12 maja 2022 - Przeczytasz w 5 min

Prawidłowy poziom cholesterolu – jak o niego zadbać?

Obecnie często słyszy się o „złym” i „dobrym” cholesterolu. Podwyższone poziomy cholesterolu LDL (tzw. „złego” cholesterolu) występują dość często wśród ogólnej populacji. Przewlekłe utrzymywanie się tego zaburzenia związane jest ze znaczącym wzrostem ryzyka wielu groźnych chorób, w szczególności dotyczących układu sercowo-naczyniowego. Jakie mogą być przyczyny wysokiego cholesterolu oraz co zrobić, aby zadbać o powrót tych wartości do normy?

prawidłowy poziom cholesterolu

Cholesterol – co to jest?

Cholesterol to związek chemiczny zaliczany do grupy lipidów. Cholesterol pełni wiele, niezwykle istotnych funkcji w ludzkim organizmie. Odpowiada on m.in. za prawidłową pracę układu hormonalnego oraz nerwowego, a także warunkuje prawidłowe formowanie błon komórkowych.

W badaniach laboratoryjnych, które mają na celu pomiar stężeń związków tłuszczowych z krwi pacjenta (lipidogram) oznaczane są poziomy cholesterolu całkowitego oraz cholesterolu HDL i LDL. Oznaczenia te odnoszą się do dwóch grup lipoprotein, czyli specyficznych kompleksów białkowych odpowiedzialnych za transport tłuszczów (w tym także cholesterolu) w ludzkim organizmie. Frakcja lipoprotein HDL (high density lipoprotein – lipoproteiny o wysokiej gęstości) określana jest jako „dobry” cholesterol.

Cząsteczki tego związku są tam ściśle upakowane, w przeciwieństwie do frakcji LDL (low density lipoprotein – lipoproteiny o niskiej gęstości), czyli tzw. „złego” cholesterolu. Wysokie stężenia frakcji LDL cholesterolu stanowią istotny czynnik ryzyka dla wielu chorób, takich jak nadciśnienie tętnicze, miażdżyca naczyń krwionośnych oraz jej powikłania – m.in. zawał mięśnia sercowego lub udar mózgu.

Podwyższony poziom cholesterolu – co to oznacza?

Stan podwyższonego poziomu cholesterolu we krwi określany jest jako hipercholesterolemia. Obecnie za wartości przekraczające normę według Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego uznaje się wartości cholesterolu LDL powyżej 3 mmol/l (115 mg/dl) oraz cholesterolu całkowitego powyżej 5 mmol/l (190mg/dl). Szacuje się, że nawet u połowy polskiej populacji poziomy cholesterolu we krwi są zbyt wysokie.

Zjawisko to może mieć wiele przyczyn, najczęściej jednak związane jest z nieprawidłowymi nawykami żywieniowymi. Poza nieprawidłową dietą często dochodzi do tego brak aktywności fizycznej oraz siedzący tryb życia, związany z pracą zawodową. Połączenie obu tych zjawisk w dużej ilości przypadków skutkuje rozwojem nadwagi oraz otyłości. Warto zaznaczyć, że podwyższone poziomy cholesterolu obecne są częściej u mężczyzn niż u kobiet, szczególnie po 40 roku życia.

Ryzyko występowania hipercholesterolemii zwiększone jest także u pacjentów przyjmujących określone leki (np. doustne leki antykoncepcyjne) oraz chorujących na m.in. cukrzycę, niedoczynność tarczycy, lub też zespół nerczycowy. Warto pamiętać, że problem wysokiego cholesterolu może także dotyczyć osób młodych oraz szczupłych, które jednak prowadzą niezdrowy tryb życia (związany m.in. z paleniem papierosów) oraz wykazują określone predyspozycje genetyczne.

Skutki wysokich poziomów cholesterolu

Podwyższone poziomy cholesterolu są jednym z głównych czynników ryzyka rozwoju licznych chorób, w szczególności dotyczących serca oraz naczyń krwionośnych. Wysokie stężenia frakcji LDL we krwi predysponują do rozwoju tzw. blaszek miażdżycowych. Są to patologiczne zmiany zlokalizowane w ścianach tętnic, które prowadzą do zmniejszenia ich światła, co znacząco utrudnia przepływ przez nie krwi. W przypadku zaawansowanej miażdżycy może dochodzić do pękania tychże blaszek oraz powstawania zatorów w naczyniach krwionośnych, co skutkuje rozwojem niedokrwienia określonych narządów w postaci np. udaru mózgu lub też zawału mięśnia sercowego (w zależności od lokalizacji zakrzepu). Stany te stanowią bezpośrednie zagrożenie życia. W przypadku braku odpowiednio szybko wdrożonego leczenia specjalistycznego mogą one prowadzić do zgonu pacjenta lub przewlekłego, ciężkiego uszczerbku na zdrowiu.

