Krosty na pośladkach – czy to trądzik? Przyczyny, leczenie

Krosty na pośladkach nie zawsze są klasycznym trądzikiem. Szacuje się, że ponad 85% przypadków wykwitów w tej okolicy to zapalenie mieszków włosowych (folliculitis) lub potówki, a nie klasyczny trądzik.

Trądzik pospolity ma podłoże łojotokowe i bezwzględnie wymaga obecności zaskórników (otwartych lub zamkniętych), które powstają w wyniku nadprodukcji sebum i zablokowania ujść gruczołów łojowych. Na pośladkach gruczołów tych jest stosunkowo niewiele, za to znajduje się tam mnóstwo miniaturowych mieszków włosowych.

Krosty na pośladkach – przyczyny i najczęstsze rodzaje zmian

Przyczyny powstawania krost na pośladkach można podzielić na mechaniczne, bakteryjne oraz środowiskowe. Skóra pośladków jest szczególnie narażona na tarcie, przegrzewanie i kontakt z wilgocią. Długotrwałe siedzenie, aktywność fizyczna, noszenie obcisłych ubrań czy syntetycznej bielizny mogą sprzyjać powstawaniu zmian skórnych. 

W wielu przypadkach odpowiadają za nie czynniki mechaniczne, nadmierna potliwość, infekcje bakteryjne lub podrażnienie mieszków włosowych. Skóra w tej okolicy przez większość dnia pozostaje zakryta, jest narażona na tarcie i ograniczony dostęp powietrza, co sprzyja rozwojowi stanów zapalnych.

Do najczęstszych czynników zwiększających ryzyko występowania zmian na pośladkach należą:

• noszenie ciasnej lub syntetycznej odzieży,
• nadmierna potliwość,
• długotrwałe siedzenie,
• brak odpowiedniej higieny,
• golenie lub depilacja okolic intymnych,
• nadwaga i zwiększone tarcie skóry,
• cukrzyca i zaburzenia hormonalne kobiet/ mężczyzn,
• otyłość.

Zmiany mogą przyjmować różną postać, od drobnych grudek i zaczerwienienia po bolesne, ropne krosty na pośladkach oraz większe czerwone plamy z krostami i świądem.

Najczęstsze zmiany skórne na pośladkach

Krosty na pośladkach u dzieci

Skóra dziecka różni się od skóry osoby dorosłej zarówno pod względem budowy anatomicznej, jak i właściwości fizjologicznych. Jest ona do 3 razy cieńsza, ma słabiej rozwiniętą warstwę rogową naskórka oraz barierę hydrolipidową, przez co staje się niezwykle podatna na podrażnienia, mikrourazy i wnikanie drobnoustrojów. 

Za występowanie krostek na pośladkach u dzieci najczęściej odpowiadają:

• przegrzanie skóry (podczas upałów),
• potówki,
• podrażnienie mokrą, brudną pieluszką,
• zastosowanie drażniących kosmetyków,
• po antybiotykoterapii,
• stan zapalny mieszków włosowych,
• infekcje bakteryjne (Staphylococcus aureus czyli gronkowiec złocisty),
• nadkażenia grzybicze/drożdżakowe (z rodzaju Candida, kandydoza pieluszkowa),
• odczyny alergiczne.

Pieluszkowe zapalenie skóry (PZS) dotyczy od 25% do nawet 35% dzieci noszących pieluszki. Główną przyczyną jest tzw. okluzja zamknięcie dopływu powietrza przez pieluchę, co w połączeniu z wilgocią, wysoką temperaturą, moczem i zawartymi w kale enzymami (lipazą i proteazą) prowadzi do silnego podrażnienia (maceracji) naskórka. 

Jak pomóc dziecku?

