05 sierpnia 2022 - Przeczytasz w 4 min

Przerost endometrium – o czym może świadczyć?

Przerost endometrium to jednostka chorobowa, która może wywoływać wiele, uciążliwych objawów związanych z żeńskim układem rozrodczym. Zaburzenie to występuje względnie często w populacji ogólnej. Odpowiednio wczesna diagnostyka jest niezwykle ważna, jako że występowanie przerostu endometrium może predysponować do rozwoju innych, poważnych schorzeń. Na czym polega przerost endometrium, jakie są jego przyczyny oraz o czym może świadczyć rozwój tego schorzenia?

przerost endometrium

Przerost endometrium – co to jest?

Przerost endometrium to schorzenie ginekologiczne, które najczęściej występuje u kobiet w wieku okołomenopauzalnym oraz po menopauzie. Szacuje się, że na przerost endometrium choruje około 130 na 100 tysięcy kobiet.

Opisywana choroba dotyczy endometrium, czyli błony śluzowej wyścielającej od wewnątrz macicę. Endometrium w sposób fizjologiczny podlega wielu zmianom – zarówno na  przestrzeni życia kobiety, jak i podczas każdego cyklu menstruacyjnego. Na przestrzeni cyklu grubość endometrium zwiększa się, aby przygotować macicę na zagnieżdżenie się zarodka oraz ewentualną ciążę. W przypadku braku zapłodnienia komórki jajowej tkanki endometrialne ulegają złuszczeniu, co skutkuje wystąpieniem krwawienia menstruacyjnego (miesiączki).

W określonych przypadkach mogą wystąpić zaburzenia przebiegu procesów odpowiedzialnych za kontrolę grubości endometrium. Dochodzi wówczas do nadmiernego, nieprawidłowego wzrostu tej tkanki nabłonkowej – stan ten nazywany jest przerostem endometrium. Obecność tego zaburzenia wymaga pilnej diagnostyki oraz właściwego leczenia, jako że występowanie przerostu endometrium może predysponować do rozwoju raka trzonu macicy.

Obecnie przerost endometrium dzieli się na dwa, główne rodzaje:

  • Prosty przerost endometrium (bez atypii),
  • Przerost endometrium z atypią.

W przypadku przerostu endometrium bez atypii dochodzi do namnażania się prawidłowo zbudowanych komórek endometrialnych. Przerost endometrium z atypią związany jest z występowaniem patologicznie zmienionych komórek nabłonkowych, co zwiększa ryzyko rozwoju choroby nowotworowej. W większości przypadków występuje pierwszy typ przerostu endometrium, który charakteryzuje się niższą skłonnością do nowotworzenia.

Przyczyny przerostu endometrium

Grubość endometrium regulowana jest przez określone żeńskie hormony płciowe – progestageny oraz estrogeny. Stężenie tych hormonów we krwi podlega ścisłej regulacji oraz zmienia się w sposób fizjologiczny na przestrzeni każdego cyklu menstruacyjnego. W przypadku wystąpienia zaburzeń ich równowagi dochodzi do nadmiernej stymulacji wzrostu błony śluzowej oraz rozwoju przerostu endometrium.

Za promowanie wzrostu tkanek endometrialnych odpowiadają estrogeny. Przeciwne działanie do tych hormonów wykazują progestageny. Z tego powodu przerost endometrium najczęściej występuje w przypadku nieprawidłowo wysokich stężeń estrogenów przy jednoczesnych niskich poziomach progestagenów. 

Dokładne przyczyny wystąpienia omawianej choroby nie są do końca poznane. Wyróżnia się kilka czynników, które mogą prowadzić do zwiększonego ryzyka rozwoju przerostu endometrium. Są to m.in.:

  • Otyłość,
  • Występowanie cyklów bezowulacyjnych – najczęściej w okresie okołomenopauzalnym,
  • Współwystępowanie PCOS (zespołu policystycznych jajników),
  • Cukrzyca,
  • Stosowanie określonych leków hormonalnych,
  • Palenie tytoniu,
  • Choroby tarczycy,
  • Określone nowotwory  jajnika,
  • Stosowanie leczenia onkologicznego z wykorzystaniem tamoksyfenu.

Przerost endometrium, a choroby tarczycy

Określone choroby tarczycy mogą pośrednio predysponować do przerostu endometrium. Dotyczy to przede wszystkim niedoczynności tarczycy, która występuje m.in. w przebiegu choroby Hashimoto. Stan ten związany jest ze zbyt niską produkcją hormonów tarczycowych, która może prowadzić do występowania podwyższonych stężeń estrogenów we krwi, a w konsekwencji do nadmiernego wzrastania tkanek endometrialnych.