Jak zbadać poziom cholesterolu? – diagnostyka

Regularne przeprowadzanie badań kontrolnych jest podstawą właściwego dbania o własny stan zdrowia. Badanie stężeń cholesterolu we krwi zalecane jest wszystkim osobom dorosłym, szczególnie ze współwystępującymi czynnikami ryzyka. Dla zbyt wysokich stężeń cholesterolu czynniki ryzyka to m.in.:

  • Obciążenie rodzinne – historia występowania zaburzeń stężeń cholesterolu LDL u krewnych pacjenta,
  • Cukrzyca,
  • Nadwaga oraz otyłość,
  • Siedzący tryb życia,
  • Nieprawidłowa dieta – wysokokaloryczna z dużą ilością węglowodanów oraz tłuszczów,
  • Płeć męska,
  • U kobiet – wiek pomenopauzalny,
  • Przewlekły stres,
  • Palenie papierosów oraz innych wyrobów tytoniowych.

Podstawowym testem diagnostycznym, który pozwala na dogłębny pomiar stężeń związków tłuszczowych we krwi (w tym także cholesterolu) jest lipidogram. Podczas tego badania oznaczane są następujące parametry:

  • Cholesterol całkowity (CHOL),
  • Lipoproteiny o wysokiej gęstości (cholesterol HDL),
  • Trójglicerydy (TG),
  • Lipoproteiny o niskiej gęstości (cholesterol LDL),
  • Cholesterol nie-HDL (wyliczany z różnicy stężeń cholesterolu całkowitego oraz cholesterolu HDL).

W określonych przypadkach lekarz może zadecydować o przeprowadzeniu dodatkowych badań diagnostycznych. Dokładny zakres profilaktycznych testów laboratoryjnych zależy od uwarunkowań zdrowotnych pacjenta oraz współwystępujących obciążeń zdrowotnych.

Jaka dieta na obniżenie cholesterolu?

Dieta ma znaczący wpływ na poziomy cholesterolu w naszej krwi. Z tego powodu w wielu przypadkach możliwe jest skuteczne kontrolowanie stężeń cholesterolu poprzez odpowiednią zmianę nawyków żywieniowych oraz behawioralnych.

Podstawową zasadą przy układaniu diety na obniżenie cholesterolu jest ograniczenie obecnych w niej tłuszczów nasyconych oraz zmiana tychże na tłuszcze nienasycone. Spożywanie dużych ilości nasyconych tłuszczów przyczyna się do wzrostu stężeń „złego” cholesterolu we krwi, czyli frakcji lipoprotein LDL. Aby zadbać o niski poziom cholesterolu we krwi korzystne mogą być określone modyfikacje codziennego jadłospisu, jak np.:

  • Zamiana czerwonego mięsa (wieprzowiny, wołowiny) na mięso białe, czyli drobiowe,
  • Unikanie produktów bogatych w tłuszcze – na przykład zamiana śmietany na jogurt naturalny oraz masła na margarynę,
  • Unikanie żywności wysokoprzetworzonej, takiej jak m.in. fast foody lub gotowe ciasta,
  • Unikanie produktów zawierających olej palmowy, takich jak słone przekąski lub słodycze,
  • Częste spożywanie świeżych owoców i warzyw,
  • Włączenie do diety ryb morskich.

Podczas stosowania diety mającej na celu obniżenie cholesterolu warto pamiętać także o uwzględnieniu w niej odpowiedniej ilości błonnika oraz kontrolowaniu ilości spożywanej soli. Dobranie właściwej diety, która będzie skutecznie odpowiadała potrzebom zdrowotnym pacjenta może być dość skomplikowane samodzielnie. Z tego powodu warto rozważyć wizytę u dietetyka, który na podstawie wywiadu oraz celów pacjenta będzie w stanie ułożyć jadłospis precyzyjnie odpowiadający na potrzeby danej osoby.

