30 maja 2022 - Przeczytasz w 4 min

Choroby układu krążenia – co warto wiedzieć?

Choroby układu krwionośnego stanowią obecnie najczęstszą przyczynę zgonów w Polsce. Wiele z nich rozwija się przez długi czas w sposób bezobjawowy, a w momencie uwidocznienia się pierwszych dolegliwości często jest już za późno na wdrożenie skutecznego leczenia. Aby skutecznie uchronić się przed poważnymi konsekwencjami zdrowotnymi chorób kardiologicznych warto wiedzieć co zwiększa ryzyko ich wystąpienia oraz w jaki sposób najskuteczniej zapobiegać ich rozwojowi.

choroby układu krążenia

Choroby układu krążenia – charakterystyka

Do chorób układu krążenia zalicza się jednostki chorobowe, które dotyczą naczyń krwionośnych (żył i tętnic) oraz mięśnia sercowego. Mogą one wynikać zarówno z określonych patologii w budowie tych narządów, jak i zaburzeń ich funkcjonowania. Niezależnie od przyczyn tych schorzeń oraz ich dokładnego przebiegu, choroby kardiologiczne stanowią znaczące zagrożenie dla zdrowia i życia osoby chorej. Ich powikłania mogą w krótkim czasie prowadzić do niepełnosprawności lub też nawet zgonu.

Liczne choroby układu krążenia mogą rozwijać się w sposób skąpoobjawowy lub też całkowicie bezobjawowy przez wiele lat. Pomimo braku dolegliwości nie oznacza to, że choroba nie postępuje. Z tego powodu istotne jest regularne przeprowadzanie kontrolnych badań diagnostycznych, które pozwolą na wykrycie danego schorzenia we wczesnym jego stadium. Możliwe jest wtedy wdrożenie właściwego leczenia, które zapobiegnie wystąpieniu zaawansowanej postaci choroby oraz pojawieniu się groźnych komplikacji zdrowotnych.

Do najczęściej występujących chorób układu krążenia zalicza się m.in.:

  • Nadciśnienie tętnicze,
  • Przewlekłą chorobę wieńcową (choroba niedokrwienna serca),
  • Miażdżycę naczyń krwionośnych,
  • Różnego rodzaju zaburzenia rytmu serca (jak np. migotanie przedsionków),
  • Zawał mięśnia sercowego,
  • Udar mózgu,
  • Niewydolność mięśnia sercowego,
  • Zakrzepica żylna.

Zdarza się, że niektóre z wymienionych chorób występują jednocześnie, jako że np. w przebiegu miażdżycy ryzyko wystąpienia zawału serca jest znacząco zwiększone, a nieleczona zakrzepica żylna może prowadzić do pojawienia się zatorowości płucnej. Ze względu na nakładanie się na siebie określonych schorzeń diagnostyka oraz leczenie chorób kardiologicznych wymaga kompleksowego podejścia, z uwzględnieniem wielu uwarunkowań chorobowych danej osoby.

Choroby układu krążenia – objawy

Objawy chorób układu krążenia mogą być nieobecne nawet przez wiele lat ich rozwoju. W wielu przypadkach pierwszym objawem miażdżycy tętniczej bywa zawał mięśnia sercowego. W sytuacji, gdy występują widoczne objawy kardiologiczne najczęściej mamy do czynienia z zaawansowaną postacią choroby, która wymaga natychmiastowej konsultacji lekarskiej oraz rozpoczęcia odpowiedniego postępowania medycznego. Do objawów kardiologicznych zalicza się m.in. dolegliwości takie jak:

  • Ból w klatce piersiowej,
  • Uczucie duszności,
  • Pogorszona tolerancja wysiłku,
  • Uczucie kołatania serca.

Jeżeli wymienione powyżej objawy pojawiają się nagle oraz ze znaczącym nasileniem, mogą one świadczyć o ostrym niedokrwieniu mięśnia sercowego lub też poważnych zaburzeniach rytmu serca. W takiej sytuacji należy niezwłocznie uzyskać pomoc medyczną, jako że stan ten stanowi bezpośrednie zagrożenie życia. W krótkim czasie może on doprowadzić do nagłego zatrzymania krążenia (NZK) oraz zgonu.

