07 września 2022 - Przeczytasz w 4 min

Nadmiar testosteronu – objawy, przyczyny powstania, możliwości leczenia

Nadmiar testosteronu może wystąpić zarówno u mężczyzn, jak i kobiet, u których fizjologicznie stężenie tego hormonu jest znacznie mniejsze. Zbyt wysokie stężenie testosteronu pociąga za sobą wiele negatywnych konsekwencji, w tym m.in. zaburzenia popędu płciowego czy płodności. Nadmiar testosteronu to jedno z wielu zaburzeń hormonalnych, na jakie narażony jest ludzki organizm. Mimo że hormon ten jest konieczny do wielu procesów, to jego zbyt wysokie stężenie jest negatywnym zjawiskiem. Sprawdź, jakie mogą być przyczyny i objawy zbyt wysokiego poziomu testosteronu w organizmie. Dowiedz się, na czym polega badanie tego hormonu.

nadmiar testosteronu

Co to jest testosteron?

Testosteron to organiczny związek chemiczny, hormon, należący do grupy androgenów. To podstawowy męski hormon płciowy. Jego produkcja odbywa się przede wszystkim w jądrach i w niewielkich ilościach w korze nadnerczy. Testosteron w niewielkich ilościach znajduje się w organizmie kobiety, gdzie produkowany jest przez łożysko i jajniki. Hormon ten odgrywa w organizmie mężczyzn liczne funkcje, m.in. wpływa na kształtowanie płci i cech płciowych w życiu płodowym, spermatogenezę i wtórne cechy płciowe. W przypadku kobiet oddziałuje na procesy metaboliczne, funkcje seksualne i nastrój. Zarówno niedobór, jak i nadmiar tego hormonu może mieć bardzo poważne konsekwencje zdrowotne.

Badanie poziomu testosteronu

W przypadku wystąpienia objawów wskazujących na zbyt wysoki poziom testosteronu należy się udać na konsultację lekarską. Specjalista skieruje na badanie poziomu testosteronu. Materiałem do analizy jest krew pobrana zazwyczaj z naczynia ze zgięcia łokciowego. Z uwagi na to, że testosteron to związek wykazujący wahania dobowe, najlepiej zgłosić się na badanie w godzinach porannych. W przypadku kobiet ważne jest również wykonanie badania w określonym momencie cyklu menstruacyjnego – najlepiej między 4 a 10 dniem. Poza unikaniem wzmożonej aktywności nie wymaga ono specjalnego przygotowania. W przypadku uzyskania niewłaściwych wyników lekarz poszerzy diagnostykę o inne badania laboratoryjne i obrazowe. Specjalista interpretujący wyniki powinien zostać poinformowany o przyjmowanych przez pacjenta lekach i suplementach diety, gdyż mogą one oddziaływać na pomiar.

Przyczyny podwyższonego testosteronu

Wśród możliwych przyczyn podwyższonego testosteronu u kobiet wymienia się choroby nowotworowe jajników powodujące wzrost wydzielalania androgenów, wirylizujący gruczolak nadnerczy, hipertekozę jajników. Przyczyną wzrostu stężenia tego hormonu u kobiet okazać się mogą również zespół policystycznych jajników (PCOS). Jego za wysoki poziom może być także efektem przerostu nadnerczy i zmiany stężeń białek transportujących, również w przypadku mężczyzn. Patologiczny wzrost testosteronu może być wywołany przez guz lub wrodzony przerost gruczołów. Istnieje również możliwość wzrostu poziomu testosteronu na skutek zażywania nielegalnych substancji syntetycznych (tzw. dopingu), w których składzie znajdują się środki anaboliczne i inne hormony.

Objawy za wysokiego poziomu testosteronu

Skutkami nadmiaru testosteronu w organizmie męskim może być: :

  • przerost gruczołu krokowego (prostaty), w efekcie czego mogą pojawić się trudności z oddawaniem moczu,
  • wzrost poziomu ciśnienia tętniczego krwi,
  • zwiększenie krzepliwości krwi,
  • wahania nastroju, w tym nawet przejawianie agresji słownej i/lub fizycznej,
  • wzmożony popęd seksualny,
  • łysienie (największe braki włosów w okolicy czoła, tzw. zakola),
  • zmniejszenie liczby plemników, w związku z czym pojawić się mogą zaburzenia płodności.

