21 września 2022 - Przeczytasz w 3 min

Hepatomegalia – co warto wiedzieć?

Powiększenie wątroby niezależnie od przyczyny określa się mianem hepatomegalia. To niepokojący objaw, który niezwłocznie powinien być skonsultowany z lekarzem. Może współwystępować z żółtaczką, bolesnością w prawym podżebrzu lub przebiegać bez towarzyszących dolegliwości. Jakie są przyczyny hepatomegalii i jak postępować po jej stwierdzeniu?

hepatomegalia

Hepatomegalia – przyczyny

Wątroba jest wielofunkcyjnym narządem umiejscowionym w prawym podżebrzu. Bierze udział w procesie trawienia pokarmów, produkuje żółć, ogrzewa krew, syntetyzuje czynniki odpowiedzialne za krzepnięcie, hamuje również nadmierną aktywność układu odpornościowego. W sumie pełni równocześnie około 200 różnych funkcji! Prawidłowo wątroba jest całkowicie schowana pod prawym dolnym żebrem. W przypadku hepatomegalii jest wyczuwalna przez lekarza podczas badania palpacyjnego lub opukiwania jamy brzusznej. Powiększenie wątroby niekoniecznie musi świadczyć o chorobie samego narządu. Może towarzyszyć upośledzonemu krążeniu krwi np. niewydolności serca.

Hepatomegalia może być spowodowana przez:

  • Zapalenie (wirusowe zapalenie wątroby typu A, B, C; zapalenie wątroby wywołane wirusem CMV, spożyciem leków, trucizn, alkoholu; niealkoholowe stłuszczeniowe zapalenie wątroby; autoimmunologiczne zapalenie wątroby; zapalenie dróg żółciowych, marskość)
  • Nieprawidłowy przepływ krwi przez wątrobę (niewydolność serca, zakrzepica obejmująca naczynia krwionośne wątroby)
  • Nieprawidłowy odpływ żółci (kamienie lub guzy nowotworowe w drogach żółciowych)
  • Nadmiarowe magazynowanie substancji w wątrobie (hemachromatoza, glikogenoza, amyloidoza)
  • Nowotwory pierwotne lub przerzuty nowotworowe do wątroby.

Hepatomegalia – objawy

Hepatomegalii może towarzyszyć całe spektrum objawów, może być również samodzielnym objawem choroby, która ją wywołała. W przebiegu ostrego zapalenia wątroby typu A, B, C częstym objawem towarzyszącym hepatomegalii jest żołtaczka, czyli zażółcenie powłok skórnych i gałek ocznych spowodowane wysokim stężeniem bilirubiny. Pacjentom doskwierają także nudności i wymioty oraz zmiana koloru moczu i stolca. W przypadku zaburzenia związanego z odpływem żółci z wątroby i wzrostem stężenia kwasów żółciowych we krwi, mogą pojawić się dolegliwości w postaci swędzenia skóry bez towarzyszącej wysypki. Upośledzenie funkcji wątroby i wywołany nim spadek produkcji albuminy skutkować będzie obrzękami, które pacjenci obserwują głównie wokół kostek (obrzęki podudzi). W przebiegu marskości wątroby hepatomegalii towarzyszył będzie rozlany, powiększony, tzw. żabi brzuch. Wśród innych objawów, które mogą towarzyszyć hepatomegalii wymienia się zaburzenia neurologiczne i psychiatryczne (encefalopatia wątrobowa), przewlekłe zmęczenie, utratę apetytu, powiększenie piersi oraz problemy z krzepnięciem krwi manifestujące się jako siniaki. Ból, który pojawia się w prawym podżebrzu wynika z rozciągnięcia i podrażnienia silnie unerwionej błony włóknistej otaczającej powiększoną przez proces chorobowy wątrobę oraz najczęściej pojawia się przy zmianie pozycji ciała.

Hepatomegalia u dzieci

Hepatomegalia jest objawem występującym również u dzieci. Jeżeli występuje już u noworodka, a dodatkowo towarzyszy jej długo nieustępująca żółtaczka, może świadczyć wówczas o nieprawidłowościach anatomicznych w budowie wątroby (np. atrezja dróg żółciowych), które dla zdrowia i życia dziecka wymagają niezwłocznej operacji. U dzieci przyczynami hepatomegalii mogą być, tak jak w przypadku osób dorosłych, zapalenia wirusowe, choroby pasożytnicze, niewydolność krążenia, nowotwory i choroby spichrzeniowe (np. glikogenoza) oraz uszkodzenia polekowe. 