Przygotowanie do badania cholesterolu

Badanie poziomu cholesterolu we krwi (lipidogram), przeprowadzane jest z próbki krwi żylnej pacjenta. Wykonanie tego typu testów diagnostycznych często wymaga określonego przygotowania. W przypadku nieprzestrzegania zaleceń przez pacjenta wyniki testu mogą być niewiarygodne, przez co nie mogą zostać wykorzystane w procesie diagnostycznym oraz może wystąpić konieczność powtórzenia badania.

Na pobranie krwi do lipidogramu nie jest konieczne przychodzenie w godzinach porannych, ani na czczo. Najnowsze badania z zakresu diagnostyki laboratoryjnej wykazały, że spożywanie posiłków przed pobraniem krwi oraz pora dnia, w której przeprowadzane jest badanie nie wpływa na wiarygodność uzyskanych wyników lipidogramu. W przypadku występowania dodatkowych lub też innych zaleceń zwianych z przygotowaniem się do badania cholesterolu pacjent powinien zostać o tym poinformowany przez lekarza.

Bibliografia:

https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/117035,cholesterol

https://www.heart.org/en/health-topics/cholesterol/about-cholesterol

https://medlineplus.gov/cholesterol.html

https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/high-blood-cholesterol/symptoms-causes/syc-20350800