Za wysoki poziom testosteronu podnosi ryzyko schorzeń układu sercowo-naczyniowego. W jego wyniku dochodzi do intensywnego wydzielania łoju przez gruczoły skóry, a w konsekwencji do zatykania porów i pojawiania się zmian trądzikowych. Deficyt testosteronu u mężczyzn, natomiast,  może spowodować pojawienie się cellulitu i powiększenie piersi.

Z kolei u kobiet nadmiar testosteronu może powodować następujące objawy:

  • problemy z płodnością,
  • zaburzenia miesiączkowania,
  • spadek odporności organizmu,
  • zmiany w zachowaniu i samopoczuciu psychicznym, wzrost ryzyka rozwoju depresji,
  • pogorszenie kondycji skóry.

Nierzadko skutkiem nadmiaru testosteronu u kobiet może być hirsutyzm. Jest to obecność nadmiernej ilości włosów w obszarach androgenowrażliwych (typowo męskich), takich jak warga górna, broda, górna część brzucha, podbrzusze, klatka piersiowa, ramiona oraz górna i dolna część pleców. Na nadmiar testosteronu w organizmie kobiety może wskazywać również maskulinizacja, inaczej określana wirylizacją. Pod pojęciami tymi kryje się występowanie cech somatycznych męskich u kobiet. Poza wspomnianym już nadmiernym owłosieniem są to: zmiana sylwetki ciała, obniżenie skali głosu, sutki w zaniku, wysunięcie jabłka Adama, silny rozwój mięśni szkieletowych oraz zmiany w obrębie zewnętrznych narządów płciowych (np. przerost łechtaczki). Wystąpienie wirylizacji u kobiet po menopauzie zawsze powinno budzić podejrzenie nowotworowej etiologii hiperandrogenizmu.

Na czym polega leczenie nadmiaru testosteronu?

Leczenie nadmiernego poziomu testosteronu zależy od przyczyny, która go wywołała. Przykładowo, kiedy za wysoki poziom tego hormonu odpowiadają guzy jajnika czy nadnerczy, prowadzone jest leczenie operacyjne uzupełnione o farmakoterapię. Z kolei gdy podłożem zbyt wysokiego poziomu testosteronu jest zespół policystycznych jajników, podkreśla się rolę prowadzenia prozdrowotnego stylu życia i utrzymanie prawidłowej masy ciała. W przypadku zespołu policystycznych jajników stosuje się także leczenie hormonalne (estrogeny, czasami łączone z lekami o działaniu antyandrogennym).

Autor: dr n. o zdr. Olga Dąbska

Weryfikacja merytoryczna: lek. Wiktor Trela

Bibliografia

  1. E. Kempisty-Jeznach, Testosteron. Klucz do męskości, Wydawnictwo Prószyński i Spółka, Warszawa 2018.
  2. P. Kłosowski, R. Świątkowska-Stodulska, A. Berlińska i wsp., Hiperandrogenizm u kobiet po menopauzie, „Forum Medycyny Rodzinnej” 2017, t. 11, nr 5, 195–208.
  3. B. Solnica, A. Dembińska-Kieć, J. W. Naskalski, Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, Wydawnictwo Edra Urban & Partner, Wrocław 2017.

