09 maja 2022 - Przeczytasz w 3 min

Światowy Dzień Profilaktyki Udarowej

Coroczne obchody Światowego Dnia Profilaktyki Udarowej mają na celu zwrócenie uwagi na bardzo poważny problem udaru mózgu, który stanowi wśród dorosłych jedną z najczęstszych przyczyn zgonu i główną przyczynę niepełnosprawności na całym świecie. Choroba stanowi ogromne wyzwanie dla samego pacjenta, sprawującej nad nim opiekę rodziny oraz systemu opieki zdrowotnej.

profilaktyka udarowa - światowy dzień 10 maja

Niedokrwienny i krwotoczny udar mózgu

Udar mózgu jest zaburzeniem neurologicznym, spowodowanym przez nieprawidłowy przepływ krwi przez naczynia mózgowe. Do upośledzenia krążenia w obrębie naczyń mózgowych doprowadza skrzep zatykający naczynie krwionośne (udar niedokrwienny) lub pęknięcie i krwawienie z naczynia mózgowego (udar krwotoczny), a konsekwencją zmienionego przepływu krwi przez tkankę mózgową jest obumieranie komórek mózgu i utrata ich funkcji. Udar niedokrwienny stanowi 85% wszystkich przypadków udaru mózgu i cechuje się lepszym rokowaniem. Udar krwotoczny stanowi pozostałe 15% przypadków udaru mózgu, charakteryzuje się cięższym przebiegiem i obarczony jest wysoką śmiertelnością. W zależności od obszaru mózgu objętego niedokrwieniem, osoba po udarze wykazuje mniej lub bardziej nasilone objawy paraliżu zazwyczaj jednej strony ciała oraz upośledzenie mowy i pisma. Choroba może prowadzić do zaburzonego rozumowania, utraty pamięci, depresji, ale także demencji. Leczenie polega przede wszystkim na przywróceniu prawidłowego przepływu krwi przez naczynia mózgowe oraz intensywnej rehabilitacji ruchowej i rehabilitacji mowy.

Czynniki ryzyka udaru mózgu

Ryzyko występowania udaru mózgu wzrasta wraz z wiekiem, podwajając się po 55 roku życia. Wśród kobiet czynnikami ryzyka jest powikłanie ciąży, czyli stan przedrzucawkowy, stosowanie antykoncepcji lub terapii hormonalnej, ale także migrena z aurą. U mężczyzn udar mózgu jest najczęściej konsekwencją palenia papierosów, nadmiernego spożycia alkoholu oraz przebytego zawału mięśnia sercowego. Do pozostałych czynników ryzyka dla obu płci zalicza się nadciśnienie tętnicze, chorobę wieńcową, migotanie przedsionków, cukrzycę, zaburzenia lipidowe (nieprawidłowe wartości cholesterolu), niską aktywność fizyczną oraz złe nawyki żywieniowe. Modyfikacja stylu życia może mieć znamienny wpływ na obniżenie ryzyka wystąpienia udaru mózgu. Na przykład regularna kontrola ciśnienia tętniczego i utrzymywanie go w zakresie wartości referencyjnych obniża ryzyko wystąpienia udaru mózgu o około ~40%. U osób z kontrolowanym i wyrównanym przebiegiem cukrzycy obserwuje się lżejszy przebieg udaru i lepsze rokowanie w powrocie do zdrowia, a osoba niepaląca ma dwukrotnie mniejsze szanse na udar mózgu niż osoba paląca.

Jak rozpoznać udar mózgu?

Istnieją pewne ostrzegawcze objawy mogące świadczyć o udarze mózgu. Powinniśmy na nie  natychmiast zareagować wzywając pogotowie, ponieważ szybsza interwencja medyczna w przypadku udaru mózgu wiąże się z lżejszym przebiegiem choroby, lepszym rokowaniem i możliwością powrotu do pełnego zdrowia.

