12 maja 2022 - Przeczytasz w 4 min

Kardiomiopatia – rodzaje, objawy, badania

Kardiomiopatie to grupa chorób serca, które posiadają wiele, zróżnicowanych przyczyn oraz prowadzą do zaburzonego funkcjonowania mięśnia sercowego. Wyróżnia się liczne rodzaje kardiomiopatii, którym zazwyczaj towarzyszą dość podobne objawy chorobowe. W jaki sposób dochodzi do rozwoju kardiomiopatii, z czego wynikają zaburzenia pracy serca oraz jak rozpoznaje się kardiomiopatię?

kardiomiopatia

Kardiomiopatia – co to jest?

Kardiomiopatie to określenie zbiorcze na grupę chorób kardiologicznych, które związane są z zaburzeniami w budowie mięśnia sercowego oraz jego nieprawidłowym funkcjonowaniem. Wyróżnia się wiele rodzajów kardiomiopatii, które charakteryzują się zróżnicowaną etiologią. Do rozwoju omawianej choroby może dochodzić także w wyniku zatruć toksycznych, nadużywania określonych substancji odurzających oraz w  przebiegu innych schorzeń, m.in. określonych chorób autoimmunologicznych lub związanych z zaburzeniami pracy układu hormonalnego – mowa wówczas o kardiomiopatiach wtórnych.

Rodzaje kardiomiopatii oraz przyczyny ich rozwoju

Wyróżnia się liczne podtypy oraz rodzaje kardiomiopatii. Każda z nich stanowi osobną jednostkę chorobową, która charakteryzuje się odmiennymi przyczynami ich rozwoju, obrazem klinicznym oraz rokowaniem. Podstawowy podział kardiomiopatii, opracowany przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) w 1995 roku wyróżnia pięć rodzajów tej choroby. Są to:

Kardiomiopatia przerostowa

Kardiomiopatia przerostowa to rodzaj choroby serca w większości przypadków warunkowanej genetycznie. Oznacza to, że za jej rozwój odpowiedzialna jest wada w kodzie genetycznym pacjenta, która została odziedziczona od jednego z rodziców (choroba dziedziczy się w sposób autosomalny dominujący) lub też pojawiła się na drodze nowej mutacji. W ok. 30% przypadków tego typu kardiomiopatii na ten moment dokładna przyczyna jej rozwoju pozostaje nieznana.

Jednym z czynników ryzyka, który może mieć wpływ na występowanie kardiomiopatii przerostowej jest m.in. cukrzyca ciążowa u matki. Częstość występowania kardiomiopatii przerostowej szacuje się na ok. 1:500 osób, przy czym choroba może przebiegać w sposób bezobjawowy. W przebiegu tego schorzenia dochodzi do niefizjologicznego przerostu fragmentów mięśnia sercowego – najczęściej są to ściany lewej komory serca oraz przegroda międzykomorowa. Występowanie kardiomiopatii przerostowej związane jest ze zwiększonym ryzykiem nagłego zgonu sercowego przed 40 rokiem życia.

Kardiomiopatia restrykcyjna

Do rozwoju kardiomiopatii restrykcyjnej może dochodzić samoistnie (idiopatyczna kardiomiopatia restrykcyjna) lub w przebiegu określonych schorzeń dotyczących całego organizmu, takich jak m.in.:

  • Amyloidoza,
  • Sarkoidoza,
  • Cukrzyca,
  • Zapalenie wsierdzia,
  • Twardzina układowa.

Dodatkowo, kardiomiopatia  restrykcyjna może rozwinąć się jako powikłanie leczenia radiologicznego chorób nowotworowych lub też stosowania leków z grupy antracyklin. W przebiegu tego rodzaju kardiomiopatii włókna mięśnia sercowego nie są w stanie rozkurczać się w sposób prawidłowy, co skutkuje nadmierną sztywnością ścian serca. Prowadzi to do zaburzeń w wypełnianiu się serca krwią w fazie rozkurczu oraz występowania objawów z tym związanych.

Kardiomiopatia rozstrzeniowa

Ten typ kardiomiopatii występuje najczęściej spośród wszystkich kardiomiopatii pierwotnych. W przebiegu kardiomiopatii rozstrzeniowej dochodzi do zmniejszenia grubości ścian mięśnia sercowego, a w konsekwencji zaburzonej czynności skurczowej serca. Z czasem (podobnie jak w innych rodzajach kardiomiopatii) dochodzi do rozwoju obukomorowej niewydolności serca, która może być poprzedzona niewydolnością lewokomorową.