Dokładny związek pomiędzy tymi dwoma chorobami nadal pozostaje przedmiotem intensywnych badań medycznych, jako że mechanizmy odpowiedzialne za rozwój obydwu tych schorzeń charakteryzują się wysokim stopniem złożoności. 

Przerost endometrium – jakie są objawy?

Przerost endometrium może prowadzić do rozwoju szeregu dolegliwości chorobowych. Warto jednak pamiętać, że omawiana choroba może także przebiegać w sposób bezobjawowy – z tego powodu istotne jest regularne wykonywanie badań ginekologicznych. Kobiety cierpiące na przerost endometrium najczęściej doświadczają objawów takich jak:

  • Zaburzenia cyklu miesiączkowego – nieregularne występowanie menstruacji, krótkie cykle miesięczne, opóźnianie się krwawienia miesięcznego;
  • Występowanie krwawień w trakcie cyklu, pomiędzy menstruacjami;
  • Występowanie krwawienia z dróg rodnych po przejściu menopauzy;
  • Przedłużające się, obfite krwawienia miesięczne.

Poza przerostem endometrium opisane powyżej dolegliwości mogą wynikać z wielu innych chorób kobiecego układu rozrodczego. W przypadku wystąpienia tego typu objawów należy jak najszybciej zgłosić się do ginekologa w celu przeprowadzenia właściwej diagnostyki, która umożliwi uwidocznienie ich przyczyn oraz wdrożenie właściwego leczenia. Szczególnie niepokojące jest nagłe wystąpienie przedłużających się krwawień z dróg rodnych – stan ten wymaga pilnej diagnostyki oraz wdrożenia właściwego postępowania leczniczego.

Diagnostyka przerostu endometrium

Rozpoznanie przerostu endometrium stawiane jest przez lekarza ginekologa na podstawie historii choroby pacjentki, doświadczanych przez nią objawów, badania przedmiotowego oraz badań obrazowych. Istotnym elementem diagnozy jest przeprowadzenie badania USG, które pozwala na uwidocznienie wnętrza jamy macicy oraz ocenę grubości endometrium.

W określonych przypadkach lekarz może zadecydować o konieczności przeprowadzenia dodatkowych testów, takich jak np. pomiar stężeń hormonów płciowych we krwi lub też biopsja endometrium. Badanie to polega na pobraniu niewielkiego wycinka tkanki endometrialnej i poddaniu go ocenie histopatologicznej – dzięki  temu możliwe jest wykrycie nieprawidłowych komórek nabłonkowych oraz rozpoznanie ewentualnej atypii i innych zmian o charakterze onkologicznym. Dokładna analiza materiału biopsyjnego przeprowadzana jest przez lekarza patomorfologa, a wynik tego badania dostępny jest zazwyczaj po kilku tygodniach od pobrania.

Czy przerost endometrium jest groźny?

W większości przypadków występuje typ przerostu endometrium bez atypii. Oznacza to, że nieprawidłowo wzrastające komórki nie posiadają zaburzeń budowy, predysponujących  do rozwoju raka trzonu macicy. W przypadku obecności komórek atypowych ryzyko powstania nowotworu jest większe. Odpowiednio wczesne wykrycie atypii pozwala jednak na wdrożenie odpowiedniego postępowania leczniczego, które znacząco zmniejszy ryzyko wystąpienia poważnych schorzeń oraz związanych z nimi komplikacji zdrowotnych.

Przerost endometrium – na czym polega leczenie?

Leczenie przerostu endometrium dobierane jest w sposób indywidualny. Lekarz podczas planowania procesu leczniczego bierze pod uwagę zarówno wiek pacjentki, jak i jej ogólny stan zdrowia oraz dodatkowe obciążenia chorobowe.

Leczenie może obejmować m.in. stosowanie określonych leków hormonalnych, które mają na celu wyrównanie zaburzenia stężeń hormonów płciowych we krwi. W przypadku tej metody niezwykle istotne jest ścisłe przestrzeganie zaleceń w zakresie czasu oraz sposobu dawkowania przepisanych preparatów. W określonych przypadkach może zostać podjęta decyzja o konieczności wdrożenia leczenia chirurgicznego, które będzie miało na celu usunięcie patologicznie zmienionych tkanek.

