tlo strony pacjenta
Znajd藕 badanie, pakiet lub artyku艂

CRP, ilo艣ciowo

Kod badania: 61Kod ICD: I81

Kategoria bada艅

Badania podstawowe i biochemiczne

Infekcje

Markery odczyn贸w zapalnych i chor贸b reumatologicznych

Og贸lnopolski czas oczekiwania na wynik 1 dzie艅.

Opis badania

CRP ilo艣ciowo. CRP (bia艂ko C-reaktywne), jest tzw. bia艂kiem ostrej fazy, szybkim wska藕nikiem (4-8 godzin) uszkodze艅 tkanek w wyniku zapalenia, infekcji, martwicy niedokrwiennej mi臋艣ni lub urazu. Badanie jest przydatne w diagnostyce i monitorowania leczenia stan贸w zapalnych i uszkodzenia tkanek w przebiegu infekcji (g艂贸wnie bakteryjnych), chor贸b reumatycznych i nowotworowych, zawa艂u serca i聽 stan贸w pourazowych.

Wi臋cej informacji

CRP (bia艂ko C-reaktywne), jest czu艂ym wska藕nikiem ostrych stan贸w zapalnych o r贸偶nym pochodzeniu. Poziom CRP, jednego z tzw. bia艂ek ostrej fazy, wzrasta w surowicy i osoczu w trakcie og贸lnej, niespecyficznej odpowiedzi na infekcje (g艂贸wnie bakteryjne) oraz聽 w wyniku stanu zapalnego聽 bez t艂a infekcyjnego, jak: arterioskleroza (mia偶d偶yca), uszkodzenie mi臋艣nia sercowego o pod艂o偶u niedokrwiennym, choroby reumatyczne, urazy (np. rozleg艂e oparzenia, zranienia, zabiegi operacyjne) i choroby nowotworowe. Widoczny wzrost st臋偶enia CRP nast臋puje w 4 do 8 godz. od pojawienia si臋 przyczyny, st膮d, w odr贸偶nieniu od OB, oznaczenie CRP jest istotne w stanach ostrych. Wykorzystywane jest tak偶e w monitorowaniu przebiegu leczenia wymienionych stan贸w chorobowych. Ilo艣ciowe oznaczenie CRP ma zastosowanie w ocenie rokowania u chorych z niekt贸rymi chorobami nowotworowymi, a ultraczu艂e w ocenie ryzyka wyst膮pienia chor贸b uk艂adu kr膮偶enia. CRP jest bia艂kiem ostrej fazy, syntetyzowanym w w膮trobie pod wp艂ywem cytokin prozapalnych (szczeg贸lnie IL-6). Fizjologiczne st臋偶enie CRP nie przekracza 5 mgL, st臋偶enie wi臋ksze ni偶 10 mg/L uznawane jest za patologiczne, a dalszy jego wzrost mo偶e by膰 drastyczny 鈥 po 24-48 godzinach od pojawienia si臋 przyczyny nawet 1000-krotny. Fizjologiczna rola CRP polega na rozpoznawaniu i eliminacji obcych patogen贸w (bakterii, grzyb贸w i paso偶yt贸w) oraz potencjalnie toksycznych substancji endogennych uwalnianych z uszkodzonych tkanek (fragmenty kom贸rek, DNA).

Czynnik reumatoidalny, lipemia.

Podwy偶szone st臋偶enia:聽
zaka偶enia bakteryjne, zaka偶enia wirusowe, infestacje paso偶ytnicze, stany zapalne miejscowe i uog贸lnione, posocznica, choroby reumatyczne, choroby autoimmunologiczne, oparzenia, urazy chirurgiczne, martwica tkanek, choroba Crohna, ostre zespo艂y wie艅cowe, niekt贸re nowotwory.

