Leukocyty w moczu - o czym 艣wiadcz膮?

Redakcja Diagnostyki


Udost臋pnij

Leukocyty s膮 kom贸rkami krwi, kt贸re bior膮 udzia艂 w stanie zapalnym tocz膮cym si臋 w organizmie i odpowiedzialne s膮 za ochron臋 organizmu przed infekcjami. U osoby zdrowej, bez choroby tocz膮cej si臋 w obr臋bie nerek i dr贸g moczowych, w moczu znajduje si臋 zaledwie kilka leukocyt贸w w obserwowanym pod mikroskopem jednym polu widzenia.聽 Jakie s膮 przyczyny wzrostu ilo艣ci leukocyt贸w w moczu oraz co mo偶e oznacza膰 ich nieprawid艂owy poziom?

leukocyty w moczu - leukocyturia

Leukocyturia 鈥 zwi臋kszona ilo艣膰 leukocyt贸w w moczu

Zwi臋kszon膮 ilo艣膰 leukocyt贸w w moczu okre艣la si臋 mianem leukocyturii.聽 Obecno艣膰 leukocyt贸w w moczu ujawnia badanie og贸lne, w kt贸rym leukocyty wykrywane s膮 za pomoc膮 specjalnego paska. W przypadku nieprawid艂owo艣ci wykazanych w badaniu og贸lnym moczu, leukocyturi臋 i jej nasilenie potwierdza badanie mikroskopowe odwirowanego osadu moczu. Ilo艣膰 leukocyt贸w podaje si臋 na ogl膮dane w badaniu mikroskopowym jedno pole widzenia.

Ilo艣膰 leukocyt贸w mo偶e nieznacznie przekracza膰 granic臋 warto艣ci referencyjnych, natomiast s膮 przypadki, w kt贸rych leukocyty pokrywaj膮 ca艂e obserwowane pole, uniemo偶liwiaj膮c tym samym dalsz膮 ocen臋 preparatu pod k膮tem innych element贸w morfotycznych (np. krwinek czerwonych, lub minera艂贸w).

W przypadku, w kt贸rym masywna leukocyturia prowadzi do zmiany barwy, zm臋tnienia moczu oraz nadaje mu charakterystyczny zapach, taki mocz okre艣la si臋 mianem ropomoczu.

Przyczyny zwi臋kszonej ilo艣ci leukocyt贸w w moczu

Zwi臋kszona ilo艣膰 leukocyt贸w w moczu towarzyszy najcz臋艣ciej stanowi zapalnemu tocz膮cemu si臋 w obr臋bie dr贸g moczowych, wywo艂anemu przez drobnoustroje. Zdrowy i prawid艂owo funkcjonuj膮cy uk艂ad moczowy, fizjologicznie pozbawiony jest obecno艣ci flory bakteryjnej, kt贸ra stanowi prawid艂owy element w obr臋bie innych uk艂ad贸w, np. przewodu pokarmowego, czy te偶 dr贸g rodnych.

Obecno艣膰 drobnoustroj贸w w drogach moczowych jest konsekwencj膮 upo艣ledzenia wyst臋puj膮cych w organizmie mechanizm贸w przeciwdzia艂aj膮cych infekcjom dr贸g moczowych. Przyczyn膮 ich os艂abienia s膮 m.in. zmiany hormonalne (menopauza, ci膮偶a), zaburzenia w opr贸偶nianiu p臋cherza (spowodowane przerostem prostaty lub opadaniem miednicy), ale tak偶e wady anatomiczne w uk艂adzie moczowym, cukrzyca, dieta i farmakoterapia, g艂贸wnie sterydowa.

Skolonizowaniu dr贸g moczowych przez drobnoustroje sprzyja tak偶e zast贸j moczu na ka偶dym poziomie uk艂adu moczowego, refluks moczowodowo 鈥 p臋cherzowy, czyli cofanie si臋 moczu z p臋cherza w g贸r臋 uk艂adu moczowego, kamica moczowa, instrumentacja dr贸g moczowych, immunosupresja oraz przewlek艂e schorzenia nerek.

Leukocyturia w bakteryjnym zaka偶eniu uk艂adu moczowego

Statystycznie najcz臋stsz膮 przyczyn膮 leukocyturii jest zaka偶enie bakteryjne uk艂adu moczowego. W ponad 90 % pozaszpitalnych i 50 % szpitalnych przypadk贸w infekcji dr贸g moczowych, kt贸rym towarzyszy leukocyturia, drobnoustrojem izolowanym z moczu i odpowiedzialnym za objawy kliniczne zaka偶enia uk艂adu moczowego, jest pa艂eczka okr臋偶nicy 鈥 Esherichia coli.