Źródła

https://www.mp.pl/pacjent/ginekologia/choroby/258323,rozrost-endometrium

https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/16569-atypical-endometrial-hyperplasia

https://www.acog.org/womens-health/faqs/endometrial-hyperplasia

https://www.webmd.com/women/what-to-know-about-endometrial-hyperplasia

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK560693/ https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6345335/

Podobne artykuły

06 maja 2020

Hormony u kobiet – kiedy należy je badać?

Zaburzenia hormonalne to problemy związane z równowagą gospodarki hormonalnej w organizmie. Brak tej równowagi u kobiet wiąże się ze złym samopoczuciem, wahaniami nastroju i problemami z cerą. Hormony płciowe żeńskie bada się zwykle, kiedy pojawiają się powyższe problemy, występują zaburzenia miesiączkowania, czy też nadmierna potliwość. Należy pamiętać by badania poszczególnych hormonów wykonywane były w ściśle określonych dniach cyklu, najlepiej po konsultacji z lekarzem. Czym są hormony kobiece, jakie pełnią funkcję i jakie badania należy wykonać? Sprawdźmy. Spis treści Profil hormonalny dla kobiet – co to takiego? Zaburzenia hormonalne u kobiet, a uciążliwe objawy Zaburzenia hormonalne – jakie badania należy wykonać i kiedy? Badanie prolaktyny Badanie FSH Badanie progesteronu Badanie estradiolu Hormony kobiece – wyniki powyżej normy Hormony płciowe żeńskie poniżej normy Profil hormonalny – co to takiego? Zmiany hormonalne zachodzące w cyklu miesiączkowym bez wątpienia wpływają na zdrowie i dobre samopoczucie każdej kobiety. Kiedy dochodzi do zaburzenia funkcjonowania układu endokrynnego, czyli hormonalnego, zakłócona zostaje wspomniana wyżej równowaga, a to wiąże się z pewnymi objawami. Sposobem na stwierdzenie nieprawidłowości w funkcjonowaniu układu endokrynnego, a tym samym określenie poziomu stężenia poszczególnych hormonów, jest wykonanie profilu hormonalnego. Do badań o profilu hormonalnym zaliczamy przede wszystkim pomiary poziomu TSH, prolaktyny, FSH, progesteronu i estradiolu. Zaburzenia hormonalne u kobiet, a uciążliwe objawy Na zaburzenia w gospodarce hormonalnej mogą wskazywać pewne objawy, które bywają często bagatelizowane przez kobiety. Do najbardziej charakterystycznych zaliczamy zmiany trądzikowe, nieregularne cykle miesiączkowe, przebarwienia, obniżone libido, a także nadmierne owłosienie. To jednak nie koniec. Kiedy równowaga hormonalna zostaje zachwiana, kobieta może odczuwać przewlekłe zmęczenie, gorsze samopoczucie, problemy z zasypianiem lub odwrotnie – zwiększoną senność. Jeżeli dostrzegasz u siebie podobne objawy, powinnaś skonsultować z lekarzem podstawowe badania hormonalne. Zaburzenia hormonalne – jakie badania należy wykonać i kiedy? Badania hormonalne z krwi obejmują zazwyczaj kontrolę pięciu najważniejszych hormonów. Badanie należy wykonywać w godzinach porannych. Optymalnie pomiędzy 8-10, ze względu na wyraźny rytm dobowy niektórych hormonów, zależność od wysiłku oraz stresu. Ponadto, należy zwrócić uwagę, aby dni poprzedzające pobranie krwi nie odbiegały istotnie od codziennej rutyny. Badanie prolaktyny (PRL) Istotnym