09 września 2022 - Przeczytasz w 5 min

Jak wzmocnić organizm? Poznaj sposoby na poprawę pracy układu odpornościowego

Jak wzmocnić organizm? To pytanie zadaje sobie wiele osób, zwłaszcza w okresie jesienno-zimowym, który wiąże się ze wzmożonym ryzykiem infekcji. Pomocne będą: ruch, sen, nawadnianie organizmu, dieta bogata w witaminy i minerały oraz naturalne produkty wzmacniające układ odpornościowy. Zmęczenie, nawracające infekcje, częste przeziębienia, wahania nastroju i przedwczesne starzenie – to tylko wybrane konsekwencje przeciążenia organizmu i osłabienia układu odpornościowego. Sprawdź, jak wzmocnić organizm. Dowiedz się, jakie produkty warto wprowadzić do diety i jakie działania podejmować, aby cieszyć się lepszym zdrowiem.

jak wzmocnić organizm

Odporność – co to jest i jak ją sprawdzić?

Odporność to zdolność organizmu do przeciwdziałania niekorzystnym dla jego funkcjonowania czynnikom, takim jak: wirusy, bakterie czy pasożyty. Za odporność odpowiada układ immunologiczny, który dysponuje wieloma mechanizmami i elementami walki z patologicznymi stanami. Dowiedz się więcej o tym, jak działa odporność i jak kształtuje się układ odpornościowy. Działanie układu immunologicznego warunkuje wiele czynników, które są od nas niezależne, takich jak: uwarunkowania genetyczne, wiek czy płeć. Jednak, aby cieszyć się wysoką odpornością, warto stosować się do zasad prozdrowotnego stylu życia. Dowody naukowe jasno wskazują, że odpowiedni styl życia przekłada się na ogólną kondycję, szczególnie korzystnie wpływa zaś na układ odpornościowy. Żeby mieć pewność, że organizm przygotowany jest do ochrony przed wzmożonym atakiem patogenów w okresie jesienno-zimowym, warto wykonać badanie odporności, czyli testy służące rozpoznawaniu oraz ocenie zaburzeń w funkcjonowaniu układu immunologicznego. Najprostszym badaniem jest morfologia krwi obwodowej. Inne to m.in.: rozmaz krwi obwodowej, stosunek limfocytów CD4/CD8, poziom przeciwciał różnej klasy, OB, CRP.

Jak wzmocnić organizm?

Poniżej przedstawione zostały główne działania, korzystnie wpływające na pracę układu odpornościowego i usprawniające funkcjonowanie całego organizmu.

Regularna aktywność fizyczna

Wysiłek fizyczny wykazuje pozytywny wpływ na zdrowie. Regularnie podejmowany, wpływa na zwiększenie liczby i aktywności komórek odpornościowych. Zgodnie z wytycznymi Światowej Organizacji Zdrowia osoby dorosłe powinny podejmować w tygodniu co najmniej 150–300 minut aerobowej aktywności fizycznej o umiarkowanej intensywności lub co najmniej 75–150 minut aerobowej aktywności fizycznej o dużej intensywności, lub równoważne połączenie aktywności o umiarkowanej i dużej intensywności. Zalecanymi formami ruchy są: spacery, bieganie, pływanie, nordic walking, jazda na rowerze.

Regeneracyjny sen

Sen to sposób, jak wzmocnić organizm po chorobie czy zmęczeniu. Tylko gdy zapewniona zostanie odpowiednia ilość i jakość snu, przyniesie on zamierzony rezultat – regenerację, odpoczynek, wzrost sił i energii, odbudowę zniszczonych komórek. Czas spędzony na sen zależy od wieku. Dorosłe osoby powinny przesypiać około 7–8 godzin. Duże znaczenie ma również higiena snu, czyli stworzenie odpowiednich warunków i podejmowanie należytych zachowań przed pójściem spać. Przykładowo: nienajadanie się bezpośrednio przed snem, ograniczenie ekspozycji na światło, wywietrzenie sypialni, wygodny materac i czysta pościel.

Unikanie stresu

Narażenie na czynnik stresowy znacznie osłabia działanie układu odpornościowego. Długotrwale działający stres negatywnie wpływa na funkcjonowanie układu immunologicznego, organizm wytwarza większe ilości hormonów stresu. Całkowite wyeliminowanie stresu jest niemożliwe. Ma się z nim do czynienia na każdej płaszczyźnie funkcjonowania. Można jednak znacznie ograniczyć jego działanie poprzez podejmowanie działań zaradczych. Do bardziej popularnych należą: joga, medytacja, ruch, ćwiczenia oddechowe, muzykoterapia, aromaterapia.