Podobne artykuły

20 kwietnia 2021

Hirsutyzm (nadmierne owłosienie) – co to za choroba? Objawy, przyczyny i badania

 Nadmierne owłosienie to dla wielu kobiet krępujący i bardzo uciążliwy problem. Na szczęście, w dzisiejszych czasach, włosy można usuwać na miliony sposobów. W części przypadków, obfite owłosienie to tylko „taka uroda”, ale warto wiedzieć, że nadmierne owłosienie może być także wyrazem zaburzeń hormonalnych. Hirsutyzm – co to takiego? Hirsutyzm jest to obecność nadmiernej ilości dojrzałych włosów na obszarach androgenowrażliwych (czyli typowo męskich) u kobiet. Do takich miejsc zaliczamy: wargę górną, brodę, klatkę piersiową, ramię, górną część brzucha, podbrzusze, górną część pleców, dolną część pleców i udo. Nieprawidłowe owłosienie typu męskiego wskazuje na nadmiar androgenów w organizmie. Należy  rozróżniać hirsutyzm od hipertrychozy, czyli uogólnionego, wzmożonego owłosienia ciała, które nie dotyczy jedynie androgenowrażliwych obszarów i nie jest wywołane hiperandrogenemią. Hipertrychoza rozwija się na podłożu czynników genetycznych, może być wywołana lekami (np. fenytoiną, cyklosporyną), niektórymi chorobami (np. niedoczynnością tarczycy czy jadłowstrętem psychicznym) lub mieć nieznaną etiologię.  Hirsutyzm – badania Jeśli zaobserwujesz u siebie nadmierne owłosienie, udaj się do swojego lekarza. Hirsutyzm najczęściej rozwija się powoli i stopniowo, często mając swój początek w okresie dojrzewania. W przypadku nagłego pojawienia się hirsutyzmu i jego szybkiego narastania, pilnie poszukaj pomocy! Przyczyną może być bowiem guz jajnika lub nadnerczy. Poinformuj lekarza o swoich objawach, a jeśli zaobserwujesz u siebie inne niepokojące symptomy (np. obniżenie głosu, łysienie, przyrost masy ciała, nieregularne miesiączki i inne) koniecznie o wszystkich opowiedz. Przedstaw też listę wszystkich zażywanych przez Ciebie leków. Do oceny owłosienia, stosuje się skalę Ferrimana-Gallweya, w której analizuje się rozmieszczenie i rodzaj włosów w 9 androgenowrażliwych obszarach ciała. Wynik przekraczający 8 punktów świadczy o hirsutyzmie. Do podstawowych badań laboratoryjnych w diagnostyce hirsutyzmu należy pomiar we krwi stężenia: testosteronu całkowitego i wolnego testosteronu, DHEAS, prolaktyny i 17-OH- progesteronu. Wszystkie te badania możesz wykonać w DIAGNOSTYCE. W zależności od uzyskanych wyników, diagnostykę pogłębia się o badania obrazowe (TK nadnerczy i jajników), test hamowania deksametazonem i inne badania w kierunku konkretnych zaburzeń. Pamiętaj, że stężenie testosteronu w osoczu powinno oznaczać się rano, w 4-10 dniu cyklu miesiączkowego u kobiet miesiączkujących regularnie. Ze względu na wahania poziomu hormonów zależne od pory dnia, stresu, wysiłku, cyklu miesięcznego etc. przed przystąpieniem do badań hormonalnych należy zapoznać się z obowiązującymi w takich przypadkach wymaganiami.   