tlo strony pacjenta
Znajd藕 badanie, pakiet lub artyku艂

Mocz - badanie og贸lne

Kod badania: 1Kod ICD: A01

Kategoria bada艅

Badania podstawowe i biochemiczne

Badania z moczu

Og贸lnopolski czas oczekiwania na wynik 1 dzie艅.

Opis badania

Mocz - badanie og贸lne. Badanie wykonywane w celach przesiewowych, diagnostycznych i kontrolnych. Stosowane w diagnostyce chor贸b nerek i uk艂adu moczowego oraz nieprawid艂owo艣ci przemian metabolicznych organizmu, zw艂aszcza zwi膮zanych z chorobami w膮troby i z cukrzyc膮; kontrolnie w monitorowaniu chor贸b przewlek艂ych nerek, przesiewowo w badaniach okresowych, kwalifikacji do znieczulenia etc.聽

Przygotowanie do badania

Do badania pobiera si臋 mocz nocny, czyli pierwsz膮 聽porcj臋 rann膮. Po umyciu okolicy cewki moczowej, pierwsz膮 obj臋to艣膰 nale偶y pomin膮膰, a nast臋pn膮 tzw. 艣rodkowy strumie艅 odda膰 do jednorazowego pojemnika. Pobrany mocz jak najszybciej dostarczy膰 do laboratorium.
UWAGA! LABORATORIUM PRZYJMUJE MOCZ 聽WY艁膭CZNIE 聽W JEDNORAZOWYCH PLASTIKOWYCH POJEMNIKACH.
Pobieranie moczu u noworodk贸w i niemowl膮t.

  • po umyciu okolicy cewki moczowej i osuszeniu czyst膮 pieluszk膮 lub jednorazowym r臋cznikiem papierowym, nale偶y dziecko pozostawione 聽聽bez pieluszki napoi膰: piersi膮 lub butelk臋. W takiej sytuacji dziecko zwykle oddaje mocz. Pierwsze krople nale偶y zebra膰 do聽 pieluszki, a聽 dopiero 聽nast臋pne do 聽plastikowego pojemniczka.聽
  • u noworodk贸w i niemowl膮t mo偶na zastosowa膰 ja艂owe woreczki do pobierania moczu (r贸偶ne dla dziewczynek i ch艂opc贸w). Po umyciu i osuszeniu okolicy cewki moczowej przykleja si臋 woreczek. Najlepiej zrobi膰 to wcze艣nie rano, aby uzyska膰 porann膮 porcj臋 moczu. Woreczek odkleja si臋, zamyka i w ca艂o艣ci umieszcza w jednorazowym plastikowym pojemniku. Nie nale偶y przelewa膰 moczu z woreczka do pojemnika.聽

Przed pobraniem moczu badany powinien unika膰 wysi艂ku fizycznego.

Wi臋cej informacji

Badanie og贸lne moczu jest podstawowym badaniem wykonywanym w celach przesiewowych, diagnostycznych i kontrolnych. Stosowane w diagnostyce chor贸b nerek i uk艂adu moczowego oraz nieprawid艂owo艣ci przemian metabolicznych organizmu wp艂ywaj膮cych na sk艂ad moczu, zw艂aszcza zwi膮zanych z chorobami w膮troby i z cukrzyc膮; kontrolnie w monitorowaniu chor贸b przewlek艂ych nerek, przesiewowo w badaniach okresowych, kwalifikacji do znieczulenia etc. Badanie og贸lne moczu pozwala na ocen臋 parametr贸w fizycznych: barwy, przejrzysto艣ci, ci臋偶aru w艂a艣ciwego, pH oraz wykazanie obecno艣ci w pr贸bce:聽 leukocyt贸w, erytrocyt贸w, bilirubiny, urobilinogenu, glukozy, keton贸w, bia艂ek i azotyn贸w.聽 Nieprawid艂owe wyniki badania wskazuj膮 na ryzyko: zespo艂u nerczycowego, stan贸w zapalnych nerek lub zaka偶enia bakteryjnego dr贸g moczowych. Obecno艣膰 leukocyt贸w, erytrocyt贸w lub azotyn贸w w moczu, stwierdzana jest w stanach zapalnych i infekcjach dr贸g moczowych. Obecno艣膰 erytrocyt贸w mo偶e wskazywa膰 na skaz臋 krwotoczn膮 lub kamic臋 nerkow膮. Obecno艣膰聽 glukozy, bilirubiny, keton贸w i urobilinogenu stanowi cenn膮 informacj臋 o zaburzeniach metabolicznych i fizjologicznych organizmu w cukrzycy, chorobach w膮troby, niedokrwisto艣ci hemolitycznej oraz zaburzeniach gospodarki lipidowej.聽

Wysi艂ek fizyczny, miesi膮czka, leki, barwniki spo偶ywcze i farmaceutyczne.
Bia艂ka Bence-Jonesa (lekkie 艂a艅cuchy immunoglobulin) mog膮 by膰 niewykrywane przez paski diagnostyczne.