W przypadku chorób kardiologicznych o przewlekłym przebiegu, takich jak niewydolność serca lub nadciśnienie tętnicze objawy mogą obejmować dodatkowo m.in.:

  • Występowanie obrzęków,
  • Przewlekły kaszel,
  • Bóle głowy,
  • Poszerzenie podskórnych naczyń żylnych,
  • Zaburzenia funkcji nerek,
  • Występowanie obrzęków,
  • Częstsze oddawanie moczu w nocy.

Dokładny obraz kliniczny zależny jest od czasu trwania choroby, jej stopnia zaawansowania oraz jednostki chorobowej, na którą choruje dana osoba. Nigdy jednak nie należy ignorować niepokojących dolegliwości, jako że mogą one wskazywać na rozwój poważnych zaburzeń w funkcjonowaniu organizmu. W przypadku zauważenia tego typu objawów u siebie lub osoby bliskiej należy udać się na wizytę do lekarza kardiologa, który będzie w stanie skutecznie sklasyfikować objawy, zaplanować właściwą diagnostykę, postawić rozpoznanie oraz wdrożyć właściwe leczenie.

Przyczyny chorób układu krążenia

Do rozwoju chorób układu krążenia najczęściej prowadzi połączenie określonych predyspozycji osobniczych z nieprawidłowym stylem życia oraz szkodliwymi nawykami. Czynniki ryzyka dzieli się na dwie grupy – te, na które pacjenta ma wpływ (modyfikowalne) oraz te, które są od niego niezależne (niemodyfikowalne). Najczęstsze, modyfikowalne czynniki ryzyka dla chorób kardiologicznych to m.in.:

  • Otyłość i nadwaga,
  • Siedzący tryb życia,
  • Nieprawidłowa dieta, bogata w cukry i tłuszcze,
  • Palenie tytoniu.

Do tej grupy można zaliczyć także inne choroby, których rozwój znacząco związany jest z niezdrowym stylem życia, jak np. zaburzenia lipidowe, cukrzyca typu drugiego oraz stan przedcukrzycowy. Niemodyfikowalne czynniki ryzyka chorób kardiologicznych to płeć męska, wiek powyżej 45 lat oraz historia występowania chorób układu krążenia w rodzinie (czynniki genetyczne).

Profilaktyka chorób układu krążenia

Najważniejszą rolę w zapobieganiu chorobom kardiologicznym odgrywa zmiana stylu życia oraz nawyków żywieniowych. Istotne jest także, aby kontrolować masę ciała, jako że nadwaga  oraz zaburzenia lipidowe znacząco zwiększają ryzyko wystąpienia omawianych chorób. W przypadku osób palących bezwzględnie należy starać się przerwać ten nałóg. Warto wdrożyć także odpowiednią ilość aktywności fizycznej, nawet o niewielkim nasileniu.

Ze względu na powolny, bezobjawowy rozwój wielu z omawianych chorób należy regularnie przeprowadzać badania profilaktyczne, które pozwolą wychwycić je na wczesnych etapach. Do podstawowych testów profilaktycznych zalicza się m.in. pełną morfologię krwi żylnej, lipidogram, pomiar stężenia glukozy, badanie ogólne moczu oraz oznaczenie stężenia kreatyniny. Osoby dorosłe powinny wykonywać te badania ok. raz do roku. W przypadku wykrycia niepokojących odchyleń od normy należy skonsultować się z lekarzem, który na podstawie tych wyników oraz badania przedmiotowego pacjenta będzie w stanie zaplanować dalszą, pogłębioną diagnostykę oraz rozpoznać występujące u danej osoby schorzenie.

W przypadku rozpoznanych chorób układu krążenia, takich jak nadciśnienie tętnicze lub miażdżyca, należy bezwzględnie przestrzegać zaleceń lekarskich dotyczących modyfikacji stylu życia oraz stosowania właściwej farmakoterapii. Nigdy nie należy odstawiać stosowanych leków lub też zmieniać ich dawek bez wcześniejszej konsultacji.

