05 sierpnia 2022 - Przeczytasz w 4 min

Szkorbut – co to za choroba?

Szkorbut to choroba wywoływana przez określoną awitaminozę. Obecnie opisywane schorzenie występuje niezwykle rzadko i kojarzy się głównie z marynarzami, którzy pozostawali na morzu przez długi czas. W dzisiejszych czasach zbilansowana dieta jest w stanie skutecznie zapobiegać tej chorobie. Mimo to warto wiedzieć jakie są objawy szkorbutu, niedobór której witaminy wywołuje szkorbut oraz na czym polega diagnozowanie oraz leczenie tego schorzenia.

szkorbut

Szkorbut – co to jest?

Szkorbut to schorzenie, do rozwoju którego dochodzi w wyniku nasilonych niedoborów kwasu askorbinowego, znanego szerzej pod nazwą „witamina C”. Organizm człowieka nie jest w stanie samodzielnie produkować witaminy C, w związku z czym musi być ona dostarczana wraz ze spożywanym pokarmem. Substancja ta uczestniczy w wielu, istotnych dla prawidłowego funkcjonowania całego ustroju procesach biochemicznych. Jedną z ważniejszych funkcji witaminy C jest udział w produkcji kolagenu, który stanowi istotny element budowy wielu tkanek. Niedobory witaminy C prowadzą do zaburzeń syntezy tego białka, a co za tym idzie do określonych uszkodzeń narządowych.

Obecnie szkorbut jest bardzo rzadko występującą chorobą. Najczęściej dotyczy on niemowląt oraz osób starszych. Rozwój szkorbutu związany jest z nieprawidłowym żywieniem, w wyniku którego organizmowi nie jest dostarczana odpowiednia ilość witaminy C. Do rozwoju szkorbutu może także dochodzić u osób przewlekle oraz długotrwale uzależnionych od alkoholu, a także na podłożu innych chorób współwystępujących, które prowadzą do zaburzeń wchłaniania substancji odżywczych w jelitach.

W przeszłości szkorbut najczęściej dotyczył marynarzy, którzy podejmowali się długich rejsów np. przez ocean. Niedobory witaminy C wynikały wówczas z ograniczeń związanych z prowiantem zabieranym na podkłady okrętów. Choroba ta znana jest już od czasów starożytnych i przez długi czas stanowiła główny czynnik ograniczający dalekie podróże morskie. Związek szkorbutu z niedoborami żywieniowymi został opisany dopiero w XVIII wieku, co w konsekwencji pozwoliło na skuteczne zapobieganie jego występowaniu. Przed odkryciem sposobu leczenia szkorbutu choroba ta była główną przyczyną zgonów wśród załóg statków dalekomorskich.

Szkorbut – jakie są objawy?

Objawy szkorbutu ulegają stopniowemu pogorszeniu w czasie, wraz z pogłębianiem się niedoborów witaminy C. Na pierwszych etapach szkorbutu możliwe jest pojawienie się dolegliwości takich jak:

  • Pogorszenie się oraz utrata apetytu,
  • Spadek masy ciała,
  • Przewlekłe zmęczenie,
  • Zwiększona drażliwość,
  • Ogólne pogorszenie samopoczucia,
  • Ospałość w ciągu dnia.

Na przestrzeni następnych trzech miesięcy, jeżeli nie zostanie włączone właściwe leczenie szkorbutu,mogą uwidocznić się kolejne objawy, jak np.:

  • Zwiększona męczliwość,
  • Uczucie duszności,
  • Bóle kości,
  • Bóle mięśni i stawów,
  • Zwiększona tendencja do siniaczenia się,
  • Nadmierne przesuszanie skóry,
  • Występowanie krwawych wybroczyn na skórze i błonach śluzowych, 
  • Zapalenie dziąseł oraz wypadanie zębów,
  • Spowolnione gojenie się ran,
  • Zaburzenia emocjonalne o charakterze depresyjnym.