Wezwij pogotowie gdy u siebie lub innych zaobserwujesz:

U – Usta wykrzywione, opadający kącik ust, asymetryczną twarz

D – Dłoń opadnięta, słabsza jedna kończyna niż druga przy próbie jej podniesienia

A – Artykulacja utrudniona, niewyraźna i spowolniona mowa

R – Rozmazane widzenie, widzenie podwójne, widzenie na jedno oko

Profilaktyka udarowa

Profilaktyka udarowa polega przede wszystkim na zwalczaniu czynników ryzyka udaru mózgu. Do modyfikowalnych czynników ryzyka, na które mamy wpływ i możemy je zmieniać ograniczając tym samym ryzyko wystąpienia udaru mózgu, niezaprzeczalnie należy palenie papierosów, spożywanie alkoholu, aktywność fizyczna i dieta. Możemy również profilaktycznie mierzyć ciśnienie tętnicze krwi i wykonywać badania laboratoryjne zlecane w trakcie regularnych wizyt lekarskich.

Przyłączając się do obchodów Światowego Dnia Profilaktyki Udarowej, sieć laboratoriów DIAGNOSTYKA przygotowała specjalny pakiet profilaktyczny badań w promocyjnej cenie za pomocą których, skontrolujesz i zadbasz o swoje zdrowie lub Twoich najbliższych. Wyniki wykonanych badań w sposób rzetelny przedstawią aktualny stan organizmu oraz będą stanowić cenne uzupełnienie wiedzy dotyczącej zdrowia. Pamiętaj aby otrzymane wyniki badań skonsultować z lekarzem. 