Źródła:

https://www.mp.pl/pacjent/choroby-ukladu-krazenia/choroby/286815,choroby-ukladu-krazenia

https://www.medicalnewstoday.com/articles/321695 https://www.healthline.com/health/circulatory-system-diseases

Podobne artykuły

10 września 2021

Nadciśnienie tętnicze – objawy, przyczyny, leczenie i badanie

Nadciśnienie tętnicze to jedna z chorób cywilizacyjnych. Ze względu na brak charakterystycznych objawów, wiele osób nie jest świadomych, że cierpi na to schorzenie. Konsekwencją braku odpowiedniego leczenia jest rozwój powikłań sercowo-naczyniowych, które przyczyniają się do skrócenia życia. Jeśli chcesz wiedzieć, jakie są objawy oraz przyczyny tego schorzenia, a także jakie badania należy wykonać, czytaj dalej! Czym jest nadciśnienie tętnicze? Nadciśnienie tętnicze jest definiowane jako przewlekle utrzymujące się podwyższenie ciśnienia skurczowego powyżej 140 mmHg i/lub ciśnienia rozkurczowego powyżej 90 mmHg. Częstość występowania tego schorzenia rośnie wraz z wiekiem. Według danych NFZ w 2018 r. na nadciśnienie tętnicze cierpiało niemal 10 mln Polaków. Należy wiedzieć, że ta choroba bardzo często nie daje objawów i jest wykrywana późno, kiedy doszło już do rozwoju powikłań. Z tego powodu rzeczywista liczba osób chorujących na nadciśnienie tętnicze jest z pewnością większa. Długie utrzymywanie się nierozpoznanego nadciśnienia zwiększa ryzyko rozwoju groźnych zaburzeń, np. zawału serca lub udaru mózgu, które są jedną z głównych przyczyn śmierci w Polsce. Diagnostyka nadciśnienia tętniczego Lekarz rozpoznaje nadciśnienie tętnicze, gdy podczas 2 osobnych wizyt stwierdzi u pacjenta podwyższenie ciśnienia tętniczego krwi równe lub przekraczające 140/90 mmHg. Podobną diagnozę może postawić, po jednokrotnym  pomiarze wykonanym za pomocą ciśnieniomierza w którym stwierdzi wysokie ciśnienie tętnicze przekraczające 160/110 mmHg. U wszystkich osób cierpiących na nadciśnienie tętnicze zaleca się wykonanie następujących badań laboratoryjnych krwi: morfologii,poziomu glukozy na czczo,profilu lipidowego (lipidogramu),parametrów funkcji nerek – kreatyniny wraz z wyliczeniem GFR ,TSH,kwasu moczowego,prób wątrobowych,elektrolitów oraz badania ogólnego moczu. Wyniki umożliwiają wykrycie przyczyn nadciśnienia tętniczego, obecności powikłań, a także dopasowanie odpowiedniego leczenia obniżającego ciśnienie do stopnia wydolności narządów. Wszystkie wymienione badania wykonywane są na czczo, po uprzedniej 14 h przerwie od jedzenia. Krew należy pobrać między godziną 7:00 a 10:00 rano. Dzięki skierowaniu od lekarza możesz je wykonać nieodpłatnie. Nadciśnienie tętnicze: przyczyny W zależności od przyczyn wywołujących przewlekle utrzymujące się podwyższone ciśnienie krwi, nadciśnienie tętnicze można podzielić na pierwotne oraz