W końcowych stadiach szkorbutu dochodzi do dalej postępujących uszkodzeń tkanek oraz narządów, które mogą prowadzić do wystąpienia m.in. uogólnionych obrzęków na ciele, żółtaczki, zaburzeń w funkcjonowaniu układu nerwowego, drgawek, gorączki oraz zgonu. W dzisiejszych czasach, ze względu na powszechną znajomość tej choroby oraz łatwe leczenie niezwykle rzadko obserwowane są skrajnie zaawansowane stadia szkorbutu.

Szkorbut – jakie są przyczyny?

Bezpośrednią przyczyną szkorbutu jest nasilony niedobór witaminy C w organizmie. Ze względu na brak możliwości samodzielnej syntezy przez organizm, kwas askorbinowy musi być dostarczany wraz z pożywieniem. Dzienne zapotrzebowanie na witaminę C dla osoby dorosłej wynosi od ok. 45 do 90 mg na dobę. Obecnie stosowana przez populację krajów rozwiniętych dieta całkowicie pokrywa to zapotrzebowanie. W przypadku niemowląt witamina C dostarczana jest wraz z mlekiem matki.

Do rozwoju szkorbutu może dochodzić w przypadku nasilonego niedożywienia, które najczęściej występuje obecnie w tzw. krajach rozwijających się. Poza szkorbutem osoby te cierpią także na innego rodzaju niedobory witaminowe oraz związane z nimi choroby, jak np. choroba ber-beri lub też pelagra. W zachodnich społeczeństwach szkorbut dotyczy najczęściej osób, które niezdolne są do samodzielnego zadbania o własne, prawidłowe żywienie, jak np. niemowlęta, osoby niesamodzielne,  w podeszłym wieku lub też osoby cierpiące na różnego zaburzenia psychiczne, które wywołują zmiany behawioralne. Do rozwoju tej choroby może także dojść w przypadku określonych zespołów złego wchłaniania oraz przewlekłych dializ.

Objawy związane ze szkorbutem powstają na skutek zaburzeń przebiegu procesów biologicznych, które wymagają obecności cząsteczek witaminy C. Jednym z najważniejszych jest synteza kolagenu. Białko to stanowi istotny budulec licznych tkanek ludzkiego organizmu, w tym między innymi ścian naczyń krwionośnych, mięśni, chrząstek oraz skóry. Niedobory witaminy C prowadzą do powstawania wadliwej tkanki łącznej, która jest o wiele bardziej narażona na uszkodzenia. W wyniku tego dochodzi do patologicznych krwawień, siniaczenia się oraz wylewów krwi, co skutkuje rozwojem objawów szkorbutu.

Diagnostyka szkorbutu – jakie badania wykonać?

Rozpoznanie szkorbutu stawiane jest przez lekarza przede wszystkim na podstawie obrazu klinicznego prezentowanego przez pacjenta oraz typowego wywiadu chorobowego. Obecność klasycznych objawów, w połączeniu z historią nietypowych nawyków żywieniowych lub określonych zaburzeń dietetycznych, pozwala na wstępne rozpoznanie szkorbutu oraz włączenie właściwego leczenia.

Możliwe jest także wykonanie określonych badań diagnostycznych w celu potwierdzenia rozpoznania szkorbutu lub też zróżnicowania go z innymi schorzeniami. Podstawowe testy laboratoryjne, które przydatne są w rozpoznawaniu tej choroby to oznaczenie stężeń witaminy C oraz pełna morfologia krwi obwodowej. W tym badaniu może zostać wykryta nasilona anemia, czyli obniżona liczebność krwinek czerwonych. Lekarz może także zadecydować o konieczności wykonania badania rentgenowskiego – w przebiegu szkorbutu możliwe jest uwidocznienie charakterystycznych dla tej choroby uszkodzeń kostnych.

Na czym polega leczenie szkorbutu?

Leczenie szkorbutu polega na uzupełnieniu brakującej w organizmie witaminy C. Dawkowanie preparatów zawierających kwas askorbinowy ustalane jest indywidualnie przez lekarza. W większości przypadków objawy ustępują już po około 2 tygodniach od rozpoczęcia leczenia. Warto pamiętać, aby nie suplementować nadmiernie witaminy C w przypadku, gdy nie występuje taka konieczność. Nadmierne przyjmowanie tej substancji (w ilościach powyżej 500 mg na dobę) może prowadzić do szeregu powikłań zdrowotnych, takich jak m.in. nudności, wymioty, biegunki, wysypka skórna oraz zwiększone ryzyko rozwoju kamicy nerkowej.

