27 kwietnia 2022 - Przeczytasz w 4 min

Cytologia płynna – czym jest? Kiedy wykonać badanie?

Cytologia płynna, podobnie jak klasyczna, jest głównym badaniem pozwalającym wykryć nowotwór szyjki macicy. W odróżnieniu od zwykłej cytologii badanie to wykorzystywane jest też w rozpoznaniu zakażenia HPV i chlamydii. Sprawdź, jak należy się do niego przygotować i na czym ono polega.

Cytologia płynna jest coraz częściej wykonywana zamiast zwykłej cytologii z uwagi na lepszą jakość uzyskanego preparatu i większe znaczenie diagnostyczne. W odróżnieniu od klasycznej cytologii materiał do analizy przechowuje się na podłożu płynnym, co ogranicza ryzyko jego uszkodzenia. Badania nie powinno się wykonywać w czasie miesiączki, podczas stosowania leków dopochwowych czy bezpośrednio po badaniu ginekologicznym.

cytologia płynna

Cytologia płynna – co to jest?

Cytologia płynna inaczej nazywana jest cienkowarstwową lub jednowarstwową. Dla jej określenia stosuje się także skrót LBC od angielskiej nazwy liquid based cytology. To badanie opierające się na unowocześnionej technice przygotowania preparatu cytologicznego. Polskie Towarzystwo Ginekologiczne rekomenduje cytologię płynną jako metodę przesiewowych badań w kierunku raka szyjki macicy – umożliwia ona wykrycie wczesnych zmian przednowotworowych i nowotworowych. W porównaniu do klasycznej cytologii płynna zapewnia większą wykrywalność śródnabłonkowych zmian dysplastycznych wysokiego stopnia (HSIL).

Dla kogo przeznaczona jest cytologia płynna?

Cytologia płynna to badanie przeznaczone dla wszystkich kobiet w wieku rozrodczym. Specjaliści zalecają regularne poddawanie się badaniom cytologicznym – najlepiej raz do roku, a nie rzadziej niż co 3 lata, o ile poprzedni wynik był prawidłowy i nie występują czynniki podnoszące ryzyko rozwoju raka szyjki macicy. Na pierwsze badanie cytologiczne powinno się zgłosić po rozpoczęciu współżycia lub po 25. roku życia, chyba że istnieją przesłanki do wcześniejszej diagnostyki. Badanie powinny wykonać też kobiety w ciąży do 10. tygodnia lub na pierwszej wizycie, o ile nie poddawały się cytologii w ciągu ostatnich 6 miesięcy. Także menopauza nie zwalnia z badań.

Cytologia płynna a zwykła – różnice

Cytologia płynna i zwykła różnią się jakością uzyskanego preparatu. Badanie cytologiczne płynne w porównaniu z konwencjonalnym z uwagi na obraz składający się z cienkiej warstwy komórek ma zdecydowanie lepszą jakość. Płynna cytologia ma też szersze zastosowanie. Można na podstawie pobranego z niej materiału dodatkowo wykonywać badania w kierunku bakterii z gatunku Chlamydia trachomatis, odpowiedzialnych za rozwój chlamydiozy i zakażeń wirusem brodawczaka ludzkiego (Human papillomavirus – HPV).

Cytologia płynna i klasyczna różnią się sposobem pobrania materiału do analizy. W cytologii zwykłej materiał pobiera się z dróg rodnych kobiety za pomocą specjalnej, sterylnej szczoteczki. Pobrany materiał przenoszony jest na szkiełko mikroskopowe jeszcze w gabinecie zaraz po pobraniu i dostarczany do laboratorium do oceny. W cytologii zwykłej zdarza się nierównomierne rozprowadzenie materiału na szkiełku, zachodzenie na siebie komórek, nieprzeniesienie na szkiełko całego materiału. W przypadku cytologii płynnej sytuacje te są ograniczone do minimum.

