Antykoagulant toczniowy

Oznaczenie antykoagulantu toczniowego  stosowane jest w diagnostyce  zespołu antyfosfolipidowego APS. Antykoagulant  toczniowy  LA, LAC (ang. lupus anticoagulant) jest grupą przeciwciał antyfosfolipidowych (aPL), które zaburzają układ krzepnięcia. LA wiązany jest z ryzkiem wykrzepiania wewnątrznaczyniowego w wyniku uszkadzania śródbłonka naczyń przez kompleksy immunoglobulin,  spadek produkcji prostacykliny, spowolnienie fibrynolizy, wpływ na białko C i białko śródbłonka naczyń -  trombomodulinę i naturalny antykoagulant antytrombinę III (ATIII). Kofaktorami LA są protrombina, białko C i S i  kininogeny. Oznaczanie LA in vitro jest czynnościowym badaniem układu krzepnięcia, opartym na badaniu hamowania konwersji protrombiny w trombinę przez aPL.  Polega ono na przedłużeniu  czasu częściowej tromboplastyny po aktywacji aPTT (ang. activated partial thrombin time). Wydłużeniu ulega także czas krzepnięcia w mieszaninie osocza badanego z osoczem osoby zdrowej. Testy potwierdzające polegają na skróceniu czasów krzepnięcia po dodaniu nadmiaru fosfolipidów. Każdy dodatni wynika LA,  oznaczonego dwukrotnie w odstępie minimum 12 tygodni, stanowi jedno z kryteriów rozpoznania zespołu antyfosfolipidowego APS (ang. antiphospholipid syndrome). APS jest  układową chorobą tkanki łącznej, charakteryzującą  się kryteriami laboratoryjnymi –  obecnością przeciwciał antyfosfolipidowych (aPL):  przeciwciał antykardiolipinowych (aCA)  i/lub obecnością antykoagulantu toczniowego LA, LAC ( ang. lupus anticoagulant) i/lub obecnością przeciwciał przeciw beta 2-glikoproteinie I  (a beta2GPI) oraz kryteriami klinicznymi:  zakrzepicą naczyniową żył i tętnic (bez zmian zapalnych ścian naczyń)  i/lub z  powikłaniami położniczymi (obumarciem płodu po 10 tygodniu ciąży i/lub  przedwczesnym porodem i/lub samoistnymi poronieniami przed 10 tygodniem ciąży (trzema). APS jest rozpoznawany w przypadku spełnienia  co najmniej 1 kryterium klinicznego i 1 kryterium laboratoryjnego. Zespół antyfosfolipidowy może występować jako izolowana jednostka chorobowa (pierwotny APS) lub w połączeniu z chorobami tkanki łącznej, zwłaszcza z toczniem układowym, SLE  (wtórny APS).