CRP, czyli bia艂ko C-reaktywne to substancja, kt贸rej st臋偶enie we krwi bardzo cz臋sto oznaczane jest w przebiegu diagnozowania licznych chor贸b. Podwy偶szone poziomy tego bia艂ka najcz臋艣ciej 艣wiadcz膮 o rozwoju stanu zapalnego, kt贸ry mo偶e pojawi膰 si臋 w organizmie z wielu przyczyn. Kiedy nale偶y oznaczy膰 poziom CRP we krwi, na czym polega badanie CRP oraz o czym mo偶e 艣wiadczy膰 podwy偶szone lub te偶 za niskie CRP?

CRP, czyli bia艂ko C-reaktywne (ang. C-reactive protein) zaliczane jest do tak zwanych 鈥瀊ia艂ek ostrej fazy鈥. Jest to grupa bia艂ek obecnych we krwi, kt贸re s膮 produkowane przez w膮trob臋 w wi臋kszych ilo艣ciach w odpowiedzi na tocz膮cy si臋 proces zapalny w organizmie. CRP, poza w膮trob膮, syntezowane jest tak偶e w kom贸rkach t艂uszczowych. W warunkach zdrowia poziomy CRP we krwi zazwyczaj utrzymuj膮 si臋 na do艣膰 niskich poziomach.

Fizjologicznie bia艂ko C-reaktywne umo偶liwia prawid艂owy przebieg odpowiedzi odporno艣ciowej organizmu na r贸偶nego typu zaka偶enia. Poprzez wi膮zanie si臋 ze specyficznymi cz膮steczkami chemicznymi na powierzchni bakterii CRP umo偶liwia aktywacj臋 kompleksu dope艂niacza oraz dalsze niszczenie i rozk艂adanie mikroorganizm贸w chorobotw贸rczych. Dodatkowo CRP bierze udzia艂 w procesach fagocytozy obumar艂ych kom贸rek organizmu.

Ze wzgl臋du na mechanizm aktywacji wytwarzania bia艂ek ostrej fazy, do wzrostu st臋偶enia CRP we krwi mo偶e dochodzi膰 tak偶e w przebiegu proces贸w zapalnych niezwi膮zanych z infekcj膮, takich jak m.in. choroby reumatyczne, r贸偶nego typu urazy, niekt贸re choroby onkologiczne lub r贸偶nego typu schorzenia autoimmunologiczne. W przebiegu tych schorze艅 dochodzi do zwi臋kszonego uwalniania przez uszkadzane kom贸rki tzw. cytokin prozapalnych, kt贸re stymuluj膮 produkcj臋 bia艂ek ostrej fazy przez w膮trob臋 鈥 w tym tak偶e CRP. Z tego wzgl臋du badanie CRP najcz臋艣ciej przeprowadzane jest jednoczasowo wraz z innymi testami diagnostycznymi.

Dzi臋ki uwzgl臋dnieniu wielu parametr贸w laboratoryjnych w po艂膮czeniu z badaniem CRP, lekarz prowadz膮cy mo偶e w spos贸b precyzyjny ustali膰 przyczyn臋 dolegliwo艣ci chorobowych danego pacjenta oraz dobra膰 indywidualne, dalsze post臋powanie diagnostyczno-lecznicze. W celu zaplanowania kompleksowego panelu bada艅 diagnostycznych nale偶y wi臋c konsultowa膰 si臋 z lekarzem, kt贸ry b臋dzie odpowiedzialny za dalsze prowadzenie leczenia danej osoby.