W celu zapobiegania niedoborom witaminy C istotne jest przestrzeganie właściwych nawyków dietetycznych, dzięki którym możliwe będzie pokrycie dziennego zapotrzebowania na tę witaminę. Warto pamiętać, aby w swojej diecie uwzględnić pokarmy, które zawierają duże ilości tej substancji takie jak m.in.:

  • Papryka,
  • Jagody,
  • Brokuły,
  • Kiwi,
  • Różnego rodzaju cytrusy – np. cytryny, pomarańcze, grejpfruty lub limonki,
  • Truskawki,
  • Marchew,
  • Ziemniaki,
  • Kiszone warzywa np. kapusta.

Źródła

https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/63300,witamina-c

https://www.medicalnewstoday.com/articles/155758

https://www.nhs.uk/conditions/scurvy/

https://www.healthline.com/health/scurvy https://www.webmd.com/skin-problems-and-treatments/what-to-know-scurvy

Podobne artykuły

14 lipca 2022

Niedobór cynku w organizmie – jak rozpoznać?

Cynk stanowi jeden z istotnych mikroelementów, czyli pierwiastków niezbędnych, choć w śladowych ilościach,  do właściwego funkcjonowania ludzkiego organizmu. Różnego typu schorzenia oraz nieprawidłowe nawyki dietetyczne mogą prowadzić do rozwoju niedoborów cynku, które skutkują pojawieniem się szeregu uciążliwych dolegliwości zdrowotnych. Jakie funkcje pełni cynk w ludzkim organizmie, jakie są jego źródła oraz w jaki sposób zdiagnozować niedobory cynku? Właściwości i funkcje cynku w organizmie Cynk to pierwiastek, który bierze udział w wielu procesach biochemicznych zachodzących w ludzkim organizmie. Zaliczany jest on do tzw. mikroelementów (mikroskładników), czyli pierwiastków niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania człowieka, występujących w organizmie w niewielkich ilościach. Cynk wchodzi w skład ponad 300 enzymów oraz ponad tysiąca czynników transkrypcyjnych. Dzięki prawidłowemu funkcjonowaniu tych substancji możliwe są m.in. właściwe przeprowadzanie procesów antyoksydacyjnych, produkcja erytrocytów (krwinek czerwonych) oraz synteza licznych kwasów nukleinowych i białek. Dodatkowo, cynk uczestniczy także w reakcjach związanych z transkrypcją oraz replikacją materiału genetycznego, a także w innych procesach związanych z przemianami ludzkiego DNA. Właściwe stężenie omawianego pierwiastka warunkuje utrzymywanie zdrowej kondycji skóry, paznokci oraz włosów i korzystnie wpływa na regenerację uszkodzeń skóry i błon śluzowych. Cynk bierze udział w biologicznych przemianach węglowodanów (cukrów), białek oraz tłuszczy, pochodzących ze spożywanych pokarmów oraz uczestniczy w pracy układu endokrynnego poprzez wpływ na funkcjonowanie oraz syntezę określonych hormonów. Opisane powyżej role nie wyczerpują pełnego zakresu wpływu cynku na ludzki organizm. Ze względu na mnogość enzymów oraz innych substancji, które do prawidłowej funkcji wymagają obecności omawianego pierwiastka, wpływa on praktycznie na każdy układ oraz narząd. Z tego powodu niezwykle istotne jest zadbanie o utrzymywanie właściwych poziomów cynku oraz unikanie jego niedoborów, jako że mogą one skutkować wystąpieniem wielu, uciążliwych i niebezpiecznych dla zdrowia dolegliwości. Niedobór cynku – jakie są jego przyczyny? Dziennie zapotrzebowanie organizmu człowieka na cynk jest dość niskie. Zalecane dzienne spożycie dla tego pierwiastka zależy od wieku oraz płci, przy czym dla dorosłych kobiet wynosi ono ok. 9 mg na dobę, a dla mężczyzn – 11 mg. Przyjmowanie zbyt niskich ilości cynku z pokarmem przez dłuższy czas może prowadzić do wykorzystania zapasów organizmu oraz wystąpienia niedoboru cynku. Pojawienie się tego zjawiska chorobowego może być także skutkiem różnego typu chorób przewodu pokarmowego, które związane są z nieprawidłowym wchłanianiem określonych składników z jelit do krwi. Na rozwój niedoboru cynku najbardziej narażone są osoby, które stosują niewłaściwą, niezbalansowaną dietę, osoby przewlekle nadużywające alkoholu, intensywnie ćwiczący sportowcy oraz kobiety w ciąży. Dodatkowo, niedobór