Najważniejsza jest odpowiednia pielęgnacja i ograniczenie czynników drażniących oraz:

• częsta zmiana pieluszki lub bielizny,
• unikanie przegrzewania skóry,
• przewiewne ubrania z bawełny,
• delikatne preparaty myjące bez alkoholu i substancji zapachowych,
• dokładne osuszanie skóry po kąpieli,
• zmiana pościeli i ręczników,
• krótkie kąpiele w letniej wodzie,
• stosowanie kosmetyków dedykowanych dla niemowląt i małych dzieci,
• ograniczenie lub rezygnacja z chusteczek nawilżanych,
• higiena rąk.

Uwaga dla rodziców! Jeśli krosty na pośladkach u dzieci stają się pęcherzami wypełnionymi ropną wydzieliną, wokół nich tworzą się strupy o kolorze miodu, bądź zmianom towarzyszy gorączka, wskazana jest natychmiastowa wizyta u pediatry, ponieważ może stanowić to objaw liszajca zakaźnego.

Krostki na pośladkach – jak się pozbyć? 

U części pacjentów problem wynika jedynie z podrażnienia skóry i nadmiernej potliwości, u innych rozwija się stan zapalny mieszków włosowych lub infekcja bakteryjna wymagająca leczenia dermatologicznego. W tym ostatnim przypadku, wykorzystuje się preparaty (kremy, maści) zawierające:

• kwas salicylowy,
• kwas azelainowy,
• nadtlenek benzoilu,
• pochodne witaminy A (retinol),
• leczenie przeciwbakteryjne,
• leczenie przeciwhistaminowe.

Zabiegi kosmetologiczne i medycyny estetycznej

Skutecznym uzupełnieniem leczenia mogą być również profesjonalne zabiegi z zakresu kosmetologii i medycyny estetycznej. Pomagają one nie tylko szybciej wygasić aktywne stany zapalne, ale również redukują najczęstsze powikłania tego problemu, czyli przebarwienia pozapalne oraz drobne blizny. W profesjonalnych gabinetach najczęściej stosuje się następujące zabiegi: 

• specjalistyczne peelingi chemiczne,
• kwasy (np. kwas migdałowy i azelaionowy),
• oczyszczanie wodorowe,
• światłoterapia LED,
• laser frakcyjny CO2 lub nieablacyjny (na blizny po trądziku),
• depilacja laserowa/epilacja (usuwanie mieszków włosowych).

Domowe sposoby na krosty na pośladkach

Choć domowe sposoby nie zastąpią leczenia dermatologicznego np. zwłaszcza w przypadku infekcji lub nasilonego stanu zapalnego, mogą wspierać codzienną pielęgnację oraz ograniczać nawroty problemu. Największe znaczenie ma ograniczenie wilgoci i tarcia skóry. Warto wybierać przewiewne ubrania wykonane z naturalnych materiałów i unikać bardzo obcisłej odzieży. Po wysiłku fizycznym najlepiej jak najszybciej zmienić ubranie i dokładnie oczyścić skórę. Pomocne mogą być także:

• delikatne peelingi,
• nasiadówki i ciepłe okłady z naparów ziołowych (np. kora dębu, rumianek),
• maść ichtiolowa (nakładana punktowo na bolesne krosty),
• kosmetyki z cynkiem i witaminą E,
• łagodne żele myjące bez alkoholu,
• regularna wymiana ręczników i pościeli,
• regularna zmiana bielizny,
• noszenie bawełnianej bielizny,
• unikanie ciągłego siedzenia,
• używanie jednorazowych maszynek do golenia.

Pamiętaj, że rozdrapywanie krostek na pośladkach to najkrótsza droga do nadkażenia bakteryjnego zdrowych tkanek i może znacząco wydłużyć proces gojenia zmian skórnych. Uszkodzenie ciągłości naskórka w ten sposób niemal zawsze skutkuje powstaniem trudnych do usunięcia, ciemnych przebarwień pozapalnych oraz trwałych, nieestetycznych blizn.

Dr n.med. Iwona Chromik