W. Reumatologia News 2/2018
  4. Fibromialgia w praktyce lekarza rodzinnego. Kanecki K, Tyszko P. Forum Medycyny Rodzinnej 2016, tom 10, nr 2, 59–65
  5. Fibromialgia – multidyscyplinarne podejście. Binkiewicz-Glińska A, Bakuła S, Tomczak H, Landowski J, Ruckemann-Dziurdzińska K, Zaborowska-Sapeta K, Kowalski I, Kiebza W. Psychiatr. Pol. 2015; 49(4): 801–810

Podobne artykuły

25 lutego 2019

Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS)

Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) to choroba osób dorosłych, diagnozowana najczęściej w populacji kobiet po 40 roku życia. Podejrzewa się, że przyczyną zachorowania na RZS są przebyte zakażenia wirusowe lub bakteryjne. U osób predysponowanych, prowadzą  do nieprawidłowej, nadmiernej aktywności układu odpornościowego, którego celem stają się tkanki własnego organizmu, w szczególności symetryczne stawy kończyn górnych, rąk, stóp i kolan. W grupie podwyższonego ryzyka zachorowania na RZS znajdują się osoby z obciążeniem genetycznym (rodzinne występowanie), chorobami przyzębia, a także palacze papierosów. W konsekwencji procesu niszczenia stawów przez własny układ odpornościowy, rozwija się reakcja zapalna, która w sposób nieodwracalny uszkadza kości, chrząstki, więzadła i ścięgna. Dodatkowo towarzyszące zapaleniu ból i obrzęk, znacznie ograniczają ruchomość stawów. Pacjenci skarżą się na ich sztywność, tkliwość, ale także widoczne deformacje, narastające wraz z czasem trwania choroby. Ze względu na udział układu odpornościowego i produkowanych przez niego przeciwciał w procesie chorobowym, RZS zalicza się do grupy chorób autoimmunologicznych. RZS definiuje się także jako chorobę układową, co oznacza że proces zapalny obejmujący stawy, wywiera wpływ na pracę innych narządów i układów. Wśród objawów pozastawowych u pacjentów obserwuje się nadmierną potliwość, utratę wagi, gorączkę, suchość oka i jamy ustnej, zmiany skórne w postaci guzków, pogorszenie pracy nerek, układu sercowo – naczyniowego (nasilenie zmian miażdżycowych), nerwowego (bóle głowy) i oddechowego (zapalenie opłucnej i płuc). Prawie zawsze RZS towarzyszy anemia, która z kolei tłumaczy ogólne osłabienie, spadek odporności i wydolności organizmu, ale także drażliwość, duszność czy problemy z koncentracją. Na podstawie wywiadu z pacjentem, który ujawnia tkliwość i obrzęk w obrębie stawów, zalecana jest rozszerzona diagnostyka schorzenia. Kluczowymi badaniami w diagnozowaniu RZS, uwidaczniającymi uszkodzenie struktur stawowych są badania obrazowe – rezonans magnetyczny, RTG i USG. Ich ważnym uzupełnieniem są wyniki badań oceniających obecność markerów RZS – czynnika reumatoidalnego – RF, oraz przeciwciał ACPA (przeciwciała przeciw białkom cytrulinowanym) oznaczanych zbiorczo testem anty – CCP. Znaczenie tych analiz jest istotne, gdyż wyniki wiążą się nie tylko z rozpoznaniem choroby, ale także świadczą o jej nasileniu. Ponadto mają wartość rokowniczą, co znaczy że na ich podstawie można wnioskować o jej prawdopodobnym przebiegu. Poza RF i anty-CCP warto wykonać oznaczenie OB, CRP i zbadać morfologię krwi, ponieważ wyniki te pokazują nasilenie toczącego się w organizmie zapalenia. Do badań rekomendowanych we wczesnym etapie choroby zalicza się także transaminazy (ALT, AST), kreatyninę i badanie moczu, oceniające pracę wątroby i nerek. Warto zapamiętać, że prawidłowe wyniki RF i anty-CCP mogą towarzyszyć tzw. serologicznie ujemnej postaci RZS. Oznacza to, że przy stawianiu diagnozy, dla lekarza najważniejszy nie jest wynik wskazujący na obecność charakterystycznych dla choroby przeciwciał, ale dolegliwości zaobserwowane i zgłaszane przez pacjenta. Z kolei obecność przeciwciał i biomarkerów RZS stwierdza się u pacjentów w okresie jeszcze przed wystąpieniem klinicznych objawów zapalenia stawów. Ma to istotne znaczenie u osób obciążonych czynnikami predysponującymi, u których interwencja terapeutyczna w najwcześniejszej fazie choroby wiąże się z osiągnięciem lepszych wyników leczenia i zachowaniem większego stopnia sprawności pacjenta. Ze względu na nie do końca wyjaśnione przyczyny występowania choroby, RZS leczone jest głównie objawowo, z nastawieniem na zniesienie bólu, zahamowanie procesu zapalnego i poprawę ruchomości stawów, co znacząco podnosi komfort życia i opóźnia niepełnosprawność pacjentów. dr Beata Skowron Piśmiennictwo: Rheumatoid Arthritis. NICE Guideline, No. 100. The National Collaborating Centre for Chronic Conditions. London: Royal College of Physicians (UK); 2018 Jul. ISBN-13: 978-1-86016-359-3 Matyska-Piekarska E, Łuszczewski A, Łacki J, Wawer I. The role of oxidative stress in the etiopathogenesis of rheumatoid arthritis. Postepy Hig Med Dosw (Online). 2006;60:617-23. Gińdzieńska-Sieśkiewicz E, Klimiuk PA, Domysławska I, Sierakowski S. Defect of glycosylation of immunoglobulin G in rheumatoid arthritis patients. Postepy Hig Med Dosw (Online). Ma K, Li L, Liu C, Zhou L, Zhou X. Efficacy and safety of various anti-rheumatic treatments for patients with rheumatoid arthritis: a network meta-analysis. Arch Med Sci. 2019 Jan;15(1):33-54. doi: 10.5114/aoms.2018.73714. Epub 2018 Dec 30. Filipowicz – Sosnowska. Reumatoidalne zapalenie stawów w: Choroby wewnętrzne, Szczeklik A.(red), Medycyna Praktyczna, Kraków 2018. Polińska B, Matowicka-Karna J, Kemona H. Markers of the early stage of rheumatoid arthritis. Diagn Lab 2015; 51(4): 305-314. Kolarz K, Targońska-Stępniak B, Majdan M. Wczesne reumatoidalne zapalenie stawów. Wiad Lek 2018, 71, 5, -1065