https://pulsmedycyny.pl/lipidogram-nie-musi-byc-wykonywany-na-czczo-949735

Podobne artykuły

19 października 2017

Lipidogram, czyli cholesterol pod kontrolą

Mimo że podwyższony poziom cholesterolu należy do najważniejszych czynników ryzyka chorób sercowo-naczyniowych i determinuje występowanie innych poważnych dolegliwości, tylko niewielka część  Polaków, których dotyka ten problem, ma tego świadomość. Aby ustrzec się chorób układu sercowo-naczyniowego lub przynajmniej zminimalizować ich ryzyko, warto regularnie wykonywać tzw. profil lipidowy (lipidogram) – badanie, które pozwala na monitoring prawidłowego poziomu cholesterolu we krwi. Choć sam cholesterol jest związkiem chemicznym (lipidem z grupy steroidów), który jest niezbędny do  prawidłowego funkcjonowania, to w powszechnym odbiorze stał się synonimem zagrożenia zdrowia a nawet życia. Tymczasem, co do zasady, cholesterol ma działanie pozytywne, ponieważ jest niezbędny dla licznych i ważnych procesów zachodzących w organizmie, m.in. związanych z produkcją hormonów, syntezą witamin, czy procesów odpornościowych. Pomimo tego, że ludzki organizm posiada system wewnętrznej kontroli, pozwalający na automatyczne zmniejszanie lub zwiększanie wykorzystania cholesterolu dostarczanego z pożywieniem, w przypadku chronicznie złej diety oraz braku aktywności fizycznej z czasem dochodzi do zgromadzenia zbyt dużej ilości cholesterolu we krwi, co może być przyczyną wielu poważnych chorób. Lipidogram – co to takiego? Jednym z podstawowych badań pozwalających na weryfikację poziomu cholesterolu we krwi jest tzw. lipidogram, zwany również profilem lipidowym bądź, rzadziej, profilem tłuszczowym. Badanie to pozwala na kompleksową ocenę stanu gospodarki tłuszczowej w organizmie. Z wyniku lipidogramu, który otrzymujemy z laboratorium, dowiadujemy się, jaki jest nasz poziom cholesterolu całkowitego oraz jego frakcji LDL (ang. low-density lipoprotein),  tzw. „złego” cholesterolu) i HDL (ang. high-density lipoprotein),  tzw. „dobrego” cholesterolu trójglicerydów oraz wyliczanego nie-HDL – różnicy stężeń cholesterolu całkowitego i HDL Stężenia poszczególnych elementów lipidogramu pozwala lekarzowi ocenić, zawsze w oparciu o tzw. historię choroby pacjenta, stopień ryzyka sercowo – naczyniowego, czyli ryzyka wystąpienia lub zaostrzenia, jednej z chorób powszechnie kojarzonych z podwyższonym poziomem cholesterolu w organizmie (np. zawał mięśnia sercowego). Kiedy należy wykonywać lipidogram? Badanie lipidogramu przede wszystkim należy wykonywać u osób, u których ryzyko zaburzeń lipidowych jest podwyższone. Do tej grupy należą, np. osoby z klinicznymi objawami choroby sercowo – naczyniowej, ze stwierdzonymi blaszkami miażdżycowymi w tętnicach wieńcowych lub szyjnych, osoby chore na cukrzycę, nadciśnienie tętnicze, otyłość, przewlekłą chorobę nerek, przewlekłe autoimmunologiczne choroby zapalne, osoby pochodzące z rodzin, w których  występuje przedwczesna choroba sercowo – naczyniowa czy potomkowie osób z ciężką dyslipidemią. U zdrowych osób dorosłych, w których rodzinach nie występują choroby układu krążenia, badanie lipidogramu można rozważyć w przypadku mężczyzn powyżej 40 r.ż. i kobiet powyżej 50 r.ż. lub po menopauzie, szczególnie w przypadku innych czynników ryzyka sercowo – naczyniowego. Badanie poziomu cholesterolu i trójglicerydów należy monitorować regularnie, zgodnie z zaleceniami swojego lekarza. W zależności od uzyskanych wyników, współistniejących chorób, ogólnego stanu zdrowia oraz innych czynników ryzyka sercowo – naczyniowego, lekarz poinformuje Cię jak często powinieneś oznaczać lipidogram. Poziom cholesterolu całkowitego, jego frakcji oraz trójglicerydów tradycyjnie oznacza się w surowicy na czczo, po upływie co najmniej 12 godzin od ostatniego posiłku. Obecnie uważa się, że pobieranie krwi na czczo nie jest niezbędne w przypadku badań przesiewowych i oceny ryzyka. Podczas kontroli i monitorowania leczenia pacjentów ze stwierdzoną  hipertriglicerydemią, pozostanie na czczo przed badaniem jest konieczne. Profil lipidowy należy badać regularnie, ponieważ dostarcza przesłanek do oceny sprawności układu krążenia oraz ryzyka miażdżycy, choroby wieńcowej, zawału serca czy udaru mózgu. Pamiętajmy, że choć w niektórych przypadkach wysoki poziom cholesterolu uwarunkowany jest genetycznie, ważną rolę w utrzymaniu prawidłowej gospodarki lipidowej odgrywa zbilansowana, zdrowa dieta oraz regularna aktywność fizyczna. Lipidogram – cena Koszt wykonania badania lipidogramu różni się w zależności od konkretnej placówki i wynosi około 25-45 zł. Zakresy referencyjne dla poszczególnych elementów lipidogramu, określane obiegowo jako normy, ustalane są przez Polskie Towarzystwo Kardiologiczne (DTK) w porozumieniu z Polskim Towarzystwem Diagnostyki Laboratoryjnej (PTDL). W przypadku zakresów nie-HDL i LDL zalecane poziomy prawidłowe rozróżniają grupy osób zdrowych wraz z osobami o małym i umiarkowanym ryzyku;  grupę osób z dużym ryzykiem oraz grupę osób z bardzo dużym ryzykiem. Źródło: Wytyczne Polskiego Forum Profilaktyki.

