Cytokina

Cytokina to drobnocząsteczkowe białko produkowane przez komórki układu odpornościowego (m.in. limfocyty, monocyty czy komórki śródbłonka), w odpowiedzi na czynnik zapalny, czyli biorące udział w odpowiedzi immunologicznej. Działa poprzez połączenie z odpowiednim receptorem.

Funkcje cytokin: prezentacja antygenu, różnicowanie i dojrzewanie komórek, wytwarzanie przeciwciał, ekspresja cząsteczek, przemieszczanie i aktywacja komórek, wytwarzanie i uwalnianie mediatorów zapalenia oraz wygaszanie odpowiedzi immunologicznej.

Cechy charakterystyczne cytokin: synergizm, antagonizm, plejotropizm, redundancja, sprzężenie zwrotne dodatnie i ujemne.

Cytokiny dzielą się na kilka grup: chemokiny, interleukiny, interferony i hematopoetyny. Na szczególną uwagę zasługuje podział cytokin na prozapalne oraz przeciwzapalne. Cytokina prozapalna stymuluje pojawienie się stanu zapalnego, a do tej grupy należą m.in.: IL-1, IL-6, IL-8, TNF-alfa i TNF-beta, interferony; przeciwzapalnie, czyli hamująco na reakcję zapalną działają np. IL-4, Il-13 czy IL- 10.

Podwyższenia stężenia cytokin możemy się spodziewać w przebiegu ciężkich zakażeń, urazów, zabiegów operacyjnych, odrzucania przeszczepu, nowotworów, chorób autoimmunlogicznych, OZT, osteoporozy czy Alzheimera.

Cytokiny znajdują szerokie zastosowanie w terapii różnych schorzeń, w tym WZW C (interferony), monitorowaniu odrzucania przeszczepu oraz leczenie immunosupresyjnego (IL-10), chorób nowotworowych- przewlekła białaczka szpikowa, szpiczak, czerniak, rak pęcherza czy nerki (IFN alfa).