Podobne artykuły

15 marca 2022

Europejski Dzień Mózgu – 18 marca

Mózg – perfekcyjne centrum dowodzenia. Mózg to bardzo wymagający narząd, potrzebujący do swojego funkcjonowania niemalże 20% z całej puli tlenu i energii, przeznaczonej nieproporcjonalnie dla większej gabarytowo części organizmu. Tym bardziej jest to zaskakujące, ponieważ waży on zaledwie ~1,5 kg, czyli stanowi niewielki procent masy ciała dorosłego człowieka. Wnioskując po ilości energii jaką pochłania, nasz mózg pracuje na naprawdę wysokich obrotach!!! Mózg w liczbach Mózg to perfekcyjne centrum dowodzenia, które nawet w trakcie odpoczynku, pozostaje w trybie gotowości i podejmuje decyzje, których nie jesteśmy świadomi.  Taki swoisty tryb „stand-by” umożliwia szybkie reagowanie i przetrwanie organizmu w sytuacji zagrożenia. Dlatego podczas głębokiego snu intensywność pracy naszego mózgu nie spada całkowicie, tylko osiąga pułap 10%.  Kiedy jesteśmy aktywni, zaangażowanie naszego mózgu w realizację określonego celu wynosi niemalże 100%. Mózg rozwija się aż do 25 roku życia. W pełni ukształtowany składa się z około 100 miliardów komórek nerwowych, które stykając się wzajemnie ze sobą tworzą sieć ponad 100 bilionów połączeń. Impulsy nerwowe przekazywane z komórki do komórki osiągają prędkość 400km/h, a łączna długość naczyń krwionośnych odpowiedzialnych za dostarczenie do mózgu tlenu i składników odżywczych wynosi 160 tysięcy kilometrów i stanowi czterokrotną długość okalającego Ziemię równika. Za galaretowatą konsystencję mózgu odpowiada stanowiąca go w 60% tkanka tłuszczowa. Znajduje się w nim także około jednego litra wody! Paliwo „mózgowe” Do sprawnego funkcjonowania mózgu potrzebne jest paliwo. W tym przypadku jest nim glukoza (cukier prosty), która zapewnia prawidłowe działanie mózgu tylko wówczas, kiedy dostarczana jest wraz z krwią we właściwym stężeniu. Mózg nie lubi zarówno hipo-, jak i hiperglikemii. Przy spadku poziomu glukozy we krwi, czyli w stanie określanym mianem hipoglikemii pojawiają się dokuczliwe objawy, które sygnalizują nam konieczność poszukiwania i spożycia pokarmu. Jest to uporczywy i bardzo intensywny głód, ale także drżenie rąk, kołatanie serca, dezorientacja, drażliwość, bladość powłok skórnych i nadmierna potliwość. W przypadku hiperglikemii, czyli w stanie, w którym do mózgu wraz z krwią dociera zbyt dużo glukozy, pojawia się częstomocz, nadmierne pragnienie i suchość w ustach, nudności i wymioty, bóle głowy, trudności z koncentracją i niewyraźne widzenie. Wśród tych dwóch patologicznych stanów, to hiperglikemia jest dłużej tolerowana przez mózg, choć na pewnym etapie zarówno zbyt mała, jak i za duża podaż „mózgowego” paliwa mogą doprowadzić do groźnej dla zdrowia i życia śpiączki. Czego nie lubi mózg? Poza nieprawidłowym stężeniem glukozy we krwi, mózg nie lubi dużej ilości cholesterolu. Mimo, że sam składa się w 60% z tłuszczu, zbyt wysoki poziom cholesterolu stanowi przyczynę tworzenia blaszek miażdżycowych w tętnicach doprowadzających krew do mózgu, przez co staje się on organem niedokrwionym i niedotlenionym. Objawy, które mogą świadczyć o niedotlenieniu tego istotnego w zawiadywaniu całym organizmem narządu to zaburzenia pamięci, zawroty i bóle głowy, przejściowe problemy z widzeniem, zaburzenia mowy, niedowłady, omdlenia oraz w najgorszym przypadku udar, czyli całkowite niedokrwienie i obumarcie fragmentu mózgu. Przyglądając się fizjologii mózgu, opracowano dietę, która miałaby zapewnić jego długie i sprawne funkcjonowanie. Dieta MIND, czyli specjalnie opracowany sposób żywienia, poza korzystnym wpływem na szeroko pojęte zdrowie całego organizmu, pozwala także zachować sprawność i bystrość umysłu, spowolnić jego starzenie, a nawet zapobiegać chorobie Alzheimera. W diecie tej główną rolę odgrywają zielone liściaste warzywa, rośliny strączkowe, owoce jagodowe, orzechy, oliwa z oliwek, kwasy omega-3, pełnoziarniste zboża, ryby morskie, drób oraz czerwone wino. Wyprowadź mózg na spacer! Mózg nie lubi nudy. Nawet w trakcie snu przetwarza to co nas spotkało i generuje obrazy przedstawiające niejednokrotnie fantastyczne otoczenie, nienaturalną przyrodę lub niespotykany obraz świata. Dlatego doskonałą rozrywką dla mózgu są spotkania i gry towarzyskie. Spotykanie i spędzanie czasu z innymi jest warunkiem utrzymania sprawności umysłowej i emocjonalnej. Nawiązywane relacje pobudzają mózg do pracy, poprawiają nastrój, a nawet wyostrzają zmysły. Mózg także uwielbia ruch! Ma on fundamentalne znaczenie dla utrzymania sprawności nie tylko mózgu, ale i całego układu nerwowego. Każda podjęta aktywność fizyczna poprawia jego ukrwienie i natlenowanie, co z kolei przyspiesza zachodzące w nim procesy metaboliczne. Dla dobra mózgu podczas zwiększonej aktywności fizycznej, ale także w trakcie codziennego funkcjonowania konieczna jest właściwa podaż  wody. Stanowi ona aż 75% jego objętości, a jej utrata na poziomie zaledwie 2%  może prowadzić nawet do 10% spadku poziomu koncentracji, ale także niepotrzebnej irytacji, niepokoju i zmęczenia. Dobrym nawykiem jest spożywanie wody zmineralizowanej lub uzupełnionej w elektrolity. Niedobór istotnych w przekazywaniu impulsów nerwowych jonów – sodu i potasu – powoduje oprócz zaburzenia nastroju przewlekle zmęczenie, spadek uwagi i zdolności zapamiętywania, a nawet omdlenia. Europejski Dzień Mózgu Aby zwrócić uwagę na rangę organu jakim jest mózg, 18.03 ustanowiono jako Europejski Dzień Mózgu. Ma on przypominać o istotnym wpływie stylu życia na funkcjonowanie naszego osobistego „centrum dowodzenia”. Być może nie wiesz, że zwracając uwagę na zrównoważoną dietę, właściwą podaż wody, chodząc na siłownię dbasz nie tylko o swoje ciało, ale także o zawiadujący nim mózg. Prawidłowe BMI świadczące o właściwej masie ciała, sporo energii, pozytywne nastawienie to nie tylko wykładniki Twojego dobrego stanu zdrowia, ale także zdrowia Twojego mózgu. Dla jego dobra –  tylko tak trzymaj!