Jak postępować przy hepatomegalii?

Ze względu na poważne schorzenia, które są przyczyną hepatomegalii należy zawsze dociekać przyczyn powiększenia wątroby. Ustalenie etiologii powiększenia wątroby wiąże się z koniecznością wykonania szeregu badań, zarówno laboratoryjnych jak i obrazowych. Istotny jest pomiar aktywności enzymów wątrobowych i stężenia bilirubiny (próby wątrobowe) oraz ocena wyglądu narządu w badaniu USG, TK lub/i MR. W przypadku zmian w postaci guzów niezbędne jest wykonanie biopsji i ocena pobranego wycinka narządu przez lekarza patomorfologa. Precyzyjne postawienie diagnozy daje szanse na skuteczne wyleczenie doskwierających dolegliwości i ustąpienie hepatomegalii.

Podobne artykuły

12 października 2021

Marskość wątroby – objawy, przyczyny diagnostyka. Skąd się bierze marskość wątroby?

Wątroba jest największym gruczołem w organizmie człowieka. Spełnia szereg ważnych zadań – oczyszczanie krwi ze szkodliwych produktów przemiany materii, magazynowanie substancji to tylko dwie z jej funkcji. Chociaż organ posiada zdolności regeneracyjne, w wyniku wielu czynników może dojść do powstania poważnej choroby, jaką jest marskość wątroby. Czym jest marskość wątroby? Marskość wątroby to przewlekła choroba, w której dochodzi do uszkodzenia struktury wątroby oraz zaburzenia jej czynności. Hepatocyty – bo tak nazywają się komórki strukturalne wątroby − ulegają zniszczeniu i są zastępowane włóknami tkanki łącznej. Prowadzi to do zmiany budowy i stopniowo upośledza funkcje gruczołu. Etapy uszkodzenia mogą rozwijać się latami, nie dając żadnych wyraźnych oznak. Bardzo często dzieje się tak, że choroba jest wykrywana przypadkowo, podczas kontrolnych badań. Statystycznie marskość wątroby dotyka od 4 do 10% populacji, jednak jej rzeczywista częstość może być różna. Mężczyźni chorują na nią 2 razy częściej niż kobiety. Wynika to z prowadzenia mniej higienicznego trybu życia oraz rzadszego wykonywania badań przesiewowych. Diagnostyka marskości wątroby Podejrzenie marskości wątroby wymaga wykonania badań laboratoryjnych, które po zebraniu dokładnego wywiadu ustala lekarz. Badania biochemiczne, stanowiące podstawę w diagnozie marskości to: ALT (aminotransferaza alaninowa), AST (aminotransferaza asparaginianowa),bilirubina całkowita,GGTP (gamma-glutamylotranspeptydaza) – badanie wskazujące na uszkodzenie miąższu wątroby oraz dróg żółciowych, szczególnie pomocne w diagnostyce chorób wątroby o podłożu alkoholowym,fosfataza zasadowa,HBs antygen – pozwalający zdiagnozować WZW typu B,HCV przeciwciała – badanie wskazujące na  kontakt z wirusem żółtaczki typu C. Przyczyny marskości wątroby Istnieje wiele czynników, które mogą prowadzić do włóknienia i marskości wątroby. Wśród najczęstszych przyczyn wyróżniamy: wirusowe zapalenie wątroby typu B i C – WZW B (zakażenie HBV) i WZW C (zakażenie HCV),regularne spożywanie alkoholu,przewlekłe choroby przebiegające z autoagresją – autoimmunologiczne zapalenie wątroby, stwardniające zapalenie dróg żółciowych,leki hepatotoksyczne, które upośledzają działanie wątroby, prowadząc do jej uszkodzenia,schorzenia genetyczne powodujące odkładanie się substancji o charakterze degeneracyjnym – hemochromatoza, choroba Wilsona, mukowiscydoza.  