W płynnej cytologii lekarz również pobiera wymaz szczoteczką, ale wkłada ją do pojemnika o płynnym podłożu. Jego zadaniem jest zapobieganie uszkodzeniu pobranego materiału. Ogranicza tym samym ryzyko powstania błędów podczas oceny mikroskopowej, do jakich może dojść w wyniku nieodpowiedniego utrwalenia preparatu. Po dostarczeniu do laboratorium zawartość pojemnika zostaje przeniesiona na filtr, który oczyszcza wymaz z erytrocytów, śluzu, bakterii, komórek stanu zapalnego. Następnie materiał umieszcza się na szkiełku mikroskopowym i poddaje ocenie.

Przebieg cytologii płynnej

Materiał do cytologii płynnej pobierany jest na fotelu ginekologicznym przez wykwalifikowaną położną lub lekarza ginekologa.. Osoba pobierająca wprowadza wziernik do pochwy, w razie potrzeby usuwa nadmiar śluzu z szyjki macicy za pomocą jałowego gazika lub wymazówki i pobiera próbkę złuszczonego nabłonka szyjki macicy. Płynna cytologia to badanie nieinwazyjne, szybkie (cała procedura trwa zaledwie kilka minut) i bezbolesne. Wyniki cytologii płynnej dostępne są z reguły w ciągu 3–15 dni roboczych.

Cytologia płynna – przygotowanie

Cytologia płynna wymaga specjalnego przygotowania, które zwiększa istotnie ilość komórek nadających się do oceny cytologicznej. Co za tym idzie – zapewnia dokładniejszy wynik i zmniejsza liczbę fałszywie negatywnych wyników.

Cytologia płynna nie może być przeprowadzona dowolnego dnia cyklu. Badania nie wykonuje się podczas krwawienia miesiączkowego (nie jest wskazane wcześniej niż 2 dni po ostatnim dniu miesiączki i nie później niż 2 dni przed jej rozpoczęciem). Najlepszym momentem jest pierwsza faza cyklu menstruacyjnego, czyli kilka dni po zakończeniu krwawienia. Badanie z reguły przeprowadza się między 10. a 20. dniem cyklu.

Mówiąc o przygotowaniu do cytologii płynnej, należy wspomnieć, że badania nie wykonuje się w czasie stosowania żadnych środków dopochwowych. Ważne jest również zachowanie co najmniej 24-godzinnej przerwy od kontaktów seksualnych, irygacji, badania ginekologicznego, badania USG dopochwowego, pobierania posiewów i wymazów z kanału szyjki macicy.

Pacjentka zgłaszająca się na badanie cytologii płynnej powinna przygotować informacje o dacie ostatniej miesiączki i stosowanej ewentualnej hormonoterapii czy innych leków ginekologicznych. W przypadku wystąpienia stanu zapalnego narządu rodnego należy najpierw go wyleczyć i dopiero zgłosić się na badanie.

Cytologia płynna – wyniki

Interpretacja wyniku badania cytologicznego powinna być dokonywana przez specjalistę. Do oceny wymazu cytologicznego stosuje się system Bethesda. Prawidłowy wynik określa się jako NILM (no intraepithelial lesion or malignancy), co oznacza brak podejrzenia śródnabłonkowej neoplazji i raka.

Nieprawidłowe wyniki cytologiczne to:

  • ASC – atypowe komórki nabłonka płaskiego:
    • ASC-US – atypowe komórki nabłonka płaskiego o nieokreślonym znaczeniu,
    • ASC-H – atypowe komórki nabłonkowe, gdzie nie można wykluczyć obecności zmian dużego stopnia, czyli HSIL,
  • LSIL – małego stopnia zmiany w komórkach nabłonka płaskiego,
  • HSIL – dużego stopnia zmiany w komórkach nabłonka płaskiego,
  • AGC – atypowe zmiany w komórkach gruczołowych.

Autor: Olga Dąbska

Weryfikacja: lek. Wiktor Trela

Bibliografia

  1. H. Giezowska, Porównanie obrazów cytologicznych z wymazów szyjki macicy pobranych od pacjentek prywatnych versus korzystających ze świadczeń medycznych finansowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia, „Hygeia Public Health” 2015, t. 50, nr 2, s. 389–394.
  2. A. Nasierowska-Guttmejer i wsp., Rekomendacje dotyczące diagnostyki i leczenia płaskonabłonkowych zmian śródnabłonkowych szyjki macicy na podstawie wytycznych CAP/ASCCP, „Ginekologia i Perinatologia Praktyczna” 2016, t. 1, nr 3, s. 130–137.
  3. Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji Wydział Świadczeń Opieki Zdrowotnej, Cytologia na podłożu płynnym w ramach programu profilaktyki raka szyjki macicy – kwalifikacja świadczenia. Raport w sprawie oceny świadczenia opieki zdrowotnej, 2018.