Nadmierne owłosienie – przyczyny Najczęstszą przyczyną nadmiernego owłosienia u kobiet jest zespół policystycznych jajników, czyli zespół zaburzeń hormonalnych prowadzących do braku owulacji, odpowiedzialny za około 80% przypadków hirsutyzmu. Do rzadszych przyczyn należą inne choroby układu endokrynnego np.: zespół Cushinga; niedoczynność tarczycy; akromegalia czy hiperprolaktynemia; wrodzony przerost nadnerczy; zespół oporności na insulinę; guzy jajnika lub nadnerczy produkujące androgeny (wśród nich również nowotwory złośliwe); stosowane leki, w przypadku androgenów również te stosowane miejscowo przez partnera. Jeśli wyniki badań są w normie, nie obserwuje się nadmiaru androgenów ani objawów hiperandrogenemii i nie udaje się ustalić przyczyny hirsutyzmu, można mówić o hirsutyzmie idiopatycznym. Hirsutyzm – objawy Przyjrzyj się swojemu owłosieniu we wspomnianych wyżej, obszarach wrażliwych na androgeny. Nadmiar androgenów może doprowadzić do pojawienia się także innych objawów, takich jak: trądzik i zmiany łojotokowe, łysienie typu męskiego (zaczyna się od kątów skroniowych i widoczne jest także na czubku głowy), zaburzenia miesiączkowania, obniżenie głosu, zmniejszenie piersi, powiększenie łechtaczki czy zwiększenie masy mięśniowej. Zwróć uwagę na przyrost masy ciała, zmiany na skórze (brązowe, pogrubione fragmenty skóry w okolicy pach czy szyi to rogowacenie ciemne), mlekotok, zmianę rysów twarzy lub sylwetki, zwiększone pragnienie i wielomocz, skłonność do powstawania siniaków, nadmierny apetyt oraz pojawienie się rozstępów na skórze. Jak leczyć hirsutyzm? Terapia hirsutyzmu zależy od jego przyczyny. Stosuje się odpowiednie leczenie hormonalne (np. doustne środki antykoncepcyjne, antyandrogeny), leczenie chorób wyjściowych i ich powikłań, a w przypadku guzów jajnika lub nadnerczy – leczenie operacyjne. Dla wielu kobiet, nadmierne owłosienie stanowi istotny problem kosmetyczny, więc wszelkie dostępne metody bezpośredniego usuwania niepożądanego owłosienia odgrywają ważną rolę w postępowaniu. Pamiętaj, że w obliczu aktualnych kanonów piękna i dążenia do absolutnie gładkiego ciała, temat nadmiernego owłosienia może być kwestią bardzo dyskusyjną. Szczególnie u ciemnowłosych kobiet, subtelne i delikatne, ale widoczne włosy w niektórych rejonach ciała (np. nad górną wargą) często są wariantem normy i nie wymagają żadnej diagnostyki ani leczenia. Jeśli jednak coś budzi Twój niepokój lub wątpliwości, udaj się do lekarza. Możesz także skorzystać z konsultacji online w DIAGNOSTYCE. Bibliografia: Interna Szczeklika – P. Gajewski, A. Szczeklik.Płaczkiewicz-Jankowska E.: Rozpoznawanie i leczenie hirsutyzmu u kobiet w wieku prokreacyjnym. Podsumowanie wytycznych Endocrine Society 2018. Med. Prakt., 2018; 9: 34–39.

