Wyszukaj badanie lub pakiet

Skorzystaj z wyszukiwarki lub wybierz interesującą Cię kategorię

Nazwa badania:

PSA wolny

Kod oferty: 201
Kod ICD: I63
Kategoria badań: CHOROBY NOWOTWOROWE

Cena badania:

Twoja placówka

Krótko o badaniu

PSA wolny. Marker raka prostaty (CaP) w krwi, wykorzystywany do obliczania stosunku stężeń: PSA wolny/PSA całkowity, przydatnego w diagnostyce CaP.

Więcej informacji

Wielkość stosunku liczbowego stężenia PSA wolnego, fPSA (ang. free PSA) do stężenia PSA całkowitego, tPSA (ang. total PSA), fPSA/ tPSA we krwi stanowi wskaźnik  prawdopodobieństwa raka prostaty (CaP).Specyficzny antygen prostaty, PSA (ang. Prostate Specific Antygen)  jest uwalnianym do krwi białkiem, wytwarzanym u mężczyzn wyłącznie przez komórki gruczołu krokowego, co przesądza o jego swoistości jako biochemicznego markera stanów fizjologicznych  i patologicznych prostaty. PSA jest najszerzej znanym markerem raka prostaty CaP (łac. Carcinoma prostatae), a jego odkrycie spowodowało znaczny postęp w profilaktyce, diagnostyce oraz monitorowaniu zaawansowania i przebiegu leczenia tej choroby.  Interpretacja wyników pomiaru  PSA wymaga znajomości  wieku badanego,  wywiadu w kierunku chorób układu moczo-płciowego i odniesienia do  stanu klinicznego pacjenta. Wzrost stężenia PSA nie jest swoisty dla CaP, gdyż towarzyszy również łagodnemu rozrostowi prostaty, BPH (ang. benign prostatic hyperplasia), stanom zapalnym prostaty (prostatitis), zakażeniom układu moczopłciowego, urazom mechanicznym, w tym związanym z badaniem palpacyjnym per rectum, DRE  (ang. Digital Rectal Examination), z masażem prostaty i punkcją  prostaty. Diagnostycznie, optymalne jest śledzenie zmian stężenia PSA, zachodzących  w czasie (tzw. delta change). Stężenie PSA w krwi rośnie wraz z wiekiem i dlatego zakresy referencyjne przedstawiane są w przedziałach wiekowych, najczęściej dekadach, choć optymalne jest odnoszenie stężenia u badanego do ciągłego wykresu zmian wraz z  wiekiem. Znaczenie diagnostyczne PSA w diagnostyce CaP wzrosło wraz z identyfikacją jego form w krążeniu. Formą dominująca, rozpoznawaną przez rutynowe testy immunochemiczne (immunoreaktywną), jest PSA związany z alfa1-antychymotrypsyną: PSA-ACT, stanowiący 55-95%  całości oznaczanego PSA (PSA całkowitego, tPSA, ang. total PSA). 5 do 45% immunoreaktywnego PSA występuje w formie wolnej (fPSA, ang. free PSA). Oznaczenie fPSA wykonywane pojedynczo nie ma istotnego znaczenia klinicznego. Wysoką przydatność diagnostyczną, najwyższą z wariantów oznaczeń różnych form PSA, ma wyliczenie stosunku fPSA do tPSA (na ogół w %), którego wyliczenie jest istotne diagnostycznie, gdy stężenie tPSA jest ≥2 ng/ml. Porównaj badania: 200, 202, 216, 3700, 3899.

Przygotowanie do badania

Badanie należy wykonać przed inwazyjnymi lub diagnostycznymi zabiegami na prostacie lub 2-3 tygodni po ich przeprowadzeniu.

Możliwe przyczyny odchyleń od normy

Wzrost stężenia: rak prostaty- CaP, łagodny przerost prostaty-BPH,  biopsja prostaty, USG przezodbytnicze prostaty, badanie per rectum, resekcja przezcewkowa prostaty, radykalna prostatektomia, zapalenie prostaty, ostre zatrzymanie moczu, zapalenie dróg moczowych, aktywność seksualna, znaczna aktywność fizyczna (m.in. jazda na rowerze).
Obniżone stężenie: pozycja leżąca dłużej niż 24 godziny.

Znajdź badania powiązane

Nazwa badania Kod oferty Kod ICD