dla kobiecego zdrowia hormonem jest prolaktyna. W organizmie kobiety odpowiada m.in. za produkcję mleka po porodzie oraz wzrost gruczołów piersiowych w okresie ciąży, produkuje ją przedni płat przysadki mózgowej. Wskazaniem do wykonania badania jej poziomu są zaburzenia miesiączkowania, a także problemy z płodnością. Prolaktynę sprawdza się także w przypadku często występujących bólów głowy, przy zaburzeniach widzenia, które mogą sygnalizować obecność guza przysadki mózgowej. Badanie prolaktyny wykonuje się na czczo, istotne jest pobranie krwi rano. Bezpośrednio przed pobraniem krwi należy unikać wysiłku (np. joggingu), stresu, lecz również stosunków płciowych, które mogą spowodować kilkudziesięcioprocentowy wzrost stężenia PRL. Badanie FSH Hormon folikulotropowy (FSH) wytwarzany jest w przysadce mózgowej, wpływa na przebieg cyklu miesięcznego, a także stymuluje owulację, przez co ma decydujące znaczenie w przypadku starań o potomstwo. Jego wydzielanie regulowane jest za pomocą sprzężenia zwrotnego. FSH odpowiada za rozwój i dojrzewanie pęcherzyków Graffa, wspomaga produkcję estradiolu oraz progesteronu. Najwyższe stężenie FSH odnotowuje się w połowie cyklu miesięcznego, przed owulacją, a także u kobiet po menopauzie. FSH występuje także u mężczyzn i wspomaga produkcję nasienia. Badanie FSH zlecane jest w przypadku podejrzenia problemów z płodnością, przy zaburzeniach miesiączkowania, w diagnostyce chorób przysadki mózgowej, jajników, przy oznakach przedwczesnej menopauzy; u mężczyzn – w przypadku chorób jąder oraz w diagnostyce nieprawidłowego pokwitania u nastolatków. Oprócz badania krwi stężenie FSH można oznaczać w próbce moczu oraz dobowej zbiórce moczu. Progesteron Progesteron, dawniej luteina, jest jednym z najważniejszych hormonów wydzielanych przez jajniki. Umożliwia zagnieżdżenie zarodka w błonie śluzowej macicy i utrzymanie ciąży, jego stężenie intensywnie wzrasta w fazie lutealnej cyklu miesięcznego i we wczesnej ciąży. Obniżenie poziomu stężenia progesteronu wiąże się w końcówce cyklu ze złuszczaniem błony śluzowej podczas menstruacji. Na początku ciąży jest wytwarzany przez ciałko żółte, a potem także przez łożysko. Objawy związane z nadmiarem progesteronu to m.in. obrzęki nóg, rąk czy twarzy, żylaki. Badanie Estradiolu Badania hormonalne uwzględniają także ocenę stężenia estradiolu. Jest on jednym z estrogenów, do których zalicza się 17β-estradiol, estron oraz estriol. Estradiol produkowany jest głównie w jajnikach, w mniejszym stopniu w łożysku i przez tkankę tłuszczową. Estradiol jest odpowiedzialny za rozwój żeńskich cech płciowych, reguluje cykl miesiączkowy, rozwój piersi, przyspiesza metabolizm, wspomaga rozwój mięśni miednicy, zwiększa nawilżenie pochwy, chroni naczynia krwionośnie, zapobiega osteoporozie, gdyż odpowiada za mineralizację kości. Badanie stężenia estradiolu we krwi wykonywane jest, gdy występują zaburzenia miesiączkowania, nieregularne krwawienia, osłabione libido, w przypadku kontroli owulacji indukowanej lekami, podczas stosowania substytucji hormonalnej, w leczeniu niepłodności, w ocenie czynności jajników, a także przy