Podwy偶szone warto艣ci:Podwy偶szone warto艣ci bia艂ka, erytrocyt贸w, leukocyt贸w wyst臋puj膮 w stanach zapalnych nerek (m.in. w k艂臋buszkowym zapaleniu nerek, zespole nerczycowym, nefropatii cukrzycowej);

glukozy w: cukrzycy, hiperglikemii, uszkodzeniu kanalik贸w nerkowych; bilirubiny i urobilinogenu w: 聽chorobach w膮troby, 偶贸艂taczce hemolitycznej, zespole Dubina-Johnsona; keton贸w w: 聽cukrzycy, kwasicy ketonowej, biegunce, g艂odzeniu, zatruciu ci膮偶owym; azotyn贸w w: zaka偶eniach bakteryjnych dr贸g moczowych (redukuj膮ce azotany); ci臋偶aru w艂a艣ciwego: w przypadku 聽odwodnienia hipertonicznego, zwi臋kszonego wydalania m.in. kwasu moczowego, bia艂ka.

Obni偶one warto艣ci:聽ci臋偶aru w艂a艣ciwego w: 聽zapaleniach nerek, mocz贸wce prostej, w wyniku stosowania diuretyk贸w; w przypadku raka g艂owy trzustki, chorobie Gilberta i w zespole Criglera-Najjara.

Badanie og贸lne moczu to jedno z cz臋艣ciej zlecanych, podstawowych bada艅 laboratoryjnych. Podczas tego testu analizowane s膮 liczne parametry moczu 鈥 odchylenia w ich zakresie mog膮 wskazywa膰 na r贸偶nego typu choroby uk艂adu wydalniczego, moczowego oraz zaburzenia funkcji innych narz膮d贸w w ludzkim organizmie. W jakich chorobach nale偶y wykona膰 badanie og贸lne moczu, jakie objawy mog膮 wskazywa膰 na konieczno艣膰 przeprowadzenia tego testu, jak pobra膰 pr贸bk臋 moczu do badania oraz o czym mog膮 艣wiadczy膰 poszczeg贸lne wyniki?

Badanie og贸lne moczu (oznaczane cz臋sto skr贸tem 鈥濨OM鈥) to jeden z podstawowych test贸w laboratoryjnych, kt贸ry wykorzystywany jest do diagnozowania oraz monitorowania przebiegu r贸偶nych stan贸w chorobowych.

Produkcja moczu w ludzkim organizmie odbywa si臋 w nerkach. S膮 to niewielkie, parzyste narz膮dy zlokalizowane w jamie brzusznej, w przestrzeni zaotrzewnowej na wysoko艣ci ostatnich 艂uk贸w 偶ebrowych. Mocz powstaje na drodze filtracji krwi w mikroskopijnych strukturach tkanek nerkowych, nazywanych nefronami. Podczas tego procesu dochodzi do eliminacji wielu substancji toksycznych, produkt贸w przemian metabolicznych oraz nadmiaru poszczeg贸lnych jon贸w z organizmu. Dzi臋ki temu nerki s膮 w stanie po艣rednio regulowa膰 gospodark臋 mineraln膮 ca艂ego ustroju, usuwa膰 szkodliwe substancje, a tak偶e kontrolowa膰 ci艣nienie t臋tnicze krwi. W prawid艂owych warunkach osoba doros艂a oddaje od 600 ml do 2,5 litra moczu na dob臋 鈥 dok艂adna ilo艣膰 zale偶na jest od wielu dodatkowych czynnik贸w. Warto mie膰 na uwadze, 偶e utrzymuj膮ce si臋 wydalanie ilo艣ci moczu odbiegaj膮cych od tego zakresu normy mo偶e wskazywa膰 na rozw贸j niebezpiecznych schorze艅 i ka偶dorazowo wymaga konsultacji lekarskiej.