01 grudnia 2020

Reumatyzm – objawy i charakterystyka

Na początek warto wiedzieć, że reumatyzm to potoczne sformułowanie, używane w kontekście całej grupy chorób reumatycznych. Nie istnieje więc taka jednostka chorobowa jak „reumatyzm”. Objawy schorzeń kryjących się pod tym określeniem dotyczą zmian zapalnych w tkance łącznej i obejmują nie tylko układ ruchu, ale wynikają też z uszkodzeń wielu innych narządów. W powszechnym rozumowaniu, słowo „reumatyzm” najczęściej stosowane jest jako synonim reumatoidalnego zapalenia stawów i również w tym kontekście będzie używane w niniejszym artykule. Reumatyzm – przyczyny Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) to układowa choroba tkanki łącznej, która cechuje się symetrycznym zapaleniem stawów, zmianami pozastawowymi i objawami ogólnymi. Przebieg choroby może być różny, ale u większości chorych występują okresy zaostrzeń i remisji, a z biegiem czasu dochodzi do trwałego uszkodzenia stawów. Podłożem reumatoidalnego zapalenia stawów są reakcje autoimmunologiczne, ale etiologia schorzenia pozostaje nieznana. Częściej chorują kobiety, a szczyt zachorowalności przypada między 30. a 50. rokiem życia. Reumatyzm – objawy Pierwsze objawy reumatyzmu rozwijają się na ogół stopniowo, w ciągu kilku tygodni. Wczesnym symptomem typowym dla RZS jest symetryczny ból i obrzęk małych stawów rąk i stóp oraz poranna sztywność stawów trwająca zazwyczaj ponad 1 godzinę. Zapalenie najczęściej dotyczy stawów międzypaliczkowych bliższych, śródręczno- paliczkowych i śródstopno- paliczkowych czy stawów nadgarstka. Duże stawy (np. kolanowe, ramienne, biodrowe) zajęte są rzadziej. Objawy obejmują ból i obrzęk stawu oraz ocieplenie skóry. Postępująca destrukcja stawów prowadzi do zmian ścięgnisto- więzadłowych, mięśniowych i kostnych, co skutkuje deformacjami takimi jak: odchylenia łokciowe palców, podwichnięcia paliczków, palce butonierkowate i w kształcie łabędziej szyi. Z czasem, może dochodzić do usztywnień, ograniczeń ruchomości (nie tylko palców, ale i w innych stawach) czy przykurczów mięśniowych. Typowo pojawiają się także zmiany w szyjnym odcinku kręgosłupa. Z czym jeszcze wiąże się reumatyzm? Objawy ogólne obejmują stany podgorączkowe, bóle mięśniowe, spadek apetytu i utratę masy ciała oraz przewlekłe zmęczenie. Ciężka i długotrwała choroba może prowadzić do powikłań wielonarządowych takich jak zmiany w mięśniu sercowym i na zastawkach, zmiany w płucach i zapalenie opłucnej, zapalenie twardówki, rogówki i spojówek, zapalenia nerek i inne. Na przedramionach i częściach ciała narażonych na ucisk (np. pośladkach) mogą pojawić się podskórne guzki reumatoidalne. Bywa, że takie guzki pojawiają się także w ścięgnach i w narządach wewnętrznych. Diagnostyka reumatyzmu Jeśli zaobserwujesz u siebie niepokojące objawy, nie zwlekaj z wizytą u lekarza. Badania pomocnicze istotne w diagnostyce reumatoidalnego zapalenia stawów obejmują: morfologię, OB, CRP, czynnik reumatoidalny (RF) w klasie IgM, ACPA (przeciwciała przeciw cyklicznemu cytrulinowanemu