podejrzeniu nowotworu produkującego estrogeny. Więcej na temat estradiolu przeczytasz tutaj: https://diag.pl/pacjent/estradiol-czym-jest-i-za-co-odpowiada/ Hormony kobiece – wyniki powyżej normy Podwyższone stężenie hormonów w organizmie kobiety może sygnalizować okresowe lub przewlekłe zaburzenia gospodarki hormonalnej, które mogą wiązać się z koniecznością leczenia pod okiem specjalisty. Zwiększone stężenie TSH występuje w chorobach tarczycy, najczęściej w zapaleniu tarczycy typu Hashimoto, w wyniku którego dochodzi do produkcji przeciwciał przeciwko enzymowi biorącemu udział w syntezie hormonów tarczycy. Choroba Hashimoto to najczęstsza przyczyna niedoczynności tarczycy, która w 95% dotyka kobiet. Zbyt wysoki poziom TSH może występować także wtedy, gdy u kobiety prowadzi się leczenie zastępcze hormonami tarczycy w niewystarczającej dawce. Podwyższona prolaktyna obserwowana jest głównie w razie wystąpienia guza przysadki mózgowej, w przebiegu niedoczynności tarczycy, przy anoreksji, w zespole policystycznych jajników, a niekiedy w chorobach nerek. Na stężenie prolaktyny wpływa zażywanie określonych leków, np. werapamilu, estrogenów, trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych oraz metoklopramidu i leków przeciwpsychotycznych. Hormony płciowe żeńskie poniżej normy Powodem do niepokoju mogą być zarówno hormony płciowe powyżej, jak i poniżej normy. Niedobór prolaktyny to często efekt nieprawidłowego funkcjonowania przedniego płata przysadki w wyniku poporodowej martwicy przysadki, może występować w następstwie urazu głowy, po chirurgicznym leczeniu guzów przysadki mózgowej, w przebiegu gruźlicy czy sarkoidozy. Niskie FSH może być jednak stanem prawidłowym, tak jest np. po menopauzie oraz u dzieci, które jeszcze nie wkroczyły w okres pokwitania. Progesteron poniżej normy to objaw pierwotnej i wtórnej niedoczynności jajników, podobnie jak estradiol. Nadmiernie niskie stężenie TSH obserwuje się w przebiegu choroby Gravesa i Basedowa, w przebiegu wola guzkowego toksycznego, niekiedy podczas występowania chorób przysadki mózgowej, takich jak guz przysadki mózgowej lub tkanek otaczających przysadkę oraz w zespole Sheehana. Odpowiednio dobrane w konsultacji z lekarzem badania hormonalne u kobiet pozwalają uzyskać głębszy obraz  kondycji organizmu. Badania hormonalne stanowią w pewnym sensie inwestycję w dobre samopoczucie i poprawę wydolności naszego organizmu. Bibliografia: Kornel Gajewski, Estrogeny, Medycyna Praktyczna – Portal dla Pacjentów, https://www.mp.pl/pacjent/badania_zabiegi/171848,estrogeny Paweł Herman, Hormon tyreotropowy – TSH, Medycyna Praktyczna – Portal dla Pacjentów, https://www.mp.pl/pacjent/badania_zabiegi/98800,hormon-tyreotropowy-tsh Ewelina Malec, Prolaktyna, Medycyna Praktyczna – Portal dla Pacjentów, https://www.mp.pl/pacjent/badania_zabiegi/173861,prolaktyna Katarzyna Jamruszkiewicz, Hormon folikulotropowy, Medycyna Praktyczna – Portal dla Pacjentów, https://www.mp.pl/pacjent/badania_zabiegi/172383,hormon-folikulotropowy Progesteron [w:] Interna Szczeklika. Mały podręcznik, pod. red. Piotra Gajewskiego, Medycyna Praktyczna, Kraków 2019.