Proces uszkodzenia wątroby następuje szybciej, jeśli równocześnie działa kilka czynników sprawczych. W Polsce najczęstsze przyczyny marskości wątroby to nadużywanie alkoholu oraz zakażenia HBV I HCV. Objawy marskości wątroby Początkowe fazy marskości nie dają wyraźnych symptomów. W badaniach laboratoryjnych zaobserwować można nieprawidłowe wartości enzymów wątrobowych (ALT, AST, GGTP), leukopenię – niedobór krwinek białych oraz małopłytkowość. Do nieswoistych objawów marskości wątroby należą: umiarkowany ból w prawej okolicy podżebrowej, który pojawia się co jakiś czas;powolny spadek masy ciała – sylwetka stopniowo zmienia się i przybiera postać tzw. kasztanowego ludzika – uwydatnia się brzuch i następuje zanik mięśni kończyn;nudności i wymioty po obfitych posiłkach lub po wypiciu alkoholu;poszerzone naczynka uwydatniające się na klatce piersiowej ;bezsenność oraz spadek nastroju;spadek kondycji, szybka męczliwość oraz zaburzenia koncentracji. Często na tym etapie pacjenci są leczeni pod kątem zespołu jelita drażliwego oraz alergii. W późniejszym okresie mamy do czynienia z coraz bardziej specyficznymi symptomami. Objawy marskości wątroby ze strony układu pokarmowego obejmują: narastające wodobrzusze,powiększenie wątroby oraz śledziony,częste biegunki i wymioty,wygładzenie fałd języka,krwawienie z nosa i dziąseł. Zaburzenia endokrynologiczne, które w odmienny sposób objawiają się u kobiet i mężczyzn: hipogonadyzm – u mężczyzn objawia się zanikiem jąder, utratą libido oraz impotencją, natomiast w przypadku zaburzeniami miesiączkowania oraz bezpłodnością,feminizacja u mężczyzn, czyli utrata owłosienia na klatce piersiowej i pod pachami oraz znaczne powiększenie gruczołów piersiowych,hirsutyzm u kobiet – pojawienie się owłosienie na twarzy, klatce piersiowej i brzuchu,bardzo często wraz z marskością wątroby pojawia się cukrzyca. Leczenie marskości wątroby Leczenie marskości wątroby zależne jest od stanu zaawansowania choroby oraz przyczyny, która wpłynęła na jej powstanie. W przypadku nadmiernego spożywania alkoholu jedynym rozwiązaniem leczenia jest bezwzględna abstynencja, która może spowolnić proces włóknienia. Marskość wątroby spowodowana zakażeniem wirusami HBV oraz HCV wymaga specjalistycznego leczenia pod ścisłą kontrolą lekarską. Uszkodzenia wątroby wywołane przez marskość są nieodwracalne. Jednak stosowanie się do leczenia oraz wskazań lekarskich może skutecznie spowolnić proces dalszej degeneracji oraz zapobiec groźnym powikłaniom. Wczesne wykrycie marskości wątroby oraz przyczyn, które ją wywołują, wymaga wykonania badań laboratoryjnych. To podstawa, bez której skuteczne leczenie nie jest możliwe. Wszystkie zalecona przez lekarza badania możesz już dziś wykonać w DIAGNOSTYCE. Wskaźniki wątroby (ALT, AST) czy bilirubinę możesz zbadać z własnej inicjatywy  przy okazji badań okresowych. Pamiętaj, że wczesne wykrycie choroby daje większe szanse na pełny powrót do zdrowia. Bibliografia: Interna Szczeklika, pod red. P. Gajewskiego, Medycyna Praktyczna, Kraków 2020.  