Nowe „złote standardy” w cytologii Liquid Based Cytology (LBC). Online: https://diag.pl/lekarz/wp-content/uploads/sites/3/2018/01/Folder_LBC_2018.pdf (dostęp: 19.03.2022).

Podobne artykuły

13 lutego 2019

Diagnostyka raka jajnika

Choć statystyczna kobieta ma jedynie 1,5% „szansy” zachorowania na nabłonkowego raka jajnika, to jednocześnie jest on czwartą z najczęstszych przyczyn zgonów nowotworowych u kobiet w Polsce. Według statystyk Krajowego Rejestru Nowotworów rocznie dotyka on ok. 3600 Polek, spośród których 80% ma więcej niż 50 lat. Nie omija jednak też kobiet młodszych, a nawet dziewczynek, u których rzadziej prowadzi do śmierci, może natomiast powodować niepłodność. Co warto wiedzieć o raku jajnika Oprócz dojrzałego wieku, rozwojowi raka jajnika sprzyja duża ilość owulacji. Do pewnego stopnia mamy na nią wpływ – liczba owulacji spada wraz z ilością ciąż i dzięki karmieniu piersią, jak i przy stosowaniu antykoncepcji hormonalnej. 10-15% przypadków raka jajnika ma podłoże genetyczne; jego ryzyko wzrasta u nosicieli mutacji genów BRCA. Progresji choroby sprzyja to, że daje ona łatwe do zlekceważenia objawy. Dopiero w stadium zaawansowanym obserwuje się krwawienia z pochwy i ból brzucha, a pojawiające się ponad rok przed rozpoznaniem raka dolegliwości gastryczne, takie jak brak apetytu, uczucie pełności w jamie brzusznej, zgaga czy wzdęcia rzadko skłaniają do wizyty u ginekologa. Tymczasem to regularne badanie lekarskie ma największe znaczenie w wykrywaniu choroby. Na tropie nowotworu Na polu diagnostyki nowotworów wysiłki naukowców koncentrują się na poszukiwaniu substancji, które pojawiałyby się w organizmie na samym początku rozwoju raka i jednocześnie ich obecność łatwo byłoby wykryć. W przypadku raka jajnika nadzieje budzi badanie DNA w wymazie cytologicznym pobieranym przy okazji testu w kierunku raka szyjki macicy. Okazuje się, że w materiale tym można wykryć zmiany genetyczne pojawiające się już we wczesnym stadium choroby. Co więcej, zmiany te są swoiste – nie występują w innych chorobach ani u osób zdrowych. Upłynie jednak jeszcze dobrych parę lat zanim testy takie będą mogły być wprowadzone w rutynowej diagnostyce. Już teraz badania laboratoryjne mogą być jednak bardzo pomocne w wyborze leczenia raka jajnika, ocenie jego skuteczności i wykrywaniu ewentualnej wznowy choroby. Markery nowotworowe – „ślady” raka Do najbardziej znanych badań należy oznaczanie markera nowotworowego CA125, którego stężenie we krwi chorych rośnie. Może ono być pomocniczo wykorzystywane w diagnozowaniu raka jajnika u kobiet, u których jest on podejrzewany lub kontroli pacjentek z podwyższonym ryzykiem tego nowotworu, np. nosicielek mutacji BRCA. Głównie sprawdza się jednak w monitorowaniu efektywności terapii – zmiany poziomu CA125 przed, w trakcie i po leczeniu zwykle (choć nie zawsze!) odzwierciedlają dynamikę choroby, tzn. są wysokie w jej trakcie, spadają do wartości normalnych przy efektywnym leczeniu, a ponownie rosną w przypadku wznowy. Trzeba jednak pamiętać, że oznaczanie tego markera nie ma zastosowania u ok. 20% chorych, u których występuje typ raka jajnika