23 grudnia 2021

TSH – funkcja i rola w organizmie hormonu tyreotropowego. Badania i normy

TSH, czyli tyreotropina jest, hormonem wytwarzanym przez przysadkę mózgową. Jej zadaniem jest pobudzenie tarczycy do produkcji hormonów tyroksyny i trijodotryroniny. Odgrywa niezwykle ważną rolę w regulacji procesów metabolicznych, a także układów rozrodczego i nerwowego. Zobacz, jakie badania wykonuje się obok TSH oraz co oznacza zbyt wysoki i zbyt niski poziom hormonu. TSH – co to jest? TSH (tyreotropina) to hormon wytwarzany przez przysadkę mózgową w odpowiedzi na działanie pod­wzgó­rzo­wego hor­monu uwal­nia­ją­cego − tyreoliberyny (TRH). TSH pobudza tarczycę do produkcji ty­rok­sy­ny (T4) i trijodotryroniny (T3). Hormony tarczycy biorą udział w procesach metabolicznych białek, węglowodanów, tłuszczów, a także regulują funkcjonowanie układu rozrodczego, nerwowego i wpływają na termogenezę, czyli ogół procesów zmierzających do utrzymania stałej temperatury ciała. Synteza i wydzielanie hormonów tarczycy (T3, T4) pozostaje w sprzężeniu zwrotnym ujemnym z TSH wydzielanym przez przysadkę w układzie przysadka-tarczyca. W związku z powyższym, wahania poziomu tyreotropiny są istotnym wskaźnikiem zaburzeń wydzielania T3 i T4. Fizjologicznie, niskie stężenie hormonów tarczycy wzmaga wydzielanie TSH przez przysadkę, co prowadzi do wzrostu ich produkcji przez tarczycę w przypadku odpowiedniej dostępności jodu w organizmie. Osiągnięcie prawidłowego stężenia T3 i T4 wpływa na zahamowanie uwalniania TSH. TSH – badanie i normy Badanie stężenie TSH wykonuje się, by ocenić funkcjonowanie tarczycy. Jeśli stężenie tego hormonu odbiega od przyjętych norm, lekarz zleca pogłębienie diagnostyki poprzez oznaczenie stężeń wolnej tyroksyny (FT4) i wolnej trijodotyroniny (FT3). FT3 i FT4 to formy wolne, odpowiednio T3 i T4 czyli niezwiązane z białkami osocza. Frakcje związane nie posiadają aktywności biologicznej, dlatego w celach diagnostycznych oznacza się frakcje wolne. Zakresy referencyjne dla TSH zależą od metody pomiaru i grupy referencyjnej, co powoduje niekiedy dość znaczne różnice. Zakresy[4] dla kobiet w ciąży na terenie Polski, podawane zależnie od trymestru wynoszą: I trymestr 0,009 – 3,18 μIU/ml,II trymestr 0,05 – 3,44 μIU/ml,III trymestr 0,11 – 3,53 μIU/ml. UWAGA! Obowiązujące dla laboratorium i metody zakresy referencyjne TSH są umieszczane na wyniku uzyskanym z laboratorium. Poziom TSH w I trymestrze ciąży ulega obniżeniu w związku z wysokim stężeniem gonadotropiny kosmówkowej (HCG) produkowanej przez łożysko. HCG to hormon wykazujący podobieństwo strukturalne do TSH i posiadający jak TSH działanie tyreotropowe (stymulacja tarczycy do produkcji i wydzielania tyroksyny i trójjodotyroniny). Cena komercyjnego badania TSH to koszt 20-25 zł. Badanie można wykonać bezpłatnie, jeśli pacjent posiada skierowanie od lekarza. Oznaczenie poziomu TSH i hormonów tarczycy wykonasz w DIAGNOSTYCE. Niskie TSH Stężenie TSH poniżej zakresu referencyjnego, któremu towarzyszy wzrost poziomu FT4 i/lub FT3, dowodzi istnienia pierwotnej nadczynności tarczycy. Nadczynność tarczycy określana jest mianem hipertyreozy. Przyczyny pierwotnej nadczynności tarczycy: choroba Gravesa-Basedova,wole guzkowe nadczynne − choroba Plummera,zapalenie tarczycy (poporodowe, wirusowe np. choroba Quervaina),przedawkowanie preparatów jodu,leczenie tyroksyną, nadmierna podaż hormonów tarczycy. Objawy pierwotnej nadczynności tarczycy (niskie TSH) to: tachykardia (przyspieszony rytm serca), arytmia;pobudzenie psychoruchowe, zaburzenia koncentracji i uwagi;redukcja masy ciała przy wzroście łaknienia;wzmożona potliwość, ciepła i wilgotna skóra;nadmierne wypadanie włosów i łamliwość paznokci;zaburzenia miesiączkowania u kobiet, a u mężczyzn problemy ze wzwodem;spadek tolerancji wysiłku fizycznego, męczliwość mięśni. W terapii nadczynności tarczycy wykorzystuje się leki tyreostatyczne, które obniżają syntezę hormonów gruczołu tarczowego, a także wykorzystuje się leczenie jodem promieniotwórczym. Wysokie TSH Wzrost stężenia TSH oraz spadek stężeń FT4 i FT3 wskazuje na pierwotną niedoczynność tarczycy. Niedoczynność tarczycy określana jest jako hipotyreoza. Symptomy pierwotnej niedoczynności tarczycy to: w przypadku układu pokarmowego: spowolnienie perystaltyki − zaparcia, wzrost masy ciała przy obniżonym łaknieniu;w przypadku układu krążenia: bradykardia (spowolnienie rytmu serca), niewydolność serca (spadek rzutu serca i objętości minutowej);w przypadku układu nerwowego i mięśniowego: apatia, znużenie, senność, spowolnienie mowy/ruchów, depresja, osłabienie siły mięśniowej i zmniejszona tolerancja wysiłku;w przypadku układu oddechowego: upośledzenie drożności górnych dróg oddechowych wskutek obecności wola;w przypadku skóry: sucha, chłodna, o odcieniu żółtawym na skutek zaburzeń w przemianach karotenu, wzmożone rogowacenie naskórka, obrzęki podskórne – tzw. obrzęk śluzowaty zwłaszcza w obrębie powiek;w przypadku układu rozrodczego: nieregularne miesiączki, cykle bezowulacyjne, trudności z zajściem w ciążę;obniżona tolerancja zimna, marznięcie. Przyczyny pierwotnej niedoczynności gruczołu tarczowego (wysokie TSH) to: choroba Hashimoto, najczęstsza przyczyna niedoczynności tarczycy, może towarzyszyć jej obecność wola lub zanik gruczołu tarczowego. Przyczyn rozwoju choroby upatruje się w predyspozycjach genetycznych oraz sprzyjających czynnikach środowiskowych: przewlekłym stresie, paleniu tytoniu, zanieczyszczeniu powietrza, niedoborze selenu, zapaleniu wątroby typu C. Autoimmunologiczne zapalenie tarczycy może współwystępować z zespołem Turnera, zespołem Downa, zespołem Sjögrena;tyroidektomia (usunięcie tarczycy);stan po leczeniu jodem promieniotwórczym bądź radioterapii;nadmierna podaż jodu lub jego niedobór;przedawkowanie leków tyreostatycznych zażywanych w nadczynności tarczycy;stosowanie jodowych środków kontrastowych wykorzystywanych w radiologicznych badaniach diagnostycznych;defekty enzymatyczne szlaków syntezy hormonów tarczycy;obwodowa oporność na hormony tarczycy. Jeśli odczuwasz niepokojące objawy, zgłoś się do lekarza pierwszego kontaktu i wykonaj badania laboratoryjne. Nieleczone lub późno rozpoznane choroby tarczycy mogą doprowadzić do poważnych powikłań zdrowotnych. Możesz także skorzystać z konsultacji online oferowanych przez DIAGNOSTYKĘ. Bibliografia: http://www.czytelniamedyczna.pl/2806,postpy-w-laboratoryjnej-diagnostyce-czynnoci-tarczycy.htmlChoroby Serca i Naczyń 2007, tom 4, nr 1; Pierwotne, wtórne i jatrogenne zaburzenia czynności tarczycy; Joanna Karpińska, Bożena Kryszałowicz, Anna Błachowicz, Edward Franekhttps://www.akademiamedycyny.pl/wp-content/uploads/2016/05/200804_Farmacja_004.pdfhttps://www.woia.pl/dat/attach/930_praca-specjalizacyjna—malwina-liskowska.pdfhttps://podyplomie.pl/medycyna/26198,interpretacja-nietypowych-wynikow-badan-czynnosci-tarczycyhttps://journals.viamedica.pl/endokrynologia_polska/article/view/EP.a2021.0089

