Trypsyna w surowicy

Oznaczenie poziomu trypsyny w surowicy (alternatywne nazwy badania: trypsynogenu w surowicy; trypsynogenu immunoreaktywnego, IRT; trypsyny immunoreaktywnej; immunoreaktywności podobnej do trypsyny ,TLI) zlecane jest jako badanie pomocnicze w niewydolności trzustki, w badaniach przesiewowych noworodków w kierunku mukowiscydozy (IRT) oraz u dzieci i dorosłych z objawami wskazującymi na mukowiscydozę. Trypsyna jest aktywnym enzymem proteolitycznym, powstającym z przekształcenia nieaktywnego prekursora – trypsynogenu, produkowanego przez trzustkę. Prawidłowo,  trypsynogen jest wytwarzany w trzustce przez komórki pęcherzykowate i transportowany do jelita cienkiego, w którym przekształcany jest w  trypsynę. Każdy stan, który uniemożliwia trypsynogenowi dotarcie do jelita cienkiego, może powodować wzrost stężenia trypsynogenu we krwi. U osób chorych na mukowiscydozę przewody trzustkowe blokowane są przez czopy śluzowe; u chorych na zapalenia trzustki i raka trzustki przez zmiany patologiczne. Istnieją również stany, w których komórki produkujące trypsynogen ulegają uszkodzeniu lub zniszczeniu, wpływając na zmniejszenie wytwarzanie trypsynogenu i jego poziomu we krwi. Stąd, w miarę postępu mukowiscydozy niszczenie komórek pęcherzykowych prowadzi do zmniejszenia wydzielania trypsynogenu i spadku stężenia immunoreaktywności podobnej do trypsyny (TLI) w surowicy, charakterystycznego dla niewydolności trzustki. Podwyższone poziomy trypsynogenu we krwi mogą być powodowane: nieprawidłową produkcją enzymów trzustkowych; ostrym zapaleniem trzustki (znaczący wzrost); mukowiscydozą; rakiem trzustki (choć u takich chorych stężenia trypsynogenu nie są diagnostyczne). Bardzo niskie poziomy mogą występować u osób z przewlekłym zapaleniem trzustki, lecz u takich osób poziom trypsynogenu jest zmienny. W diagnostyce zapalenia trzustki wyniki pomiaru trypsynogenu we krwi muszą być korelowane z obrazem klinicznym i innymi danymi diagnostycznymi. Badanie wykonywane metodą radioimmunologiczną, RIA (ang. Radio Immuno Assay).