Erytrytol – co warto o nim wiedzieć?

Erytrytol to jeden z najczęściej stosowanych substytutów cukru, coraz powszechniej pojawiający się w niskokalorycznych produktach spożywczych. W odróżnieniu od tradycyjnego cukru, nie powoduje wzrostu glukozy we krwi, dlatego polecany jest diabetykom czy osobom cierpiącym na insulinooporność. Substancja uznawana jest za bezpieczną dla zdrowia, o ile stosowana jest z należytym umiarem.

Erytrytol – co to jest?

Wzrost spożycia cukru (sacharozy), który często występuje w postaci ukrytej w produktach wysoko przetworzonych, powoduje narastający problem otyłości oraz liczne konsekwencje zdrowotne. W odpowiedzi na te zagrożenia, na rynku pojawia się coraz większa liczba zamienników cukru, powszechnie określanych mianem słodzików, do których między innymi należy erytrytol, oznaczany w przemyśle spożywczym symbolem E968.

Erytrytol (erytrol) należy do alkoholi wielowodorotlenowych (polioli), które w porównaniu z cukrami naturalnymi mają o około 40% mniejszą wartość energetyczną. Substancja jest w około 70% tak samo słodka jak sacharoza.

Erytrytol został wprowadzony do użycia jako słodzik w krajach Unii Europejskiej w 2006 roku, w Polsce – dwa lata później. Jest białego koloru, ma krystaliczną postać, po dodaniu do wody ulega rozpuszczeniu. Erytrytol jest uznawany przez amerykańską Agencję ds. Żywności i Leków (FDA, ang. Food and Drug Administration) za substancję bezpieczną i w wielu krajach na całym świecie rekomendowany jest jako zamiennik cukru.

Z czego produkowany jest erytrytol?

Erytrytol to naturalnie występujący alkohol cukrowy, który w bardzo niewielkich ilościach można znaleźć w niektórych owocach (np. arbuzie, melonach, gruszkach czy winogronach), grzybach, owocach morza oraz w produktach powstających w procesie fermentacji (takich jak np. wino, sery czy sos sojowy). Jednak jego ilości w powyższych produktach są zbyt małe, aby możliwe było pozyskiwanie go na skalę przemysłową, dlatego produkcja opiera się na procesach biotechnologicznych, a nie ekstrakcji z żywności.

Warto przeczytać: https://diag.pl/pacjent/artykuly/inulina-co-warto-wiedziec/

Erytrytol stosowany w przemyśle, wytwarzany jest głównie z naturalnych surowców roślinnych bogatych w skrobię, najczęściej z kukurydzy, rzadziej z pszenicy lub tapioki. Skrobia jest najpierw enzymatycznie rozkładana do glukozy, która następnie stanowi substrat w procesie fermentacji mikrobiologicznej. Specjalnie dobrane drożdże (Moniliella pollinis czy Moniliella megachiliensis) przekształcają glukozę w erytrytol. Po zakończeniu fermentacji produkt jest oczyszczany i krystalizowany, co pozwala uzyskać erytrytol o bardzo wysokiej czystości, przekraczającej zazwyczaj 99%.

Erytrytol – zastosowanie

Erytrytol jest substancją o szerokim zakresie zastosowań, wykorzystywaną zarówno w przemyśle spożywczym, kosmetycznym, jak i chemicznym. Stosowany jest:

• jako substancja słodząca do napojów (np. dietetycznych napojów gazowanych, wód smakowych, mrożonych herbat czy napojów energetycznych);
• jako składnik przetworów owocowych, deserów o niskiej wartości energetycznej (np. ciastkach, cukierkach, dietetycznych lodach, batonach proteinowych);
• w celu poprawy smaku, aromatu oraz konsystencji produktów (jako zagęstnik w żywności);
• w kosmetykach jako zamiennik gliceryny (substancji nawilżającej) i składnik stabilizujący, poprawiający konsystencję, chroniący produkt przed zepsuciem i zbrylaniu się;
• w przemyśle chemicznym – głównie w postaci pochodnych stosowanych przy produkcji tworzyw sztucznych.

