01 sierpnia 2022 - Przeczytasz w 5 min

Jakie są objawy i sposoby leczenia salmonellozy?

Salmonellozy to choroby, które zostały wywołane przez zatrucie bakteriami z rodzaju Salmonella. Rozwijają się po zjedzeniu zakażonego pokarmu lub wypiciu zakażonej wody. Salmonellozy przebiegają  bezobjawowo lub dają dolegliwości ze strony układu pokarmowego, np. ostrą biegunkę. Dowiedz się, jakie są oznaki zatrucia bakteriami z rodzaju Salmonella oraz jak leczyć chorobę.

salmonella objawy

Jak może dojść do zakażenia bakteriami z rodzaju Salmonella?

Salmonellozy to grupa chorób, które są spowodowane zakażeniem pałeczkami z rodzaju Salmonella. Za rozwój zatruć najczęściej odpowiadają bakterie należące do typów Salmonella typhimurium, Salmonella enteritidis, Salmonella agona i Salmonella anatum. Z tej grupy należy jednak wyłączyć zakażenia pałeczkami Salmonella typhi i Salmonella paratyphi, które mogą powodować groźne dla życia choroby ogólnoustrojowe, czyli odpowiednio dur brzuszny i paradury.

Źródłem zakażenia bakteriami mogą być ludzie chorzy na salmonellozę, bezobjawowy nosiciel lub zakażone zwierzę. Do zatrucia dochodzi najczęściej po wypiciu wody lub spożyciu pokarmów, które zawierają pałeczki z rodzaju Salmonella,np. drobiu, mięsa wołowego i wieprzowego, jajek czy produktów mlecznych.

Jak przebiega zakażenie bakteriami z rodzaju Salmonella?

Objawy salmonellozy pojawiają się najczęściej od kilkunastu do 48 godzin po zakażeniu. Bakterie z rodzaju Salmonella mają zdolność do wytwarzania enterotoksyn, które działają w obrębie jelit. Pałeczki oddychają w sposób tlenowy i są mało wrażliwe na czynniki zewnętrzne.

Obraz choroby i towarzyszące jej objawy zależą przede wszystkim od:

  • obecności bakterii w jelicie i ich namnażania;
  • miejscowego działania enterotoksyn na błonę śluzową układu pokarmowego – wywołują one stan zapalny oraz wpływają na transport wody i jonów do światła jelita grubego;
  • wpływu bakterii na działanie całego organizmu – zakażenie bakteriami z rodzaju Salmonella może prowadzić do rozwoju posocznicy, zapalenia płuc i opon mózgowo-rdzeniowych oraz zaburzeń wodno-elektrolitowych.

Rocznie liczba zakażeń pałeczkami Salmonella w Polsce wynosi około 9000. Salmonellozy mogą występować w kilku postaciach i dotyczą pojedynczych osób lub całych grup. Wyróżnia się:

  • zachorowania sporadyczne – w sytuacji, gdy objawy obserwuje się tylko u jednego chorego;
  • małe epidemie rodzinne, np. po zjedzeniu wspólnego posiłku, który zawiera produkty skażone bakteriami;
  • duże epidemie środowiskowe, m.in. kiedy pałeczki są obecne w artykułach spożywczych, udostępnianych na szeroką skalę.

Jakie są objawy zatrucia bakteriami z rodzaju Salmonella?

Objawy zakażenia bakteriami z rodzaju Salmonella najczęściej dotyczą układu pokarmowego. Często towarzyszą im także dolegliwości ogólne, które świadczą o ostrej infekcji. Do najczęstszych objawów salmonellozy należą:

  • biegunka o różnym charakterze – w zależności od postaci choroby stolce zawierają śluz, krew lub duże ilości wody. W przebiegu biegunki salmonellozowej może występować nawet ponad 20 wypróżnień na dobę;
  • nudności i wymioty;
  • bóle brzucha;
  • podwyższenie temperatury ciała, zwykle do 38 stopni Celsjusza;
  • bóle głowy;
  • dolegliwości związane z zaburzeniami równowagi wodno-elektrolitowej, np. oddawanie małych ilości moczu, spadek ciśnienia tętniczego krwi i kurczowe bóle łydek.

W obrazie salmonellozy mogą występować objawy o różnym nasileniu. W zależności od przebiegu choroby i dominujących dolegliwości wyróżnia się:

  • postać żołądkowo-jelitową, która charakteryzuje się występowaniem objawów ogólnych i wodnistych stolców;
  • postać czerwonkową z towarzyszącą krwistą biegunką;
  • postać cholerowatą, w której przebiegu występują odwodnienie i zaburzenia wodno-elektrolitowe;
  • postać uogólnioną, czyli septyczną (posocznicę) lub durowatą – wówczas choroba powoduje znaczne zaburzenia funkcjonowania całego organizmu, m.in. pracy serca i świadomości;
  • postacie narządowe – rozwijają się, gdy zakażenie obejmuje inne układy, np. zapalenie płuc, kości czy wsierdzia;
  • postać bezobjawową, stwierdzaną u osób, które nie zgłaszają żadnych dolegliwości, mimo że badania wykazują obecność bakterii w kale. Nosiciele, mimo że sami nie odczuwają objawów, mogą stać się źródłem zakażenia innych osób. Z tego powodu pracownicy ochrony zdrowia i osoby, które mają zawodowy kontakt z żywnością, są badani pod kątem obecności bakterii z rodzaju Salmonella w organizmie przed rozpoczęciem pracy.

