Przepuklina żołądka – co warto wiedzieć?

Przepuklina żołądka to potoczna nazwa przepukliny rozworu przełykowego –  schorzenia rozwijającego się głównie u osób narażonych na zwiększone ciśnienie w jamie brzusznej. Choroba często nie daje wyraźnych objawów, jednak w niektórych przypadkach potrafi znacząco obniżyć komfort życia, wywołując zgagę, ból w klatce piersiowej czy trudności z połykaniem.

Przepuklina żołądka – co to jest?

W warunkach prawidłowej anatomii, przepona tworzy naturalną barierę między obszarem klatki piersiowej a jamą brzuszną. W jej obrębie znajduje się rozwór przełykowy –  naturalny, niewielki otwór, przez który przechodzi dolny odcinek przełyku, stabilizowany i utrzymywany na właściwym miejscu przez mięśnie przepony. W pewnych sytuacjach, przez rozwór przełykowy, z jamy brzusznej do klatki piersiowej przemieszcza się część żołądka. Wówczas do czynienia mamy z przepukliną rozworu przełykowego (łac. hernia hiatus esophagi, ang. hiatal hernia) –  schorzeniem, które potocznie czasami nazywane jest przepukliną żołądka.

Wyróżniamy następujące typy przepukliny żołądka:

• przepuklina wślizgowa rozworu przełykowego – stanowi około 90% przypadków przepukliny żołądka. Do klatki piersiowej przedostaje się górna (wpustowa) część narządu;
• przepuklina okołoprzełykowa rozworu przełykowego – występuje znacznie rzadziej (dotyczy 3-5% chorych). To zdecydowanie poważniejszy typ schorzenia, w przebiegu którego do śródpiersia, obok przełyku, przemieszcza się dolna część żołądka (przy czym połączenie żołądkowo-przełykowe pozostaje w swojej prawidłowej lokalizacji);
• przepuklina mieszana rozworu przełykowego – dotyczy około 5-7% przypadków, choroba łączy cechy obu wyżej wspomnianych typów (w obszar klatki piersiowej przemieszcza się zarówno wpust, jak i dno żołądka).

Przepuklina żołądka rozwija się głównie u osób po 50. roku życia, częściej u kobiet.

Warto przeczytać: https://diag.pl/pacjent/artykuly/refluks-objawy-przyczyny-dieta/

Przepuklina żołądka – przyczyny

Przepuklina żołądka może mieć charakter wrodzony i wówczas dotyczy osób, które urodziły się z ubytkiem mięśni w okolicy przepony. W takim przypadku chorobę zwykle diagnozuje się w młodym wieku. Zdecydowanie częściej przepuklina rozworu przełykowego jest schorzeniem nabytym w wieku dorosłym i może być efektem urazu, uszkodzenia przepony. Przyczyną przepukliny żołądka może być również osłabienie mięśni przepony, np. po przebytych wcześniej zabiegach chirurgicznych.

Schorzenie pojawia się zwykle u osób narażonych na zwiększone ciśnienie w jamie brzusznej. Czynnikami ryzyka przepukliny żołądka są:

• nadmierna masa ciała,
• ciąża,
• nagłe napinanie mięśni podczas wysiłku związanego np. z dźwiganiem ciężkich przedmiotów czy zaparciami,
• gwałtowne, nawracające wymioty,
• silny, przewlekły kaszel.

Powstawaniu schorzenia sprzyja również brak aktywności fizycznej, praca w pozycji siedzącej, palenie/żucie tytoniu czy częste noszenie odzieży uciskającej okolicę brzucha.

Przepuklina żołądka – objawy

Bardzo często przepuklina rozworu przełykowego nie daje żadnych objawów – około 55-60% osób po 50. roku życia ma przepuklinę rozworu przełykowego, ale tylko 9% z nich ma objawy. Symptomy, które mogą wystąpić u osób z przepukliną żołądka to:

• zgaga – pieczenie za mostkiem, nasilające się po jedzeniu lub przyjęciu pozycji leżącej;
• odbijanie się, cofanie treści żołądkowej;
• ból, dyskomfort w obszarze klatki piersiowej;
• dysfagia (trudności w przełykaniu);
• wzdęcia, uczucie pełności po zjedzeniu nawet niewielkiej ilości pokarmu;
• wymioty, kaszel, chrypka spowodowane podrażnieniem przełyku przez cofającą się z żołądka treść;
• nieprzyjemny smak w ustach, nieświeży oddech;
• dyskomfort podczas oddychania.

Do poważniejszych objawów, które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej, a które mogą świadczyć o powikłaniach związanych z przepukliną rozworu przełykowego należą: silny ból brzucha i/lub klatki piersiowej, nagły problem z oddychaniem, krwawienie z przewodu pokarmowego, gorączka i dreszcze.