peptydowi), przeciwciała przeciwjądrowe, proteinogram, ALT, AST, kwas moczowy, kreatyninę, jonogram i badanie ogólne moczu. Wszystkie te badania możesz wykonać w DIAGNOSTYCE. Konieczne może okazać się pobranie płynu stawowego do badania i wykonanie badań obrazowych takich jak RTG, USG czy rezonans magnetyczny. Istnieją ścisłe kryteria rozpoznania RZS, dlatego wyniki badań (w połączeniu z obrazem klinicznym) zawsze wymagają oceny lekarskiej. Jak leczyć reumatyzm? Podstawę leczenia reumatoidalnego zapalenia stawów stanowią leki modyfikujące przebieg choroby (np. metotreksat, leflunomid). Dobór konkretnego preparatu zależy od wielu indywidualnych czynników. W celu doraźnego opanowania procesów zapalnych, stosuje się także niesteroidowe leki przeciwzapalne, a w niektórych przypadkach pomocne mogą okazać się dostawowe wstrzyknięcia glikokortykosteroidów. Przez cały okres trwania choroby, warto pamiętać o odpowiedniej rehabilitacji. W ciężkich destrukcjach stawów i silnych dolegliwościach, można rozważyć leczenie operacyjne. Reumatyzm – objawy innych chorób reumatycznych Pamiętaj, że do grupy chorób reumatycznych często potocznie nazywanych reumatyzmem, prócz RZS należy też cały szereg innych schorzeń np. toczeń rumieniowaty układowy, zespół antyfosfolipidowy, twardzina układowa, zapalenie wielomięśniowe i skórno-mięśniowe, rozmaite zapalenia naczyń, polimialgia reumatyczna, zespół Sjögrena, spondyloartropatie (zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa czy łuszczycowe zapalenie stawów), choroba zwyrodnieniowa stawów i wiele innych. Każda z chorób charakteryzuje się innym obrazem klinicznym i przebiegiem. Niektóre z nich cechują się głównie zajęciem stawów i uszkodzeniem układu ruchu, inne zaburzają funkcjonowanie wielu narządów wewnętrznych. Leczenie chorób reumatycznych często jest długotrwałe i złożone. Warto pamiętać, że reumatyzm nie dotyka jedynie osób starszych, a część ze schorzeń reumatycznych rozwija się typowo w młodym lub średnim wieku. Przez potoczne sformułowanie „badanie krwi na reumatyzm” najczęściej rozumie się oznaczenie czynnika reumatoidalnego RF we krwi, morfologię, CRP, OB, kwas moczowy czy przeciwciała anty-CCP, ale pamiętaj, że każda z chorób charakteryzuje się swoistymi zmianami w badaniach laboratoryjnych. Przykładowo, do rozpoznania tocznia rumieniowatego układowego konieczne jest oznaczenie przeciwciał przeciwjądrowych ANA, dla twardziny układowej typowe jest występowanie autoprzeciwciał antycentromerowych i przeciwko topoizomerazie I, a zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa wiąże się z reguły z występowaniem antygenu HLA B27. Prócz badań laboratoryjnych, często dużą rolę odgrywają także badania obrazowe. Sprawdź e-pakiet reumatologiczny Diagnostyka chorób reumatycznych jest złożona, a powszechnie nazywane reumatyzmem reumatoidalne zapalenie stawów, jest tylko jedną z wielu chorób z tej grupy. Jeśli zauważysz u siebie jakiekolwiek niepokojące objawy, udaj się do lekarza. Bibliografia: Interna Szczeklika – P. Gajewski, A. Szczeklik