07 lipca 2021

Nadczynność kory nadnerczy – objawy, przyczyny. Jakie badania warto wykonać?

Nadnercza to gruczoły umiejscowione nad górnymi biegunami nerek. Składają się z dwóch części – rdzenia nadnerczy oraz kory nadnerczy. Kora nadnerczy odpowiedzialna jest za produkcję trzech grup hormonów: glikokortykosteroidów, mineralokortykosteroidów oraz androgenów. Nadczynność kory nadnerczy wiąże się z nadmiernym wydzielaniem poszczególnych grup hormonów. Kora nadnerczy – hormony. Czym jest nadczynność kory nadnerczy? Glikokortykosteroidy produkowane są głównie w pasmowatej warstwie kory nadnerczy. Zespół objawów związanych z nadmiarem wydzielania glikokortykosteroidów, zwany jest zespołem Cushinga. W zespole Cushinga można zaobserwować także nadmierne wydzielanie androgenów. Mineralokortykosteroidy wytwarzane są przez kłębkowatą warstwę kory nadnerczy. Nieodpowiednio duże wydzielanie głównego przedstawiciela mineralokortykosteroidów, czyli aldosteronu (względnie niezależne od czynników, które powinny regulować to wydzielanie), nazywane jest hiperaldosteronizmem pierwotnym. W warstwie siatkowatej i pasmowatej kory nadnerczy produkowane są androgeny, czyli hormony płciowe (choć za ich główną produkcję odpowiadają gonady – jądra oraz jajniki). Androgeny przeważają wprawdzie u mężczyzn, ale w niewielkich ilościach występują także u kobiet. Nadmierna produkcja androgenów (np. przez guzy nadnerczy produkujące androgeny) prowadzi do androgenizacji (np. pojawia się typowo męskie owłosienie.) Kora nadnerczy – badania przydatne w diagnostyce nadczynności Diagnostyka wszelkich chorób nadnerczy i związanych z nimi zaburzeń bez wątpienia powinna zostać poprowadzona przez lekarza. Interpretacja badań hormonalnych jest trudna, zawsze wymaga uwzględnienia obrazu klinicznego  i nie warto próbować takiej analizy „na własną rękę”. Jeśli lekarz, z jakiegoś powodu, podejrzewa u Ciebie nadczynność kory nadnerczy, prócz przeprowadzenia dokładnego wywiadu i badania fizykalnego oraz zlecenia podstawowych i ogólnych badań (takich jak morfologia krwi, badania biochemiczne krwi: jonogram, glikemia, panel lipidowy itp.) może zaproponować także badania hormonalne (różne w zależności od podejrzewanej formy nadczynności kory nadnerczy oraz przypuszczalnej przyczyny). Do takich badań należą m.in.: Dobowe wydalanie wolnego kortyzolu w moczu,Stężenie kortyzolu w surowicy albo w ślinie późnym wieczorem,Test hamowania 1 mg deksametazonu,Test z 2 mg deksametazonu,Stężenie ACTH w surowicy,Test stymulacyjny z CRH (hormon uwalniający kortykotropinę (ang. corticotropin-releasing hormone),Ocena reaktywności nadnerczy na nietypowe bodźce,Aktywność reninowa osocza (ARO), stężenie reniny i aldosteronu w osoczu,ARO i aktywność aldosteronu w warunkach dynamicznych ( hamowanie wydzielania reniny i aldosteronu, pobudzanie wydzielania reniny i aldosteronu),Poziom testosteronu, DHEA-S, prolaktyny, 17-OHP. Prócz badań hormonalnych, w większości przypadków, konieczne może być przeprowadzenie diagnostyki obrazowej. Wśród potrzebnych badań obrazowych, wyróżnia się przede wszystkim MR (rezonans magnetyczny) przysadki mózgowej, MR lub TK (tomografia komputerowa) nadnerczy czy scyntygrafię nadnerczy. Nadnercza – nadczynność kory nadnerczy Przyczyny nadczynności kory nadnerczy zależą od konkretnej formy zaburzenia. W przypadku zespołu Cushinga, przyczyną mogą być autonomiczne guzy nadnerczy (gruczolak, rak nadnercza), rozrost makroguzkowy nadnerczy, rozrost mikroguzkowy nadnerczy, guzy przysadki wydzielające ACTH, rzadziej inne guzy wydzielające ACTH czy zespół ektopowego wydzielania CRH. Nie można zapominać, że objawy zespoły Cushinga mogą być także efektem stosowanych leków glikokortykosteroidowych. Do najczęstszych postaci hiperaldosteronizmu, zalicza się obustronny rozrost nadnerczy oraz gruczolaki wydzielające aldosteron. Rzadziej obserwuje się jednostronny rozrost nadnerczy, hiperaldosteronizm rodzinny, raka kory nadnerczy czy guzy ektopowe wydzielające aldosteron. Wśród chorób nadnerczy odpowiedzialnych za nadmierną produkcję androgenów, wyróżniamy guzy nadnerczy produkujące androgeny, zespół Cushinga czy wrodzony przerost nadnerczy wywołany niedoborem 21- hydroksylazy lub 11β- hydroksylazy. Nadczynność kory nadnerczy – objawy Choroby nadnerczy mogą dawać szereg rozmaitych objawów. Nadmiar glikokortykosteroidów wiąże się np. ze zmianą sylwetki, osłabieniem mięśni, łatwym siniaczeniem się, nadmiernym apetytem, otyłością, „księżycowatą” zaczerwienioną twarzą, szerokimi rozstępami, nadciśnieniem tętniczym i wieloma innymi objawami. Więcej o zespole Cushinga przeczytasz tutaj . Dla nadmiaru aldosteronu, charakterystyczne są natomiast: nadciśnienie tętnicze oporne na leczenie, osłabienie mięśni, wielomocz czy wzmożone pragnienie. Jeśli chcesz poznać inne objawy, zajrzyj tutaj. Objawy nadmiaru androgenów obejmują nadmierne owłosienie męskiego typu, powiększenie łechtaczki u kobiet, trądzik, łysienie typu męskiego i inne. Tutaj przeczytasz o nadmiarze androgenów w organizmie. Warto wiedzieć, że rak nadnercza może wydzielać także estrogeny, które u mężczyzn powodują objawy feminizacji, a u kobiet bardzo obfite miesiączki. Leczenie nadczynności kory nadnerczy Leczenie chorób nadnerczy zależy od konkretnej przyczyny i formy zaburzenia. Pamiętaj, że wszystkie badania laboratoryjne (także te hormonalne) możesz wykonać np. w DIAGNOSTYCE. Bibliografia: Interna Szczeklika, pod red. P. Gajewskiego, Medycyna Praktyczna, Kraków 2020