Niestosowanie używek

Zastanawiasz się, jak wzmocnić osłabiony organizm? Ogranicz używki, a najlepiej z nich zrezygnuj. Najbardziej rozpowszechnione spośród nich to nikotyna i alkohol. Razem z dymem tytoniowym do organizmu dostaje się około 4000 toksycznych substancji, które działają osłabiająco na układ immunologiczny i predysponują do szeregu chorób, w tym nowotworów. Aby zerwać z nałogiem palenia, warto skorzystać z pomocy specjalisty, stosować środki łagodzące głód nikotynowy, unikać sytuacji, w których sięga się po papierosa, zastępować palenie innymi czynnościami. Alkohol to substancja toksyczna, która wpływa na pracę niemalże całego organizmu. Należy świadomie kontrolować ilość, częstość i efekty spożywania alkoholu, a w razie potrzeby udać się po pomoc do specjalisty.

Odpowiednio zbilansowana dieta

Podstawą dla odpowiedniego funkcjonowania organizmu jest zdrowa dieta. Co to znaczy? Powinna być urozmaicona, odpowiednio zbilansowana, o poziomie energetycznym dostosowanym do indywidualnych potrzeb. Żywność należy przyjmować regularnie – co 2–3 godziny około 5 razy dziennie – w spokoju i dokładnie ją przeżuwać. Najlepiej, gdy dostarcza ona wszystkich witamin i minerałów koniecznych do zachowania odporności. Ważne substancje to m.in.: witaminy C, D, E, kwas foliowy, żelazo, selen i cynk.

W diecie na wzmocnienie odporności nie może zabraknąć czosnku, który jest naturalnym antybiotykiem ze względu na wysoką zawartość allicyny. Kolejne produkty to tran oraz zawarta w nim witamina D. Olej rybi ma właściwości prozdrowotne ze względu na dużą zawartość kwasów tłuszczowych z rodziny omega-3, takich jak EPA oraz DHA. Ponadto zawiera flawonoidy, które ograniczają produkcję reaktywnych form tlenu. Zawarte są w warzywach, owocach, nasionach roślin strączkowych, herbacie, kakao.

Znany produkt na odporność to miód. Ma działanie przeciwbakteryjne. Na wzmocnienie odporności warto też stosować zioła, w tym: jeżówkę, owoce maliny, kwiaty czarnego bzu, żeń-szeń, czystek, traganek błoniasty, owoce aronii, wiesiołek czy imbir.

Nawadnianie organizmu

Duże znaczenie dla prawidłowej pracy układu immunologicznego ma nawadnianie organizmu. Woda to kluczowy element podstawowych procesów, takich jak: transport przez błony, regulacja temperatury i krążenia, utrzymanie homeostazy organizmu. Ich zaburzenie prowadzi do osłabienia i wzrostu podatności na choroby. W sposób szczególny zaleca się picie wody mineralnej niegazowanej w ilości około 30 ml w przeliczeniu na 1 kg masy ciała.

Probiotyki

Probiotyki są żywymi drobnoustrojami, które po przyjęciu w odpowiedniej ilości mogą korzystnie wpłynąć na nasze zdrowie. Ich zadaniem jest odbudowa mikroflory układu pokarmowego. Jej właściwy skład ogranicza namnażanie się drobnoustrojów chorobotwórczych i stymuluje komórki układu immunologicznego. Pobudzają one naturalne mechanizmy odpornościowe organizmu, ułatwiają wchłanianie składników odżywczych. A to tylko wybrane z pozytywnych działań probiotyków. To najlepsze rozwiązanie, gdy chce się wzmocnić organizm po antybiotyku czy operacji. Probiotyki dostępne są w formie gotowych preparatów, ale znajdują się też w żywności. Zawierają je m.in.: jogurt, kefir, chleb na zakwasie, niektóre sery, kombucha, kapusta kiszona, kimchi, pikle, miso, tempeh.

Szczepienia i badania profilaktyczne

Jak wzmocnić organizm? Nie można zapominać o korzystaniu ze szczepień ochronnych, które przygotowują układ immunologiczny do walki, gdy dojdzie do kontaktu z drobnoustrojami chorobotwórczymi. Poza tym istotne są badania profilaktyczne, które pozwalają kontrolować stan organizmu i szybko interweniować, gdy wykryte zostaną nieprawidłowości.

Autor: dr n. o zdr. Olga Dąbska

Weryfikacja merytoryczna: lek. Wiktor Trela

Bibliografia

  1. T. Cheung, 100 sposobów na zwiększenie odporności, Helion, Gliwice 2010.
  2. E. Dymarska, A. Grochowalska, H. Krauss, Wpływ sposobu odżywiania na układ odpornościowy. Immunomodulacyjne działanie kwasów tłuszczowych, witamin i składników mineralnych oraz przeciwutleniaczy, „Nowiny Lekarskie” 2013, nr 82, t. 3, s. 222–231.
  3. J. Gołąb, M. Jakóbisiak, M. Lasek i wsp., Immunologia, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2017.
  4. K. Jankowska, N. Suszczewicz, Naturalne metody wspomagania odporności w walce z koronawirusem, „Wiedza Medyczna” 2020, nr specjalny, s. 46–65.