wtórne. Ten pierwszy wariant stanowi niemal 90% wszystkich przypadków. Wówczas przyczyny nadciśnienia tętniczego nie da się określić, a pod uwagę brane są takie czynniki jak nadmierne spożycie sodu, czynniki genetyczne, aktywność wyższych ośrodków nerwowych w korze  mózgowej i podwzgórzu, przewlekle utrzymujący się stres, starszy wiek czy też otyłość. Nadciśnienie tętnicze wtórne jest wywołane przez konkretne schorzenia, np. zwężenie tętnicy nerkowej, nadczynność tarczycy, nowotwory wydzielające substancje o działaniu naczynioskurczowym, cukrzycę czy też przewlekłą chorobę nerek. Ta postać najczęściej występuje u dzieci.  Objawy nadciśnienia tętniczego Do objawów nadciśnienia tętniczego należą: bóle głowy,zwiększona męczliwość,uczucie kołatania serca,zaburzenia snu. Symptomy są dość niecharakterystyczne, a u wielu osób wcale się nie pojawiają. Wówczas nadciśnienie tętnicze jest najczęściej rozpoznawane podczas przesiewowych badań w gabinecie lekarza rodzinnego. Długo utrzymujące się podwyższenie ciśnienia tętniczego krwi odpowiada za rozwój wielu groźnych powikłań. Należy do nich: przerost lewej komory serca,miażdżyca – wysokie ciśnienie tętnicze uszkadza naczynia krwionośne,uszkodzenie nerek,retinopatia nadciśnieniowa – uszkodzenie siatkówki oka,udar mózgu,zawał serca,przewlekłe niedokrwienie kończyn dolnych,rozwarstwienie aorty. Leczenie nadciśnienia tętniczego Leczenie nadciśnienia tętniczego polega na prowadzeniu zdrowego trybu życia i farmakoterapii za pomocą leków o działaniu hipotensyjnym (obniżającym ciśnienie tętnicze). Każda osoba, która właśnie dowiedziała się, że cierpi na to schorzenie, powinna wprowadzić do swojego życia kilka zmian: zrezygnować z alkoholu i papierosów,zredukować ilość spożywanej soli poniżej 5 g/dobę,wprowadzić do codziennej rutyny aktywność fizyczną,w razie konieczności zwalczać nadwagę lub otyłość,ograniczyć spożywanie czerwonego mięsa,włączyć do diety więcej warzyw i owoców, a także produktów bogatych w nienasycone kwasy tłuszczowe (siemię lniane, orzechy, ryby). Jak prawidłowo wykonać pomiar ciśnienia tętniczego? Aby pomiar ciśnienia tętniczego był jak najbardziej wiarygodny, należy go wykonać po co najmniej 5-minutowym odpoczynku. Przed badaniem nie wolno również palić papierosów, spożywać alkoholu, ani posiłku. Instrukcje załączone do ciśnieniomierzy zawierają szczegółowe wskazówki pomiaru. Częstość pomiarów w regularnej kontroli ciśnienia określana jest przez lekarza. Na ogół pomiary wykonuje się raz dziennie, o określonej porze. Wszystkie niezbędne badania laboratoryjne możesz wykonać w DIAGNOSTYCE. W naszej ofercie znajdziesz również możliwość konsultacji online z lekarzem. Zapraszamy! Bibliografia: Interna Szczeklika, pod red. P. Gajewskiego, Medycyna Praktyczna, Kraków 2020

