Podwyższone PSA - co może oznaczać?
Pytanie
Mam już swoje lata i ostatnio zrobiłem to badanie PSA profilaktycznie, bo lekarz zalecił w moim wieku. Wynik PSA podwyższony, ale nie jakoś bardzo mocno. Ostatnimi czasy często chodzę do toalety i mam wrażenie że “ciężko to idzie”. Czy trzeba będzie robić to badanie przez odbyt? I czy mam raka?
Odpowiedź specjalisty
Warto już na początku zaznaczyć, że PSA całkowite powyżej normy bardzo często nie ma związku z nowotworem.
PSA całkowite, oznaczane czasem jako tPSA (antygen swoisty dla prostaty) to białko produkowane przez gruczoł krokowy. Jego podwyższone stężenie informuje, że w prostacie zachodzą zmiany, ale nie wskazuje konkretnej choroby. Działa to raczej jak „lampka kontrolna” w samochodzie.
Najczęstszą przyczyną nieznacznie podwyższonego PSA jest łagodny rozrost prostaty (BPH), naturalnie związany z wiekiem. Powiększony gruczoł produkuje więcej PSA i może uciskać cewkę moczową, powodując częstsze wizyty w toalecie i słabszy strumień moczu.
Inną powszechną przyczyną PSA powyżej normy jest stan zapalny prostaty lub dróg moczowych. Zaleganie moczu sprzyja podrażnieniu lub infekcji, co może przejściowo znacząco podnieść PSA. Wpływ mogą mieć także czynniki mechaniczne, takie jak ejakulacja, intensywna jazda na rowerze.
Do dalszej oceny urolog może zaproponować oznaczenie wolnego PSA (fPSA). Wyższy odsetek wolnej frakcji zwykle przemawia za rozrostem lub stanem zapalnym. Warto też zrobić badanie ogólne moczu, by wykluczyć zapalenie układu moczowego, które również zmusza do częstszych wizyt w toalecie.
Z kompletem wyników należy wrócić do lekarza, który zlecił badanie. Odpowiednim specjalistą “od prostaty” jest urolog.
Badanie per rectum (czyli przez odbyt) to podstawowy krok diagnostyczny. Krótko mówiąc: lekarz musi wiedzieć, co leczyć. Najważniejsze jest to, że skorzysta Pan na prawidłowej diagnozie, niezależnie od jej brzmienia. To właśnie regularne badanie PSA pozwala wykryć raka prostaty na wczesnym etapie, gdy leczenie jest najskuteczniejsze. Warto wiedzieć, że pełnoletni klienci Diagnostyki mogą skorzystać z bezpłatnej interpretacji wyniku PSA całkowitego na wyniki.diag.pl lub w aplikacji mobilnej. Dzięki temu może Pan dowiedzieć się więcej o potencjalnych przyczynach nieprawidłowości w swoich wynikach.
Specjalista