21 listopada 2020

Nadmierna senność i zmęczenie – co może być przyczyną? Niezbędne badania

W pędzie codziennego życia nadmierna senność i zmęczenie dokuczają czasem każdemu z nas. Niedostateczna ilość i jakość snu, ciągły stres, brak czasu i przeciążenie obowiązkami mogą prowadzić do przejściowego przemęczenia. Jednakże warto mieć świadomość, że ciągłe uczucie senności może być jednym z objawów choroby. Jeśli dokucza Ci nadmierna senność w ciągu dnia, zastanów się jakie inne symptomy jej towarzyszą i udaj się na wizytę do swojego lekarza. Nadmierna senność i zmęczenie Wzmożona senność i ciągłe uczucie zmęczenia to niecharakterystyczne objawy. Mogą towarzyszyć wielu chorobom, dlatego wstępna diagnostyka problemu opiera się na przeprowadzeniu dokładnego wywiadu i badania fizykalnego. Na ich podstawie, w zależności od podejrzewanej przyczyny nadmiernej męczliwości, lekarz może zalecić wykonanie dodatkowych badań laboratoryjnych. Na początek szczególnie przydatne mogą okazać się: morfologia krwi obwodowej, jonogram, TSH, CRP, glikemia, podstawowe parametry nerkowe (np. kreatynina, mocznik) i wątrobowe (np. ALT, AST, bilirubina) oraz lipidogram. Wszystkie wymienione badania możesz wykonać w DIAGNOSTYCE. Analiza obrazu klinicznego w połączeniu z wynikami badań, uwarunkuje dalsze postępowanie, diagnostykę, kolejne badania, ewentualne konsultacje i leczenie. Nadmierna senność – przyczyny Jeśli nadmierna senność i zmęczenie nie są związane ze zbyt wymagającym trybem życia i nie ustępują po odpoczynku i wyspaniu, warto udać się do lekarza w celu poszukania przyczyny. Źródła problemu mogą być rozmaite.  – Niedoczynność tarczycy Uczucie senności, osłabienie, zmęczenie i gorsza tolerancja wysiłku mogą wskazywać na zaburzenia pracy tarczycy. Inne objawy obejmują wzrost masy ciała, uczucie chłodu, zimną i suchą skórę, zaparcia, spowolnienie psychoruchowe i wiele innych. Podstawowe badania służące rozpoznaniu niedoczynności tarczycy to badania hormonalne: TSH, FT4 i FT3. Możesz wykonać je w DIAGNOSTYCE. Sprawdź e-pakiety tarczycowe: ZOBACZ e-PAKIET TARCZYCOWY ZOBACZ e-PAKIET TARCZYCOWY ROZSZERZONY – Cukrzyca Poliuria, czyli oddawanie nadmiernych ilości moczu, wzmożone pragnienie, skłonności do infekcji układu moczowego i zakażeń skóry oraz osłabienie, nadmierna senność i zmęczenie, spowodowane odwodnieniem, należą do typowych objawów cukrzycy. U osób dorosłych cukrzyca często przebiega w sposób bezobjawowy lub symptomy narastają powoli i długo nie zwraca się na nie uwagi. Nierozpoznana i nieleczone hiperglikemia może natomiast prowadzić do podstępnego rozwoju przewlekłych powikłań. Podstawę rozpoznania choroby stanowi oznaczenie glikemii, czyli stężenia glukozy we krwi. – Obturacyjny bezdech senny Obturacyjny bezdech senny (OBS) charakteryzuje się epizodami bezdechów i spłycenia oddychania podczas snu. Wiele z nich prowadzi do przebudzeń, z których pacjenci często nie zdają sobie sprawy. Efektem są nadmierna senność w ciągu dnia, poranne bóle głowy, zaburzenia pamięci i nastroju oraz trudności z koncentracją uwagi. Pacjent cierpiący na OBS chrapie w nocy w sposób głośny i nieregularny. Nieleczona choroba zwiększa ryzyko chorób układu krążenia, wypadków drogowych i zgonu. – Zaburzenia na tle psychicznym Wiele zaburzeń psychicznych może prowadzić do trudności z zasypianiem, bezsenności lub częstych wybudzeń w nocy. Jednym z nich jest depresja, w której obok zaburzeń snu występuje obniżony nastrój, zaburzenia łaknienia, dominujące uczucie zmęczenia i braku