Badanie CRP to jeden z podstawowych test贸w diagnostycznych, zlecanych praktycznie we wszystkich chorobach, kt贸re mog膮 wykazywa膰 komponent臋 zapaln膮. Przeprowadzenie tego badania zalecane jest w przypadku, gdy chory聽 do艣wiadcza dolegliwo艣ci, kt贸re mog膮 wskazywa膰 na rozw贸j infekcji lub stan贸w zapalnych o innej etiologii. Warto pami臋ta膰, 偶e st臋偶enia CRP we krwi charakteryzuj膮 si臋 do艣膰 du偶膮 zmienno艣ci膮. Po ok. 24-48 godzinach od pojawienia si臋 czynnika wyzwalaj膮cego stan zapalny st臋偶enie CRP osi膮gn膮膰 mo偶e nawet 1000 krotny wzrost. Do normalizacji poziom贸w CRP dochodzi najcz臋艣ciej w przeci膮gu tygodnia od wyeliminowania procesu chorobowego odpowiedzialnego za wzrost st臋偶e艅 tego bia艂ka, cho膰 dok艂adny czas r贸偶ni si臋 w zale偶no艣ci od tego, co by艂o przyczyn膮 podwy偶szonych warto艣ci CRP.

Przyk艂adowe jednostki chorobowe, w kt贸rych oznaczenie st臋偶enia CRP we krwi pozwala na wykrycie stanu zapalnego to mi臋dzy innymi:

  • Zaka偶enia bakteryjne,
  • Zaka偶enia grzybicze,
  • Zaka偶enia wirusowe,
  • Zaka偶enia paso偶ytnicze,
  • Autoimmunologiczne choroby zapalne,
  • Choroby tkanki 艂膮cznej (choroby reumatyczne),
  • Okre艣lone rodzaje nowotwor贸w.
Warto mie膰 na uwadze, 偶e niekt贸re czynniki niezwi膮zane z chorobami internistycznymi, jak np. rozleg艂y uraz tkankowy lub niedawno przebyta operacja tak偶e mog膮 wp艂ywa膰 na st臋偶enie CRP we krwi. Z tego powodu badanie to zalecane jest 聽wraz z dodatkowymi testami laboratoryjnymi, kt贸re pozwol膮 na precyzyjne okre艣lenie 藕r贸d艂a podwy偶szonych st臋偶e艅 CRP.

Odmiana standardowego badania CRP, czyli tzw. wysoko czu艂e testy CRP (hsCRP 鈥 ang. high-sensitivity C-reactive protein) wykorzystywane s膮 do oceny ryzyka sercowo-naczyniowego. Podwy偶szony poziom CRP we krwi zwi膮zany jest ze wzrostem ryzyka r贸偶nego typu chor贸b sercowo-naczyniowych, takich jak przewlek艂a choroba wie艅cowa lub zawa艂 mi臋艣nia sercowego. Zale偶no艣膰 ta wynika z wyst臋powania sta艂ego, nisko nasilonego stanu zapalnego powstaj膮cego na skutek mia偶d偶ycy naczy艅 t臋tniczych. W grupie ryzyka rozwoju tego schorzenia s膮 szczeg贸lnie osoby, kt贸re cierpi膮 na dyslipidemi臋 (nieprawid艂owe st臋偶enia zwi膮zk贸w t艂uszczowych we krwi) oraz osoby: oty艂e, pal膮ce papierosy oraz prowadz膮ce siedz膮cy tryb 偶ycia, z niewielk膮 aktywno艣ci膮 fizyczn膮.

Wykonanie badania CRP cz臋sto zlecane jest jako element og贸lnej diagnostyki, ze wzgl臋du na du偶膮 czu艂o艣膰 w wykrywaniu stanu zapalnego.. Z tego powodu bardzo cz臋sto zlecane jest przy聽 ka偶dej wizycie u lekarza, niezale偶nie od przyczyny.