20 marca 2020

Poziom cholesterolu a ryzyko chorób sercowo-naczyniowych u młodych osób

Dotychczas ryzyko chorób sercowo-naczyniowych wiązano głównie z profilaktyką i leczeniem osób w dojrzałym wieku. Najnowsze badania, opublikowane w czasopiśmie The Lancet udowadniają, że istnieje zdecydowana zależność między poziomem cholesterolu nie-HDL już u 20-30 latków a długoterminowym ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych. Cholesterol we krwi – jaki wynik jest powodem do niepokoju? Prawidłowy cholesterol – kluczowy wskaźnik kondycji naszego organizmu Choroby układu krążenia stanowią główną przyczynę zgonów wśród kobiet i mężczyzn w Polsce oraz krajach wysoko rozwiniętych. Większość z nich jest skutkiem miażdżycy, czyli choroby naczyń tętniczych, do której prowadzić może nadciśnienie tętnicze, zaburzenia gospodarki lipidowej, nadwaga i otyłość, a także palenie papierosów. W rozwoju miażdżycy lipidy odkładają się w błonie wewnętrznej tętnic, w wyniku czego dochodzi do miejscowego rozrostu tkanki łącznej i mięśniówki gładkiej. W obrębie blaszki miażdżycowej dochodzi do rozwoju reakcji zapalnej. Stan ten aktywuje układ krzepnięcia – powstaje skrzeplina, odkładają się złogi włóknika, ściana naczynia staje się gruba i bardziej zbita. Ostatecznym efektem jest zwężenie światła naczynia, a w skrajnych przypadkach – całkowite jego zamknięcie. Skutkiem tego, że naczynie jest zmienione miażdżycowo może być to, że narząd, który jest przez nie zaopatrywany, stanie się niedokrwiony i niedotleniony, w jego części może rozwinąć się martwica, co w przypadku mięśnia sercowego nazywa się zawałem serca. Cholesterol we krwi, a najważniejsze badania Wskazaniem do przeprowadzenia szerszej diagnostyki w kierunku ryzyka rozwoju chorób sercowo-naczyniowych oraz wdrożenia odpowiedniej modyfikacji stylu życia i/lub leczenia może być stwierdzony w podstawowych badaniach podwyższony cholesterol całkowity. Panel lipidowy (lipidogram), oprócz stężenia cholesterolu całkowitego, odzwierciedla również poziom lipoprotein, czyli białek przenoszących lipidy, m.in. poziom lipoproteiny o niskiej gęstości LDL (czyli tzw. zły cholesterol) i lipoproteiny o wysokiej gęstości HDL (tzw. dobry cholesterol). Poziom cholesterolu nie-HDL, wyliczany jako różnica stężeń cholesterolu całkowitego i cholesterolu HDL, jest również uwzględniony w lipidogramie. Związek poziomu cholesterolu z ryzykiem sercowo-naczyniowym stanowi temat wielu badań klinicznych. Raport opublikowany 6 grudnia 2019 roku w czasopiśmie The Lancet jest wszechstronną analizą długoterminowego ryzyka wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych w późniejszym wieku, związanego m.in. z poziomem cholesterolu nie-HDL. Wnioski, które opracował międzynarodowy zespół badaczy, stanowią obszerną bazę wiedzy stanowiącej uzasadnienie wdrożenia odpowiedniej profilaktyki u osób w wieku 20–30 lat, u których już na tym etapie mogą pojawiać się odchylenia od normy, wpływające na ich stan zdrowia w późniejszym wieku. Prawidłowy cholesterol w młodym wieku? Naukowcy przeanalizowali 38 długoterminowych badań z okresu 43 lat, które były prowadzone w Europie, Stanach Zjednoczonych i Australii w grupie prawie 400 000 osób w wieku 30–85 lat. Grupa obejmowała osoby bez objawów choroby serca. W momencie rozpoczęcia badania ponad 30% badanych nie przekroczyła 45. roku życia, dzięki temu badacze mogli wysunąć przypuszczenia, jaki wpływ na ryzyko schorzeń sercowo-naczyniowych w późniejszych latach życia może mieć obniżenie poziomu cholesterolu u tych osób, które w stosunkowo młodym wieku mają bardzo wysokie wartości cholesterolu nie-HDL. Walkę z podwyższonym poziomem cholesterolu należy podjąć, będąc w każdym wieku – wtedy bowiem, jeśli pacjent ma podwyższony poziom cholesterolu całkowitego i cholesterolu we frakcji LDL, a dzięki wdrożonym zmianom i/lub leczeniu ich poziomy w organizmie ulegną zmniejszeniu, może to skutkować m.in. zahamowaniem postępu procesów miażdżycowych i postępu związanych z nim schorzeń (np. choroby niedokrwiennej serca). Cholesterol we krwi badacze oceniali w różnych grupach wiekowych. Stwierdzili, że podwyższony poziom cholesterolu nie-HDL stanowi największe ryzyko chorób sercowo-naczyniowych dla grupy wiekowej poniżej 45 lat. Większe ryzyko jest związane z dłuższym okresem gromadzenia się złogów lipidów u osób młodych, niż u tych w podeszłym wieku. Jaki poziom cholesterolu jest niebezpieczny? Przykładowo, u kobiet poniżej 45. rż., u których poziom cholesterolu nie-HDL wynosił między 143 a 186 mg/dl (3,7–4,8 mmol/l) i u których występowały przynajmniej dwa czynniki ryzyka, do których należą: nieprawidłowe żywienie, palenie tytoniu, mała aktywność fizyczna, podwyższone ciśnienie tętnicze, stan przedcukrzycowy lub cukrzyca, nadwaga i otyłość oraz nieprawidłowe stężenie cholesterolu we frakcji LDL, cholesterolu we frakcji HDL lub zwiększone stężenie triglicerydów, ryzyko wynosiło ok. 16%. U kobiety o podobnej charakterystyce w wieku 60 lat to samo ryzyko obniżało się już do 12%. Ryzyko u mężczyzn w tych samych grupach wiekowych i z tymi samymi czynnikami ryzyka wynosiło odpowiednio 29% i 21%. Prawidłowy cholesterol – normy i podsumowanie badań Jaki poziom cholesterolu jest niebezpieczny? Normy dla kobiet i mężczyzn różnią się od siebie. U kobiet cholesterol całkowity powinien mieścić się w przedziale 125-200 mg/dl, cholesterol we frakcji LDL utrzymywać się na poziomie <100 mg/dl, nie-HDL <120 mg/dl, triglicerydy <150 mg/dl, a HDL wynosić co najmniej 50 mg/dl. U mężczyzn całkowity cholesterol w normie to 125-200 mg/dl, LDL <100 mg/dl, nie-HDL <130 mg/dl, triglicerydy <150 mg/dl HDL minimum 40 mg/dl. W podsumowaniu badania opublikowanego w The Lancet stwierdzono, że jeśli osoby młode z wysokim stężeniem cholesterolu nie-HDL (216 mg/dl [5,6 mmol/l] lub więcej) i innymi czynnikami ryzyka obniżą ten poziom o ok. 50%, to u mężczyzn poniżej 45. roku życia ryzyko chorób sercowo-naczyniowych spadnie z 29% do 6%, a u kobiet z ok. 16% do 4%. Jeżeli podejrzewasz, że masz zwiększone ryzyko wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych lub zdiagnozowano u Ciebie choroby, które stanowią dodatkowe czynniki ryzyka, wykonaj odpowiednie badania i udaj się na konsultację do specjalisty. Zmiana określonych nawyków, aktywność fizyczna oraz regularne badania to klucz do zdrowia i długowieczności. Bibliografia: Profilaktyka chorób sercowo-naczyniowych [w:] Interna Szczeklika. Mały Podręcznik 2019/20, pod. Red. Piotra Gajewskiego, Kraków 2019, s. 141-142. Nowy raport: obniżenie poziomu cholesterolu nie-HDL w młodszym wieku pomaga obniżyć ryzyko późniejszych chorób serca, https://www.labtestsonline.pl/news/nowy-raport-obnizenie-poziomu-cholesterolu-nie-hdl-w-mlodszym-wieku-pomaga-obnizyc-ryzyko-pozniejszych-chorob-serca Katarzyna Grabańska, Matylda Kręgielska-Narożna, Paweł Bogdański, Danuta Pupek-Musialik, Najnowsze standardy diagnostyczne i terapeutyczne dyslipidemii, Wybrane Problemy Kliniczne, s. 115-123.
Powiązane badania