16 lipca 2020

Motylica wątrobowa – charakterystyka choroby pasożytniczej

Motylica wątrobowa to pasożyt powszechnie występujący u zwierząt. Zarażenie człowieka w Polsce występuje sporadycznie, ale w niektórych krajach rozwijających się infestacje przywrą wątrobową są częstsze. Ostra faza zarażenia może trwać kilka miesięcy, przewlekła – podczas której motylica wątrobowa pasożytuje głównie w wątrobie i drogach żółciowych – nawet latami. Spis treści: Co to jest motylica wątrobowa? Fascjoloza – w jaki sposób można się zarazić? Motylica wątrobowa – objawy choroby pasożytniczej Motylica wątrobowa – jak wykryć fascjolozę? Motylica wątrobowa – diagnostyka dodatkowa Fascjoloza – leczenie choroby Co to jest motylica wątrobowa? Motylica wątrobowa to przywra (pasożyt) wywołująca chorobę fascjolozę. Pasożytuje głównie w przewodach żółciowych wątroby u ssaków takich jak: bydło (najczęściej), kozy, owce, dzikie przeżuwacze, a rzadziej także króliki, zające, konie czy świnie. Zarażenie pasożytem bydła jest w Polsce powszechne, występuje na terenie całego kraju i prowadzi do sporych strat gospodarczych – krowy dają mniej mleka, ważą znacznie mniej niż te zdrowe, a ich wątroby są rozlegle uszkodzone. Motylica wątrobowa występuje w Europie, Ameryce Północnej oraz Południowej, Afryce, na Dalekim Wschodzie i w Australii. Zdarza się, że żywicielem ostatecznym motylicy wątrobowej staje się człowiek. W naszej szerokości geograficznej takie przypadki występują sporadycznie, ale w niektórych krajach tropikalnych fascjoloza u ludzi jest znacznie częstsza. Fascjoloza – w jaki sposób można się zarazić? Motylica wątrobowa pasożytująca w drogach żółciowych żywiciela ostatecznego (np. krowy) składa jaja, które poprzez przewód pokarmowy wydostają się wraz z kałem na zewnątrz. W zbiornikach wodnych z jaj rozwijają się larwy, które wnikają do organizmu wodnych ślimaków. Tam ulegają przekształceniom i namnażają się. Po opuszczeniu ciała ślimaka stają się otorbioną metacerkarią (przetrwalnikową formą) i przyczepiają się do roślin wodnych lub pływają swobodnie w wodzie. Zarażenie człowieka przywrą następuje w wyniku spożycia roślin wodnych (np. rukiew wodna) lub wody, gdzie zlokalizowały się metacerkarie. Może to nastąpić poprzez kąpiele w dzikich zbiornikach wody i przypadkowe jej wypicie czy żucie źdźbeł traw. Także nieprzestrzeganie zasad higieny żywności może stanowić realne zagrożenie. Ryzyko zarażenia wzrasta w rejonach endemicznych – Egipcie, Meksyku, Iranie, Turcji, południowo-wschodniej Azji czy w Andach. W Europie częstsze zachorowania obserwuje się we Francji, Portugalii oraz Hiszpanii. Fascjoloza nie przenosi się w sposób bezpośredni z człowieka na człowieka. Motylica wątrobowa – objawy choroby pasożytniczej Początkowa, ostra faza choroby może trwać od 2 do 5 miesięcy. Objawy i ich nasilenie są zmienne i zależą od intensywności inwazji (może się także zdarzyć przebieg bezobjawowy). W dwunastnicy osoby, która spożyła przetrwalnikowe formy przywr, dochodzi do uwolnienia larw, które przebijają się przez ścianę jelita i migrują do różnych