08 grudnia 2015

Badania hormonalne przed planowaniem ciąży

Spośród całej gamy badań, które należy wykonać przed planowaną ciążą, szczególne znaczenie mają badania hormonalne, ponieważ niejednokrotnie tego typu zaburzenia mogą utrudnić lub uniemożliwić zajście w ciążę. Wiele par długo i bezskutecznie stara się o dziecko i traci nadzieję, podczas gdy dzięki pomocy ginekologa, który odpowiednio pokieruje diagnostyką, często okazuje się, że rozwiązanie jest relatywnie proste. Jakie badania hormonalne przed planowaniem ciąży warto wykonać? Mogłoby się wydawać, że poszukiwania należy rozpocząć od hormonów bezpośrednio powiązanych z układem rozrodczym, czyli hormonów płciowych. Jednakże, jeśli kobieta skarży się na ciągłe zmęczenie, senność i uczucie zimna, zastanawia się dlaczego przytyła, pomimo zdrowego odżywiania, ma łamliwe paznokcie i wypadają jej włosy, a nawet zauważa u siebie nietypowe obrzęki i dodatkowo nie może zajść w ciążę, wówczas należy pomyśleć o tarczycy. Niedoczynność tego gruczołu występuje częściej u kobiet, niż u mężczyzn. Aby przekonać się, czy na nią nie chorujemy, wystarczy wykonać badania w postaci oznaczenia hormonów kontrolujących pracę tarczycy, takich jak: tyreotropina (TSH), wolna trójjodotyronina (FT3) i wolna tyroksyna (FT4). Wysoki poziom TSH, a niski FT3 i FT4 oznacza, że mamy do czynienia z niedoczynnością tarczycy. Innym hormonem, pozornie niezwiązanym z ciążą, którego nieprawidłowy poziom może skutecznie utrudnić zajście w ciążę, jest prolaktyna. Wśród przyczyn powodujących jej podwyższenie wymienić należy np. zaburzenia czynnościowe lub obecność guza produkującego prolaktynę. Zadaniem lekarza jest określenie, z którą z przyczyn mamy do czynienia, oraz zaproponowanie leczenia. Wysoki poziom prolaktyny, czyli hiperprolaktynemia, może przebiegać bezobjawowo lub powodować m.in.: zaburzenia miesiączkowania, cykle bezowulacyjne czy mlekotok (wydzielanie mleka bez związku z ciążą). Kolejną grupą hormonów, którą należy wziąć pod uwagę przy poszukiwaniu przyczyn niepłodności u kobiet, są hormony płciowe. Do zapłodnienia i rozwoju ciąży konieczne jest prawidłowe funkcjonowanie osi podwzgórze – przysadka – jajnik. Zaburzenia czynnościowe na którymkolwiek z tych poziomów mogą utrudniać nie tylko działanie rozrodcze jajników, ale także błony śluzowej macicy. Równowaga hormonalna jest niezbędna w procesie owulacji, czyli uwolnienia komórki jajowej oraz przygotowania endometrium (błona śluzowa jamy macicy) do zagnieżdżenia zarodka i utrzymania ciąży. Testy czynnościowe pozwalają ustalić, na którym poziomie osi znajduje się problem i czy dotyczy on wydzielania gonadotropin: folitropiny (FSH) czy lutropiny (LH), czy też na poziomie jajników i dotyczy wydzielania steroidów płciowych: estrogenów, progesteronu czy nawet testosteronu. Analiza wyników wymaga wnikliwej oceny kilku parametrów, z uwzględnieniem cyklu miesiączkowego. Każde zaburzenie równowagi hormonalnej wymaga odpowiedniego leczenia. Aby ginekolog, często we współpracy z endokrynologiem, mógł rozpocząć leczenie, konieczne jest znalezienie i zdiagnozowanie problemu. Celem leczenia jest przywrócenie i utrzymywanie prawidłowych wartości hormonów, co pozwoli uzyskać efekt najbardziej oczekiwany – czyli ciążę. Zapraszamy do zapoznania się z naszą ofertą pakietów badań dostępnych w sklepie internetowym. ZOBACZ e-PAKIETY CIĄŻOWE lek. med. Katarzyna Urban
Powiązane pakiety

e-PAKIET TARCZYCOWY
Zestaw badań w Pakiecie Tarczycowym, obejmuje badania krwi, które pozwalają na określenie prawidłowości funkcji gruczołu tarczycy, a w przypadku istnienia patologii, na określenie pierwotnego lub wtórnego charakteru zmian oraz na wskazanie ich autoimmunizacyjnego mechanizmu. Obok znaczenia diagnostycznego, badania są przydatne w monitorowaniu skuteczności terapii chorób tarczycy i określaniu działania leków nietarczycowych. Badania wykonywane we krwi stanowią podstawę dla laboratoryjnego określenia kondycji gruczołu tarczycy. Pomiar stężenia TSH, hormonu tyreotropowego produkowanego przez przysadkę mózgową, jest najczulszym badaniem statusu tarczycy, wykrywającym zaburzenia czynności tarczycy, łącznie z zaburzeniami bezobjawowymi. Stężenie TSH we krwi zmienia się w ostrych i przewlekłych chorobach tarczycy oraz w wyniku stosowania leków. Zmiana stężenia TSH wyprzedza zmianę stężenia hormonów tarczycy, w tym wolnej frakcji tyroksyny (FT4), a amplituda zmian TSH jest znacznie większa. Dla odróżnienia tzw. pierwotnych i wtórnych postaci nadczynności/niedoczynności tarczycy oraz dla wykrycia postaci subklinicznych (bezobjawowych) zaburzeń tarczycy, pomiarowi stężenia TSH powinien towarzyszyć pomiar FT4. Przeciwciała anty-TPO są tzw. autoprzeciwciałami, czyli przeciwciałami skierowanymi przeciwko własnym antygenom organizmu. W przypadku chorób tarczycy immunizującym autoantygenem jest peroksydaza komórek tarczycy (TPO), Nieprawidłowo wysokie stężenie anty-TPO we krwi świadczy o istnieniu autoimmunizacyjnego procesu skierowanego przeciwko tkankom tarczycy, którego konsekwencją może być upośledzenie funkcji gruczołu, sygnalizowane przez nieprawidłowe wyniki pomiarów TSH/ FT4. Identyfikacja anty-TPO jest laboratoryjną podstawą rozpoznania chorób autoimmunizacyjnych (z autoagresji: choroby Hashimoto i Gravesa-Basedowa).