Dok艂adne dolegliwo艣ci wyst臋puj膮ce w przebiegu chor贸b ze stanem zapalnym zale偶ne s膮 od przyczyny rozwoju schorzenia, jego zlokalizowania, og贸lnego stanu zdrowia pacjenta, a tak偶e wielu innych czynnik贸w. Najcz臋stsze, og贸lne dolegliwo艣ci zwi膮zane ze stanem zapalnym mog膮 obejmowa膰:

  • Gor膮czk臋 o r贸偶nym nasileniu,
  • Uog贸lnione pogorszenie samopoczucia,
  • Uczucie rozbicia,
  • Zwi臋kszon膮 potliwo艣膰,
  • B贸le mi臋艣ni,
  • B贸le staw贸w,
  • Nasilone zm臋czenie.
W przypadku przewlek艂ych stan贸w zapalnych mo偶e dochodzi膰 tak偶e do post臋puj膮cej utraty masy cia艂a. Jest to bardzo niepokoj膮cy objaw, szczeg贸lnie je偶eli towarzysz膮 mu d艂ugotrwa艂e stany podgor膮czkowe, nocne poty i inne objawy stanu zapalnego. Ten zestaw dolegliwo艣ci mo偶e wskazywa膰 na rozw贸j choroby nowotworowej i wymaga pilnej konsultacji lekarskiej w celu ustalenia przyczyn oraz rozpocz臋cia w艂a艣ciwego leczenia.

Opisane powy偶ej dolegliwo艣ci dotycz膮 uog贸lnionego stanu zapalnego. W przypadku zlokalizowanego zapalenia, na przyk艂ad na skutek zaka偶enia miejscowego, wyr贸偶nia si臋 pi臋膰, typowych dolegliwo艣ci. S膮 to:

  • Zaczerwienienie,
  • B贸l,
  • Wzrost temperatury,
  • Obrz臋k,
  • Zaburzenia funkcjonowania narz膮du/tkanki.
Stan zapalny mo偶e mie膰 wiele potencjalnych przyczyn. W celu dobrania w艂a艣ciwego leczenia, kt贸re zapewni szybkie usuni臋cie problemu zdrowotnego oraz zmniejszenie nasilenia dolegliwo艣ci chorobowych, niezb臋dne jest precyzyjne ustalenie 藕r贸d艂a zapalenia. Dzi臋ki wykonaniu badania CRP oraz dodatkowych test贸w laboratoryjnych mo偶liwe jest znacz膮ce usprawnienie procesu diagnostycznego, co przek艂ada si臋 na szybsze oraz bardziej dok艂adne leczenie.

Badanie st臋偶enia CRP przeprowadzane jest w pr贸bce krwi 偶ylnej pacjenta, kt贸ra najcz臋艣ciej pobierana jest z naczynia krwiono艣nego zlokalizowanego w dole 艂okciowym. Ten test laboratoryjny nie wymaga specjalnego przygotowania. Przed zg艂oszeniem si臋 na pobranie krwi zaleca si臋 wypicie oko艂o dw贸ch szklanek wody w celu lepszego wype艂nienia 艂o偶yska naczyniowego oraz u艂atwienia procesu pobrania pr贸bki krwi.

Inne badania laboratoryjne, zlecone jednoczasowo mog膮 wymaga膰 specjalnych przygotowa艅. Z tego powodu przed zg艂oszeniem si臋 na badania nale偶y dok艂adnie sprawdzi膰 jakie testy maj膮 zosta膰 wykonane oraz jak wygl膮da przygotowanie do tych bada艅.

W celu interpretacji wynik贸w badania CRP nale偶y zestawi膰 otrzymane st臋偶enie bia艂ka C-reaktywnego we krwi z zakresem referencyjnym, kt贸ry ka偶dorazowo umieszczany jest na wydawanej pacjentowi dokumentacji. Ka偶de laboratorium medyczne mo偶e stosowa膰 nieznacznie r贸偶ni膮ce si臋 od siebie metody analityczne, przez co normy dla poszczeg贸lnych parametr贸w diagnostycznych tak偶e mog膮 by膰 r贸偶ne.