Podobne artykuły

19 czerwca 2016

Odporność, czyli jak to wszystko działa?

O odporności rozmawiamy zwykle, gdy zaczynamy chorować. Mówimy wtedy potocznie o „braku odporności”. Jesień sprzyja infekcjom, więc nasz układ obronny będzie narażony na liczne ataki. Warto dowiedzieć się, jak działa układ odpornościowy, w jaki sposób się rozwija oraz jak możemy sprawdzić naszą odporność. Układ odpornościowy Funkcją układu odpornościowego jest ochrona organizmu przed infekcjami. W jego skład wchodzi wiele elementów. Na „pierwszej linii obrony” przed patogenami chroni nas skóra oraz specjalne antybakteryjne białka, obecne na przykład w ślinie. Jeśli zarazkowi uda się przeniknąć te bariery, do ataku natychmiast rusza tak zwany wrodzony układ odpornościowy, który niszczy wszystko, co „obce”. Jeśli nieprzyjacielowi uda się wygrać z wrodzonym układem odpornościowym, ostatnią linią obrony jest adaptacyjny układ odpornościowy, który potrafi zaatakować ściśle wybrany i zidentyfikowany patogen. Komórkami, które aktywnie walczą z zarazkami są białe ciałka krwi, między innymi limfocyty B i T. Różne podziały odporności Odporność dzieli się na: komórkową (gdy z zarazkami walczą komórki układu odpornościowego) i humoralną (gdy do walki wykorzystywane są przeciwciała – specjalne białka produkowane przez limfocyty B). Jeszcze inaczej możemy podzielić odporność na: odporność czynną – rozwija się po kontakcie z czynnikiem zakaźnym: a) naturalna – po zakażeniu danym zarazkiem, b) sztuczna – po szczepieniu ochronnym przeciwko danej chorobie, odporność bierną – organizmowi dostarczane są gotowe przeciwciała a) naturalna – przeciwciała przekazane przez matkę do płodu podczas ciąży, b) sztuczna – podanie gotowych przeciwciał w postaci zastrzyku. Przeciwciała Limfocyty B, gdy „zorientują się”, że do organizmu wniknęła jakaś bakteria lub wirus, produkują i wydzielają do krwi specjalne cząsteczki białkowe zwane przeciwciałami (inaczej immunoglobulinami). Zadaniem przeciwciał jest połączenie się z patogenem i, dzięki temu, zniszczenie go.W naszym organizmie produkowanych jest pięć rodzajów przeciwciał. Najważniejsze z nich to: Immunoglobuliny M (IgM) – produkowane są wtedy, gdy nasz organizm po raz pierwszy styka się z danym patogenem. Wzrost ilości IgM przeciwko danemu patogenowi świadczy o świeżym procesie chorobowym. Immunoglobuliny G (IgG) – ich ilość po pierwszej infekcji stopniowo narasta, a następnie pozostają one długo we krwi, czasem nawet całe życie, aby przypominać, że organizm zetknął się już z daną infekcją. W przypadku kolejnej infekcji tym samym patogenem ilość IgG gwałtownie wzrośnie i dzięki temu odpowiedź organizmu na infekcję rozwija się znacznie szybciej. Immunoglobuliny A (IgA) – chronią nas przed patogenami wnikającymi przez błony śluzowe układu pokarmowego, moczowego i oddechowego. Immunoglobuliny E (IgE) – biorą udział między innymi w rozwoju reakcji alergicznych Kiedy oceniamy ilość przeciwciał i o czym informuje nas ten parametr? Kiedy chcemy sprawdzić, czy dana infekcja rozwija się u pacjenta po raz pierwszy w życiu, poszukujemy we krwi przeciwciał IgM – swoistych przeciw danemu patogenowi. Obecnie można oznaczyć miano IgM przeciw różnym zarazkom, np.: boreliozie, wirusowi cytomegalii, wirusowi grypy, paragrypy, różyczki. Podwyższona ilość przeciwciał IgG przeciw danemu patogenowi świadczy o tym, że do zakażenia doszło już jakiś czas temu (co najmniej kilka tygodni temu). Dwa oznaczenia stężenia IgG w odstępie kilku tygodni i porównanie uzyskanych wyników może odpowiedzieć na pytanie, czy dana infekcja jest stosunkowo świeża (obserwujemy wówczas wyraźne narastanie stężenia IgG), czy miała ona miejsce dawno temu (poziom IgG jest stały lub nieistotnie się zmienia). Dzięki temu możemy ustalić, kiedy doszło do zakażenia. Po szczepieniu również możemy oszacować, czy uodporniliśmy się na dany patogen, badając poziom IgG, np. przeciw wirusowi różyczki, co jest bardzo ważne, zwłaszcza przed planowaną ciążą. Z kolei przed planowanymi zabiegami chirurgicznymi, kiedy ryzyko zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu B wzrasta, warto sprawdzić, czy jesteśmy na niego uodpornieni, ponieważ, nawet mimo trzech dawek szczepionki, u niektórych osób nie dochodzi do wytworzenia wystarczającej ilości przeciwciał. W tym celu wystarczy zbadać poziom przeciwciał przeciw wirusowi zapalenia wątroby typu B (tzw. antyHBs). Proces dojrzewania układu odpornościowego u dzieci Proces budowania odporności zapoczątkowywany jest już w życiu płodowym, kiedy matka przekazuje swemu dziecku przeciwciała przeciwko zarazkom, z którymi zetknęła się w swoim życiu i uodporniła się na nie. Po urodzeniu każde zetknięcie się z nowym patogenem – czy to podczas infekcji, czy w trakcie szczepień ochronnych, powoduje produkcję przeciwciał, które w razie kolejnego natknięcia się na dany drobnoustrój spowodują jego unieczynnienie. Cały proces od momentu wniknięcia patogenu do organizmu do wytworzenia przeciwciał i zniszczenia go trwa pewien okres czasu. Zdarzają się jednak sytuacje, gdy nie możemy sobie pozwolić na tak długie oczekiwanie. Wtedy można podać gotowe przeciwciała w postaci zastrzyku (na przykład immunoglobulina / antytoksyna przeciwtężcowa). Układ odpornościowy u dzieci kształtuje się stosunkowo powoli, bo aż do około 12. roku życia, kiedy zaczyna działać tak, jak układ odpornościowy osoby dorosłej. Do tego czasu dziecko uczy się rozpoznawać atakujące je bakterie i wirusy i właściwie na nie reagować. Rozwijający się układ odpornościowy nie zawsze jest w stanie ustrzec dziecko przed zakażeniem tak skutecznie, jak w przypadku dorosłego. Młodsze dzieci są w związku z tym bardziej narażone na rozwój choroby, gdy dojdzie do kontaktu z czynnikiem infekcyjnym. Należy jednak pamiętać, że przebycie infekcji ma ten duży plus, że jest naturalną drogą do nabycia odporności na otaczające nas patogeny. Lek. med. Magdalena Zasada