Lipidogram (CHOL, HDL, nie-HDL, LDL, TG)
Lipidogram (CHOL, HDL, nie-HDL, LDL, TG). Lipidogram - ilościowa ocena frakcji cholesterolu i trójglicerydów, przydatna w diagnostyce dyslipidemii oraz w ocenie ryzyka miażdżycy i chorób sercowo-naczyniowych.

Cholesterol HDL
  Pomiar stężenia cholesterolu frakcji HDL, przydatny w diagnostyce dyslipidemii oraz w ocenie ryzyka miażdżycy i chorób sercowo-naczyniowych.

Cholesterol całkowity
Cholesterol całkowity.  Pomiar stężenia cholesterolu całkowitego (CHOL) jest przesiewowym badaniem cholesterolu, pozwalającym na wstępną ocenę ryzyka  rozwoju miażdżycy i chorób układu sercowo-naczyniowego, takich jak choroba wieńcowa i zawał serca, udar mózgu i miażdżyca tętnic kończyn dolnych itd. Cholesterol całkowity obejmuje trzy frakcje: lipoproteinę niskiej gęstości, LDL; lipoproteinę wysokiej gęstości, HDL (ang. high-density lipoprotein)  oraz  łącznie,  lipoproteinę bardzo małej gęstości,  VLDL i lipoproteinę o pośredniej gęstości, IDL.