Cytoliza

Cytoliza (gr. cyto- komórka, lysis- rozpad) – w biologii terminem tym nazywa się rozpad komórki i struktur komórkowych, zwany po prostu lizą. Cytoliza zachodzi pod wpływem enzymów hydrolitycznych, pochodzenia egzogennego (z innych komórek np. leukocytów) lub endogennego (hydrolazy w lizosomach). Zwykle dotyczy komórek uszkodzonych, starych czy martwych. W cytologii cytoliza może wystąpić jako konsekwencja nieprawidłowego pobrania materiału, utrwalenia, transportu czy błąd w procedurze laboratoryjnej, lecz może być też wynikiem toczącego się stanu zapalnego. Termin ten często używany jest w kontekście cytologii ginekologicznej, gdzie cytoliza może być wynikiem nieprawidłowego pobrania wymazu z pochwy lub toczącej się infekcji intymnej. Inny rodzaj cytolizy ginekologicznej to cytoliza pochwowa, będąca stanem przerostu bakterii Lactobacillus. Fizjologicznie pałeczki kwasu mlekowego odpowiadają za utrzymanie odpowiedniego pH dróg rodnych, hamując tym samym wnikanie drobnoustrojów chorobotwórczych. Zmiana pH destabilizuje tę barierę. Objawy cytolizy pochwowej to świąd krocza, pieczenie, białe, serowate upławy. Cytoliza na wyniku badania cytologicznego nie musi oznaczać patologii, choć często bywa kojarzona ze zmianami nowotworowymi. Preparaty w cytolizą mogą być oceniane przez cytologa, jednak zwykle należy taki materiał pobrać raz jeszcze, by badanie było bardziej wiarygodne.