cynku może pojawić się także u osób cierpiących na różnego typu choroby przewlekłe, takie jak m.in. choroba Wilsona, różnego typu schorzenia związane z zaburzeniami funkcji nerek oraz choroby przebiegające z nieprawidłową pracą wątroby. Niedobór cynku – objawy Objawy niedoboru cynku, ze względu na jego niezwykle liczne funkcje w ludzkim organizmie mogą dotyczyć wielu układów oraz narządów. Do najczęstszych symptomów niedoboru cynku zalicza się dolegliwości takie jak m.in.: Rozwój trądziku,Przesuszanie się skóry,Zapalenie mieszków włosowych,Pogorszenie kondycji włosów,Zwiększone wypadanie włosów,Zwiększona łamliwość paznokci,Rozwój zapaleń błon śluzowych jamy ustnej,Pogorszone, wolniejsze gojenie się zranień skóry i błon śluzowych,Osłabienie funkcji układu odpornościowego, częstsze infekcje,Pogorszenie funkcji zmysłów węchu oraz smaku,Pogorszenie jakości widzenia po zmroku,Biegunki,Osłabienie apetytu,Problemy z koncentracją,Zaburzenia emocjonalne o charakterze depresyjnym,U dzieci – opóźnienie wzrostu,Zaburzenia produkcji testosteronu. Niedobory cynku są szczególnie niebezpieczne dla kobiet w ciąży, jako że mogą one niekorzystnie wpływać zarówno na rozwój płodu, zdrowie matki, jak i na przebieg ciąży oraz porodu. Jak stwierdzić niedobór cynku? Diagnoza niedoboru cynku najczęściej stawiana jest na podstawie występowania typowych objawów klinicznych w połączeniu z nieprawidłowymi wynikami testów laboratoryjnych. Podstawowym testem diagnostycznym jest oznaczenie stężenia cynku we krwi żylnej. Możliwe jest także przeprowadzenie pomiaru poziomu cynku w moczu – badanie to może być istotne diagnostycznie w określonych jednostkach chorobowych, gdzie podejrzewa się m.in. nieprawidłową pracę nerek. W celu zaplanowania optymalnej diagnostyki warto skonsultować się z lekarzem, który jednocześnie będzie w stanie prawidłowo zinterpretować otrzymane rezultaty oraz zaplanować dalsze leczenie. Interpretacja wyników badania stężeń cynku (zarówno we krwi, jak i w moczu) każdorazowo wymaga zestawienia otrzymanych danych z wartościami referencyjnymi, które umieszczone są na wydawanej pacjentowi dokumentacji, jako że każde laboratorium diagnostyczne może stosować odmienne zakresy norm dla stężeń cynku. Niezbędne jest także uwzględnienie dodatkowych uwarunkowań zdrowotnych osoby badanej oraz możliwego wpływu przyjmowanych leków na rezultaty badania. Z tego powodu w celu pełnej oceny wyników najlepiej skonsultować je ze specjalistą. Warto wspomnieć, o sugestiach, by badania poziomu mikroelementów we krwi, w tym również cynku,  przed rozpoczęciem suplementacji lub z innych powodów klinicznych, wykonywane były grupowo, obejmując  grupy mikroelementów uczestniczących  w sprzężonych szlakach biochemicznych lub określonych patomechanizmach. Niedobór cynku – leczenie Leczenie niedoborów cynku zależne jest od wykrytych przyczyn tego zaburzenia oraz stopnia nasilenia deficytu. W określonych przypadkach wystarczy zmiana nawyków dietetycznych, z uwzględnieniem większej ilości produktów bogatych w cynk. Do najlepszych źródeł cynku w pożywieniu zalicza się m.in.: Wołowinę,Owoce morza,Orzechy,Wieprzowinę,Fasolę,Migdały,Drób,Jogurty,Ser żółty. W przypadku nasilonych niedoborów może być konieczne stosowanie różnego typu leków lub suplementów diety, które mają na celu uzupełnienie brakującego pierwiastka w organizmie. W przypadku rozpoczęcia leczenia z wykorzystaniem tego typu preparatów należy przestrzegać zaleceń lekarskich dotyczących codziennych dawek oraz czasu stosowania suplementów, jako że nieprawidłowe, zbyt duże dawki mogą prowadzić do rozwoju nadmiaru cynku oraz związanych z tym objawów chorobowych.  Źródła https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/74604,cynk https://www.healthline.com/health/zinc-deficiency https://www.medicalnewstoday.com/articles/320393 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK493231/