narządów, najczęściej do wątroby i dróg żółciowych. Symptomy pojawiają się zazwyczaj w ciągu 4-7 dni od zarażenia i obejmują: bóle w prawej okolicy podżebrowej, nadbrzuszu lub uogólnione dolegliwości całej jamy brzusznej, spadek apetytu, nudności, wymioty, wzmożoną męczliwość i osłabienie, podwyższenie temperatury ciała, dyspepsję (np. wczesne uczucie pełności i sytości po posiłku, uczucie pieczenia w nadbrzuszu) czy pokrzywkę. W badaniu fizykalnym lekarz może zaobserwować powiększenie wątroby oraz jej tkliwość przy dotyku i powiększenie śledziony. Larwy motylicy wątrobowej nie zawsze trafiają do wątroby. Mogą zająć inne narządy np. układ moczowy, układ oddechowy, ośrodkowy układ nerwowy, tkankę podskórną, trzustkę, śledzionę, serce, gałkę oczną, mięśnie szkieletowe i inne. W zależności od miejsca, gdzie dotrą, mogą powodować rozmaite objawy np. duszność i kaszel gdy znajdują się w płucach, bóle głowy czy symptomy podrażnienia opon mózgowo-rdzeniowych, gdy są w mózgu czy wędrujące guzki w skórze wraz z odczynami alergicznymi. Przewlekła faza choroby to faza żółciowa. Objawy wiążą się z obecnością dorosłych osobników przywry wątrobowej w drogach żółciowych i obejmują: żółtaczkę i świąd skóry, nawracające kolki żółciowe, zapalenia pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych, a czasem także zapalenie trzustki czy krwawienie z przewodu pokarmowego. Motylica wątrobowa – jak wykryć fascjolozę? Podejrzenie zarażenia motylicą wątrobową opiera się na obrazie klinicznym oraz pobycie w rejonie endemicznym. Decyzję o konieczności diagnostyki podejmuje lekarz w oparciu o wywiad, objawy i badanie fizykalne. Przydatne mogą okazać się testy serologiczne czyli badanie przeciwciał swoistych dla motylicy. Takie badanie diagnostyczne możesz wykonać w DIAGNOSTYCE. Badaniem, które może potwierdzić fascjolozę, a także pomóc oszacować skuteczność leczenia jest ocena próbek stolca, gdzie poszukuje się charakterystycznych jaj przywry. Motylica wątrobowa – diagnostyka dodatkowa W ostrej fazie choroby w badaniach diagnostycznych dominuje leukocytoza z dużym odsetkiem eozynofilów (eozynofilia dochodzi nawet do ponad 50%). Towarzyszy temu nieznaczny wzrost CRP, niedokrwistość, niewielki wzrost aktywności aminotransferaz i fosfatazy zasadowej. W badaniach obrazowych widoczny może być płyn wokół wątroby i w jamie opłucnej oraz mnogie zmiany ogniskowe w miąższu wątroby. Fascjoloza – leczenie choroby W terapii fascjolozy stosuje się leki przeciwpasożytnicze. Czasami, gdy przywry uszkodzą drogi żółciowe, konieczne może okazać się leczenie zabiegowe (chirurgiczne lub endoskopowe). Zastosowanie leków przeciwpasożytniczych najczęściej jest skuteczne, a po wyleczeniu pacjenci nie wymagają szczególnych kontroli. Bibliografia: „Wybrane choroby pasożytnicze wątroby” – A. Przybyła, M. Nowak, J. Krzowska-Firych„Przywrzyce wątrobowe” – M. Rogalska „Fasciolosis” – C. F. Dietrich, A. Kabaalioglu, E. Brunetti, J. Richter„Motylica wątrobowa fasciola hepatica – biologiczne adaptacje do pasożytowania u zwierząt” – A. Wyrobisz, M. Skalska, P. Nosal