07 września 2022

Łuszczyca stawów a reumatoidalne zapalenie stawów – co różni, a w czym są podobne te choroby?

Łuszczyca stawów, tak samo jak reumatoidalne zapalenie stawów, to choroba o podłożu autoimmunologicznym. Jednakże w jej przebiegu poza dolegliwościami stawowymi obserwuje się szereg objawów w obrębie płytki paznokciowej. Leczenie obu tych schorzeń opiera się głównie na farmakoterapii. Choroby stawów to patologie w znaczący sposób utrudniające codzienne funkcjonowanie, które w ciężkich przypadkach mogą doprowadzić do niepełnosprawności. Może się tak zdarzyć zarówno w łuszczycy stawów, jak i w wyniku reumatoidalnego zapalenia stawów. Sprawdź, jakie jeszcze podobieństwa, ale i różnice, występują między tymi schorzeniami. Łuszczyca stawów (łuszczycowe zapalenie stawów) a reumatoidalne zapalenie stawów – tło choroby Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) i łuszczyca stawów (łuszczycowe zapalenie stawów, ŁZS) zaliczane są do grupy schorzeń tkanki łącznej. Oba mają podłoże autoimmunologiczne. Oznacza to, że powstają w wyniku nadmiernej, nieprawidłowej reakcji układu odpornościowego, który wytwarza przeciwciała skierowane wobec własnych komórek. Mimo dziesiątek lat od opracowania pierwszych opisów obu tych schorzeń specjaliści w dalszym ciągu nie są w stanie dokładnie określić przyczyn ich powstania. Najprawdopodobniej rozwijają się one u osób predysponowanych genetycznie, u których zadziałał dodatkowy czynnik. Mogą nim być m.in. narażenie na silny stres, zakażenie bakteryjne lub wirusowe, urazy mechaniczne, niektóre substancje chemiczne i leki (np. sole litu stosowane w psychiatrii czy beta blokery) Zarówno reumatoidalne zapalenie stawów, jak i łuszczyca stawów to choroby zapalne o przewlekłym charakterze. Jednakże w przebiegu tej drugiej we krwi nie pojawia się czynnik reumatoidalny. Należy dodatkowo podkreślić, że łuszczycowe zapalenie stawów to choroba dotykająca w ogromnej większości, choć nie zawsze, osoby z rozpoznaną łuszczycą i manifestującymi się zmianami łuszczycowymi na płytce paznokciowej lub skórze. To cecha odróżniająca łuszczycę stawów od reumatoidalnego zapalenia stawów. Dlatego w postawieniu diagnozy pomocne okazać się może badanie na łuszczycę. Zapalenie stawów łuszczycowe a reumatoidalne – objawy chorobowe Przebieg łuszczycowego zapalenia stawów jest różnorodny, zależny od stopnia zajęcia układu ruchu i innych narządów. Ogólnie, obrazy kliniczne łuszczycowego i reumatoidalnego zapalenia stawów są do siebie podobne. Niekiedy występują nawet problemy z odróżnieniem ich od siebie. W przebiegu obu schorzeń objawy zazwyczaj dotykają w pierwszej kolejności stawów rąk – śródręczno-paliczkowego i międzypaliczkowego bliższego. Jednakże w reumatoidalnym zapaleniu stawów patologie zajmują te same miejsca po obu stronach ciała. Z kolei w łuszczycy stawów objawy mogą koncentrować się wyłącznie po jednej stronie ciała. To bez wątpienia jedna z głównych różnic pomiędzy tymi jednostkami chorobowymi. Obu chorobom stawów towarzyszy szereg objawów ogólnych. Zaobserwować można takie dolegliwości, jak m.in.: podwyższona temperatura ciała, uczucie zmęczenia, spadek apetytu i tym samym masy ciała. Najbardziej typowe dolegliwości ze strony stawów to: zaczerwienienie okolicy stawu, tkliwość i obrzęk, dolegliwości bólowe, sztywnienia stawów (zwłaszcza poranne, problemy z rozruszaniem stawu, utrzymujące się przynajmniej 30–60 minut po wstaniu), ograniczona ruchomość, w cięższych postaciach deformacje stawów i upośledzenie ich funkcji. Jak wspomniano, w łuszczycowym zapaleniu stawów obserwowane są na ogół łuszczycowe zmiany skórne i w obrębie płytki