Badanie og贸lne moczu ocenia fizyczne, chemiczne i mikroskopowe w艂a艣ciwo艣ci moczu. Do w艂a艣ciwo艣ci fizykochemicznych moczu zalicza si臋 m.in. kolor, g臋sto艣膰 oraz pH moczu. Ponadto, w sk艂ad badania og贸lnego moczu wchodzi ocena obecno艣ci bia艂ek, glukozy, keton贸w, bilirubiny, urobilinogenu, leukocyt贸w, erytrocyt贸w oraz innych mikroskopowych element贸w osadu moczu. Nieprawid艂owo艣ci w wymienionych powy偶ej parametrach mog膮 wskazywa膰 na r贸偶nego typu choroby nerek, uk艂adu moczowo-p艂ciowego lub te偶 zaburzenia funkcjonowania poszczeg贸lnych narz膮d贸w. Badanie jest r贸wnie偶 przydatne w monitorowaniu przebiegu chor贸b przewlek艂ych oraz skuteczno艣ci wdro偶onej terapii okre艣lonych schorze艅.

Przeprowadzenie badania og贸lnego moczu cz臋sto wchodzi w sk艂ad pakietu bada艅 wykonywanych w celach profilaktycznych, kt贸re maj膮 na celu ocen臋 og贸lnego stanu zdrowia danej osoby. Dzi臋ki regularnemu przeprowadzaniu bada艅 kontrolnych (takich jak m.in. omawiane BOM, morfologia krwi 偶ylnej, pr贸by w膮trobowe lub te偶 pomiar st臋偶enia kreatyniny we krwi) mo偶liwe jest wczesne wykrycie licznych stan贸w chorobowych, kt贸re przez d艂ugi czas mog膮 rozwija膰 si臋 w spos贸b bezobjawowy. Odpowiednio wczesna diagnostyka tych schorze艅 pozwala na sprawne wdro偶enie odpowiedniego post臋powania terapeutycznego, kt贸re w wielu przypadkach pozwala na skuteczne zahamowanie post臋pu choroby oraz minimalizuje ryzyko rozwoju powik艂a艅 zdrowotnych. Osobom doros艂ym zaleca si臋 przeprowadzanie bada艅 profilaktycznych oko艂o raz do roku, przy czym dok艂adny ich zakres oraz cz臋stotliwo艣膰 zale偶ne s膮 od indywidualnych uwarunkowa艅 zdrowotnych.

Poza badaniami w celach profilaktycznych, badanie og贸lne moczu najcz臋艣ciej zlecane jest w sytuacji, gdy pacjent do艣wiadcza dolegliwo艣ci wskazuj膮cych na r贸偶nego typu schorzenia uk艂adu moczowego. Zalicza si臋 do nich m.in.:

  • B贸l lub/oraz pieczenie podczas oddawania moczu,
  • Uczucie przewlek艂ego parcia na mocz,
  • Uczucie nieca艂kowitego opr贸偶niania p臋cherza,
  • Zmiana zabarwienia lub zapachu moczu,
  • Pienienie si臋 moczu (cz臋sto wskazuje na bia艂komocz),
  • Cz臋stomocz (zwi臋kszona cz臋stotliwo艣膰 oddawania moczu),
  • Wielomocz (wzrost obj臋to艣ci oddawanego moczu),
  • Nykturia (oddawanie moczu w nocy),
  • B贸l zlokalizowany w dolnej cz臋艣ci plec贸w,
  • B贸l okolicy nad艂onowej,
  • Obrz臋ki, szczeg贸lnie w okolicy ko艅czyn dolnych.

Szczeg贸lnie niepokoj膮ce jest dodatkowe pojawienie si臋 objaw贸w og贸lnych, takich jak gor膮czka, dreszcze, uczucie rozbicia lub nudno艣ci i wymioty. Dolegliwo艣ci te mog膮 wskazywa膰 na rozw贸j nasilonej infekcji i wymagaj膮 pilnej konsultacji lekarskiej. Do lekarza nale偶y zg艂osi膰 si臋 tak偶e niezw艂ocznie w przypadku ca艂kowitego zatrzymania moczu. Brak mo偶liwo艣ci oddania moczu mo偶e w kr贸tkim czasie prowadzi膰 do rozwoju powa偶nych powik艂a艅 zdrowotnych, kt贸re stanowi膮 zagro偶enie dla zdrowia, a nawet 偶ycia pacjenta.