St臋偶enie CRP we krwi zale偶ne jest od wielu czynnik贸w, takich jak m.in. wiek, masa cia艂a, schorzenia wsp贸艂wyst臋puj膮ce, tryb 偶ycia, poziom aktywno艣ci fizycznej oraz wiele innych. Podwy偶szone warto艣ci CRP we krwi nie w ka偶dym przypadku 艣wiadcz膮 o tocz膮cym si臋, niebezpiecznym procesie chorobowym, jednak ze wzgl臋du na mo偶liwy rozw贸j komplikacji oraz innych konsekwencji zdrowotnych nieleczonego schorzenia, nieprawid艂owe wyniki tego badania nale偶y ka偶dorazowo skonsultowa膰 z lekarzem. Dok艂adne okre艣lenie przyczyn nieprawid艂owych wynik贸w bada艅 laboratoryjnych mo偶e wymaga膰 przeprowadzenia dodatkowych test贸w.

Fizjologiczne st臋偶enie CRP nie przekracza 5 mgL, st臋偶enie wi臋ksze ni偶 10 mg/L uznawane jest za patologiczne. Podwy偶szone st臋偶enie bia艂ka C-reaktywnego we krwi wskazuje na trwaj膮cy stan zapalny w organizmie. Samo badanie CRP nie jest jednak w stanie jednoznacznie okre艣li膰 藕r贸d艂a zapalenia. Jednak偶e orientacyjnie podaje si臋, 偶e infekcje wirusowe powoduj膮 wzrost CRP do warto艣ci w zakresie 10-40 mg/L, infekcje bakteryjne i ostre stany zapalne w zakresie 40-200 mg/L, a ci臋偶kie infekcje bakteryjne i rozleg艂e urazy powy偶ej 200 mg/L. W celu precyzyjnego ustalenia etiologii stanu zapalnego nale偶y zestawi膰 otrzymane wyniki badania CRP z objawami do艣wiadczanymi przez pacjenta, wywiadem chorobowym, wsp贸艂wyst臋puj膮cymi czynnikami ryzyka oraz wynikami innych bada艅 laboratoryjnych, takich jak np. morfologia krwi obwodowej lub oznaczenie st臋偶enia prokalcytoniny.

Przyk艂adowe choroby, kt贸re mog膮 prowadzi膰 do wzrostu st臋偶enia CRP we krwi to m.in. infekcje wirusowe, infekcje bakteryjne, zaka偶enia paso偶ytnicze, zakrzepica 偶y艂 g艂臋bokich ko艅czyn dolnych, stan po rozleg艂ym urazie, nasilona reakcja alergiczna, zapalenie trzustki, choroby zapalne uk艂adu pokarmowego, nowotwory, choroby autoimmunologiczne oraz wiele innych.

CRP poni偶ej zakresu referencyjnego nie stanowi powod贸w do obaw 鈥 聽w znacz膮cej wi臋kszo艣ci przypadk贸w jest to fizjologiczna norma, kt贸ra 艣wiadczy o braku stanu zapalnego w organizmie. Warto mie膰 na uwadze, 偶e w kontek艣cie nowotwor贸w niskie CRP nie wyklucza choroby onkologicznej, jako 偶e nie wszystkie nowotwory prowadz膮 do wzrostu st臋偶e艅 bia艂ka C-reaktywnego we krwi. W celu dok艂adnej oceny st臋偶e艅 CRP w zakresie bardzo niskich warto艣ci zaleca si臋 przeprowadzenie wysoko czu艂ego testu CRP, czyli hsCRP. Badanie to jest szczeg贸lnie przydatne w ocenie ryzyka sercowo-naczyniowego u os贸b z obci膮偶aj膮cym wywiadem kardiologicznym.

Badania powi膮zane

Opis badania

Wi臋cej informacji

Badania powi膮zane

Artyku艂y powi膮zane

Badanie dost臋pne w pakietach:
e-Pakiet fit & active medium
872,92聽PLN
465,00聽PLN
Sprawd藕
e-Pakiet fit & active medium z konsultacj膮
524,00聽PLN
Sprawd藕
e-Pakiet fit & active maximum
1 325,04聽PLN
769,00聽PLN
Sprawd藕