14 września 2021

Miażdżyca – objawy, przyczyny, leczenie. Jak uchronić się przed jedną z chorób cywilizacyjnych XXI wieku?

Miażdżyca jest chorobą, która dotyka aortę i tętnice średniej wielkości. To przewlekły proces zapalny prowadzący do zwężenia światła tętnic w wyniku powstawania blaszki miażdżycowej. Konsekwencją tego jest zmniejszenie przepływu krwi i niedotlenienie narządów. Objawy miażdżycy wcale nie muszą być oczywiste! Chcesz wiedzieć, do czego może doprowadzić miażdżyca? Zapoznaj się z poniższym tekstem. Czym jest miażdżyca? O miażdżycy mówimy wtedy, gdy dochodzi do nadmiernego odkładania się związków tłuszczowych w tętnicach. Komórki żerne (makrofagi) pochłaniają gromadzący się pod śródbłonkiem naczyń „zły cholesterol” (LDL) i przekształcają w komórki piankowate. Cholesterol i komórki piankowate tworzą w ścianie tętnic blaszkę miażdżycową. Powstająca w ścianie blaszka powoduje wpuklanie ściany do środka naczynia, co utrudnia przepływ krwi równocześnie zmniejszając elastyczność naczyń. Narastająca blaszka może doprowadzić do powstania stanu zapalnego naczynia nasilającego ujemne konsekwencje dla funkcjonowania naczynia Kiedy blaszka miażdżycowa pęknie do światła naczynia, w naczyniu powstaje zakrzep. Może on zablokować naczynie i spowodować nagłe niedokrwienie obszaru, który zaopatruje dana tętnica. Pękają głównie młode blaszki miażdżycowe pozbawione tkanki włóknistej. Niestety konsekwencją tego jest fakt, że osoba, która do tej pory nie odczuwała żadnych objawów miażdżycy, może niespodziewanie doświadczyć zawału serca. Jak widać, skutki miażdżycy mogą być bardzo poważne. Z czasem blaszka miażdżycowa ulega zwłóknieniu i ryzyko pęknięcia spada. Jednak powoduje to zwężenie światła tętnicy i zmniejszenie przepływ krwi, przez co pojawiają się objawy niedokrwienia. To jeden z podstawowych symptomów, stanowiący przesłankę do wdrożenia diagnostyki miażdżycy. Do czego może doprowadzić miażdżyca? Niestety – do wielu poważnych schorzeń. Konsekwencje miażdżycy mogą być nawet śmiertelne. Diagnostyka miażdżycy. Jakie badania wykonać? Żeby stwierdzić miażdżycę, należy wykonać szereg laboratoryjnych badań diagnostycznych. Na szczęście większość z nich można wykonać z pojedynczego pobrania krwi. Są to między innymi: Lipidogram – profil lipidowy, na który składa się:cholesterol LDL, potocznie nazywany „złym cholesterolem”,cholesterol HDL, czyli „dobry cholesterol,cholesterol nie-HDL,trójglicerydy TG. Przed badaniem należy zachować co najmniej 12-godzinny post. Lipidogram powinien być wykonywany regularnie przez każdą osobę powyżej 20. roku życia. CRP – czyli białko C-reaktywne. Jest markeremstanu zapalnego przebiegającego w organizmie. Wysokie stężenie CRP może świadczyć o miażdżycy lub o stanie zapalnym innego pochodzenia, co wymaga dalszej diagnostyki.Fibrynogen – jego wysoki poziom może oznaczać stan zapalny w organizmie. Zmienia on właściwości krwi i bierze udział w tworzeniu się zakrzepów w miejscach zmian zapalnych takich jak blaszka miażdżycowa. Wraz z CRP i lipidogramem traktujemy go jako marker miażdżycy i chorób