27 lutego 2019

Anemia – objawy, przyczyny i rozpoznawanie niedokrwistości

Zmniejszenie stężenia hemoglobiny, hematokrytu i liczby erytrocytów we krwi to niedokrwistość, czyli anemia. Objawy, w zależności od ciężkości anemii oraz adaptacji organizmu, mogą być ledwie zauważalne lub wręcz przeciwnie –  uniemożliwiać normalne funkcjonowanie. Sprawdź jakie są przyczyny i objawy anemii. Anemia – objawy Objawy anemii można podzielić na ogólne objawy niedokrwistości (które występują w każdym rodzaju niedokrwistości, niezależnie od przyczyny) oraz objawy typowe dla konkretnych typów anemii. Objawy ogólne niezależne od rodzaju niedokrwistości – mniej hemoglobiny to mniejsze utlenowanie tkanek, a więc gorsza tolerancja wysiłku fizycznego, osłabienie, bóle i zawroty głowy, upośledzenie koncentracji i uwagi, kołatanie serca, bladość skóry i błon śluzowych, a w cięższej postaci, także duszność. Objawy dodatkowe, zależne od rodzaju niedokrwistości – objawy te zależą od przyczyny anemii. Należą do nich m.in.: spaczone łaknienie (pica), ból, wygładzenie i pieczenie języka, suchość skóry i inne zmiany skórne, łamliwość paznokci, łamliwość kości, zwiększona wypadalność czy przedwczesne siwienie włosów, pęknięcia kącików ust, spadek masy ciała, nudności, objawy ze strony układu nerwowego i wiele innych. Przyczyny anemii Najczęstszym rodzajem niedokrwistości jest anemia niedoborowa, będąca skutkiem zwiększonego zapotrzebowania, upośledzonego wchłaniania lub  nieadekwatnego przyjmowania z pożywieniem żelaza, witaminy B12 czy kwasu foliowego. Niedobór żelaza może być również efektem przewlekłej utraty krwi (to główna przyczyna niedoboru żelaza) – głównie przez przewód pokarmowy oraz przez drogi rodne. Anemia może się również rozwijać w przebiegu chorób przewlekłych na tle procesu zapalnego lub nowotworowego. Rzadsze przyczyny niedokrwistości obejmują np. nieprawidłowy i przedwczesny rozpad erytrocytów (niedokrwistość hemolityczna), niewydolność szpiku (niedokrwistość aplastyczna) czy zaburzenia syntezy hemu (niedokrwistość syderoblastyczna). Jaki zdiagnozować anemię? Najbardziej podstawowe badanie dzięki któremu możemy stwierdzić niedokrwistość to morfologia krwi obwodowej, uzupełniona o badania oceniające gospodarkę żelazową (poziom żelaza, stężenie ferrytyny, wysycenie transferyny), oznaczenie poziomu kwasu foliowego i witaminy B12. Istotnym badaniem jest również oznaczenie ilości retikulocytów we krwi. W różnicowaniu z niedokrwistością chorób przewlekłych pomocne będzie oznaczenie OB i CRP. Kto najczęściej choruje na anemię? Warto zastanowić się kto znajduje się w grupie osób szczególnie narażonych na występowanie anemii niedoborowej. Najczęściej dotyka kobiety w ciąży, kobiety w okresie laktacji, dzieci w okresie intensywnego wzrostu, osoby z celiakią i innymi schorzeniami przewodu pokarmowego upośledzającymi wchłanianie. Zwiększone ryzyko dotyczy również osób stosujących źle zbilansowane diety eliminacyjne (wegetariańska, wegańska, ubogobiałkowa), osób odżywiających się wysokoprzetworzoną żywnością typu fast-food, osób stosujących leki przeciwbólowe (NLPZ) czy nadużywających alkoholu. Nie bagatelizuj anemii Nieleczona niedokrwistość przede wszystkim pogarsza nasze samopoczucie i codzienne funkcjonowanie choć może mieć też poważniejsze konsekwencje. Znacznie nasilona lub szybko narastająca może nawet prowadzić do omdleń. Anemia u  dzieci prowadzi do zaburzeń rozwoju psychoruchowego, u kobiet w ciąży zwiększa ryzyko porodu przedwczesnego, niskiej masy urodzeniowej noworodka i powikłań okołoporodowych. U osób z niewydolnością serca niedokrwistość i niedobór żelaza pogarsza rokowanie. Należy pamiętać, że anemia może być objawem poważniejszych chorób, dlatego przyczynę i sposób postępowania zawsze powinien określić lekarz.  