paznokciowej. Łuszczyca stawowa a reumatoidalne zapalenie stawów – zmiany mineralizacji kości i choroby tarczycy Proces zapalny pojawiający się w przewlekłych zapaleniach stawów nie pozostaje obojętny na pozostałe struktury układu ruchu. Wiadomo, że w przebiegu obu porównywanych chorób dochodzi w ciężkich przypadkach do osłabienia siły mięśniowej. Co więcej, wpływają one na metabolizm tkanki kostnej, co prowadzi do zaburzeń mineralizacji i wzrostu ryzyka złamań. Najczęściej stopień mineralizacji kości mierzony jest w obrębie szyjki kości udowej. W przypadku chorych na łuszczycowe zapalenie stawów i reumatoidalne zapalenie stawów wartość tego parametru jest zbliżona. Poza zmianami kostnymi choroby zapalne stawów mają pewne powiązania z zaburzeniami pracy gruczołu tarczycowego. Zarówno u chorych na łuszczycowe zapalenie stawów, jak i u pacjentów z reumatoidalnym zapaleniem stawów wystąpić mogą przeciwciała anty-TPO, czyli skierowane przeciwko peroksydazie tarczycy (TPO), jednemu z enzymów tarczycy. Wśród chorych na reumatoidalne zapalenie stawów przeciwciała te stwierdza się jednak częściej. Choroby tarczycy mogą komplikować przebieg zapaleń stawów. ŁZS i RZS – czy są różnice w rozpoznaniu i leczeniu? W postawieniu diagnozy omawianych chorób stawów wykorzystywane są głównie te same badania. Żadne badanie laboratoryjne nie jest swoiste dla ŁZS. Chodzi o wywiad, badanie kliniczne, badania obrazowe zajętych stawów – jako pierwsze zazwyczaj RTG, USG, w przypadkach wątpliwych – rezonans magnetyczny. Dodatkowo wykonuje się liczne badania laboratoryjne, w tym zwłaszcza: oznaczenie stężenia białka CRP i OB – w obu przypadkach wartości są podwyższone – RF (czynnika reumatoidalnego, występującego u chorych na reumatoidalne zapalenie stawów, a nie na łuszczycę stawów), anty-CCP (przeciwciał przeciwko cyklicznemu cytrulinowanemu peptydowi, które występują w RZS). W razie potrzeby lekarz zleca dodatkowe testy, przykładowo morfologię krwi (ze względu na wskazanie niedokrwistości charakterystycznej dla chorób przewlekłych) czy kwas moczowy. Sposób leczenia omawianych schorzeń jest podobny. W obu przypadkach ma charakter kompleksowy, a zastosowanie w nim znajdują: farmakoterapia (głównie niesteroidowe leki przeciwzapalne, glikokortykosteroidy, leki modyfikujące przebieg choroby), zaopatrzenie ortopedyczne, odpowiednia dieta, fizykoterapia, ćwiczenia, odpoczynek, wsparcie psychiczne. W cięższych przypadkach wprowadza się leczenie zabiegowe, w tym np.: synowektomię (usunięcie zmienionej błony maziowej), punkcję stawu z usunięciem płynu zapalnego i podaniem leków, endoprotezowanie (usunięcie zniszczonego stawu i wprowadzenie protezy). W obu chorobach trudno mówić o wyleczeniu z uwagi na częste nawroty i problemy w uzyskaniu satysfakcjonujących efektów terapeutycznych. Autor: dr n. o zdr. Olga Dąbska Weryfikacja merytoryczna: lek. Wiktor Trela Bibliografia M. Krajewska-Włodarczyk, W. Samborski, Porównanie gęstości mineralnej kości u mężczyzn chorych na łuszczycowe zapalenie stawów i seronegatywne reumatoidalne zapalenie stawów, „Rheumatology Forum” 2018, t. 4, nr 1, s. 4–9.M. Majdan, Łuszczycowe zapalenie stawów w gabinecie lekarza specjalisty, PZWL, Warszawa 2020.A. Marcol-Majewska, G. Majewski, P. Kotyla, Reumatoidalne zapalenie stawów – propozycje postępowania diagnostycznego, „Forum Reumatologii” 2017, t. 3, nr 2, s. 88–92.B. Targońska-Stępniak, Reumatoidalne zapalenie stawów u ludzi starszych, „Wiadomości Lekarskie” 2019, t. 72, nr 9, s. 1676–1682.W. Tłustochowicz, J. Świerkot, E. Stanisławska-Biernat, Łuszczycowe zapalenie stawów, „Reumatologia” 2016, supl. 1, s. 22–25.
Powiązane pakiety

