![refluks](/_next/image/?url=https%3A%2F%2Fmedia.diag.pl%2Fwp-content%2Fuploads%2Fsites%2F5%2F2021%2F04%2F22095120%2Frefluks.jpeg&w=1920&q=75)
Zespół Sandifera – objawy, przyczyny, diagnostyka
Zespół Sandifera jest rzadkim zaburzeniem neurologicznym, które często wiąże się z chorobą refluksową przełyku (GERD) u niemowląt i małych dzieci. Diagnoza zespołu Sandifera opiera się głównie na klinicznym obrazie objawów i ich powiązaniu z GERD, a także na wykluczeniu innych schorzeń. Dowiedz się więcej o objawach, przyczynach i diagnozowaniu zespołu Sandifera.
![Zespół Sandifera](https://media.diag.pl/wp-content/uploads/sites/5/2024/07/15144032/Zespol-Sandifera.jpg)
Czym jest zespół Sandifera?
Nazwa schorzenia pochodzi od nazwiska brytyjskiego neurologa, Paula Sandifera, który pierwszy opisał to zaburzenie w latach 60. XX wieku. Zespół Sandifera charakteryzuje się specyficznymi ruchami posturalnymi (mimowolnymi, kontrolującymi prawidłową postawę, równowagę i koordynację) i dystonicznymi (mimowolnymi wpływające na nieprawidłowy ruch lub postawę ciała), które są uważane za neurologiczną reakcję na ból i dyskomfort spowodowany refluksowym zapaleniem przełyku lub jego objawami.
Przyczyny zespołu Sandifera
Na liście przyczyn zespołu Sandifera znajduje się przede wszystkim refluks żołądkowo-przełykowy (GERD, ang. gastroesophageal reflux disease). Zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego są przeważnie wynikiem nieprawidłowego funkcjonowania dolnego zwieracza przełyku, który normalnie zapobiega cofaniu się treści żołądkowej do przełyku. U dzieci i niemowląt ten mechanizm może być niedojrzały lub nieefektywny, co prowadzi do częstego refluksu. Niektóre pokarmy i sposób karmienia (np. szybkie połykanie dużych ilości pokarmu, karmienie tuż przed snem) mogą zwiększać ryzyko wystąpienia GERD i związanych z nim komplikacji.
Zobacz także: Skaza krwotoczna – co to jest, jak wygląda i jakie są objawy?
Zespół Sandifera może być związany z neurologiczną reakcją na ból i dyskomfort:
- ochronne mechanizmy posturalne – ruchy dystoniczne, takie jak wyginanie głowy do tyłu i zgięcie tułowia, charakterystyczne dla zespołu Sandifera, mogą być nieświadomą próbą złagodzenia bólu spowodowanego przez kwas żołądkowy drażniący przełyk;
- reakcja na ból – dzieci z GERD mogą rozwijać te ruchy jako sposób na radzenie sobie z bólem i dyskomfortem.
Kto najczęściej choruje na zespół Sandifera?
Zespół Sandifera najczęściej dotyka niemowlęta i małe dzieci, choć może występować także u starszych dzieci i rzadko u dorosłych. Choroba jest ściśle związana z chorobą refluksową przełyku, stanem częstym u niemowląt ze względu na niedojrzałość układu pokarmowego, w szczególności dolnego zwieracza przełyku, co prowadzi do łatwiejszego cofania się treści żołądkowej do przełyku.
Do grupy ryzyka zespołu Sandifera należą:
- niemowlęta ze względu na wspomnianą niedojrzałość układu pokarmowego, u których objawy mogą stać się widoczne, gdy dziecko zaczyna przyjmować pokarmy stałe lub kiedy zmienia się jego pozycja z leżącej na siedzącą;
- dzieci z neurologicznymi lub rozwojowymi problemami zdrowotnymi, mogącymi wpływać na przełykanie lub motorykę żołądkowo-przełykową;
- wcześniactwo – niemowlęta urodzone przedwcześnie często mają mniej rozwinięte układy pokarmowe;
- określone warunki zdrowotne – dzieci z pewnymi warunkami zdrowotnymi, takimi jak przepuklina rozworu przełykowego.