14 sierpnia 2020

Dieta wegetariańska i niedobory z nią związane

Dieta wegetariańska w ostatnich latach cieszy się coraz większą popularnością. Prowadzona w sposób świadomy, z doborem odpowiednich produktów i dbałością o zbilansowany jadłospis, może przynieść wiele korzyści dla Twojego zdrowia. Pamiętaj jednak, że wiąże się także z ryzykiem niedoborów niektórych witamin czy pierwiastków. Niedobory w diecie wegetariańskiej – co powinno nas zaniepokoić? Dieta wegetariańska istotnie obniża ryzyko wielu chorób cywilizacyjnych i może mieć pozytywny wpływ na zdrowie. Warto jednak pamiętać, że stosowanie restrykcyjnej diety wegetariańskiej może wiązać się z wystąpieniem pewnych niedoborów pokarmowych i szkodzić Twojemu zdrowiu. Takie ryzyko występuje szczególnie w przypadku radykalnych form wegetarianizmu, takich jak np. weganizm (rezygnacja z produktów pochodzenia zwierzęcego), witarianizm (spożywanie produktów  niepoddanych obróbce termicznej) czy frutarianizm (dieta wegańska, wykluczająca dodatkowo warzywa). Związane są one najczęściej z niedoborami witaminy B12, witaminy D, żelaza, wapnia, cynku oraz kwasów tłuszczowych omega-3. Witamina B12 znajduje się jedynie w pokarmach pochodzenia zwierzęcego. Długotrwałe przestrzeganie diety wegetariańskiej prowadzi więc do jej niedoboru w organizmie. Efektem może być niedokrwistość megaloblastyczna i idące za tym wszystkie objawy anemii (np. wzmożona męczliwość, trudności z koncentracją czy zawroty głowy), symptomy z przewodu pokarmowego (np. zaburzenia smaku, biegunki), a w bardziej zaawansowanych brakach witaminy B12, także objawy neurologiczne (np. mrowienie, drętwienie rąk i nóg). W związku ze wzrostem poziomu homocysteiny we krwi, wzrasta również ryzyko chorób układu krążenia. Niedobory witaminy D są powszechnie spotykane, nie tylko u wegetarian, ale w całej populacji Polski. Niedostateczna synteza witaminy D w skórze zagraża nam szczególnie w miesiącach jesienno-zimowych, kiedy ekspozycja na światło słoneczne jest ograniczona. U osób stosujących dietę wegetariańską, również podaż witaminy D wraz z dietą jest z reguły zmniejszona. Niedobory witaminy D zwiększają ryzyko rozwoju osteoporozy oraz innych chorób np. sercowo- naczyniowych. Deficyty cynku występują powszechnie wśród osób stosujących restrykcyjną dietę wegetariańską. Co ciekawe, produkty pochodzenia roślinnego nierzadko są źródłem dużych ilości tego pierwiastka. Nie ulega on jednak wchłanianiu w wystarczających ilościach – odpowiedzialne są za to fityniany obecne w zbożach i roślinach strączkowych. Fityniany wiążą jony cynku i utrudniają jego przyswajanie. Na niedobór cynku może wskazywać nadmierne wypadanie włosów, zaburzenia wzrostu paznokci czy problemy z gojeniem ran. Produkty roślinne zawierają duże ilości żelaza. Niestety, podobnie jak w przypadku cynku, jest ono słabiej przyswajalne, niż żelazo pochodzenia zwierzęcego. Niedobory tego pierwiastka prowadzą do niedokrwistości mikrocytarnej. Objawy anemii obejmują wzmożoną męczliwość, osłabienie, upośledzenie uwagi czy bóle i zawroty głowy. Dieta wegetariańska może skutkować także zbyt niskim spożyciem kwasów omega-3 w wyniku eliminacji z diety ryb morskich oraz niedostateczną podażą wapnia związaną z ograniczeniem nabiału (takie ryzyko