Jaki marker na raka jelita grubego?

Najczęściej wskazywanym biochemiczne markerem raka jelita grubego oznaczanym we krwi jest CEA (antygen rakowo-płodowy). To najbardziej znany marker nowotworowy we krwi związany z tym nowotworem. Tak jak w przypadku innych markerów nowotworowych, pomiary jego stężenia wykonywane są w celu monitorowania leczenia lub wznowy, a nie w przypadku pojedynczego badania przesiewowego (samodzielnego wykrywania ani potwierdzania choroby). Jego stężenie może być prawidłowe mimo obecności zaawansowanego nowotworu albo podwyższone z innych przyczyn (na przykład nienowotworowych stanów zapalnych).

Czy CEA wykrywa raka jelita grubego?

Podwyższone stężenie CEA może sugerować potrzebę dalszej diagnostyki, ale nie jest badaniem przesiewowym i nie zastępuje kolonoskopii, testów stolca (krwi utajonej w kale) ani badań obrazowych.

Do czego służy marker CEA przy raku jelita grubego?

CEA wykorzystuje się głównie do monitorowania leczenia oraz kontroli po terapii, zwłaszcza gdy przed leczeniem był podwyższony. Zmiany jego stężenia mogą pomagać w ocenie odpowiedzi na leczenie lub podejrzeniu nawrotu, ale wynik zawsze trzeba interpretować łącznie wynikami innych badań.

Czy są inne markery raka jelita grubego?

Tak, ale nie są stosowane w badaniach przesiewowych w kierunku raka jelita grubego i mają jeszcze mniejsze niż CEA znaczenie w prostym pytaniu o „marker z krwi”. W praktyce coraz większą uwagę zwraca się na ctDNA (krążące DNA nowotworowe), jednakże ono również jest pomocne w ocenie ryzyka nawrotu i decyzjach pooperacyjnych. To jednak nie jest klasyczny, biochemiczny marker diagnostyczny identyfikowany we krwi tak jak CEA.

Weryfikacja merytoryczna: Dr Tomasz Ochałek