W warunkach fizjologicznych bakteria ta stanowi flor臋 przewodu pokarmowego, zaka偶enie jest natomiast konsekwencj膮 przeniesienia jej w okolice cewki moczowej oraz pasa偶u drobnoustroju do p臋cherza (np. wycieranie okolic krocza w kierunku od odbytu do cewki moczowej).

Inne przyczyny leukocyturii

Zdecydowanie rzadziej przyczyn膮 leukocyturii jest zaka偶enie uk艂adu moczowego przez inne ni偶 bakterie drobnoustroje. Grzybicza infekcja uk艂adu moczowego (g艂贸wnie Candida albicans) wyst臋puje bardzo rzadko, prawie wy艂膮cznie u pacjent贸w hospitalizowanych z cewnikiem, dodatkowo obci膮偶onych cukrzyc膮 i stosuj膮cych kortykosteroidoterapi臋, czyli leki obni偶aj膮ce ich odporno艣膰.

Leukocyturia ja艂owa

W znamiennej wi臋kszo艣ci przypadk贸w leukocyturii w badaniu mikroskopowym towarzysz膮 drobnoustroje odpowiedzialne za infekcje (bakterie, grzyby), kt贸re r贸wnie偶 wykazuj膮 wzrost w badaniu mikrobiologicznym tzw. posiewie moczu.聽 Leukocyturia ja艂owa jest zjawiskiem, w kt贸rym w badaniu mikroskopowym moczu zwi臋kszonej ilo艣ci leukocyt贸w nie towarzysz膮 bakterie lub inne drobnoustroje. Ich obecno艣膰 nie potwierdzona jest r贸wnie偶 w podstawowym badaniu mikrobiologicznym.

W takim przypadku przyczyn膮 leukocyturii mog膮 by膰 drobnoustroje, kt贸rych potwierdzenie obecno艣ci w drogach moczowych wymaga zastosowania innych metod np. diagnostyki molekularnej. Przyk艂adem drobnoustroj贸w, kt贸re odpowiedzialne s膮 leukocyturi臋 ja艂ow膮 s膮 m.in. chlamydie (bakterie wewn膮trzkom贸rkowe), bakterie gru藕licy (Mycobacterium tuberculosis) lub wirusy 鈥 Herpes simplex, rzadziej HPV.

Za nieinfekcyjne przyczyny ja艂owej leukocyturii odpowiedzialne s膮 z kolei wady anatomiczne uk艂adu moczowego, kamica moczowa, k艂臋buszkowe zapalenie nerek, nowotwory uk艂adu moczowego, zapalenie nerek po spo偶yciu lek贸w (cewkowo-艣r贸dmi膮偶szowe zapalenie nerek), ale tak偶e choroba Le艣niowskiego 鈥 Crohna.

Objawy towarzysz膮ce leukocyturii

Poniewa偶 za leukocyturi臋 odpowiada przede wszystkim zaka偶enie uk艂adu moczowego, w艣r贸d objaw贸w jej towarzysz膮cych wyst臋powa膰 b臋d膮 te, typowe dla infekcji uk艂adu moczowego.聽Wyr贸偶niamy w艣r贸d nich gor膮czk臋, trudno艣膰 w oddawaniu moczu, uczucie pieczenia w czasie sikania, cz臋stomocz, konieczno艣膰 oddawania moczu w nocy, ale tak偶e mimowolne oddawanie moczu.

Zaj臋cie przez infekcj臋 g贸rnego odcinka uk艂adu moczowego przebiega膰 mo偶e z objawami ze strony uk艂adu pokarmowego (nudno艣ci, wymioty), dreszczami oraz z b贸lami g艂owy. B贸l w okolicy nad艂onowej wskazuje na zapalenie p臋cherza, w przypadku zaj臋cia nerek lokalizuje si臋 w okolicy l臋d藕wiowej.

Leukocyturii mog膮 r贸wnie偶 nie towarzyszy膰 偶adne objawy, dlatego te偶 wyniki badania moczu nale偶y zawsze skonsultowa膰 z lekarzem, w celu poszukiwania i ustalenia przyczyny wyst臋powania tego niepokoj膮cego objawu.

Czy leukocyturi臋 si臋 leczy?

Leukocyturia jest objawem schorzenia, wi臋c samej leukocyturii si臋 nie leczy. Nale偶y jednak docieka膰 jej przyczyn i zwalcza膰 chorob臋 odpowiedzialn膮 za nieprawid艂ow膮 ilo艣膰 leukocyt贸w w moczu.