PPJ anty-centromery (ACA)

Ilościowe oznaczenie w surowicy autoprzeciwciał przeciwjądrowych przeciw centromerom, określanych jako ACA (ang. anti-centromer antibodies) lub anty-CENP (ang. anti-centromer proteins) jest przydatne w diagnostyce twardziny układowej (TU, SCs) w postaciach: łagodniejszej sklerodermii ograniczonej, lSSc (ang. limited systemic sclerosis), zwanej dawniej zespołem CREST i sklerodermii uogólnionej, dSSc (ang. diffuse systemic sclerosis). W przebiegu sklerodermii ograniczonej przeciwciała ACA spotykane są u 60% chorych, przy czym specyficzność testu przekracza 98%. W przypadku sklerodermii uogólnionej przeciwciała występują u 15% chorych. Autoprzeciwciała ACA pojawiają się we wczesnym okresie choroby, a ich obecność sugeruje rozwinięcie ograniczonej postaci choroby, bez zajęcia organów wewnętrznych. Stwierdzenie obecności przeciwciał anty-CENP, zwłaszcza anty-CENP B, w wysokich mianach jest silnym wskazaniem do dalszej diagnostyki w kierunku twardziny układowej, zwłaszcza ograniczonej postaci. Anty-CENP mogą występować w innych chorobach autoimmunologicznych, ale w niższych mianach i rzadziej. Obecność przeciwciał ACA w pierwotnej marskości żółciowej wątroby, PBC (ang. primary biliary cirrhosis, ) stanowi prognostyk  nadciśnienia wrotnego. Przeciwciała ACA wykazują swoistość w stosunku do 6 różnych antygenów centromeru – białek centromerowych (centromer proteins) oznaczanych CENP-A do CENP-F. Przeciwciała przeciw ACA należą do przeciwciał ANA (ang. antinuclear antibodies). Obecność w krążeniu autoprzeciwciał swoistych dla własnych, jądrowych lub cytoplazmatycznych, rozpuszczalnych lub stałych, antygenów wewnątrzkomórkowych jest charakterystyczna dla szeregu systemowych (i narządowych) chorób zapalnych tkanki łącznej o podłożu autoimmunizacyjnym, przy czym poszczególne jednostki chorobowe wiążą się z obecnością charakterystycznego dla siebie zestawu reaktywności przeciwciał. 

Obecność przeciwciał: 60% chorych na sklerodermię ograniczoną, 15% chorych na sklerodermię uogólnioną.