E-PAKIET PROFILAKTYCZNY PODSTAWOWY
W pakiecie uwzględniono morfologię krwi - podstawowe badanie oceniające ogólną kondycję organizmu. Badanie wnosi wiele istotnych informacji na temat odporności organizmu, chorób przewlekłych, możliwych niedoborów pierwiastków lub witamin będących przyczyną anemii, toczących się infekcji o różnej etiologii czy poważnych chorób hematologicznych. Pomiar stężenia glukozy i poszczególnych składowych lipidogramu pomoże w ocenie Twojego metabolizmu, czyli procesu przemian węglowodanów i lipidów. W ocenie gospodarki węglowodanowej kluczowy jest pomiar stężenia glukozy. Wysokie stężenie glukozy na czczo najczęściej jest wynikiem choroby metabolicznej – cukrzycy, uznanego czynnika ryzyka udaru mózgu. Cukrzyca (szczególnie typu II) jest chorobą podstępną, która wiele lat może przebiegać bezobjawowo i niepostrzeżenie prowadzić w tym czasie do groźnych, najczęściej naczyniowych powikłań zagrażających zdrowiu i życiu. Pomiar stężenia poszczególnych składowych lipidogramu to element diagnostyki zaburzeń lipidowych, które nadal stanowią najbardziej rozpowszechniony czynnik ryzyka chorób układu krążenia, w tym udaru mózgu. Cennym uzupełnieniem pakietu jest badanie stężenia CRP. Podwyższone stężenie CRP wiąże się ze zwiększonym ryzykiem rozwoju chorób sercowo – naczyniowych, np. miażdżycy której konsekwencją może być udar mózgu. Ponadto CRP to niespecyficzny wskaźnik stanu zapalnego, którego stężenie wzrasta najczęściej w przebiegu infekcji bakteryjnej, po urazach, ale także w przebiegu przewlekłych chorób zapalnych jak reumatoidalne zapalenie stawów i nieswoiste zapalne choroby jelit oraz w chorobach nowotworowych. Doskonałym uzupełnieniem Pakietu profilaktycznego podstawowego są badania umożliwiające: określenie przyczyny anemii (żelazo, ferrytyna, witamina B12, kwas foliowy) - zestaw uzupełniający dostępny w obniżonej cenie - sprawdź tutaj wykrycie zaburzeń układu odpornościowego (witamina D, IgG) - zestaw uzupełniający dostępny w obniżonej cenie - sprawdź tutaj wykrycie, monitorowanie przebiegu i leczenia chorób metabolicznych (hemoglobina glikowana, Apo B, lipoproteina a) - zestaw uzupełniający dostępny w obniżonej cenie - sprawdź tutaj