nieprodukujący antygenu CA125. Ponadto poziom CA125 we krwi rośnie w stanach fizjologicznych, takich jak ciąża czy miesiączka oraz w chorobach nienowotworowych, np. stanach zapalnych miednicy małej czy w łagodnej chorobie rozrostowej, endometriozie. CA125 nie jest też „zarezerwowany” dla raka jajnika – jego stężenie wzrasta również w nowotworach okrężnicy, trzustki, piersi i płuc. Część ograniczeń CA125 można wyeliminować oznaczając inny marker raka jajnika: HE4. To stosowane od niedawna badanie jest czulsze i bardziej swoiste niż CA125, co znaczy, że pozwala wykryć nowotwór na wcześniejszym etapie i z większą pewnością – stężenie HE4 znacznie rzadziej wzrasta w nienowotworowych schorzeniach ginekologicznych oraz nowotworach innych niż rak jajnika. Marker ten pozwala też na wykrycie raków jajnika nieprodukujących CA125 oraz wczesnych stadiów raka jajnika, kiedy poziom CA125 może być w normie. Znajduje też zastosowanie w monitorowaniu leczenia oraz wykrywaniu wznów. Guz przydatków to nie wyrok Nie każdy wykryty guz przydatków jest nowotworem złośliwym. Jak to jednak stwierdzić? Od kilku lat pomaga w tym specjalny algorytm – ROMA, szacujący ryzyko raka jajnika u kobiet ze stwierdzonym guzem w obrębie miednicy mniejszej na podstawie wyników jednoczesnego oznaczenia dwóch markerów tego nowotworu – CA125 i HE4 oraz w powiązaniu z tzw. statusem hormonalnym kobiety – tego, czy jest ona przed, czy po menopauzie. Wartość liczbowa uzyskana w algorytmie ROMA porównywana jest do ustalonego punktu odcięcia, którego przekroczenie informuje o wysokim ryzyku raka jajnika i sygnalizuje potrzebę wdrożenia specjalistycznych procedur leczniczych, znacznie zwiększających przeżywalność pacjentek. SPRAWDŹ BADANIE algorytm ROMA A co do raka jajnika ma genetyka? Jak wcześniej wspomniano, pewien odsetek nowotworów jajnika ma podłoże genetyczne, w 80-90% związane z mutacją genów BRCA. Ryzyko raka jajnika najbardziej wzrasta (do 70%) w przypadku posiadania mutacji genu BRCA1, rośnie też u nosicielek mutacji BRCA2 (do 30%). Mutacje genów BRCA są też silnie powiązane z występowaniem raka piersi (także u mężczyzn), mogą również predysponować do raka gruczołu krokowego, jajowodu oraz jelita grubego, żołądka i trzustki. Nowoczesne badania krwi metodą PCR pozwalają sprawdzić, czy u konkretnej osoby występują mutacje BRCA. Badania są zalecane m.in. u krewnych chorych na nowotwory piersi lub jajnika (szczególnie jeśli zachorowanie nastąpiło przed 50 rż.) i u krewnych osób ze stwierdzoną mutacją BRCA. Co daje takie badane? Pozwala „wyłowić” osoby zagrożone nowotworem, dzięki czemu mogą one skuteczniej przed nim się chronić. „Złe” geny oznaczają tylko predyspozycję do raka, który rozwija się we współistnieniu innych czynników. Na wiele z tych czynników mamy wpływ – możemy kontrolować dietę i styl życia, a w przypadku raka jajnika – podejmować świadome decyzje dotyczące płodności i macierzyństwa. Świadomość większego ryzyka nowotworu stymuluje też do dbałości o zdrowie – niezaniedbywania kontrolnych badań i wizyt lekarskich. Profilaktyka na prawdę działa cuda! Dr Emilia Martin laboratoria medyczne DIAGNOSTYKA

