16 października 2017

Uwaga! Groźny wirus HPV

W Polsce jest drugim najczęściej występującym nowotworem narządów płciowych. Rak szyjki macicy, bo o nim mowa, należy do nowotworów złośliwych, a rozwija się z nabłonka pokrywającego szyjkę lub kanał szyjki macicy. Zbiera tragiczne żniwo wśród kobiet będących w pełni życia, aktywnych rodzinnie i zawodowo.

Już kobiety pomiędzy 25. a 29. rokiem życia znajdują się w grupie podwyższonego ryzyka zapadania na raka szyjki macicy, a najwięcej zachorowań odnotowuje się u kobiet pomiędzy 45. a 49. rokiem życia. Szybkie zdiagnozowanie choroby bywa bardzo trudne, gdyż rak szyjki macicy we wczesnym etapie często nie daje charakterystycznych objawów. Oznacza to możliwość podstępnego rozwijania się nowotworu nawet przez kilka lat.

Wirus brodawczaka ludzkiego HPV (Human Papillomavirus) jest jedną z głównych przyczyn zachorowania na raka szyjki macicy. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) udokumentowała, że wirus HPV bytujący w organizmie kobiety jest bezpośrednim winowajcą wystąpienia tej choroby. Istnieje prawie 120 typów HPV i około 40 różnych gatunków tego wirusa, grożących zakażeniem błony śluzowej w okolicy odbytowo-płciowej.

Zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego jest najczęściej wynikiem kontaktów seksualnych; wbrew obiegowej opinii także analnych i oralnych. Do rzadkości należą, ale warto o tym wspomnieć, przypadki zakażenia przez użycie czyjegoś ręcznika, bielizny itp. Zakażenie taką drogą możliwe jest wówczas, gdy zmiany wywołane przez wirus zlokalizowane są na zewnętrznych narządach płciowych (wargi sromowe, prącie).

HPV 16 i 18 to wirusy brodawczaka odpowiedzialne za około 70% przypadków raka szyjki macicy. Aby sprawdzić, czy jest się nosicielem, należy wykonać odpowiednie badania laboratoryjne:

  • oznaczanie jakościowe typów wirusa HPV 16 i HPV 18, pozwalające wykryć jednocześnie pozostałe typy, dające wysokie ryzyko zachorowania, w wymazie cytologicznym,
  • test HPV DNA (14 wysokoonkogennych typów wirusa HPV) – pozwala wykryć lub potwierdzić obecność wirusa brodawczaka ludzkiego; na wynik badania czeka się ok. 7–10 dni,
  • test HPV mRNA (5 wysokoonkogennych typów wirusa HPV) to oznaczenie jakościowe mRNA onkoprotein E6/E7 pięciu onkogennych typów wirusa HPV (16, 18, 31, 33 i 45) najczęściej wywołujących raka szyjki macicy i wykazujących zwiększone ryzyko rozwoju zmian nowotworowych. Warto wykonać go nie tylko wówczas, kiedy doszło do sytuacji ryzykownych, ale i przy przewlekłych infekcjach.

Zagrożone zdrowie – nie tylko u kobiet

Wykonanie testu DNA – zarówno u kobiet, jak i mężczyzn – jest wskazane w sytuacjach, gdy zaobserwujemy nietypowe zmiany (np. brodawki lub tzw. kłykciny kończyste) na narządach płciowych lub w okolicy odbytu. Wykonanie badań powinno być poprzedzone wizytą u lekarza, który po otrzymaniu wyników będzie mógł wdrożyć odpowiednie leczenie.

Testom powinny się poddać przede wszystkim kobiety, które otrzymały niejednoznaczny wynik badania cytologicznego. Pamiętajmy, że cytologia daje tylko częściowy obraz stanu zdrowia, pokazując, czy zaszły jakieś patologiczne zmiany w komórce; nie jest to jednak test wystarczająco czuły do wykrycia zakażenia HPV. M.in. z tego powodu dość często zdarzają się fałszywie negatywne wyniki cytologiczne.

Przygotowanie do testów u kobiet:
1.    Zgłoś się do laboratorium nie wcześniej niż dwa dni po ustaniu krwawienia miesiączkowego.
2.    Na dwie doby przed pobraniem wymazu nie używaj żadnych leków dopochwowych, tamponów ani nie wykonuj irygacji.
3.    Na dobę przed pobraniem wymazu zrezygnuj ze współżycia płciowego.