21 lipca 2017

Oporność na insulinę, czyli co?

Wszystko, co związane z cukrem, kojarzy nam się najczęściej z błędami dietetycznymi i brakiem dbałości o zdrowe żywienie. Oczywiście istotne jest, jakiego rodzaju węglowodany spożywamy, ale czasem, mimo starań o zbilansowany jadłospis, nasz organizm zaczyna płatać figle i przestaje być słodko…

Insulinooporność to przypadłość związana z obniżoną wrażliwością organizmu na działanie insuliny – hormonu, który odpowiada za regulację poziomu cukru we krwi. Choć insulinooporność sama w sobie nie jest chorobą, a jedynie częścią tzw. zespołu metabolicznego, jest ona niebezpieczna, ponieważ stanowi jedną z przyczyn rozwoju cukrzycy typu 2, a także wielu innych chorób. Na wystąpienie insulinooporności narażone są w dużej mierze osoby z nadwagą i otyłością.

Dlaczego organizm się opiera?

Obniżona wrażliwość na działanie insuliny, mimo jej prawidłowego lub podwyższonego stężenia we krwi, powoduje, że organizm zaczyna wytwarzać ten hormon w zbyt dużych ilościach. To prosta droga prowadząca do chorób układu sercowo-naczyniowego i wspomnianej cukrzycy typu 2.
Insulinooporność jest częścią tzw. zespołu metabolicznego. Co to oznacza? U pacjenta występują grupy ściśle powiązanych ze sobą zaburzeń, w tym: zaburzenia metabolizmu cholesterolu i triglicerydów, otyłość, nadciśnienie tętnicze, a także poziom glukozy we krwi na czczo równy lub wyższy niż 100 mg/dl.

Jak rozpoznać insulinooporność?

Może ona dawać o sobie znać przez objawy, które często nękają osoby mało aktywne i borykające się z nadprogramowymi kilogramami. Dlatego osoby z nadwagą oraz te, które zaobserwują u siebie poniższe objawy, powinny regularnie poddawać się badaniom krwi i pozostawać pod opieką lekarza. Ten, w razie diagnozy oporności organizmu na insulinę, wdroży odpowiednie leczenie i udzieli wskazówek dotyczących zmiany stylu życia (dieta, ruch). Do istotnych objawów mogących świadczyć o insulinooporności należą: zaburzenia gospodarki węglowodanowej, podwyższenie poziomu cholesterolu we krwi, zwiększenie ponad normę stężenia trójglicerydów we krwi, otyłość typu androidalnego, nadciśnienie tętnicze, a także zwiększone stężenie kwasu moczowego we krwi.

Diagnostyka

Aby potwierdzić lub wykluczyć insulinooporność, można wykonać test doustnego obciążenia glukozą. Pacjent po pobraniu krwi na czczo otrzymuje odpowiednią dawkę glukozy, a następnie po odpowiednim czasie ponownie ma pobieraną krew, aby można było określić reakcję organizmu, czyli ilość i tempo wydzielenia insuliny, szybkość regulacji poziomu cukru we krwi oraz szybkość wchłaniania glukozy do tkanek.

Test obciążenia glukozą (2pkt, 50g, 1h)

Test obciążenia glukozą (3pkt, 75g, 1 i 2h)

Metoda HOMA (Homeostatic Model Assessment) to kolejny test kontroli reakcji organizmu na insulinę. Z próbki krwi pacjenta określane jest stężenie glukozy oraz insuliny. Następnie, na tej podstawie, przy pomocy odpowiedniego wzoru, wylicza się tzw. wskaźnik insulinooporności (HOMA-IR).

Metoda klamry metabolicznej oparta jest na jednoczesnym podawaniu pacjentowi insuliny i glukozy w postaci kroplówki. Co istotne, ilość insuliny jest niezmienna, a ilość glukozy modyfikowana. Metoda ta uważana jest za najlepszą ze względu na potwierdzoną skuteczność w precyzyjnym określaniu stopnia insulinooporności. Dla przykładu, przy zastosowaniu metody HOMA może zdarzyć się, że w niektórych przypadkach wyniki nie będą jednoznaczne. Mimo to metoda HOMA i test obciążenia glukozą są znacznie częściej stosowane jako forma diagnostyki insulinooporności, ponieważ metoda klamry metabolicznej, ze względu na skomplikowany przebieg, jest kosztowna.

Leczenie

W celu obniżenia stężenia insuliny u osób z nadwagą bardzo istotne jest zredukowanie masy ciała. Jeśli powodem insulinooporności są przyjmowane leki, lekarz na podstawie badań i wywiadu z pacjentem podejmuje decyzję o ich zmianie. Wrażliwość na insulinę spowodowana nadmiarem hormonów o działaniu przeciwstawnym do insuliny wymaga podjęcia odpowiedniego leczenia, którego celem jest obniżenie poziomu wspomnianych hormonów.