sercowo-naczyniowych. Skąd bierze się miażdżyca? Przyczyny choroby Pierwotne zmiany miażdżycowe mogą pojawić się już w trakcie rozwoju płodu i jest to proces niezależny od poziomu cholesterolu we krwi matki. Miażdżyca rozwija się u wszystkich ludzi, jednak objawy zwykle pojawiają się dopiero po 50. roku życia. Rozwój miażdżycy zależy od predyspozycji genetycznych i czynników takich jak: waga – zwiększona masa ciała i nadwaga nawet już u dzieci i młodzieży mogą prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych takich zespół metaboliczny czy cukrzyca typu drugiego,cholesterol – wysoki poziom cholesterolu LDL i niski HDL zwiększa ryzyko powstawania ognisk miażdżycowych,nadciśnienie tętnicze,palenie papierosów,wiek i płeć – u mężczyzn ryzyko pojawienia się problemów sercowo-naczyniowych wzrasta po 45. roku życia, u kobiet po menopauzie z powodu braku czynników chroniących,cukrzyca,siedzący tryb życia,brak aktywności fizycznej. Niestety, przyczyny miażdżycy zazwyczaj się nakładają. Objawy miażdżycy Symptomy choroby zależą od umiejscowienia zmian miażdżycowych. Jeśli dotyczą one tętnic kończyn dolnych, wtedy chory będzie odczuwał ból mięśni w nogach przy chodzeniu. Może się pojawić ból w palcach lub w stopie w czasie spoczynku, który nasila się w nocy. Pojawiać mogą się zmiany martwicze i owrzodzenia. W przypadku tętnic zaopatrujących mózg w krew, może dojść do niedokrwienia i objawów takich jak zawroty głowy, dezorientacja, niedowład, zaburzenia pamięci, zaburzenia widzenia, omdlenia, a w cięższych przypadkach nawet do udaru mózgu. Przy miażdżycy występującej w tętnicach nerkowych może dojść do niewydolności nerek i do nadciśnienia tętniczego. Jak leczyć i jak zapobiegać miażdżycy? Dawniej uważano, że miażdżyca jest procesem nieodwracalnym. Teraz jednak wiemy, że blaszka miażdżycowa może ulec zmianom w wielu kierunkach. Przy istotnych zmianach miażdżycowych stosuje się leczenie chirurgiczne, czyli operacyjne usunięcie blaszki miażdżycowej, ominięcie zwężonego fragmentu (bypass), poszerzanie wewnątrznaczyniowe zwężonych tętnic i wszczepienie do nich stentu (wewnętrznego rusztowania). Bardzo ważne jest również zapobieganie powstawaniu zmian miażdżycowych przez zmianę stylu życia. Zdrowsze jedzenie, rzucenie palenia, zwiększenie wysiłku fizycznego – to wszystko odpowiedź na pytanie: „Jak zapobiegać miażdżycy?”. Należy też zadbać o prawidłową masę ciała, ograniczyć produkty zawierające dużą ilość tłuszczów (szczególnie zwierzęcych), zwiększyć spożycie warzyw i owoców. Ważne jest też regularne badanie poziomu cholesterolu i glukozy we krwi. Chcesz się dowiedzieć, czy grozi Ci miażdżyca? Zapraszamy do skorzystania z naszej oferty DIAGNOSTYKI. Nie czekaj na pojawienie się pierwszych objawów, działaj już dziś! Bibliografia: https://www.medonet.pl/zdrowie/zdrowie-dla-kazdego,miazdzyca—przyczyny–zapobieganie,artykul,1626703.htmlhttps://www.mp.pl/pacjent/chorobawiencowa/informacje/definicje/54556,miazdzycahttps://diag.pl/pacjent/wp-content/uploads/sites/5/2016/08/Miazdzyca.pdfhttps://www.angiodiabetica.pl/choroby-naczyn/miazdzyca