dotyczy głównie osób, które całkowicie rezygnują z produktów mlecznych). Najbardziej radykalne formy wegetarianizmu mogą również prowadzić do niedostatecznego spożycia białka i energii, co stwarza szczególne zagrożenie dla dzieci, młodzieży oraz kobiet w ciąży. Jakie badania dla wegetarian? Prawidłowe prowadzenie każdej diety wymaga odrobiny zaangażowania i wiedzy. W obecnych czasach, coraz większą uwagę zwraca się na świadome odżywanie i zbilansowaną dietę oraz zdrowy styl życia. To ważne, bowiem to, co jemy i jak jemy, przekłada się na nasze samopoczucie i kondycję fizyczną oraz psychiczną. Jeśli pragniesz stosować dietę wegetariańską, warto przejrzeć specjalistyczną literaturę lub skonsultować się z dietetykiem. Taka dieta, prowadzona w sposób mądry, może przynieść wiele korzyści. Gdy nie jesteś pewien, czy prawidłowo bilansujesz swój jadłospis lub niepokoją Cię jakieś dolegliwości, skonsultuj się z lekarzem lub dietetykiem. Możesz także wykonać badania poziomu interesujących Cię witamin czy pierwiastków np. poziom witaminy B12, poziom witaminy D czy poziom żelaza. Wartościowym i uniwersalnym badaniem, które również w tym przypadku powinno stanowić podstawę diagnostyki,  dostarczając sporo informacji na temat ogólnego stanu Twojego zdrowia, jest morfologia krwi. Zaburzone parametry czerwonokrwinkowe mogą nie tylko uwidocznić anemię, ale także wskazać na jej przypuszczalną przyczynę (np. anemia mikrocytarna w niedoborze żelaza). Zarówno morfologię krwi, jak i określenie poziomu poszczególnych witamin czy pierwiastków w surowicy, możesz wykonać w DIAGNOSTYCE. Wegetarianizm a zdrowie Czy dieta wegetariańska jest zdrowa? Aby odpowiedzieć na to pytanie, warto uświadomić sobie, że bez względu na to, jaką dietę stosujesz, najważniejsze jest jej prawidłowe zbilansowanie. Każda dieta prowadzona w nieracjonalny sposób, może przynieść więcej szkód niż korzyści. Świadome i odpowiednio zaplanowane stosowanie diety bezmięsnej jest zdrowe i ma wiele zalet. Wyróżnia się pozytywny wpływ na pracę przewodu pokarmowego (mniejsze ryzyko zaparć, hemoroidów i uchyłkowatości jelit), obniżenie ryzyka niektórych nowotworów (np. raka jelita grubego) i innych chorób takich jak: otyłość, choroby układu krążenia (nadciśnienie tętnicze, choroba niedokrwienna serca), cukrzyca, próchnica zębów czy kamica żółciowa lub nerkowa. Stosowanie diety wegetariańskiej może przynieść wiele korzyści – pod warunkiem, że jest prowadzona w racjonalny i świadomy sposób. Warto jednak pamiętać, że nie jest pozbawiona niedoskonałości, a niezbilansowany i nieprzemyślany jadłospis może mieć również negatywny wpływ na Twoje zdrowie. Bezpieczeństwo i wartość diet wegetariańskich w dużym stopniu zależy także od praktykowanej odmiany wegetarianizmu. Bibliografia: „Ocena częstości stosowania suplementów diety wśród wegetarian oraz osób odżywiających się tradycyjnie” – T. Grzelak, K. Suliga, M. Pelczyńska, M. Sperling, K. Czyżewska „Dieta wegetariańska” – P. Jamrozik Stanowisko Komitetu Nauki o Żywieniu Człowieka PAN w sprawie wartości odżywczej i bezpieczeństwa stosowania diet wegetariańskich https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK396513/ Might a Vegan Diet Be Healthy, or Even Healthier? Text © Jan Deckers 2016.
Powiązane badania