Kardiomiopatia rozstrzeniowa może rozwinąć się w wyniku innych chorób, przy czym często jest ona powikłaniem zapalenia mięśnia sercowego o etiologii wirusowej.

Arytmogenna kardiomiopatia prawej komory

Arytmogenna kardiomiopatia prawej komory warunkowana jest genetycznie, przy czym dokładny mechanizm jej rozwoju nie jest do końca poznany. Choroba ta występuje stosunkowo rzadko, w porównaniu do innych rodzajów kardiomiopatii. W przebiegu tego typu kardiomiopatii dochodzi do stopniowego zmniejszenia grubości ścian prawej komory serca oraz jej postępującego powiększenia. Dodatkowo pojawiają się także zaburzenia rytmu serca, które mogą prowadzić nawet do zatrzymania krążenia oraz nagłego zgonu sercowego.

Wcześniejsze występowanie nierozpoznanej kardiomiopatii arytmogennej często  odpowiada za omdlenia, a nawet nagłe zgony wśród młodych, intensywnie trenujących sportowców np. podczas meczu piłkarskiego.

Niesklasyfikowana kardiomiopatia

Do tej kategorii zalicza się wszystkie pozostałe typy kardiomiopatii, które nie spełniają kryteriów diagnostycznych dla rodzajów opisanych powyżej.

Obecnie istnieją nowsze systemy klasyfikacji kardiomiopatii (jak np. klasyfikacja Amerykańskiego Towarzystwa Kardiologicznego z 2006 roku), które dzielą te choroby na poszczególne jednostki związane z bezpośrednią przyczyną rozwoju zaburzeń w budowie mięśnia sercowego. Systemy te wyróżniają znacząco więcej podtypów kardiomiopatii niż klasyfikacja WHO opisana powyżej.

Kardiomiopatia – objawy

Dokładny obraz kliniczny kardiomiopatii może różnić się w zależności od podtypu choroby, jaki występuje u danego pacjenta. Większość kardiomiopatii posiada powolny przebieg, gdzie na wczesnych etapach swojego rozwoju nie wywołują jakichkolwiek dolegliwości odczuwalnych przez pacjenta. Z czasem czynność serca ulega postępującemu pogorszeniu, które może skutkować rozwojem następujących objawów:

  • Zaburzenia rytmu serca,
  • Uczucie kołatania w klatce piersiowej,
  • Zwiększona męczliwość – występowanie znaczącego zmęczenia nawet po niewielkim wysiłku fizycznym,
  • Zawroty głowy,
  • Występowanie obrzęków, szczególnie w kończynach dolnych,
  • Uczucie duszności,
  • Parcie na mocz, które nasila się w nocy,
  • Przewlekły kaszel.

Opisane powyżej objawy mogą występować ze zmiennym nasileniem, a ich dokładny zakres zależny jest m.in. od tego, w której komorze serca występuje aktywny proces chorobowy. W przypadku kardiomiopatii wtórnych do objawów kardiologicznych dochodzą także dolegliwości związane z chorobą podstawową, która jest przyczyną zaburzeń w budowie oraz funkcjonowaniu serca.

Nieleczone kardiomiopatie z czasem mogą prowadzić do postępującej niewydolności serca oraz stanowią znaczący czynnik ryzyka dla występowania tzw. nagłych incydentów sercowych, do których zalicza się m.in. udar mózgu oraz zawał mięśnia sercowego.

Badania diagnostyczne w kierunku kardiomiopatii

Wiele kardiomiopatii posiada bardzo podobny zestaw objawów chorobowych. Z tego powodu przeprowadzenie dokładnej diagnostyki często jest utrudnione oraz wymaga szczegółowego uwzględnienia wielu dodatkowych czynników i obciążeń zdrowotnych pacjenta. Podstawowym narzędziem diagnostycznym w przebiegu kardiomiopatii jest USG serca, czyli echokardiografia. Dzięki temu badaniu obrazowemu lekarz jest w stanie uwidocznić nieprawidłowości anatomiczne w budowie mięśnia sercowego oraz dokonać pomiarów poszczególnych elementów serca.