Rokowanie w przypadku salmonellozy zazwyczaj jest pomyślne. Choroba może być jednak groźna dla dzieci, a zwłaszcza dla niemowląt, osób starszych, pacjentów z niedoborami odporności i chorych przewlekle, np. na cukrzycę, miażdżycę lub ze wszczepionymi protezami. W niektórych przypadkach po ustąpieniu objawów pozostaje nosicielstwo pochorobowe.

Jak wygląda rozpoznanie zatrucia bakteriami z rodzaju Salmonella?

Diagnostyka salmonellozy opiera się na:

  • zebraniu dokładnego wywiadu medycznego, który obejmuje przede wszystkim okoliczności wystąpienia objawów, np. spożycie pokarmów, w których mogły być obecne bakterie;
  • badaniu kału w kierunku bakterii z rodzaju Salmonella, które pozwala na potwierdzenie obecności bakterii w próbkach pobranych od pacjenta (zwykle 3–5 próbek);
  • badaniu innych materiałów pobranych od chorego, np. krwi lub wymiocin, lub podejrzanego pokarmu.

Jak wygląda leczenie zakażeń bakteriami z rodzaju Salmonella?

Leczenie niepowikłanych biegunek w przebiegu salmonellozy opiera się przede wszystkim na łagodzeniu objawów i zapobieganiu odwodnieniu. U większości chorych wystarcza doustne przyjmowanie płynów, takich jak woda, soki i napoje izotoniczne. Jeżeli choroba dotyczy dzieci lub osób starszych z ciężką biegunką, zaleca się stosowanie doustnego płynu glukozo-elektrolitowego lub przyjęcie do szpitala.

Jeżeli stan pacjenta na to pozwala, nie musi on zmieniać swojej diety. W przypadku nasilonych objawów należy rozpocząć żywienie chorego po skutecznym nawodnieniu. Dieta w leczeniu biegunki powinna opierać się na gotowanych produktach zawierających skrobię, m.in. ryż, makaron i kasze. Można dołączyć do nich zupy, banany oraz gotowane mięso i warzywa. Zaleca się także, aby w ciągu dnia pacjent spożywał kilka posiłków o małej objętości. W ostrym okresie choroby należy wykluczyć z diety mleko oraz smażone i ciężkostrawne potrawy. Kiedy stolce będą już odpowiednio uformowane, chory może wrócić do normalnej diety.

W leczeniu salmonellozy, której nie towarzyszą powikłania, nie zaleca się stosowania antybiotyku. Włączenie takiego leczenia może zwiększać ryzyko rozwoju nosicielstwa po ustąpieniu choroby. O wprowadzeniu leczenia przyczynowego zawsze decyduje lekarz. Może ono okazać się konieczne, gdy choroba przebiega z ciężkimi objawami ogólnymi i ze strony układu pokarmowego, towarzyszy jej posocznica lub dotyczy dzieci poniżej 6. miesiąca życia, dorosłych powyżej 50. roku życia i osób z obniżoną odpornością.

Jak można zapobiegać zakażeniom bakteriami z rodzaju Salmonella?

Profilaktyka salmonellozy opiera się na przestrzeganiu zasad higieny osobistej oraz na odpowiednim postępowaniu podczas produkcji lub przygotowywania żywności. Osoby, które będą miały zawodowy kontakt z artykułami spożywczymi, i przyszli pracownicy ochrony zdrowia zobowiązani są do wykonania badań w kierunku nosicielstwa pałeczek z rodzaju Salmonella przed rozpoczęciem pracy, aby zapobiec przenoszeniu bakterii.

Wszystkie przypadki choroby muszą zostać zgłoszone służbom sanitarnym. Pochorobowi nosiciele podlegają natomiast nadzorowi epidemiologicznemu. W wypadku osób, które mają zawodowy kontakt z żywnością, i pracowników ochrony zdrowia konieczne jest dłuższe zwolnienie lekarskie. Nosiciele mogą wrócić do takiej pracy po uzyskaniu ujemnych wyników w trzech badaniach stolca.

Czym są dur brzuszny i dury rzekome?

Dur brzuszny i dury rzekome, czyli paradury, należą do ostrych, ogólnoustrojowych chorób zakaźnych. Są wywoływane przez pałeczki Salmonella typhi i Salmonella paratyphi. Występują one głównie w Azji Południowo-Wschodniej i na Bliskim Wschodzie.

