Czynnik zakaźny

Czynnik zakaźny (ang. infectious agent) – w medycynie i diagnostyce nazywa się tak żywy organizm, taki jak bakteria, wirus, grzyb lub pasożyt lub cząsteczkę białkową (priony), wyposażony w mechanizmy umożliwiające mu dostanie się do organizmu gospodarza oraz namnażanie się w nim. Jeżeli w organizmie zaistnieją warunki, w których czynnik zakaźny będzie zdolny do wywołania choroby, nazywa się go wówczas czynnikiem chorobotwórczym, który indukuje wystąpienie objawów choroby zakaźnej.

Wyróżnia się kilka dróg przenoszenia czynników zakaźnych: bezpośrednia – przez kontakt fizyczny z osobą zakażoną lub zwierzęciem, kropelkowa (przez kichanie lub kaszel) lub płciowa oraz pośrednia - droga pokarmowa (spożycie zanieczyszczonych pokarmów/ wody/ nieprawidłowa obróbka półproduktów/ zanieczyszczone przedmioty), przez wektory (muchy, komary) czy drogą wertykalną (z matki na dziecko w ciąży lub w czasie porodu).

Wśród popularniejszych czynników zakaźnych możemy wymienić: wirus grypy, Varicella- Zoster Virus (ospa), Rubavirus (różyczka), wirus świnki; bakterie: paciorkowce (angina), krętek blady (kiła), drobinki rzeżączki (rzeżączka), chlamydie (chlamydioza); pasożyty np. owsiki.

W zapobieganiu przenoszenia czynników zakaźnych najważniejsza jest profilaktyka: stosowanie podstawowych zasad higieny, spożywanie produktów spożywczych po obróbce termicznej, przegotowanej wody, unikanie kontaktu z osobami zakażonymi, stosowanie zabezpieczeń w kontaktach seksualnych, szczepienia ochronne.