Mimo że zespół Sandifera jest stosunkowo rzadki, ważne jest, aby rodzice i opiekunowie dzieci z objawami GERD byli świadomi potencjalnych powiązań z tym zespołem, szczególnie jeśli zauważą niezwykłe postawy lub ruchy u swojego dziecka.
Zespół Sandifera – objawy
Zespół Sandifera charakteryzuje się kombinacją objawów neurologicznych i problemów gastroenterologicznych. Głównymi objawami zespołu Sandifera są:
- dystoniczne ruchy posturalne – nietypowe pozycje po posiłkach lub w obecności objawów refluksu; charakterystyczne postawy i ruchy, przypominające dystonię lub inne zaburzenia neurologiczne, w tym głównie opistotonus, czyli gwałtowne i powtarzające się wyginanie głowy, szyi, a czasem i tułowia do tyłu czy zakręcanie lub przechylanie głowy w specyficzny sposób;
- cofania się zawartości żołądka do przełyku, co może prowadzić do ulewania (regurgitacji) lub wymiotów;
- niechęć do jedzenia – z powodu bólu lub dyskomfortu po posiłkach;
- problemy z przyrostem masy ciała wywołane przez nieodpowiednie spożycie kalorii lub przewlekłe wymioty;
- drażliwość, niepokój, płacz szczególnie po posiłkach, co może być reakcją na odczuwany ból;
- dyskomfort lub ból w klatce piersiowej – spowodowany drażniącym działaniem kwasu żołądkowego;
- zgaga,
Przeczytaj również: Gruczolak przysadki mózgowej – objawy oraz metody leczenia
Jak diagnozuje się zespół Sandifera?
Diagnozowanie zespołu Sandifera, który jest powiązany z chorobą refluksową przełyku, jest wyzwaniem, ponieważ objawy neurologiczne mogą być mylone z innymi zaburzeniami neurologicznymi. Proces diagnozy zespołu Sandifera rozpoczyna się od badania podmiotowego. Lekarz przeprowadza szczegółowy wywiad medyczny. Pyta o objawy, ich nasilenie, czas trwania oraz o historię żywieniową i zdrowotną dziecka. Lekarz będzie chciał również znać historię rodzinną w zakresie zaburzeń neurologicznych i gastroenterologicznych.
Następnie ma miejsce badanie fizykalne. Typowe objawy zespołu Sandifera obejmują nietypowe postawy i ruchy, takie jak skłanianie głowy do tyłu i zginanie tułowia, występujące zarówno w stanie czuwania, jak i podczas karmienia. Lekarz będzie obserwować te postawy, aby zobaczyć, czy korelują z oznakami dyskomfortu gastroenterologicznego, takiego jak po karmieniu.
Może być zalecone wykonanie badań obrazowych, w tym:
- rentgena klatki piersiowej lub brzucha do oceny innych możliwych przyczyn objawów, takich jak problemy z przełykiem;
- testów bariery, które polegają na połknięciu substancji kontrastowej do oceny funkcji przełyku i obecności refluksu.
Monitorowanie pH przełyku może być zalecane do bezpośredniego pomiaru kwasowości w przełyku dziecka. Jest to szczególnie przydatne w ustaleniu, czy istnieje związek między refluksowym zapaleniem przełyku a występowaniem objawów neurologicznych. Endoskopia górnych dróg pokarmowych może być przeprowadzona dla obserwacji bezpośredniej wewnętrznej powierzchni przełyku i żołądka w celu oceny uszkodzeń spowodowanych przez kwas żołądkowy.
Diagnostyka musi wykluczyć inne przyczyny objawów neurologicznych, takie jak epilepsja czy zaburzenia ruchowe o innym tle. W tym celu mogą być potrzebne konsultacje z neurologiem oraz dodatkowe badania neurologiczne.
Olga Dąbska
Bibliografia
B. Iwańczak, A. Kosmowska-Miśków, K. Mowszet, Występowanie zespołu Sandifera w chorobie refluksowej przełyku u dzieci – opis trzech przypadków, „Przegląd Gastroenterologiczny” 2009, t. 4, nr 2, s. 103–107.
A. Masztalerz, L. Müller, M. Wesołowska i wsp., Trudności diagnostyczne w padaczkach wieku niemowlęcego ze szczególnym uwzględnieniem zespołu Sandifera, „Neurologia Dziecięca” 2010, t. 19, nr 37, s. 87–91.