W zależności od podejrzewanego typu kardiomiopatii lekarz prowadzący może także zlecić dodatkowe badania diagnostyczne. Niektórymi z badań laboratoryjnych, które mogą być użyteczne w przypadku dolegliwości kardiologicznych są m.in. oznaczenie stężeń troponin sercowych oraz NT-proBNP. Badania te pozwalają na wykrycie zawału mięśnia sercowego oraz ocenę stopnia nasilenia niewydolności mięśnia sercowego.

Dokładny zakres diagnostyki jest uzależniony od indywidualnych uwarunkowań zdrowotnych pacjenta. W celu zaplanowania optymalnego zestawu badań diagnostycznych niezbędna jest konsultacja lekarska, która uwzględnia zebranie dogłębnego wywiadu chorobowego, uzyskania informacji na temat historii choroby pacjenta oraz wyników przeprowadzanych do tego czasu badań.

Bibliografia:

https://journals.viamedica.pl/choroby_serca_i_naczyn/article/view/43295/29940

https://journals.viamedica.pl/choroby_serca_i_naczyn/article/view/54293/42500

https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.2.16.2.

https://www.ikard.pl/kardiomiopatie-i-zapalenie-miesnia-sercowego.html

https://podyplomie.pl/kardiologia/10098,sercowo-naczyniowe-czynniki-ryzyka-udaru-mozgu?page=3

https://www.nhs.uk/conditions/cardiomyopathy/

https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/cardiomyopathy/symptoms-causes/syc-20370709