11 stycznia 2022

Choroby cywilizacyjne: miażdżyca, cukrzyca, otyłość – jak badać, jak przeciwdziałać?

Choroby cywilizacyjne stanowią istotny problem medyczny XXI wieku, zwłaszcza w krajach wysokorozwiniętych, gdzie częstość ich występowania wzrasta. Już teraz są przyczyną największej ilość zgonów na świecie. Jednak dzięki odpowiedniej edukacji społeczeństwa, dotyczącej wpływu stylu życia na ich rozwój, możliwe jest zmniejszenie częstości ich występowania. Dowiedź się, jakie badania laboratoryjne warto wykonać, żeby je wcześnie wykryć i jak przeciwdziałać ich rozwojowi? Choroby cywilizacyjne – co to jest? Choroby cywilizacyjne to duża grupa schorzeń, do których zaliczana jest m.in. otyłość, cukrzyca oraz miażdżyca, ale także nowotwory złośliwe czy też alergie. Jak sama nazwa wskazuje, są związane z rozwojem cywilizacji. W krajach wysoko rozwiniętych stanowią jedną z głównych przyczyn absencji w pracy, licznych wizyt lekarskich oraz przedwczesnej śmierci. Choroby cywilizacyjne to istotny problem zdrowotny także polskiego społeczeństwa. Według raportu GUS pochodzącego z 2020 r. są one powodem nawet 65% wszystkich zgonów w naszym kraju. Na całym świecie, według danych WHO umiera z ich powodu nawet 41 mln osób rocznie. W głównej mierze są to choroby układu sercowo-naczyniowego oraz nowotwory złośliwe. Niepokojący jest fakt zwiększającej się śmiertelności z tego drugiego powodu. Choroby układu oddechowego oraz cukrzyca również zbierają coraz większe żniwo. Nie bez powodu WHO okrzyknęło cukrzycę pandemią XXI wieku. Choroby cywilizacyjne, choć są niezakaźne, stanowią plagę XXI wieku. Coraz częściej rozwijają się już u najmłodszych. Nadwaga i otyłość, będące czynnikami ryzyka rozwoju cukrzycy typu 2 oraz chorób sercowo-naczyniowych, dotyczą nawet 30% dzieci w okresie wczesnoszkolnym i 20% młodzieży. Nie lepiej dane kształtują się w populacji osób dorosłych. Według NFZ co 4. człowiek zmaga się z otyłością.  Niewątpliwie na wzrost częstości występowania chorób cywilizacyjnych wpływa zmiana modelu życia w krajach wysoko rozwiniętych – wysoko przetworzona żywność, stres, ciągły pośpiech, niska aktywność fizyczna oraz zanieczyszczenia powietrza. Ze względu na wzrastającą średnią długość życia społeczeństwa, nie wolno lekceważyć tego problemu. Już teraz duże nakłady środków finansowych na ochronę zdrowia służą do walki z chorobami cywilizacyjnymi oraz ich następstwami. Miażdżyca, cukrzyca, otyłość – badania Badania laboratoryjne odgrywają niezwykle ważną rolę w profilaktyce, wczesnym wykrywaniu czynników ryzyka oraz już rozwiniętych chorób cywilizacyjnych. Dzięki temu możliwe jest skuteczniejsze i mniej kosztowne przeciwdziałanie ich negatywnym skutkom. Dużą rolę przypisuje się następującym oznaczeniom: Profil lipidowy oceniający poziom LDL, HDL, nie-HDL, cholesterolu całkowitego oraz trójglicerydów – pozwala na wykrycie dyslipidemii oraz oszacowanie ryzyka rozwoju miażdżycy i chorób sercowo-naczyniowego.Stężenie glukozy na czczo oraz hemoglobiny glikowanej – istotne w diagnostyce oraz monitorowaniu cukrzycy.Próby wątrobowe – przydatne w wykrywaniu przewlekłych chorób wątroby, w tym niealkoholowego stłuszczenia wątroby, związanego z otyłością.Ocena czynności nerek (kreatynina, eGFR, badanie ogólne moczu z osadem) – w celu wczesnego wykrycia zaburzeń pracy nerek.Morfologia z rozmazem manualnym – umożliwia wykrycie nie tylko niedokrwistości, ale również chorób rozrostowych krwi. Większość z wymienionych badań jest możliwa do realizacji w ramach podstawowej opieki zdrowotnej. Warto przed ich wykonaniem skorzystać z konsultacji specjalistycznej. Lekarz na podstawie wywiadu oraz badania przedmiotowego, zleci odpowiednie badania, a po otrzymaniu wyniku – właściwe leczenie. Miażdżyca, cukrzyca, otyłość – przyczyny Niezbilansowana, wysoko przetworzona dieta, brak ruchu, przewlekły stres oraz zanieczyszczenia środowiska stanowią główną przyczynę rozwoju chorób cywilizacyjnych. Szacuje się, że styl życia odgrywa decydującą rolę w ich rozwoju. To właśnie nasze codzienne wybory mogą zmniejszyć lub zwiększyć ryzyko ich wystąpienia. Poziom opieki zdrowotnej, czynniki genetyczne oraz środowiskowe mają mniejsze znaczenie. Tak naprawdę otyłość, cukrzyca oraz miażdżyca, zaliczane do chorób cywilizacyjnych, stanowią pewien ciąg przyczynowy, którego skutkiem jest zwiększone ryzyko rozwoju chorób