Przepuklina żołądka – badania

W rozpoznawaniu przepukliny rozworu przełykowego wykorzystuje się zestaw badań, które pozwalają ocenić zarówno budowę anatomiczną okolicy przepony, jak i czynność przełyku. Podczas wizyty lekarskiej, specjalista przeprowadza dokładny wywiad z pacjentem na temat objawów oraz ogólnego stanu zdrowia. Jednak kluczowe znaczenie mają badania obrazowe oraz czynnościowe, które umożliwiają jednoznaczne potwierdzenie schorzenia.

Rozpoznanie przepukliny żołądka możliwe jest dzięki gastroskopii – badaniu endoskopowemu górnego odcinka przewodu pokarmowego. W jego przebiegu, lekarz ma możliwość bezpośredniego obejrzenia przełyku czy rozworu przełykowego. Podczas gastroskopii lekarz może nie tylko potwierdzić obecność przepukliny, ale także ocenić stan błony śluzowej przełyku, przeprowadzić test na obecność bakterii H.pylori i pobrać wycinki do badania histopatologicznego.

Jednym z najczęściej wykonywanych testów jest badanie górnego odcinka przewodu pokarmowego po doustnym podaniu środka kontrastowego – otrzymana seria zdjęć rentgenowskich pozwala ocenić, czy żołądek przemieszcza się ponad poziom przepony. Ta metoda daje dość klarowny obraz ułożenia przełyku i żołądka oraz pozwala oszacować rozmiar przepukliny.

Sprawdź również: https://diag.pl/pacjent/artykuly/nadkwasota-przyczyny-objawy-i-dieta/

Przepuklina żołądka – leczenie

Leczenie przepukliny żołądka zależy od stopnia zaawansowania schorzenia, odczuwanych dolegliwości oraz ogólnego stanu zdrowia chorego. Jeśli jest niewielka, a objawy znikome, często wystarczy zmiana trybu życia. Bardzo ważne jest utrzymanie prawidłowej masy ciała – osoby z nadwagą lub otyłością muszą wprowadzić zmiany w diecie (jadłospis warto ustalić z dietetykiem) oraz zadbać o odpowiednią ilość ruchu, przy czym bezpośrednio po posiłku warto unikać nadmiernej aktywności fizycznej.  Należy spać z lekko uniesioną głową. W łagodzeniu niezbyt nasilonych objawów pomóc może leczenie farmakologiczne, które zobojętnia kwas żołądkowy, ogranicza jego wydzielanie i poprawia funkcjonowanie układu pokarmowego.

Przeczytaj także: https://diag.pl/pacjent/artykuly/dieta-na-refluks-co-jesc-przy-refluksie/

W przypadku niemożności zastosowania farmakoterapii lub obecności przepukliny rozworu przełykowego o większych rozmiarach, lekarz decyduje o przeprowadzeniu interwencji chirurgicznej (zabiegu metodą klasyczną lub laparoskopową). W jej przebiegu, specjalista lokuje żołądek we właściwym miejscu i zmniejsza rozwór przełykowy, aby zapobiec ponownemu przemieszczaniu się narządu. Procedura w zdecydowanej liczbie przypadków przynosi oczekiwane rezultaty: przepuklina rozworu przełykowego zostaje usunięta, co znacznie poprawia komfort życia. Niestety bywa, że schorzenie nawraca, zwłaszcza jeśli nie zostaną wyeliminowane czynniki, które wpłynęły na jego rozwój (np. nadmierna masa ciała, dźwiganie ciężkich przedmiotów itp.).

Przepuklina żołądka – czy jest groźna?

Przepuklina żołądka jest zjawiskiem, które może prowadzić do poważnego powikłania, jakim jest uwięźnięcie lub skręt narządu – taka sytuacja stanowi zagrożenie dla życia, wymaga pilnej pomocy lekarza i przeprowadzenia zabiegu chirurgicznego. Natychmiastowej interwencji  lekarskiej i przeprowadzenia zabiegu wymagają również przepukliny powstałe w wyniku urazu.

Przepuklina żołądka – dieta

Nie tylko chorzy z nadmiarowymi kilogramami powinni dbać o prawidłowe odżywianie. Również osoby szczupłe, które cierpią na przepuklinę rozworu przełykowego powinny zwracać uwagę na to, co spożywają. Z jadłospisu powinny wykluczyć potrawy ciężkostrawne i pikantne. Warto unikać napojów gazowanych, mocnej kawy i alkoholu. Posiłki należy jadać częściej, w mniejszych porcjach.