03 sierpnia 2022

Układ odpornościowy człowieka – co warto wiedzieć?

W cyklu trzech kolejnych tekstów podajemy zarys wiadomości, które przybliżają  istotę działania układu odpornościowego człowieka. Zwięzłe podręczniki immunologii liczą kilkaset stron, stąd przedstawione teksty mogą być traktowane jedynie jako zestawienie wybranych zagadnień, których poznanie jest konieczne dla zrozumienia działania systemu, który pozwala nam balansować pomiędzy mikroskopijnymi wrogami zewnętrznymi i buntującymi się komórkami  własnego organizmu. Czym jest układ odpornościowy, częściej określany jako układ immunologiczny, przez niepoprawne tłumaczenie  angielskiego terminu  immune system. W zwięzłym opisie, jest systemem struktur: organów, tkanek, komórek i cząsteczkowych mediatorów i wieloetapowych procesów biologicznych chroniących organizm przed stanami patologicznymi, równocześnie zapewniając mu zdolność interakcji ze środowiskiem. Układ odpornościowy w kooperacji z układem nerwowym (z którego ewolucyjnie się wywodzi)  i hormonalnym utrzymuje homeostazę organizmu. Odgrywa również kluczową rolę w embriogenezie (rozwoju zarodka) oraz w naprawie i regeneracji tkanek. Przebieg odpowiedzi odpornościowej  rozpoczyna się od pierwszego kontaktu z patogenem (lub pierwszego szczepienia). Na czym polega fenomen układu odpornościowego? umiejętności rozróżniania i traktowania w adekwatny sposób: prawidłowych komórek własnych organizmu; komórek obcych (np. przeszczepu) oraz patologicznie zmienionych komórek własnych (komórek nowotworowych, komórek zakażonych wirusami, komórek naturalnie zamierających); patogenów zewnętrznych (wirusów, bakterii, grzybów i pasożytów); obcych przedmiotów fizycznych (implanty, drzazgi) oraz na zdolności: uczenia się, zapamiętywania i przechowywania danych (tylko w przypadku układu adaptacyjnego). Układ odpornościowy – jak można go podzielić? Ludzki układ odpornościowy dzieli się na układ wrodzony, działający nieswoiście jako pierwsza linia obrony, gotowy do natychmiastowej interwencji na szeroką gamę sytuacji i bodźców (odporność wrodzona) oraz  układ adaptacyjny, odpowiadający swoiście – precyzyjnie na określony bodziec (cząsteczkę, strukturę, etc.), lecz z opóźnieniem wynikłym z konieczności adaptacji: rozpoznania, a następnie rozbudowania swoistego mechanizmu efektorowego (odpowiedzi) równolegle z procesem zapamiętywania. Nasilenie i skuteczność odpowiedzi układu adaptacyjnego (odporności adaptacyjnej) na dany bodziec wzrasta z czasem ekspozycji i liczbą ekspozycji, co wykorzystano w  wieloetapowych szczepieniach. Oba układy  wykorzystują: (1) mechanizmy komórkowe, angażujące wyspecjalizowane komórki odpornościowe kontaktujące się ze sobą bezpośrednio lub za pomocą cząsteczkowych mediatorów oraz (2) mechanizmy humoralne, w których uczestniczą czynniki obecne we krwi i w płynie pozakomórkowych (przeciwciała i elementy układu wiązania dopełniacza). W przypadku układu wrodzonego istotną rolę jako  pierwsza linia obrony odgrywają mechanizmy nie-komórkowe – niewyspecjalizowane, ale skuteczne bariery organizmu: fizyczne – np. skóra, błony śluzowe, łzy, śluz; chemiczne – związki o działaniu przeciwdrobnoustrojowym: α- i β-defensyny w śluzówkach; lizozym i fosfolipasa A2 w ślinie, kwas żołądkowy,  etc. Elementem układu nieswoistego jest także  flora bakteryjna (mikrobiota) przewodu pokarmowego, układu moczowo-płciowego, skóry, etc., blokująca rozwój gatunków  patogennych. Prawidłowa