Przeczytaj także: https://diag.pl/pacjent/artykuly/sukraloza-co-to-jest-czy-jest-szkodliwa-jak-wplywa-na-zdrowie/

Erytrytol – indeks glikemiczny

Czy erytrytol podnosi cukier? Nie – jego spożycie nie powoduje wzrostu stężenia glukozy we krwi, gdyż charakteryzuje się zerowym indeksem glikemicznym. W konsekwencji nie stymuluje trzustki do wydzielania insuliny. Z tego względu substancję wykorzystuje się między innymi do produkcji żywności dla osób chorujących na cukrzycę i cierpiących na insulinooporność. Często stosowany jest w dietach niskowęglowodanowych czy ketogenicznych.

Czy erytrytol jest zdrowy?

Erytrytol nie ma negatywnego wpływu na zdrowie, a wręcz przeciwnie:

• jest niskokaloryczny, może spowalniać opróżnianie żołądka i zwiększać uczucie sytości – dlatego bywa stosowany w diecie redukcyjnej;
• zmniejsza ryzyko próchnicy, ponieważ nie jest metabolizowany przez bakterie bytujące w jamie ustnej (z tego względu bywa składnikiem gum do żucia czy past do zębów);
• zabezpiecza organizm przed działaniem wolnych rodników;
• jest zalecany diabetykom oraz osobom zakażonym grzybem z rodzaju Candidia (erytrytol nie wpływa na rozwój patogenu).

Czy erytrytol jest zdrowszy od cukru? Zdecydowanie tak – 1 g substancji ma zaledwie od 0,2 do 0,4 kcal, zaś taka sama ilość tradycyjnego cukru ma aż 4 kcal. Eerytrytol zaliczany jest do tzw. słodzików bezcukrowych (ang. Non Sugar Sweeteners, NSS). Spożycie cukru, w przeciwieństwie do erytrytolu ma negatywny wpływ na uzębienie, powoduje szybki wzrost stężenia glukozy we krwi, inicjuje powstawanie stanów zapalnych oraz sprzyja rozwojowi grzybicy.

Erytrytol a wątroba

Erytrytol, po spożyciu szybko wchłania się w jelicie cienkim i trafia do krwiobiegu. W przeciwieństwie do cukrów i wielu innych alkoholi cukrowych, nie ulega rozkładowi w wątrobie. To oznacza, że narząd nie jest obciążany metabolizowaniem słodzika. Co więcej, badania przeprowadzone na modelach zwierzęcych wskazują, że erytrytol może wykazywać działanie ochronne wobec wątroby, zmniejszając ryzyko rozwoju niealkoholowej stłuszczeniowej choroby wątroby oraz łagodząc niekorzystne zmiany metaboliczne, wywołane długotrwałym stosowaniem diety bogatej w tłuszcze.

Erytrytol a trzustka

Jak wspomniano wcześniej, erytrytol praktycznie nie wpływa na poziom glukozy we krwi ani na wydzielanie insuliny (po spożyciu jest wchłaniany i wydalany w postaci niezmienionej, nie ulegając metabolizmowi typowemu dla węglowodanów, co oznacza, że nie stymuluje trzustki do wydzielania insuliny). Nie ma wiarygodnych badań sugerujących, że erytrytol sam w sobie uszkadza komórki wydzielnicze (β-komórki) trzustki i prowadzi do ich dysfunkcji.

Erytrytol – skutki uboczne

Jak wspomniano wcześniej, erytrytol, w przeciwieństwie do innych alkoholi wielowodorotlenowych, jest wchłaniany głównie w jelicie cienkim (jedynie w niewielkiej ilości w jelicie grubym). Z organizmu wydalany jest w niezmienionej formie razem z moczem. Erytrytol uznawany jest za substancję bezpieczną (o ile stosowany jest z umiarem i krótkookresowo), jednak u niektórych osób może powodować skutki uboczne takie jak np. wzdęcia czy biegunki. Erytrytol przyjmowany bez ograniczeń może nieść za sobą ryzyko wystąpienia chorób miażdżycowych, zakrzepowych oraz zwiększać ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2. Ustalono konkretne dopuszczalne dzienne spożycie na poziomie 0,5 g/kg masy ciała/dzień, którego przestrzeganie chroni przed ewentualnymi efektami przeczyszczającymi i innymi skutkami związanymi z nadmiernym spożyciem.