Hepcydyna

Hepcydyna – hormon peptydowy, zbudowany z 25 aminokwasów, odkryty przez Krause'a (2000) oraz Park'a (2001), biorący udział w regulacji gospodarki żelazowej organizmu. Produkowany jest głównie w hepatocytach wątroby (w mniejszym stopniu w makrofagach, adipocytach i komórkach cewek nerkowych) i stamtąd uwalniany do krwiobiegu. Genem kodującym powstawanie hepcydyny jest, zlokalizowany na 19 chromosomie gen HAMP. Hepcydyna wiąże się z ferroportyną, która transportuje żelazo z jelita do krwi. Kompleks ten w jelitach hamuje wchłanianie żelaza i transport do krwiobiegu, a w makrofagach- uwalnianie żelaza powstałego ze zniszczonych w erytrocytów. Skutkiem działania hepcydyny jest zatem zmniejszenie ilości żelaza krążącego poprzez ograniczenie jego uwalniania. Wzrost syntezy hepcydyny powodują: nadmiar żelaza, stan zapalny, hemojuwelina; spadek produkcji hormonu: erytropoetyna, niedotlenienie i niedobór żelaza.

Prowadzone są badania wykorzystujące agonistów hepcydyny w leczeniu chorób przebiegających ze zwiększonym stężeniem żelaza we krwi m.in. hemochromatozy, czerwienicy czy talasemii. Hepcydyna wykrywana jest zarówno we krwi jak i moczu. Oznaczenia hepcydyny należy jednak dokonać równocześnie z innymi parametrami oceniającymi gospodarkę żelazową. Badanie mutacji w genie hepcydyny (HAMP) i hemojuweliny (HJV) może być pomocne w diagnostyce hemochromatozy młodzieńczej.