Podobne artykuły

18 stycznia 2022

Zapalenie mięśnia sercowego – przyczyny, objawy, leczenie

Zapalenie mięśnia sercowego – co to jest? Zapalenie mięśnia sercowego (myocarditis) to choroba kardiologiczna, która może posiadać wiele przyczyn. W każdym przypadku stanowi jednak poważny stan, który wymaga jak najszybszej konsultacji lekarskiej oraz wdrożenia właściwego postępowania medycznego. Nieleczone zapalenie mięśnia sercowego może prowadzić do rozwoju groźnych dla życia zaburzeń rytmu serca, a w konsekwencji nawet do NZK (nagłego zatrzymania krążenia) oraz zgonu pacjenta. Z definicji, zapalenie mięśnia sercowego oznacza stan chorobowy, w przebiegu którego dochodzi do rozwoju procesu zapalnego w obrębie tkanki mięśniowej tworzącej mięsień sercowy. Dodatkowo może dojść do rozwoju zapalenia także innych warstw serca, czyli osierdzia lub wsierdzia. Najczęściej do rozwoju zapalenia mięśnia sercowego dochodzi w wyniku powikłań innej choroby infekcyjnej, jak np. grypy, zapalenia płuc lub zakażenia układu pokarmowego. Szacuje się, że co roku na całym świecie występuje ok. 1.5 miliona przypadków zapalenia mięśnia sercowego. Najczęściej choroba dotyczy osób młodych, u których jej przebieg jest zazwyczaj dość łagodny. O wiele bardziej na rozwój tej choroby narażone są osoby z współwystępującymi chorobami, które mogą wpływać na zaburzone funkcjonowanie układu odpornościowego, jak np. zakażenie wirusem HIV, prowadzące do rozwoju nabytego zespołu niedoboru odporności (AIDS). Zapalenie mięśnia sercowego – objawy Objawy zapalenia mięśnia sercowego są dość zmienne pomiędzy poszczególnymi pacjentami. Wynikają one zarówno z samego procesu zapalnego toczącego się w obrębie mięśnia sercowego, jak i z zaburzonej czynności serca wtórnej do zapalenia, która skutkuje nieprawidłowym tłoczeniem krwi do krwiobiegu.  Pacjenci cierpiący na zapalenie mięśnia sercowego najczęściej doświadczają dolegliwości takich jak m.in.: Ból zlokalizowany w klatce piersiowej, opisywany jako ostry lub kłujący,Zaburzenia rytmu serca,Uczucie „kołatania” serca,Nasilone zmęczenie,Uczucie duszności nawet po wykonaniu niewielkiej aktywności fizycznej,Obrzęki, szczególnie kończyn dolnych. Dodatkowo w przebiegu zapalenia mięśnia sercowego mogą występować inne objawy, związane z chorobą infekcyjną, która doprowadziła do wywołania omawianego zapalania. Typowe objawy infekcyjne, charakterystyczne dla chorób wirusowych obejmują m.in.: Gorączkę,Uogólnione pogorszenie samopoczucia,Nudności, wymioty,Biegunkę,Bóle głowy,Bóle mięśni i stawów,Ból gardła,Kaszel. W określonych przypadkach zapalenie mięśnia sercowego może przebiegać w sposób bezobjawowy lub z niewielkim nasileniem dolegliwości chorobowych. Bardzo często nasilone objawy chorobowe wskazujące na rozwój stanu zapalnego w obrębie mięśnia serca pojawiają się w przeciągu kilku tygodni od rozwoju pierwszych, słabo zaznaczonych dolegliwości, które ulegają pogorszeniu wraz z postępem choroby oraz dalszym uszkadzaniem tkanek. Z tego powodu nigdy nie należy ignorować niepokojących symptomów oraz w każdym przypadku należy skonsultować je ze specjalistą w celu wyjaśnienia ich przyczyn. Zapalenie mięśnia sercowego – przyczyny Zapalenie mięśnia sercowego jest często chorobą wtórną do innego typu schorzeń, przez co posiada liczne możliwe przyczyny. Jednym z częstszych powodów rozwoju zapalenia mięśnia sercowego jest wcześniejsze występowanie choroby wirusowej, która rozszerzyła się także na tkanki serca. Przykładowe patogeny wirusowe, które mogą prowadzić do rozwoju zapalenia mięśnia sercowego to m.in.: Adenowirusy,Parwowirusy,Wirus Coxsackie,Wirus różyczki,Wirus EBV,Koronawirus SARS-CoV-2. Ostatnimi czasy zapalenie mięśnia sercowego często występuje jako powikłanie choroby COVID-19. W niektórych przypadkach trudno jest ustalić bezpośrednią przyczynę zapalenia mięśnia sercowego, jako że infekcja będąca źródłem choroby może przebiegać w sposób bezobjawowy lub skąpoobjawowy. Warto pamiętać, że nie tylko choroby wirusowe mogą prowadzić do rozwoju omawianego stanu chorobowego. Infekcje bakteryjne (m.in. paciorkowcowe, gronkowcowe, pneumokokowe), pasożytnicze (jak toksoplazmoza, włośnica lub filarioza) oraz grzybicze (np. Candida, Asperguillus) także mogą skutkować rozwojem zapalenia mięśnia sercowego. Statystycznie zdarza się to