16 kwietnia 2021

Zespół policystycznych jajników (PCOS) – objawy, przyczyny, leczenie

Zespół policystycznych jajników, czyli PCOS (ang. polycystic ovary syndrome) to częste zaburzenie endokrynologiczne, dotykające kobiety w wieku rozrodczym. Zaburzenia owulacji mogą prowadzić do niepłodności, ale wśród objawów obserwuje się także hiperandrogenizację i zaburzenia metaboliczne. Co to jest zespół policystycznych jajników? Zespół policystycznych jajników (wielotorbielowatość jajników) to zespół zaburzeń hormonalnych prowadzących do braku owulacji. Występuje u kobiet w wieku reprodukcyjnym (szacuje się, że może dotyczyć aż 15% z nich). Rozpoznanie PCOS wymaga  spełnienia 2 z 3 poniższych kryteriów: zaburzenia owulacji (oligoowulacja lub anowulacja – czyli rzadkie owulacje lub ich brak),hiperandrogenizm (objawy kliniczne lub biochemiczne wykładniki nadmiernej ilości androgenów),jajniki policystyczne w obrazie USG. W różnicowaniu przyczyn hiperandrogenizmu uwzględnia się: wrodzony przerost nadnerczy, zespół Cushinga, hiperprolaktynemię, akromegalię, niedoczynność tarczycy czy guzy produkujące androgeny. Zespół policystycznych jajników – badania Diagnostyka w kierunku PCOS najczęściej prowadzona jest przez ginekologa, endokrynologa lub ginekologa-endokrynologa. Jak wyglądają policystyczne jajniki? Zespół policystycznych jajników w USG charakteryzuje się występowaniem licznych torbieli w jajnikach (co najmniej 20 pęcherzyków o średnicy od 2 do 9 mm) i powiększeniem objętości jajnika (objętość jajnika wynosi co najmniej 10 cm3). Taki obraz może nasuwać podejrzenie PCOS. Badania laboratoryjne, które wykorzystuje się w diagnostyce to badania hormonalne: poziom testosteronu i wolnego testosteronu; poziom SHBG – globuliny wiążącej hormony płciowe; poziom androstendionu, DHEAS oraz stężenie progesteronu w 2 fazie cyklu miesiączkowego. Wszystkie te badania możesz wykonać w DIAGNOSTYCE. Inne nieprawidłowości w wynikach badań obejmują wzrost poziomu insuliny i zaburzenia w profilu lipidowym (wzrost stężenia triglicerydów i cholesterolu LDL oraz obniżenie stężenia cholesterolu HDL). PCOS – przyczyny Nie znamy jednoznacznej przyczyny zachorowania na zespół policystycznych jajników. Prawdopodobnie, etiologia zaburzenia jest złożona i wiele czynników ma na nią wpływ. Zwiększone stężenie LH, insulinooporność i hiperinsulinemia wiążą się ze zwiększoną produkcją androgenów, a hiperandrogenemia zaburza z kolei wydzielanie LH, przyczynia się do powstania otyłości i insulinooporności oraz prowadzi do rozwoju policystycznej morfologii jajników. Zwraca się także uwagę na czynniki genetyczne. Zespół policystycznych jajników (PCOS) – objawy Na jakie objawy powinnaś zwrócić uwagę? Jednym z kryteriów rozpoznania PCOS są zaburzenia owulacji. Przyjrzyj się więc swoim cyklom miesiączkowym. Zaburzenia miesiączkowania, a także kliniczne objawy hiperandrogenizmu, czyli nadmiaru