Hipoaldosteronizm

Hipoaldosteronizm to stan kliniczny wynikający z niedostatecznego wydzielania aldosteronu – hormonu produkowanego w warstwie kłębuszkowej kory nadnerczy lub oporności tkanek docelowych na jego działanie. Aldosteron odgrywa kluczową rolę w utrzymaniu homeostazy organizmu poprzez regulację procesów wchłaniania zwrotnego sodu i potasu w dystalnych odcinkach nefronu. Jego niedobór prowadzi do charakterystycznej triady zaburzeń: hiponatremii (obniżonego stężenia sodu), hiperkaliemii (podwyższonego poziomu potasu) oraz kwasicy metabolicznej.

Patofizjologia tego zaburzenia może wynikać z pierwotnego uszkodzenia nadnerczy, na przykład w przebiegu choroby Addisona, wrodzonych defektów enzymatycznych lub procesów autoimmunologicznych. Zaburzenie to może mieć również charakter wtórny, związany z zaburzeniami w układzie renina-angiotensyna-aldosteron (RAA).

Objawy kliniczne są bezpośrednią pochodną zaburzeń elektrolitowych i obejmują osłabienie mięśniowe, zaburzenia rytmu pracy serca, nudności oraz objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego. W przebiegu hipoaldosteronizmu charakterystycznym objawem jest również hiperwentylacja oddechowa będącą kompensacyjną reakcją na kwasicę metaboliczną.

Diagnostyka tego schorzenia opiera się na ocenie stężeń elektrolitów, gazometrii krwi oraz specjalistycznych badaniach hormonalnych, w tym oznaczeniu aktywności reninowej osocza oraz stężenia aldosteronu. W wątpliwych przypadkach wykonuje się także testy stymulacyjne z ACTH.

Leczenie jest uzależnione od postaci zaburzenia i może obejmować suplementację syntetycznym analogiem aldosteronu, ograniczenie podaży potasu oraz leczenie choroby podstawowej.