Witamina C (Kwas askorbinowy)
Witamina C, kwas askorbinowy, w surowicy lub osoczu, oznaczenie przydatne w monitorowaniu stężenia witaminy C w trakcie suplementacji.
Powiązane pakiety

E-PAKIET PROFILAKTYCZNY PODSTAWOWY
W pakiecie uwzględniono morfologię krwi - podstawowe badanie oceniające ogólną kondycję organizmu. Badanie wnosi wiele istotnych informacji na temat odporności organizmu, chorób przewlekłych, możliwych niedoborów pierwiastków lub witamin będących przyczyną anemii, toczących się infekcji o różnej etiologii czy poważnych chorób hematologicznych. Pomiar stężenia glukozy i poszczególnych składowych lipidogramu pomoże w ocenie Twojego metabolizmu, czyli procesu przemian węglowodanów i lipidów. W ocenie gospodarki węglowodanowej kluczowy jest pomiar stężenia glukozy. Wysokie stężenie glukozy na czczo najczęściej jest wynikiem choroby metabolicznej – cukrzycy, uznanego czynnika ryzyka udaru mózgu. Cukrzyca (szczególnie typu II) jest chorobą podstępną, która wiele lat może przebiegać bezobjawowo i niepostrzeżenie prowadzić w tym czasie do groźnych, najczęściej naczyniowych powikłań zagrażających zdrowiu i życiu. Pomiar stężenia poszczególnych składowych lipidogramu to element diagnostyki zaburzeń lipidowych, które nadal stanowią najbardziej rozpowszechniony czynnik ryzyka chorób układu krążenia, w tym udaru mózgu. Cennym uzupełnieniem pakietu jest badanie stężenia CRP. Podwyższone stężenie CRP wiąże się ze zwiększonym ryzykiem rozwoju chorób sercowo – naczyniowych, np. miażdżycy której konsekwencją może być udar mózgu. Ponadto CRP to niespecyficzny wskaźnik stanu zapalnego, którego stężenie wzrasta najczęściej w przebiegu infekcji bakteryjnej, po urazach, ale także w przebiegu przewlekłych chorób zapalnych jak reumatoidalne zapalenie stawów i nieswoiste zapalne choroby jelit oraz w chorobach nowotworowych. Doskonałym uzupełnieniem Pakietu profilaktycznego podstawowego są badania umożliwiające: określenie przyczyny anemii (żelazo, ferrytyna, witamina B12, kwas foliowy) - zestaw uzupełniający dostępny w obniżonej cenie - sprawdź tutaj wykrycie zaburzeń układu odpornościowego (witamina D, IgG) - zestaw uzupełniający dostępny w obniżonej cenie - sprawdź tutaj wykrycie, monitorowanie przebiegu i leczenia chorób metabolicznych (hemoglobina glikowana, Apo B, lipoproteina a) - zestaw uzupełniający dostępny w obniżonej cenie - sprawdź tutaj