31 stycznia 2022

Endometrioza – objawy, przyczyny, badania i leczenie

Endometrioza to choroba ginekologiczna, o której ostatnio mówi się coraz częściej. Może być ona przyczyną zarówno nasilonych dolegliwości bólowych oraz problemów z płodnością wśród kobiet. Na czym polega endometrioza, jakie są jej objawy oraz czy istnieje skuteczne leczenie endometriozy? Co to jest endometrioza? Endometrioza to schorzenie, które dotyczy kobiecego układu rozrodczego. W przebiegu endometriozy dochodzi do rozwoju tkanek typowych dla jamy macicy (endometrium) w innych miejscach wewnątrz ciała. Pojawienie się tego rodzaju błony śluzowej w nieprawidłowych, patologicznych lokalizacjach często skutkuje rozwojem określonych objawów chorobowych oraz niesie za sobą ryzyko komplikacji zdrowotnych. Obecnie ocenia się, że na endometriozę cierpi między 6 a 12% kobiet w wieku rozrodczym – na świecie jest to prawie 180 milionów osób. Zebranie dokładnych danych statystycznych przedstawia pewną trudność, jako że znacząca część przypadków endometriozy bywa niezdiagnozowana przez długi czas. Choroba najczęściej dotyczy kobiet w wieku pomiędzy 30 a 40 rokiem życia, choć pierwsze objawy mogą pojawiać się także wcześniej. Endometrium to wyspecjalizowany rodzaj tkanki nabłonkowej, który w prawidłowych warunkach wyściela od wewnątrz ściany jamy macicy. Podstawową funkcję endometrium jest odżywianie zarodka na wczesnych etapach ciąży. Możliwe jest to dzięki specyficznej budowie endometrium, która ulega zmianom na przestrzeni cyklu miesiączkowego pod wpływem określonych żeńskich hormonów płciowych. W pierwszych fazach cyklu endometrium jest dość cienkie, po czym wraz z czasem trwania cyklu ulega stopniowemu wzrostowi oraz rozpulchnieniu. W przebiegu menstruacji endometrium zaczyna się złuszczać, co skutkuje pojawieniem się krwawienia miesięcznego (miesiączki). Endometrium, które w przebiegu endometriozy zlokalizowane jest w innych narządach także podlega regulacji hormonalnej. Oznacza to, że te tkanki  będą zmieniały swoją grubość oraz okresowo złuszczały się, powodując rozwój objawów chorobowych. Najczęściej ogniska chorobowe rozwijają  się w następujących lokalizacjach: Powierzchnia jajników,Jajowody,Więzadła macicy,Powierzchnia zewnętrzna macicy. W określonych przypadkach ogniska endometriozy mogą także być zaobserwowane na innych narządach, jak m.in. w pochwie, szyjce macicy lub też pęcherzu moczowym, jednak jest to dość rzadkie zjawisko. Endometrioza – objawy Wiele przypadków endometriozy przebiega przez długi czas w sposób pozbawiony objawów lub też z objawami o niewielkim nasileniu. Szacuje się, że nawet ok. 20 do 25% kobiet cierpiących na to schorzenie nie doświadcza jakichkolwiek dolegliwości. W przypadku objawowej postaci choroby najczęściej występują nawracające dolegliwości bólowe, które odczuwane są w miednicy mniejszej. Nasilenie bólu, jego charakter oraz czynniki zaostrzające ból są dość zmienne i zależą m.in. od rozmiarów oraz zlokalizowania ognisk chorobowych. Zazwyczaj objawy ulegają największemu nasileniu podczas menstruacji i opisywane są jako ostry, kłujący ból o charakterze skurczowym, który występuje obustronnie i promieniuje do odcinka lędźwiowego pleców oraz okolic krocza. Dodatkowe objawy endometriozy mogą obejmować dolegliwości takie jak m.in.: Ból podczas stosunku,Bolesne miesiączkowanie przebiegające z nasilonymi skurczami oraz promieniowaniem bólu,Ból podczas owulacji,Zaburzenia cyklu miesiączkowego – nasilone krwawienia, nieregularne występowanie menstruacji,Nasilone dolegliwości zespołu napięcia przedmiesiączkowego (PMS). W przebiegu endometriozy mogą pojawić się także nietypowe objawy