Dystorsja
Dystorsja (łac. distorsio, czyli ‘skręcenie’) stanowi rodzaj urazu, który powstaje po przekroczeniu zakresu ruchu w stawie. W wyniku skręcenia może dochodzić do uszkodzenia różnych elementów stawu i kości, m.in.:
- torebki stawowej,
- więzadeł,
- chrząstki stawowej,
- przyczepów ścięgien mięśni do kości,
- części kości.
Stopień uszkodzenia części stawu decyduje o dalszym postępowaniu i możliwościach leczenia. Z tego powodu, w zależności od elementów, które uległy zniszczeniu podczas urazu, można wyróżnić kilka rodzajów dystorsji:
- I° – dochodzi do naciągnięcia torebki stawowej i więzadeł,
- II° – pojawia się rozerwanie torebki stawowej,
- III° – rozerwaniu torebki stawowej towarzyszy też uszkodzenie więzadeł,
- IV° – dochodzi do zerwania więzadeł wraz z fragmentem kostnym, czyli awulsji.
Dystorsji towarzyszą zwykle objawy, które świadczą o obecności stanu zapalnego w miejscu urazu. Należą do nich przede wszystkim:
- ostry ból w rejonie stawu, który ogranicza jego ruchomość, a każda próba ruchu dodatkowo nasila dolegliwości;
- obrzęk w okolicy uszkodzenia;
- podbiegnięcia krwawe, czyli siniaki w okolicy urazu;
- wzmożone ucieplenie skóry w tym rejonie.
Rozpoznanie dystorsji stawu można postawić, gdy występują charakterystyczne objawy pojawiające się po urazie oraz na podstawie badania USG stawu, które wskazuje na uszkodzenie jego elementów.
Pierwsza pomoc w przypadku skręcenia polega na unieruchomieniu wszystkich kości tworzących uszkodzony staw. W leczeniu kluczową rolę odgrywa ustabilizowanie niesprawnego stawu za pomocą opaski elastycznej, ortezy czy opatrunku gipsowego. Często konieczne okazuje się także chirurgiczne opracowanie miejsca urazu, np. opróżnienie stawu z krwiaka. Dużą rolę odgrywa także leczenie przeciwbólowe, które zapewnia komfort podczas powrotu do zdrowia.
Bibliografia
A. Stolarczyk, Ortopedia w gabinecie lekarza Podstawowej Opieki Zdrowotnej, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2022, s. 227–231.