mikrobiota przewodu pokarmowego wypiera drobnoustroje patogenne i stabilizuje fizyczną nieprzepuszczalność nabłonka jelitowego dla drobnoustrojów patogennych. Aktywacja komórek układu wrodzonego nie tylko poprzedza, ale i pobudza odpowiedź układu adaptacyjnego (swoistego). Cząsteczki  rozpoznawane przez układ odpornościowy i stymulujące jego odpowiedź poprzez wiązanie z tzw. receptorami noszą miano antygenów. Antygeny są na ogół białkami (prostymi lub złożonymi, np. glikoproteinami, czyli połączeniami białka i węglowodanów) stanowiącymi elementy struktur upostaciowanych: komórek (eukariotycznych i bakteryjnych), wirusów, pasożytów, etc. lub występującymi w formie bezpostaciowej (rozpuszczalnej)  w płynach ciała i krwi, żywności, etc.  Istotnym przykładem antygenów bezpostaciowych są toksyny bakteryjne. Ze względu na swoją immunogenność (zdolność do stymulacji układu odpornościowego) odzjadliwione toksyny (toksoidy) wykorzystywane są w szczepionkach. Wybór: obcy z alternatywy swój-obcy decyduje o indukcji odpowiedzi  swoistego układu odpornościowego na któryś ze wspomnianych elementów. Układ odpornościowy człowieka – co może powodować niedobór odporności? Obniżenie aktywności swoistego układu odpornościowego (niedobór odporności) powoduje nawracające i zagrażające życiu infekcje, choroby zapalne i nowotworowe. Niedobór odporności może być wrodzony (genetyczny) lub nabyty m.in. w wyniku infekcji HIV (AIDS) lub leków immunosupresyjnych (np. u biorców przeszczepów). Nadreaktywność swoistego układu odpornościowego, powoduje atak na własne tkanki, prowadząc do chorób autoimmunizacyjnych (autoimmunologicznych), przykładowo: przewlekłego zapalenia tarczycy (Hashimoto), reumatoidalnego zapalenia stawów, cukrzycy typu 1 czy toczenia układowego, etc. Sądzi się, że choroby autoimmunizacyjne powodowane są predyspozycją dziedziczną. Niekiedy jednak (na przykład w gorączce reumatycznej) reakcję w stosunku do własnych tkanek wyzwala podobieństwo struktur patogenu do struktur powierzchniowych tych komórek i limfocyty T oraz przeciwciała kierują się przeciw komórkom własnym organizmu. Tolerancja immunologiczna – na czym polega? Przeciwieństwem mechanizmów autoimmunizacyjnych jest  tolerancja immunologiczna, immunotolerancja, polegająca na braku reakcji układu odpornościowego wybiórczo w stosunku do określonego antygenu. Podkreślmy, immunosupresja (czy niedobór odporności) polega na całkowitym lub częściowym ograniczeniu reaktywności układu odpornościowego wobec wszystkich dostępnych antygenów. Tolerancja immunologiczna dzieli się na tolerancję indukowaną sztucznie w celach leczniczych, dla zahamowania szkodliwej odpowiedzi na określone antygeny (przykładowo w chorobach alergicznych) oraz tolerancję naturalną, autotolerancję,  która polega na „obojętności” układu odpornościowego organizmu  wobec własnych antygenów, zwanych autogenami. Autotolerancja jest nabywana przez układ immunologiczny w trakcie rozwoju osobniczego. Gdy zawodzi dochodzi do syntezy autoprzeciwciał i rozwoju autoimmunizacji powodującej choroby autoimmunologiczne. Nadreaktywność układu wrodzonego prowadzi do nawet niebezpiecznej dla życia burzy cytokinowej, odpowiedzialnej m.in. za śmiertelne przypadki COVID-19. Kolejne teksty: Wrodzony układ odpornościowy – odporność wrodzona  oraz Swoisty (adaptacyjny) układ odpornościowy – odporność nabyta (adoptywna) omawiają te dwa uzupełniające się aspekty naszej odporności. Dr Tomasz Ochałek