jednak o wiele rzadziej w porównaniu z chorobami o etiologii wirusowej. Osobną przyczyną rozwoju zapalenia mięśnia sercowego są choroby autoimmunologiczne. W przebiegu tych schorzeń do rozwoju stanu zapalnego dochodzi nie w odpowiedzi na zakażenie wywoływane przez obcy patogen, tylko w wyniku nieprawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego, który zaczyna atakować własne tkanki. Do rozwoju zapalenia mięśnia sercowego może dojść w przebiegu m.in. tocznia rumieniowatego układowego lub sarkoidozy. Zatrucia wywoływane przez określone leki, toksyny lub substancje odurzające także mogą przebiegać z objawami wskazującymi na rozwój zapalenia mięśnia sercowego. Zapalenie mięśnia sercowego – diagnostyka Diagnostyka mięśnia sercowego opiera się na dokładnie zebranym wywiadzie chorobowym oraz charakterystycznych objawach uwidocznionych w badaniu przedmiotowym pacjenta. Lekarz może także zadecydować o konieczności przeprowadzenie badań dodatkowych, w tym laboratoryjnych oraz badań obrazowych. Podstawowym badaniem dodatkowym w diagnozowaniu chorób serca jest EKG, czyli elektrokardiogram. Badanie to polega na pomiarze aktywności elektrycznej serca z wykorzystaniem elektrod przypinanych do ciała pacjenta. W przebiegu tego badania mogą zostać uwidocznione nieprawidłowości, które pozwalają na wstępne potwierdzenie rozpoznania zapalenia mięśnia sercowego oraz wykluczenie innych przyczyn dolegliwości pacjenta. Badania obrazowe mogą obejmować m.in. echokardiografię (badanie USG serca) oraz rezonans magnetyczny serca. Przydatne badania laboratoryjne, które lekarz może zlecić w przebiegu diagnozowania zapalenia mięśnia sercowego to m.in.: Pełna morfologia krwi obwodowej – badanie to pozwala na wykrycie typowych wskaźników stanu zapalnego o podłożu infekcyjnym, jak np. podwyższone poziomy krwinek białych (leukocytów) z ich podziałem na właściwe subpopulacje,Oznaczenie stężenia CRP – wzrost poziomów białka C-reaktywnego we krwi jest bardzo czułym wskaźnikiem stanu zapalnego, jednak nie jest ono charakterystyczne dla konkretnej jednostki chorobowej,OB – odczyn Biernackiego, lub też czas sedymentacji erytrocytów to wskaźnik, który także bywa wykorzystywany w diagnozowaniu zapalenia mięśnia sercowego. Jego nieprawidłowe wartości stwierdza się u ok. 70% pacjentów chorujących na ZMS,Stężenie troponin – podwyższone wartości troponin we krwi pacjenta świadczą o uszkodzeniach tkanki mięśnia sercowego oraz martwicy kardiomiocytów. Warto pamiętać, że prawidłowy wynik tego badania nie wyklucza rozpoznania choroby,Stężenie BNP/nt-proBNP – peptydy natriuretyczne to charakterystyczne wskaźniki niewydolności serca, do rozwoju której może dojść przy przewlekłym zapaleniu tkanek mięśniowych serca. Dokładny zakres badań diagnostycznych zależy od indywidualnej oceny lekarskiej w odniesieniu do danego pacjenta oraz jego stanu klinicznego. Zapalenie mięśnia sercowego – leczenie Leczenie zapalenia mięśnia sercowego zależy od bezpośrednich przyczyn choroby oraz dodatkowych uwarunkowań zdrowotnych pacjenta. Leczenie ma na celu kontrolę występujących zaburzeń rytmu serca oraz odciążenie mięśnia sercowego, jak np. leki z grupy inhibitorów konwertazy angiotensyny (ACEI) lub beta-blokery. W przypadkach zapalenia mięśnia sercowego wywołanego przez określone wirusy lub w przebiegu pewnych chorób autoimmunologicznych możliwe jest wdrożenie terapii celowanej, która ma na celu leczenie przyczyny schorzenia. Ponadto zalecenia ogólne obejmują: Ograniczenie aktywności fizycznej,Zmniejszenie spożywania alkoholu,Zakaz stosowania leków z grupy NLPZ, czyli niesteroidowych leków przeciwzapalnych (jak np. aspiryna lub ibuprofen) – leki z tej grupy mogą znacząco pogorszyć stan zdrowia chorego oraz zwiększają ryzyko rozwoju powikłań zapalenia mięśnia sercowego Źródła: https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/myocarditis/symptoms-causes/syc-20352539 https://journals.viamedica.pl/folia_cardiologica/article/view/75319 https://www.webmd.com/heart-disease/myocarditis https://www.bhf.org.uk/informationsupport/conditions/myocarditis https://www.hopkinsmedicine.org/health/conditions-and-diseases/myocarditis https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.2.15. https://journals.viamedica.pl/folia_cardiologica/article/view/FC.2015.0047/30348