06 kwietnia 2018

Niealkoholowe stłuszczeniowe zapalenie wątroby (NASH) – przyczyny i objawy

Nie alkohol, nie leki, nie zakażenia wirusowe, a pospolite stłuszczenie jest największym wrogiem wątroby mieszkańców tzw. krajów zachodnich. Największym, gdyż występuje najczęściej spośród wszystkich chorób wątroby – dotyka nawet 17-46% dorosłych! Dodatkowo błahość przyczyny usypia czujność, a stłuszczenie wątroby z czasem może nawet przerodzić się w jej marskość. Co to jest NAFLD? Niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby, NAFLD (ang. nonalcoholic fatty liver disease), bo o niej mowa, zwykle dotyka osób nienadużywające alkoholu, za to cierpiące na tzw. zespół metaboliczny (ZM). Zespół ten charakteryzuje się otyłością (wyrażoną obwodem talii), nadciśnieniem tętniczym, hipertriglicerydemią (której może towarzyszyć obniżone stężenie cholesterolu HDL) oraz hiperglikemią. Nie trzeba tłumaczyć, że powyższe czynniki w przeważającej (choć oczywiście nie jedynej) mierze wynikają ze złych nawyków żywieniowych i siedzącego trybu życia. NAFLD, tak jak ZM, jest więc wiązana z podwyższonym ryzykiem przedwczesnej miażdżycy i zgonu z powodu chorób sercowo-naczyniowych. Niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby (NAFLD) obejmuje niealkoholowe stłuszczenie wątroby niealkoholowe stłuszczenie wątroby, NAFL (ang. nonalcoholic fatty liver) oraz niealkoholowe stłuszczeniowe zapalenie wątroby, NASH (ang. nonalcoholic steatohepatitis), które rozwija się na jego podłożu. To właśnie niealkoholowe stłuszczeniowe zapalenie wątroby (NASH), związane z przewlekłym zapaleniem wątroby i uszkodzeniem hepatocytów grozi rozwojem zwłóknienia i marskości wątroby. Wątroba marska traci swą prawidłową strukturę, a z nią zdolność pełnienia funkcji metabolicznych. Z czasem pojawiają się objawy takie jak żółtaczka, zaburzenia krzepnięcia czy encefalopatia, może rozwinąć się rak wątrobowokomórkowy. Niealkoholowe stłuszczenie wątroby – objawy Jak rozpoznać stłuszczenie wątroby na wczesnym etapie? Może być to trudne, gdyż często poza niespecyficznymi odczuciami zmęczenia, osłabienia i złego samopoczucia, niekiedy dyskomfortu w prawej górnej części brzucha, nie daje ono objawów. Ważna jest zatem świadomość współistnienia tego schorzenia z zespołem metabolicznym, otyłością trzewną, cukrzycą typu II i dyslipidemią oraz możliwość jego związku z chorobami endokrynologicznymi, takimi jak niedoczynność tarczycy lub przysadki, hipogonadyzm czy zespół policystycznych jajników, a także z obturacyjnym bezdechem sennym oraz z płcią męską. Niealkolowe stłuszczenie zapalenia wątroby – diagnostyka Jako badania przesiewowe w kierunku NAFLD rekomendowane jest USG wątroby lub – o wiele bardziej dostępne – laboratoryjne oznaczenie aktywności enzymów wątrobowych w surowicy krwi: aminotransferaz ALT i AST oraz GGTP (ɣ- glutamylotranspeptydaza). Badania diagnostyczne są szczególnie wskazane u osób z wysokim ryzykiem rozwinięcia NASH – czyli takich ze zdiagnozowanym zespołem metabolicznym, cukrzycą typu 2 i powyżej 50 roku życia. Trzeba mieć bowiem świadomość, że choć wiele osób ma NAFLD, to tylko u ok. 10% rozwiną się ciężkie jej następstwa, jak marskość czy rak wątroby. Interpretacja badania USG może być utrudniona u osób otyłych i nie odróżniać niealkoholowego stłuszczenia wątroby od niealkoholowego stłuszczeniowego zapalenia wątroby. W razie potrzeby można zastosować inne badania obrazowe lub inne metody nieinwazyjnej oceny jej włóknienia (np. elastografię). Jednak najbardziej wiarygodną oceną wystąpienia NASH jest biopsja wątroby i histologiczne badanie jej wycinka. Jest to jednak metoda inwazyjna, wykonywana w wyspecjalizowanych ośrodkach, w przypadku konkretnych wskazań. W związku z tym na całym świecie trwają intensywne prace nad specjalnymi algorytmami, oceniającymi stopień zwłóknienia wątroby, a co za tym idzie – ryzyko dalszych komplikacji w prosty, nieinwazyjny sposób. Opierają się one na obliczeniach matematycznych, wykorzystujących dane kliniczne pacjenta oraz wyniki oznaczeń szeregu parametrów we krwi. Jednym z prostszych kalkulatorów stopnia zwłóknienia jest dostępny w Internecie NAFLD fibrosis score. Po uzupełnieniu danych takich jak wiek, BMI, obecność cukrzycy lub nieprawidłowej glikemii na czczo oraz wartości we krwi: ALT, AST, płytek krwi i albuminy otrzymujemy informację o stopniu zwłóknienia wątroby. Komercyjnie dostępny jest też bardziej skomplikowany algorytm, Fibromax, służący do nieinwazyjnej oceny stopnia zwłóknienia i aktywności martwiczo-zapalnej wątroby na podstawie oznaczeń alfa-2-makroglobuliny, haptoglobiny, apolipoproteiny A1, bilirubiny całkowitej, GGTP, ALT, AST, glukozy na czczo, triglicerydów i cholesterolu całkowitego. Niealkoholowe stłuszczeniowe zapalenie wątroby – podstawowa profilaktyka Przede wszystkim zadbaj o zdrowy styl życia. Postaraj się wprowadzić do swojego życia regularną aktywność fizyczną i spróbuj zrzucić kilka kilogramów. Ogranicz spożycie cukrów prostych i tłuszczów nasyconych, na rzecz tłuszczów nienasyconych. W razie potwierdzonych zaburzeń czynności wątroby, koniecznie pozostań pod kontrolą lekarza i stosuj się do jego zaleceń. Dr Emilia Martin Specjalista ds. Informacji Medycznej Ogólnopolska Sieć Laboratoriów Medycznych DIAGNOSTYKA
Powiązane badania

Próby wątrobowe (ALT, AST, ALP, BIL, GGTP)
Próby wątrobowe. Oznaczenie wartości parametrów wątroby (enzymów wątrobowych i bilirubiny) przydatne w diagnostyce  chorób wątroby i dróg żółciowych.

Bilirubina całkowita
Bilirubina całkowita. Pomiar stężenia bilirubiny całkowitej w krwi, przydatny  w diagnostyce chorób wątroby, dróg żółciowych i zespołów hemolitycznych.