sercowo-naczyniowych – nadciśnienia tętniczego, choroby niedokrwiennej i zawału serca, czy też udaru mózgu. Aby to zrozumieć, warto się temu bliżej przyjrzeć. Nadmierna podaż kalorii, niska aktywność fizyczna oraz stres przyczyniają się do przyrostu masy ciała. Szczególnie niebezpieczna jest tkanka tłuszczowa trzewna, nazywana również wisceralną. Kumuluje się one wokół narządów wewnętrznych i jest tkanką czynną hormonalnie. Wydzielane przez nią w nadmiarze związki mają działanie prozapalne, prowadzą do dysregulacji gospodarki węglowodanowej i lipidowej, a także uszkadzają śródbłonek naczyń krwionośnych. Otyłość jest jedną ze składowych zespołu metabolicznego. Rozwijająca się w jej następstwie insulinooporność (zmniejszona wrażliwość komórek na działanie wydzielanej przez trzustkę insuliny), prowadzi do hiperinsulinizmu. Jednak trzustka obciążona nadmierną pracą, w końcu ulega wyczerpaniu – wydziela coraz mniej insuliny, przez co poziom glukozy we krwi rośnie i rozwija się cukrzyca typu 2. Zaburzenia gospodarki węglowodanowej i lipidowej przyspieszają rozwój miażdżycy. A rozwijające się w jej przebiegu zmiany naczyniowe są bezpośrednim czynnikiem ryzyka chorób sercowo-naczyniowych. Choroby cywilizacyjne – objawy Objawy chorób cywilizacyjnych nie zawsze są łatwe do zauważenia. Większość z nich przebiega niezauważalnie, prowadząc do stopniowego pogorszenia się sprawności organizmu i w efekcie – przedwczesnej śmierci. Do symptomów, na które warto zwrócić uwagę, należy: Wzrost masy ciała oraz problemy z odchudzaniem – rozwijająca się, w następstwie nadwagi i otyłości, dysregulacja hormonalna, sprawia, że zrzucenie zbędnych kilogramów staje się niezwykle trudne.Poranne bóle głowy, szczególnie w okolicy potylicy, powtarzające się krwawienia z nosa, zmęczenie, a także zawroty głowy to objawy mogące wskazywać na nadciśnienie tętnicze. Jednak najczęściej schorzenie to przebiega bez zauważalnych objawów.Nadmierna senność po posiłku, brak energii do działania, zaburzenia koncentracji i pamięci, częstomocz, nadmierne pragnienie, są częste u osób cierpiących na zaburzenia gospodarki węglowodanowej.Duszność, bóle w klatce piersiowej oraz szybkie męczenie się mogą wskazywać na rozwijającą się chorobę niedokrwienną serca.Ból brzucha może być objawem miażdżycy tętnic trzewnych, a ból łydek, chromanie przestankowe oraz mrowienie i bolesne skurcze nóg to symptomy sugerujące miażdżycę tętnic kończyn dolnych. Powyższych dolegliwości nie należy bagatelizować, ponieważ nawet ich niewielkie nasilenie może być sygnałem alarmowym wskazującym na rozwiniętą chorobę cywilizacyjną.  Choroby cywilizacyjne – leczenie i profilaktyka W przypadku chorób cywilizacyjnych ogromną, jeśli nie największą rolę przypisuje się profilaktyce. Działania te pozwalają nie tylko na zapobieżenie ich rozwojowi, ale również na ich wczesne wykrycie, jeszcze w stadium bezobjawowym. Profilaktyka chorób cywilizacyjnych polega na: Edukacji społeczeństwa dotyczącej wpływu diety, aktywności fizycznej oraz stresu na nasze zdrowie.Przesiewowym badaniom ciśnienia tętniczego w gabinecie lekarza POZ.Okresowym wykonywaniu podstawowych badań laboratoryjnych. W przypadku wykrycia choroby cywilizacyjnej niezbędne jest włączenie odpowiedniego leczenia. Jednak w przypadku tych schorzeń, zwłaszcza wcześnie rozpoznanych, istotniejszą rolę przypisuje się postępowaniu pozafarmakologicznemu – zwłaszcza redukcji nadmiernej masy ciała. Wszystkie niezbędne badania laboratoryjne możesz wykonać w DIAGNOSTYCE. Zapraszamy również do skorzystania z konsultacji lekarskiej. Bibliografia: https://www.mp.pl/kurier/138891,wymiary-chorob-cywilizacyjnych-i-spolecznych-xxi-wiekuhttps://raportsdg.stat.gov.pl/2020/cel3.htmlhttp://oipip.opole.pl/wp-content/uploads/2019/05/aktualnosci_raport_medycyna_pracy.pdf
Powiązane badania

Morfologia krwi
Morfologia krwi pełna (tzw. morfologia 5 diff.). Jakościowa i ilościowa ocena składu i morfologii  krwi obwodowej, krwinek: czerwonych (erytrocytów), białych (pięciu frakcji) oraz płytek krwi (trombocytów). Podstawowe przesiewowe badanie krwi o zastosowaniu profilaktycznym i diagnostycznym.

Lipidogram (CHOL, HDL, nie-HDL, LDL, TG)
Lipidogram (CHOL, HDL, nie-HDL, LDL, TG). Lipidogram - ilościowa ocena frakcji cholesterolu i trójglicerydów, przydatna w diagnostyce dyslipidemii oraz w ocenie ryzyka miażdżycy i chorób sercowo-naczyniowych.