04 sierpnia 2022

Wrodzony układ odpornościowy – odporność wrodzona

Przełamujące fizyczne i chemiczne bariery organizmu patogeny narażone są na elementy układu dopełniacza oraz na komórki wrodzonego układu odpornościowego wyposażone w dwa rodzaje tzw. receptorów rozpoznawania wzorców, PRR  (wszystkie skróty pochodzą od nazw angielskich). Jedne z nich, receptory PAMP,  rozpoznają bezpośrednio charakterystyczne antygeny patogenów. Receptory DAMP rozpoznają cząsteczki  wydzielane przez zamierające komórki gospodarza. Receptory  PAMP i DAMP znajdują się na powierzchni takich komórek układu odpornościowego jak: komórki  dendrytyczne, makrofagi, monocyty, neutrofile i na komórkach  nabłonkowych. W rozpoznawaniu PAMP pośredniczą białka transbłonowe znane jako receptory Toll-like (TLR). Związanie PPR z rozpoznawaną przez niego cząsteczką, stymuluje komórkę do uwolnienia aktywatorów mechanizmów bakteriobójczych lub zapalnych, eliminujących czynniki stymulujące: patogeny, komórki uszkodzone przez infekcję, komórki obumierające z innych przyczyn, etc. Istotne jest że mechanizmy związane z PPR uczestniczą również w kontrolowaniu naturalnej wymiany komórek organizmu, zamierających na drodze tzw. apoptozy. Komórkowa odpowiedź wrodzona, chociaż nie w pełni specyficzna, jest jednak ukierunkowana, choć nie zapewnia długotrwałej odporności na patogeny. Komórki układu odpornościowego mogą uczestniczyć w mechanizmach odporności wrodzonej i nabytej (adaptacyjnej), choć istnieją również komórki ograniczone do jednego z nich. Ostry podział bywa trudny ze względu na nakładanie się mechanizmów.  Komórkami odpowiedzi nieswoistej (wrodzonej) są obojętnochłonne granulocyty – neutrofile, o aktywności fagocytarnej oraz bazofile i eozynofile; cytotoksyczne komórki NK – naturalni zabójcy – niszczące komórki zakażone wewnątrzkomórkowym patogenem lub nowotworowe;  tzw. limfocyty wrodzone (ILC), współtworzące tkankę limfoidalną – rozpoznające patogeny: bakterie, wirusy, grzyby i pasożyty. Wrodzony układ odpornościowy i swoisty układ odpornościowy – elementy łączące Elementami łączącymi swoistą i nieswoistą odpowiedź immunologiczną są monocyty; powstałe z nich makrofagi o aktywności fagocytarnej oraz fagocytujące komórki dendrytyczne, prezentujące antygen w pierwszej fazie odpowiedzi swoistej. Fagocytoza jest zdolnością do pochłonięcia patogenu lub innej cząstki i ich wewnątrzkomórkowej degradacji przez enzymy proteolityczne lub wolne rodniki. O miejscu obecności patogenów fagocyty są informowane za pomocą cytokin wydzielanych przez komórki posiadające receptory TLR wiążące stosowne dla nich ligandy. Wędrówka komórek ukierunkowywana przez cytokiny (i szereg innych sygnałów) nosi nazwę chemotaksji. Komórki dendrytyczne są przekaźnikiem informacji o patogenach i defektach komórek organizmu kierowanych do wrodzonego i nabytego układu odpornościowego. Związanie ligandu z ich TLR włącza syntezę i wydzielanie cytokin i pobudza oba mechanizmy odporności. Z kolei komórki tuczne (mastocyty), zaangażowane w zwalczanie pasożytów i drobnoustrojów, uczestniczą także w rozwoju miejscowego stanu zapalnego tkanki łącznej i śluzówek i swoistej reakcji alergicznej. Aktywność wrodzonego układu odpornościowego Jednym z przejawów aktywności wrodzonego układu odpornościowego jest zapalenie, wiążące się z nasilonym dopływem krwi do dotkniętej procesem tkanki. Zapalenie stymulowane jest m.in. przez prostaglandyny  i leukotrieny uwalniane przez uszkodzone lub zakażone komórki oraz przez cytokiny stanowiące środek komunikacji pomiędzy napływającymi do ogniska zapalnego krwinkami białymi. Cytokinami są m.in. przyzywające leukocyty chemokiny i tzw. cytokiny zapalne (IL-1β i IL-18). W postać humoralną odpowiedzi wrodzonej  zaangażowany jest układ dopełniacza. Jest zespołem kilkudziesięciu białek osocza i innych płynów ustrojowych oraz powiązanych z nimi funkcjonalnie receptorów i regulatorów, ulegających uporządkowanym przemianom (kaskadzie układu dopełniacza) i wspomagających zabójczy potencjał swoistych dla obcych antygenów przeciwciał, które stanowią element humoralnej odpowiedzi adaptacyjnej. Składniki dopełniacza nasilają zapalenie zwiększając przepuszczalność naczyń dla komórek odpornościowych;  przyśpieszają ich chemotaksję i powodują aktywację; powodują lizę bakterii i wirusów oraz uszkodzonych komórek własnych, a także  przyśpieszają fagocytozę w procesie opsonizacji. Dr Tomasz Ochałek
Powiązane pakiety