energii, utrata zainteresowań i brak odczuwania przyjemności. – Przewlekła niewydolność serca Znużenie, wzmożona męczliwość i słaba tolerancja wysiłku mogą być objawami niewydolności serca. W zależności od tego, której komory serca dotyczy niewydolność, objawy mogą być zróżnicowane i występować w różnych konfiguracjach. Zastanów się, czy dokucza Ci uczucie duszności (w spoczynku, podczas wysiłku, a może po przybraniu pozycji leżącej lub w czasie nocnego snu), kaszel, obrzęki w okolicy kostek, zawroty głowy czy kołatanie serca. Podejrzenie niewydolności serca wymaga zwykle wykonania echokardiografii i konsultacji kardiologicznej. Z ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych wiąże się nieprawidłowy lipidogram. Przydatny może okazać się pomiar stężenia peptydów natriuretycznych w osoczu. – Zespół przewlekłego zmęczenia Zespół przewlekłego zmęczenia cechuje się występowaniem uciążliwego uczucia zmęczenia, które nie ustępuje po odpoczynku. Towarzyszą mu inne objawy np. pogorszenie pamięci i trudności ze skupieniem uwagi, złe samopoczucie po wysiłku, bóle mięśni i stawów czy bóle głowy. Aby móc postawić to rozpoznanie, najpierw należy wykluczyć inne procesy chorobowe, które mogą być przyczyną zmęczenia. Zespół przewlekłego zmęczenia staje się coraz powszechniejszym problemem, który destrukcyjnie i wyniszczająco wpływa na doświadczającą go osobę. Pozostałe schorzenia, w których jednym z objawów może być wzmożona męczliwość i nadmierna senność to rozmaite choroby serca, płuc, nerek, wątroby, choroby endokrynologiczne, alergiczne, reumatologiczne, neurologiczne, psychiczne, zaburzenia snu, anemia, a nawet choroby nowotworowe. Pamiętaj, że ciągłe uczucie senności może być także efektem ubocznym stosowania niektórych leków, dlatego zawsze informuj lekarza jakie preparaty aktualnie zażywasz. Nadmierna senność w ciągu dnia może być także spowodowana nieprawidłową higieną snu. Picie napojów energetyzujących czy kofeinowych i ćwiczenia fizyczne bezpośrednio przed snem oraz nieregularny harmonogram dobowy, nie sprzyjają efektywnemu wypoczynkowi nocnemu. Jak widać przyczyn nadmiernej senności i ciągłego zmęczenia może być bardzo wiele. Jeśli dotyczy Cię ten problem, nie próbuj sam stawiać diagnozy. Koniecznie udaj się do lekarza, który po zbadaniu Cię, poprowadzi diagnostykę w odpowiednim kierunku. Pamiętaj, by poinformować specjalistę o swoich chorobach i przyjmowanych lekach. Nie zapomnij dokładnie opisać wszystkich objawów jakie Ci dokuczają – czy senność występuje stale czy tylko w niektórych okolicznościach (np. nadmierna senność po posiłku), czy po odpoczynku zmęczenie przemija, jak tolerujesz wysiłek i jakie inne symptomy Cię niepokoją. Jeśli jesteś zainteresowany, możesz też skorzystać z konsultacji online w Diagnostyce. Bibliografia: Interna Szczeklika – P. Gajewski, A. Szczeklik „Zespół przewlekłego zmęczenia – rozpoznanie i leczenie” – J. R. Yancey, S. M. Thomas      
Powiązane badania

Morfologia krwi
Morfologia krwi pełna (tzw. morfologia 5 diff.). Jakościowa i ilościowa ocena składu i morfologii  krwi obwodowej, krwinek: czerwonych (erytrocytów), białych (pięciu frakcji) oraz płytek krwi (trombocytów). Podstawowe przesiewowe badanie krwi o zastosowaniu profilaktycznym i diagnostycznym.

Lipidogram (CHOL, HDL, nie-HDL, LDL, TG)
Lipidogram (CHOL, HDL, nie-HDL, LDL, TG). Lipidogram - ilościowa ocena frakcji cholesterolu i trójglicerydów, przydatna w diagnostyce dyslipidemii oraz w ocenie ryzyka miażdżycy i chorób sercowo-naczyniowych.