dodatkowe, jak np. obecność krwi w moczu, ból podczas mikcji (oddawania moczu) oraz defekacji (oddawania kału), biegunki, wzdęcia lub też zaparcia. Pacjentki mogą także doświadczać uczucia przewlekłego zmęczenia, przedłużających się stanów podgorączkowych oraz bólu głowy. Przewlekła endometrioza może prowadzić do rozwoju poważnych komplikacji zdrowotnych, z których dość często występują trudności z zajściem w ciąże. Diagnoza niepłodności może zostać postawiona w sytuacji, gdy pomimo regularnych stosunków oraz braku stosowania antykoncepcji danej pacjentce nie udaje się zajść w ciążę na przestrzeni roku. Szacuje się, że endometrioza to jedna z częstszych przyczyn kobiecych zaburzeń płodności – do rozwoju niepłodności może dochodzić u nawet 40% pacjentek chorujących na endometriozę. Endometrioza – przyczyny Bezpośrednią przyczyną występowania objawów chorobowych endometriozy jest rozwój lokalnego stanu zapalanego związanego z okresowymi krwawieniami oraz złuszczaniem się tkanek endometrium w otoczeniu ogniska chorobowego. W przebiegu tego procesu dochodzi do uwolnienia m.in. cytokin prozapalnych, których oddziaływanie na okoliczne struktury skutkuje rozwojem lokalnych obrzęków, pojawieniem się bólu oraz potencjalnym bliznowaceniem tkanek, co może prowadzić do powstania zrostów pomiędzy poszczególnymi narządami. Zrosty te mogą być wtórną przyczyną dolegliwości bólowych, jako że ograniczają ruchomość określonych organów. Etiologia endometriozy nadal stanowi przedmiot intensywnych badań medycznych. Na powstawanie tej choroby może mieć wpływ wiele czynników – rolę tutaj odgrywają zarówno uwarunkowania genetyczne, autoimmunologiczne, epidemiologiczne jak i środowiskowe. Jedna z głównych teorii rozwoju endometriozy zakłada, że do powstania patologicznych ognisk endometrium, poza jamą macicy, przyczynia się tzw. menstruacja wsteczna. Podczas tego procesu dochodzi do wypływu krwi miesiączkowej do wnętrza jamy otrzewnej, gdzie może dojść do swoistego „wszczepienia się” komórek endometrium oraz rozwoju charakterystycznych zmian patologicznych. Tłumaczyć ten fakt mogą pewnego rodzaju zaburzenia w funkcjonowaniu układu immunologicznego u niektórych kobiet, który w warunkach fizjologicznych odpowiada za skuteczne usuwanie aktywnych komórek endometrialnych, co zapobiega rozwojowi ognisk chorobowych. Za wpływem czynników genetycznych na rozwój endometriozy przemawia udowodnione, zwiększone ryzyko pojawienia się tej choroby u pacjentek, których krewne cierpią na to schorzenie. Inne hipotezy na temat etiologii endometriozy uwzględniają także wpływ narażenia na określone czynniki środowiskowe – wymienia są tu m.in. toksyny oraz wysokie stężenia hormonów płciowych (szczególnie estrogenu). Ryzyko rozwoju endometriozy może zwiększać także występowanie określonych wad budowy anatomicznej układu płciowego. Endometrioza – jakie badania diagnostyczne? Wstępne podejrzenie endometriozy może zostać postawione przez lekarza na podstawie charakterystycznych objawów występujących w wywiadzie chorobowym oraz dodatkowych symptomów uwidocznionych podczas podstawowego badania ginekologicznego. Dodatkowo, podczas rutynowej kontroli stanu zdrowia kobiety często wykonywane jest USG narządów rodnych, które także może pomóc wykryć charakterystyczne dla endometriozy zmiany obrazie ultrasonograficznym. Z badań obrazowych zastosowanie posiada tutaj także MRI, czyli obrazowanie za pomocą rezonansu magnetycznego. Warto mieć jednak na uwadze, że obecnie najbardziej dokładne rozpoznanie endometriozy możliwe jest poprzez zmian chorobowych w przebiegu laparoskopii oraz przeprowadzeniu histopatologicznej analizy uzyskanego podczas tej