Jednym z cz臋stszych powod贸w przeprowadzenia badania og贸lnego moczu jest podejrzenie infekcji dr贸g moczowych, nazywanej tak偶e skr贸towo ZUM (zaka偶enie uk艂adu moczowego). Choroba ta dotyczy przede wszystkim kobiet. Ta dysproporcja zachorowa艅 wynika z odmiennej budowy anatomicznej uk艂adu moczowego 鈥 cewka moczowa u kobiet (w por贸wnaniu z narz膮dami m臋skimi) jest kr贸tsza, przez co istnieje wi臋ksze ryzyko dostania si臋 mikroorganizm贸w chorobotw贸rczych do p臋cherza oraz rozwoju zaka偶enia. W znacz膮cej wi臋kszo艣ci przypadk贸w choroba ta posiada 艂agodny przebieg i do艣膰 艂atwo poddaje si臋 leczeniu z wykorzystaniem poszczeg贸lnych grup antybiotyk贸w. Warto jednak pami臋ta膰, 偶e nieleczone zaka偶enie uk艂adu moczowego mo偶e prowadzi膰 do rozwoju powa偶nych powik艂a艅, takich jak m.in. odmiedniczkowe zapalenie nerek. Z tego powodu nigdy nie nale偶y ignorowa膰 niepokoj膮cych dolegliwo艣ci i ka偶dorazowo nale偶y skonsultowa膰 je z lekarzem. W okre艣lonych przypadkach lekarz mo偶e zadecydowa膰 o dodatkowym przeprowadzeniu posiewu moczu. Badanie to pozwala na identyfikacj臋 gatunk贸w chorobotw贸rczych bakterii obecnych w moczu oraz ocen臋 ich stopnia wra偶liwo艣ci na poszczeg贸lne antybiotyki. Dzi臋ki wynikom tego testu lekarz mo偶e dobra膰 leczenie, kt贸re b臋dzie najbardziej skuteczne w danym przypadku.

Badanie og贸lne moczu przeprowadzane jest tak偶e w przypadku podejrzenia chor贸b nerek. W przypadku zaburze艅 funkcjonowania tych narz膮d贸w mo偶e dochodzi膰 do nieprawid艂owej filtracji krwi oraz zmian w sk艂adzie wydalanego moczu. Choroby nerek mog膮 rozwija膰 si臋 przez d艂ugi czas w spos贸b bezobjawowy lub te偶 sk膮poobjawowy. Szczeg贸lnie uwa偶n膮 obserwacj臋 oraz odpowiedzialn膮 profilaktyk臋 tych schorze艅 zaleca si臋 osobom, kt贸re wykazuj膮 czynniki ryzyka do rozwoju r贸偶nego typu schorze艅 nerek. Do tych czynnik贸w zalicza si臋 m.in. przewlek艂e nadci艣nienie t臋tnicze, cukrzyc臋, wyst臋powanie chor贸b nerek w rodzinie, oty艂o艣膰, palenie tytoniu oraz r贸偶nego typu schorzenia autoimmunologiczne.

Kolejnym, cz臋stym powodem zlecania badania og贸lnego moczu jest podejrzenie rozwoju cukrzycy. W przypadku tej choroby we krwi pojawiaj膮 si臋 zbyt wysokie st臋偶enia glukozy, kt贸re usuwane s膮 przez nerki. Poza znacz膮cym wzrostem obj臋to艣ci wydalanego moczu pacjent mo偶e do艣wiadcza膰 objaw贸w, takich jak nadmierny pragnienie (polidypsja), niezamierzona, znaczna utrata masy cia艂a, przewlek艂e uczucie zm臋czenia, uog贸lnione os艂abienie, b贸le brzucha czy te偶 md艂o艣ci. Poza badaniem og贸lnym moczu do uzyskania diagnozy mo偶e by膰 konieczne przeprowadzenie dodatkowych test贸w, takich jak m.in. pomiar st臋偶enia glukozy we krwi na czczo lub te偶 OGTT, czyli doustny test obci膮偶enia glukoz膮.

Dodatkowo, badanie og贸lne moczu mo偶e zosta膰 przeprowadzone podczas diagnozowania przyczyn rozwoju 偶贸艂taczki, do oceny r贸偶nego typu uszkodze艅 w膮troby, zaburze艅 metabolicznych zwi膮zanych z przetwarzaniem bia艂ek oraz jako badanie kontrolne podczas stosowania okre艣lonych grup lek贸w.