20 marca 2020

Poziom cholesterolu a ryzyko chorób sercowo-naczyniowych u młodych osób

Dotychczas ryzyko chorób sercowo-naczyniowych wiązano głównie z profilaktyką i leczeniem osób w dojrzałym wieku. Najnowsze badania, opublikowane w czasopiśmie The Lancet udowadniają, że istnieje zdecydowana zależność między poziomem cholesterolu nie-HDL już u 20-30 latków a długoterminowym ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych. Cholesterol we krwi – jaki wynik jest powodem do niepokoju? Prawidłowy cholesterol – kluczowy wskaźnik kondycji naszego organizmu Choroby układu krążenia stanowią główną przyczynę zgonów wśród kobiet i mężczyzn w Polsce oraz krajach wysoko rozwiniętych. Większość z nich jest skutkiem miażdżycy, czyli choroby naczyń tętniczych, do której prowadzić może nadciśnienie tętnicze, zaburzenia gospodarki lipidowej, nadwaga i otyłość, a także palenie papierosów. W rozwoju miażdżycy lipidy odkładają się w błonie wewnętrznej tętnic, w wyniku czego dochodzi do miejscowego rozrostu tkanki łącznej i mięśniówki gładkiej. W obrębie blaszki miażdżycowej dochodzi do rozwoju reakcji zapalnej. Stan ten aktywuje układ krzepnięcia – powstaje skrzeplina, odkładają się złogi włóknika, ściana naczynia staje się gruba i bardziej zbita. Ostatecznym efektem jest zwężenie światła naczynia, a w skrajnych przypadkach – całkowite jego zamknięcie. Skutkiem tego, że naczynie jest zmienione miażdżycowo może być to, że narząd, który jest przez nie zaopatrywany, stanie się niedokrwiony i niedotleniony, w jego części może rozwinąć się martwica, co w przypadku mięśnia sercowego nazywa się zawałem serca. Cholesterol we krwi, a najważniejsze badania Wskazaniem do przeprowadzenia szerszej diagnostyki w kierunku ryzyka rozwoju chorób sercowo-naczyniowych oraz wdrożenia odpowiedniej modyfikacji stylu życia i/lub leczenia może być stwierdzony w podstawowych badaniach podwyższony cholesterol całkowity. Panel lipidowy (lipidogram), oprócz stężenia cholesterolu całkowitego, odzwierciedla również poziom lipoprotein, czyli białek przenoszących lipidy, m.in. poziom lipoproteiny o niskiej gęstości LDL (czyli tzw. zły cholesterol) i lipoproteiny o wysokiej gęstości HDL (tzw. dobry cholesterol). Poziom cholesterolu nie-HDL, wyliczany jako różnica stężeń cholesterolu całkowitego i cholesterolu HDL, jest również uwzględniony w lipidogramie. Związek poziomu cholesterolu z ryzykiem sercowo-naczyniowym stanowi temat wielu badań klinicznych. Raport opublikowany 6 grudnia 2019 roku w czasopiśmie The Lancet jest wszechstronną analizą długoterminowego ryzyka wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych w późniejszym wieku, związanego m.in. z poziomem cholesterolu nie-HDL. Wnioski, które opracował międzynarodowy zespół badaczy, stanowią obszerną bazę wiedzy stanowiącej uzasadnienie wdrożenia odpowiedniej profilaktyki u osób w wieku 20–30 lat, u których już na tym etapie mogą pojawiać się odchylenia od normy, wpływające na ich stan zdrowia w późniejszym wieku. Prawidłowy cholesterol w młodym wieku? Naukowcy przeanalizowali 38 długoterminowych badań z okresu 43 lat, które były prowadzone w Europie, Stanach Zjednoczonych i Australii w grupie prawie 400 000 osób w wieku 30–85 lat. Grupa obejmowała osoby bez objawów choroby serca. W momencie rozpoczęcia badania ponad 30% badanych nie przekroczyła 45. roku życia, dzięki temu badacze mogli wysunąć przypuszczenia, jaki wpływ na ryzyko schorzeń sercowo-naczyniowych w późniejszych latach życia może mieć obniżenie poziomu cholesterolu u tych osób, które w stosunkowo młodym wieku mają bardzo wysokie wartości cholesterolu nie-HDL. Walkę z podwyższonym poziomem cholesterolu należy podjąć, będąc w każdym wieku – wtedy bowiem, jeśli pacjent ma podwyższony poziom cholesterolu całkowitego i cholesterolu we frakcji LDL, a dzięki wdrożonym zmianom i/lub leczeniu ich poziomy w organizmie ulegną zmniejszeniu, może to skutkować m.in. zahamowaniem postępu