androgenów w organizmie, mogą wskazywać na PCOS. U pacjentek z zespołem policystycznych jajników często obserwuje się także otyłość centralną lub nadwagę. Badanie USG uwidacznia policystyczne jajniki. Objawy PCOS: zaburzenia miesiączkowania i owulacji dotyczą około 90% chorych na PCOS (rzadkie miesiączki, brak miesiączki),hirsutyzm, czyli nadmierne owłosienie w obszarach typowo męskich występuje u 60-80% chorych na PCOS (np. nad górną wargą, na klatce piersiowej, plecach, brzuchu), zmiany łojotokowe i trądzik,przetłuszczanie się włosów,łysienie typu męskiego,otyłość centralna czyli otyłość brzuszna, typu męskiego (szacuje, się że dotyczy około 40-60% chorych),insulinooporność, stany przedcukrzycowe i cukrzyca, (manifestacją hiperinsulinemii może być np. rogowacenie ciemne czyli obecność pogrubionych, brązowawych fragmentów skóry w okolicy pach czy szyi),problemy z zajściem w ciążę. Warto pamiętać, że nieleczony zespół policystycznych jajników może doprowadzić do niepłodności, a także sprzyja występowaniu niekorzystnych zmian w profilu lipidowym i niesie ryzyko chorób sercowo-naczyniowych, cukrzycy typu 2 oraz raka endometrium. Zespół policystycznych jajników a ciąża   Zespół policystycznych jajników wiąże się z zaburzeniami miesiączkowania i oligo- lub anowulacją czyli rzadką owulacją lub jej brakiem. W związku z tym, wiele kobiet cierpiących na PCOS ma trudności z zajściem w ciążę. Warto jednak pamiętać, że rozpoznanie zespołu policystycznych jajników nie jest równoznaczne z rozpoznaniem niepłodności, a zajście w ciążę może być możliwe. Leczenie zespołu policystycznych jajników Celem leczenia PCOS jest nie tylko zmniejszenie objawów androgenizacji, regulacja cykli miesiączkowych, indukcja owulacji i leczenie niepłodności, ale także zmniejszenie ryzyka cukrzycy, chorób sercowo-naczyniowych oraz raka endometrium. Stosuje się odpowiednią farmakoterapię (antykoncepcję hormonalną, metforminę, leki antyandrogenne czy leczenie niepłodności), ale zwraca się także uwagę na modyfikację stylu życia: odpowiednią aktywność fizyczną i dbałość o utrzymanie prawidłowej masy ciała. Pamiętaj, że badania laboratoryjne możesz wykonać w DIAGNOSTYCE. Jeśli chcesz, możesz także skorzystać z konsultacji online. Bibliografia: Położnictwo i ginekologia – G. H. Bręborowicz.The polycystic ovary syndrome: a position statement from the Polish Society of Endocrinology, the Polish Society of Gynaecologists and Obstetricians, and the Polish Society of Gynaecological Endocrinology – A. Milewicz, M. Kudła, R. Z. Spaczyński, R. Dębski, B. Męczekalski, M. Wielgoś, M. Ruchała, E. Małecka-Tendera, B. Kos-Kudła, D. Jędrzejuk, A. Zachurzok.
Powiązane badania

Testosteron
  Oznaczanie testosteronu całkowitego w krwi. Przydatne w diagnozowaniu i leczeniu chorób i stanów  związanych z nadmiarem lub niedoborem  testosteronu. Określenie przyczyn nieprawidłowej androgenizacji ustroju.