W wielu przypadkach badanie og贸lne moczu zlecane jest jednoczasowo z innymi testami diagnostycznymi, takimi jak m.in. ocena st臋偶e艅 poszczeg贸lnych substancji lub jon贸w w wydalanym moczu. Przed przeprowadzeniem tego testu warto skonsultowa膰 si臋 z lekarzem, kt贸ry na podstawie historii choroby pacjenta oraz jego indywidualnych uwarunkowa艅 zdrowotnych b臋dzie w stanie zaplanowa膰 optymalny pakiet diagnostyczny bada艅.

Przed przyst膮pieniem do badania pacjent powinien odpowiednio przygotowa膰 si臋 do pobrania pr贸bki moczu. Mocz nale偶y pobra膰 do specjalnego pojemniczka 鈥 s膮 one dost臋pne w ka偶dej aptece lub te偶 wydawane pacjentom w plac贸wkach zlecaj膮cych badanie.

W przypadku badania og贸lnego moczu najcz臋艣ciej zaleca si臋 pobranie pr贸bki podczas pierwszej mikcji po obudzeniu si臋. Przed pobraniem moczu nale偶y dok艂adnie umy膰 r臋ce oraz narz膮dy p艂ciowe, po czym osuszy膰 je jednorazowym r臋cznikiem papierowym. Pr贸bk臋 moczu nale偶y pobra膰 z tzw. 鈥炁況odkowego strumienia moczu鈥 鈥 oznacza to, 偶e najpierw nale偶y odda膰 niewielk膮 ilo艣膰 moczu do toalety, a nast臋pnie pobra膰 okre艣lon膮 obj臋to艣膰 moczu do specjalnego pojemnika. Nale偶y unika膰 dotykania wn臋trza pojemnika, jako 偶e mo偶e prowadzi膰 to do zanieczyszczenia pr贸bki oraz uzyskania niewiarygodnych wynik贸w. 聽Pojemnik nale偶y opisa膰 dat膮 oraz imieniem i nazwiskiem pacjenta. Pr贸bk臋 moczu nale偶y dostarczy膰 do laboratorium jak najszybciej. W przypadku przechowywania pr贸bki w temperaturze 2-8 掳C mo偶liwe jest wyd艂u偶enie czasu od pobrania do 4 godzin.

W przypadku dodatkowych bada艅 moczu mog膮 wyst臋powa膰 inne zalecenia, zwi膮zane m.in. z przyjmowaniem poszczeg贸lnych lek贸w lub pobraniem moczu do specjalistycznych pojemnik贸w. Informacje na ten temat ka偶dorazowo powinien pacjentowi przekaza膰 lekarz, kt贸ry zleca wykonanie danego testu diagnostycznego.

W przypadku podejrzenia choroby uk艂adu moczowego, wynik badania og贸lnego moczu mo偶e pom贸c w postawieniu diagnozy oraz ustaleniu dalszego planu leczenia. Warto jednak pami臋ta膰, 偶e BOM jest jedynie jednym z narz臋dzi diagnostycznych, a ostateczna diagnoza powinna by膰 postawiona przez lekarza na podstawie pe艂nego wywiadu, badania fizykalnego oraz innych bada艅 laboratoryjnych i obrazowych.

W celu interpretacji wynik贸w badania og贸lnego moczu nale偶y odnie艣膰 otrzymane rezultaty do zakres贸w referencyjnych poszczeg贸lnych parametr贸w, kt贸re umieszczane s膮 na wydawanej pacjentowi dokumentacji. W celu kompleksowej analizy wynik贸w niezb臋dne jest ich odniesienie do wynik贸w bada艅 dodatkowych, takich jak m.in. poszczeg贸lne badania krwi lub wyniki poprzednich bada艅 moczu. Nale偶y tak偶e wzi膮膰 pod uwag臋 stosowane przez pacjenta na sta艂e leki, wsp贸艂wyst臋puj膮ce choroby, dodatkowe uwarunkowania zdrowotne oraz og贸lny stan kliniczny danej osoby. W celu odpowiedzialnej, kompleksowej interpretacji rezultat贸w BOM nale偶y skonsultowa膰 si臋 z lekarzem, kt贸ry b臋dzie w stanie zaplanowa膰 dalsze post臋powanie diagnostyczno-lecznicze.

Opis badania

Przygotowanie do badania

Wi臋cej informacji

Badania powi膮zane

Artyku艂y powi膮zane

Badanie dost臋pne w pakietach:
e-Pakiet diagnostyka gammapatii
980,63聽PLN
635,00聽PLN
Sprawd藕
e-Pakiet brzuszny
738,94聽PLN
465,00聽PLN
Sprawd藕
e-Pakiet nerkowy
134,34聽PLN
56,00聽PLN
Sprawd藕