E-PAKIET PROFILAKTYCZNY PODSTAWOWY
W pakiecie uwzględniono morfologię krwi - podstawowe badanie oceniające ogólną kondycję organizmu. Badanie wnosi wiele istotnych informacji na temat odporności organizmu, chorób przewlekłych, możliwych niedoborów pierwiastków lub witamin będących przyczyną anemii, toczących się infekcji o różnej etiologii czy poważnych chorób hematologicznych. Pomiar stężenia glukozy i poszczególnych składowych lipidogramu pomoże w ocenie Twojego metabolizmu, czyli procesu przemian węglowodanów i lipidów. W ocenie gospodarki węglowodanowej kluczowy jest pomiar stężenia glukozy. Wysokie stężenie glukozy na czczo najczęściej jest wynikiem choroby metabolicznej – cukrzycy, uznanego czynnika ryzyka udaru mózgu. Cukrzyca (szczególnie typu II) jest chorobą podstępną, która wiele lat może przebiegać bezobjawowo i niepostrzeżenie prowadzić w tym czasie do groźnych, najczęściej naczyniowych powikłań zagrażających zdrowiu i życiu. Pomiar stężenia poszczególnych składowych lipidogramu to element diagnostyki zaburzeń lipidowych, które nadal stanowią najbardziej rozpowszechniony czynnik ryzyka chorób układu krążenia, w tym udaru mózgu. Cennym uzupełnieniem pakietu jest badanie stężenia CRP. Podwyższone stężenie CRP wiąże się ze zwiększonym ryzykiem rozwoju chorób sercowo – naczyniowych, np. miażdżycy której konsekwencją może być udar mózgu. Ponadto CRP to niespecyficzny wskaźnik stanu zapalnego, którego stężenie wzrasta najczęściej w przebiegu infekcji bakteryjnej, po urazach, ale także w przebiegu przewlekłych chorób zapalnych jak reumatoidalne zapalenie stawów i nieswoiste zapalne choroby jelit oraz w chorobach nowotworowych. Doskonałym uzupełnieniem Pakietu profilaktycznego podstawowego są badania umożliwiające: określenie przyczyny anemii (żelazo, ferrytyna, witamina B12, kwas foliowy) - zestaw uzupełniający dostępny w obniżonej cenie - sprawdź tutaj wykrycie zaburzeń układu odpornościowego (witamina D, IgG) - zestaw uzupełniający dostępny w obniżonej cenie - sprawdź tutaj wykrycie, monitorowanie przebiegu i leczenia chorób metabolicznych (hemoglobina glikowana, Apo B, lipoproteina a) - zestaw uzupełniający dostępny w obniżonej cenie - sprawdź tutaj