procedury wycinka chorobowo zmienionej tkanki. Przeprowadzenie tego typu procedury pozawala na uzyskanie delfiniego potwierdzania występowania tkanek endometrialnych poza jamą macicy, przez co stanowi to „złoty standard” w diagnozowaniu tej choroby. Z badań dodatkowych bywa także zlecane oznaczenie z krwi stężeń CA-125. Jest to białko pełniące rolę markera nowotworowego, którego poziomy we krwi często wzrastają w przebiegu raka jajnika. Nie jest to jednak marker silnie swoisty dla tej choroby nowotworowej – do wzrostu poziomów CA-125 we krwi pacjentki może także dochodzić w przypadku występowania innych, łagodnych chorób układu płciowego, jak m.in. torbiele lub omawiana endometrioza. Z powodu występowania wysokich stężeń CA-125 w wielu chorobach badanie to samodzielnie nie wystarczy do rozpoznania endometriozy, w określonych przypadkach może jednak stanowić pomocne narzędzie w podejmowaniu przez lekarza decyzji na temat dalszego postępowania medycznego. Endometrioza – dostępne leczenie Dokładna etiologia endometriozy na ten moment nie jest dokładnie poznana – z tego powodu nie istnieje skuteczne leczenie, które byłoby w stanie usunąć jej przyczyny. Wdrażane metody lecznicze w przebiegu tej choroby mają charakter objawowy. Dzięki temu możliwe jest zmniejszenie nasilenia dolegliwości odczuwanych przez pacjentkę oraz minimalizacja ryzyka powstania komplikacji chorobowych związanych z endometriozą. Jedną z podstawowych metod leczenia jest farmakoterapia z wykorzystaniem leków hormonalnych. Poprzez ich wpływ na stężenia żeńskich hormonów płciowych dochodzi do ograniczenia nasilenia objawów endometriozy oraz może sprzyjać pewnego stopnia regresji zmian patologicznych. Jedną z grup leków używanych w tym celu są doustne tabletki antykoncepcyjne, choć stosowane bywają także progestageny oraz analogi gonadoliberyny. Dodatkowo, w przypadku występowania nasilonych objawów przeciwbólowych lekarz może zlecić określone substancje o działaniu przeciwbólowym, jak np. leki z grupy NLPZ, czyli niesteroidowych leków przeciwzapalnych. W przypadku braku zadowalających efektów leczenia zapobiegawczego możliwe jest zastosowanie leczenia chirurgicznego, które może polegać na operacyjnym wycięciu ognisk endometrium, usunięciu torbieli oraz uwolnieniu powstałych zrostów. Dokładny zakres interwencji zależy od zaawansowania choroby oraz dodatkowych uwarunkowań zdrowotnych pacjentki, a także jej potencjalnych planów związanych z macierzyństwem. Leczenie endometriozy w każdym przypadku ustalane jest indywidualnie z lekarzem ginekologiem. Należy pamiętać, że każda metoda leczenia związana jest z określonym profilem ryzyka oraz możliwymi powikłaniami, efektami ubocznymi i rozwojem komplikacji. Z tego powodu nigdy nie należy samodzielnie podejmować się zmiany zaleconego przez specjalistę schematu leczenia oraz każdorazowo konsultować pojawienie się nowych objawów lub tez zaostrzenie dolegliwości występujących przewlekle. Źródła: https://www.womenshealth.gov/a-z-topics/endometriosis https://www.mp.pl/pacjent/ginekologia/choroby/88290,endometrioza https://www.healthline.com/health/endometriosis https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/endometriosis/symptoms-causes/syc-20354656 https://www.nhs.uk/conditions/endometriosis/
Powiązane badania

Cytologia cienkowarstwowa (LBC)
Cytologia cienkowarstwowa (LBC). Badanie przydatne w profilaktyce i diagnostyce raka szyjki macicy i dodatkowo w diagnostyce zakażeń HPV i Chlamydia trachomatis.

Badanie cytologiczne
Badanie cytologiczne. Badanie wykonywane na podstawie skierowania lekarskiego zawierającego odpowiednie dane dotyczące pacjenta i materiału badanego.