procesów miażdżycowych i postępu związanych z nim schorzeń (np. choroby niedokrwiennej serca). Cholesterol we krwi badacze oceniali w różnych grupach wiekowych. Stwierdzili, że podwyższony poziom cholesterolu nie-HDL stanowi największe ryzyko chorób sercowo-naczyniowych dla grupy wiekowej poniżej 45 lat. Większe ryzyko jest związane z dłuższym okresem gromadzenia się złogów lipidów u osób młodych, niż u tych w podeszłym wieku. Jaki poziom cholesterolu jest niebezpieczny? Przykładowo, u kobiet poniżej 45. rż., u których poziom cholesterolu nie-HDL wynosił między 143 a 186 mg/dl (3,7–4,8 mmol/l) i u których występowały przynajmniej dwa czynniki ryzyka, do których należą: nieprawidłowe żywienie, palenie tytoniu, mała aktywność fizyczna, podwyższone ciśnienie tętnicze, stan przedcukrzycowy lub cukrzyca, nadwaga i otyłość oraz nieprawidłowe stężenie cholesterolu we frakcji LDL, cholesterolu we frakcji HDL lub zwiększone stężenie triglicerydów, ryzyko wynosiło ok. 16%. U kobiety o podobnej charakterystyce w wieku 60 lat to samo ryzyko obniżało się już do 12%. Ryzyko u mężczyzn w tych samych grupach wiekowych i z tymi samymi czynnikami ryzyka wynosiło odpowiednio 29% i 21%. Prawidłowy cholesterol – normy i podsumowanie badań Jaki poziom cholesterolu jest niebezpieczny? Normy dla kobiet i mężczyzn różnią się od siebie. U kobiet cholesterol całkowity powinien mieścić się w przedziale 125-200 mg/dl, cholesterol we frakcji LDL utrzymywać się na poziomie <100 mg/dl, nie-HDL <120 mg/dl, triglicerydy <150 mg/dl, a HDL wynosić co najmniej 50 mg/dl. U mężczyzn całkowity cholesterol w normie to 125-200 mg/dl, LDL <100 mg/dl, nie-HDL <130 mg/dl, triglicerydy <150 mg/dl HDL minimum 40 mg/dl. W podsumowaniu badania opublikowanego w The Lancet stwierdzono, że jeśli osoby młode z wysokim stężeniem cholesterolu nie-HDL (216 mg/dl [5,6 mmol/l] lub więcej) i innymi czynnikami ryzyka obniżą ten poziom o ok. 50%, to u mężczyzn poniżej 45. roku życia ryzyko chorób sercowo-naczyniowych spadnie z 29% do 6%, a u kobiet z ok. 16% do 4%. Jeżeli podejrzewasz, że masz zwiększone ryzyko wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych lub zdiagnozowano u Ciebie choroby, które stanowią dodatkowe czynniki ryzyka, wykonaj odpowiednie badania i udaj się na konsultację do specjalisty. Zmiana określonych nawyków, aktywność fizyczna oraz regularne badania to klucz do zdrowia i długowieczności. Bibliografia: Profilaktyka chorób sercowo-naczyniowych [w:] Interna Szczeklika. Mały Podręcznik 2019/20, pod. Red. Piotra Gajewskiego, Kraków 2019, s. 141-142. Nowy raport: obniżenie poziomu cholesterolu nie-HDL w młodszym wieku pomaga obniżyć ryzyko późniejszych chorób serca, https://www.labtestsonline.pl/news/nowy-raport-obnizenie-poziomu-cholesterolu-nie-hdl-w-mlodszym-wieku-pomaga-obnizyc-ryzyko-pozniejszych-chorob-serca Katarzyna Grabańska, Matylda Kręgielska-Narożna, Paweł Bogdański, Danuta Pupek-Musialik, Najnowsze standardy diagnostyczne i terapeutyczne dyslipidemii, Wybrane Problemy Kliniczne, s. 115-123.
Powiązane badania

Cholesterol całkowity
Cholesterol całkowity.  Pomiar stężenia cholesterolu całkowitego (CHOL) jest przesiewowym badaniem cholesterolu, pozwalającym na wstępną ocenę ryzyka  rozwoju miażdżycy i chorób układu sercowo-naczyniowego, takich jak choroba wieńcowa i zawał serca, udar mózgu i miażdżyca tętnic kończyn dolnych itd. Cholesterol całkowity obejmuje trzy frakcje: lipoproteinę niskiej gęstości, LDL; lipoproteinę wysokiej gęstości, HDL (ang. high-density lipoprotein)  oraz  łącznie,  lipoproteinę bardzo małej gęstości,  VLDL i lipoproteinę o pośredniej gęstości, IDL.

Morfologia krwi
Morfologia krwi pełna (tzw. morfologia 5 diff.). Jakościowa i ilościowa ocena składu i morfologii  krwi obwodowej, krwinek: czerwonych (erytrocytów), białych (pięciu frakcji) oraz płytek krwi (trombocytów). Podstawowe przesiewowe badanie krwi o zastosowaniu profilaktycznym i diagnostycznym.