Pakiet profilaktyka kobieta
Pakiet zawiera zestaw badań pomocnych w ocenie funkcjonowania wielu narządów i układów. Wynik morfologii wnosi wiele istotnych informacji na temat odporności, możliwych chorób przewlekłych, niedoborów pierwiastków lub witamin będących przyczyną anemii i nieprawidłowości w układzie krwionośnym. Uzupełnieniem morfologii jest pomiar stężenia żelaza, czyli pierwiastka istotnego w procesie produkcji krwinek czerwonych, którego niedobory u kobiet wynikają najczęściej z przedłużających się i obfitych krwawień miesięcznych. Badanie stężenia CRP potwierdza lub wyklucza obecność toczącego się w organizmie stanu zapalnego. Za pośrednictwem badań – glukozy i cholesterolu – kontrolowany jest metabolizm węglowodanów i lipidów (tłuszczy). Pomiar stężenia glukozy jest kluczowy w ocenie gospodarki węglowodanowej i diagnostyce podstępnej choroby metabolicznej – cukrzycy. To choroba, która wiele lat może przebiegać bezobjawowo i niepostrzeżenie prowadzić do groźnych, naczyniowych, neurologicznych i okulistycznych powikłań. Pomiar stężenia cholesterolu całkowitego to element diagnostyki zaburzeń lipidowych, które nadal stanowią najbardziej rozpowszechniony czynnik ryzyka chorób układu krążenia takich jak choroba niedokrwienna serca, udar mózgu lub choroby tętnic obwodowych. Kolejne badanie, aktywność enzymu ALT służy ocenie funkcjonowania wątroby, czyli organu, który pełni równocześnie około 200 różnych funkcji, a wśród nich najważniejsze jest produkowanie glukozy, magazynowanie witamin i produkcja czynników krzepnięcia oraz usuwanie groźnych dla życia toksyn. Za pośrednictwem badania stężenia kreatyniny, kontrolowana jest praca nerek. Cennym uzupełnieniem pakietu jest pomiar stężenia TSH, czyli hormonu przysadkowego regulującego pracę tarczycy. Ten niewielki gruczoł zlokalizowany na przedniej części szyi, odpowiada m.in. za tempo metabolizmu, temperaturę i stabilność masy ciała, płodność, ale także psychiczne aspekty zdrowia, a pomiar stężenia TSH stanowi ważny element diagnostyki niedoczynności lub nadczynności tarczycy. Witamina D to parametr coraz częściej oznaczany w diagnostyce zaburzeń odporności i schorzeń o podłożu zapalnym lub autoimmunizacyjnym. To również uznany wskaźnik gospodarki wapniowo - fosforanowej i obrotu kostnego, ważny element diagnostyki osteoporozy, rozwijającej się w następstwie wygaszania czynności hormonalnej jajników (menopauzy).

Pakiet profilaktyka mężczyzna
Pakiet zawiera zestaw badań pomocnych w ocenie funkcjonowania wielu narządów i układów. Wynik morfologii wnosi wiele istotnych informacji na temat odporności, możliwych chorób przewlekłych, niedoborów pierwiastków lub witamin będących przyczyną anemii i nieprawidłowości w układzie krwionośnym. Badanie stężenia CRP potwierdza lub wyklucza obecność toczącego się w organizmie stanu zapalnego. Za pośrednictwem badań – glukozy i cholesterolu – kontrolowany jest metabolizm węglowodanów i lipidów (tłuszczy). Pomiar stężenia glukozy jest kluczowy w ocenie gospodarki węglowodanowej i diagnostyce podstępnej choroby metabolicznej – cukrzycy. To choroba, która wiele lat może przebiegać bezobjawowo i niepostrzeżenie prowadzić do groźnych, naczyniowych, neurologicznych i okulistycznych powikłań. Pomiar stężenia cholesterolu całkowitego to element diagnostyki zaburzeń lipidowych, które nadal stanowią najbardziej rozpowszechniony czynnik ryzyka chorób układu krążenia takich jak choroba niedokrwienna serca, udar mózgu lub choroby tętnic obwodowych. W ocenie ryzyka chorób sercowo-naczyniowych przydatne jest także badanie stężenia kwasu moczowego. Pomiar tego metabolitu stosuje się ponadto w diagnostyce dny moczanowej, będącej częstą przyczyną bólu stawów. Kolejne badanie, aktywność enzymu ALT służy ocenie funkcjonowania wątroby, czyli organu, który pełni równocześnie około 200 różnych funkcji, a wśród nich najważniejsze jest produkowanie glukozy, magazynowanie witamin i produkcja czynników krzepnięcia oraz usuwanie groźnych dla życia toksyn. Za pośrednictwem badania stężenia kreatyniny, kontrolowana jest praca nerek. Cennym uzupełnieniem pakietu jest pomiar stężenia TSH, czyli hormonu przysadkowego regulującego pracę tarczycy. Ten niewielki gruczoł zlokalizowany na przedniej części szyi, odpowiada m.in. za tempo metabolizmu, temperaturę i stabilność masy ciała, płodność, ale także psychiczne aspekty zdrowia, a pomiar stężenia TSH stanowi ważny element diagnostyki niedoczynności lub nadczynności tarczycy. Witamina D to parametr coraz częściej oznaczany w diagnostyce zaburzeń odporności i schorzeń o podłożu zapalnym lub autoimmunizacyjnym. To również uznany wskaźnik gospodarki wapniowo - fosforanowej i obrotu kostnego, czyli ważny element diagnostyki osteoporozy. To zestaw badań profilaktycznych dobrany przez lekarzy i diagnostów.