Objawy duru brzusznego i durów rzekomych obejmują dolegliwości:

  • ogólne, takie jak: osłabienie, bóle głowy i gorączkę;
  • ze strony układu pokarmowego, np.: nudności, wymioty, brak apetytu, wzdęcia brzucha oraz zaparcia lub biegunki;
  • skórne – najczęściej plamistą wysypkę na skórze brzucha i klatki piersiowej (tzw. różyczkę durową).

W diagnostyce duru brzusznego i paradurów wykorzystuje się posiewy krwi i innych płynów ustrojowych, m.in. żółci, kału, szpiku kości i moczu, oraz testy serologiczne. Leczeniem z wyboru w takich przypadkach są antybiotyki. Profilaktyka występowania duru brzusznego i durów rzekomych obejmuje przestrzeganie zasad higieny osobistej, nadzór epidemiologiczny nad nosicielami i wykonywanie szczepień ochronnych. Są one zalecane zwłaszcza osobom, które podróżują do regionów o dużym ryzyku zachorowania.

Autor: Monika Nowakowska

Weryfikacja merytoryczna: lek. Agnieszka Żędzian

Bibliografia

  1. A. Boroń-Kaczmarska, A. Wiercińska-Drapało, Choroby zakaźne i pasożytnicze, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2021, s. 220–223.
  2. P. Gajewski i in., Interna Szczeklika, Medycyna Praktyczna, Kraków 2017, s. 1051–1056.

Podobne artykuły

26 lutego 2020

Przewlekła biegunka – kiedy trzeba poszukiwać jej przyczyn i wykonywać badania diagnostyczne?

Biegunka to stan, w którym pacjent oddaje stolce o zbyt luźnej konsystencji z częstotliwością powyżej 3 razy na dobę. Biegunka może być objawem towarzyszącym wielu chorobom, a w tym również zakażeniom. Podstawowy podział rozróżnia biegunkę ostrą i przewlekłą. Biegunka ostra trwa poniżej dwóch tygodni i może być objawem zakażenia przewodu pokarmowego przez drobnoustroje lub skutkiem spożycia samych tylko toksyn bakteryjnych (w większości przypadków). To także możliwy efekt zażywania określonych leków, np. antybiotyków o szerokim zakresie działania, leków hipotensyjnych, leków zobojętniających kwas solny, hormonów tarczycy lub leków antyarytmicznych. Biegunka ostra może być także skutkiem nadużywania leków przeczyszczających, zatrucia grzybami, alkoholem, czy też arszenikiem. To prawdopodobne następstwo nadwrażliwości pokarmowej. Przewlekła biegunka – przyczyny Przewlekła biegunka może mieć wiele przyczyn. Częste rozwolnienie uznaje się za biegunkę przewlekłą, gdy trwa ono dłużej niż 30 dni. Biegunka przewlekła bardzo rzadko wiąże się z zakażeniem przewodu pokarmowego. Zazwyczaj występuje ona u chorych z niedoborem odporności. Przewlekła biegunka najczęściej bywa objawem zespołu jelita drażliwego, nieswoistego zapalenia jelit lub raka okrężnicy. Wyróżnia się następujące rodzaje biegunki przewlekłej: biegunka osmotyczna – może ją spowodować zażywanie leków, a dokładniej: przeczyszczających z grupy środków osmotycznych oraz leków, które zobojętniają kwas solny. Biegunka osmotyczna może być również wynikiem nadużycia niektórych środków spożywczych i suplementów diety, czy też wiązać się ze spożywaniem słodyczy, w których obecne są mannitol, ksylitol lub sorbitol. Przyczyną przewlekłej biegunki może też być niedobór laktazy, zespół krótkiego jelita lub przetoki jelitowe. biegunka sekrecyjna – częste rozwolnienie w tym przypadku mogą spowodować zażywane przez pacjenta leki przeczyszczające, które pobudzają motorykę jelit, toksyny, nadużywanie alkoholu, a także zaburzone wchłanianie kwasów żółciowych w jelicie krętym, będące skutkiem np. zespołu rozrostu bakteryjnego lub resekcji końcowego odcinka jelita krętego. biegunka tłuszczowa może towarzyszyć zaburzeniom trawienia w przebiegu zapalenia trzustki, raka trzustki lub mukowiscydozy. Może występować przy zespole rozrostu bakteryjnego lub w cholestatycznych chorobach wątroby. To prawdopodobny objaw zaburzeń wchłaniania, do których doprowadzać mogą celiakia, giardioza, niedokrwienie jelita oraz enteropatia z utratą białka. Przewlekła biegunka u osób starszych może być biegunką zapalną, która może pojawić się przy nieswoistym zapaleniu jelit (takim jak np. wrzodziejące zapalenie jelita grubego, choroba Leśniowskiego-Crohna), w mikroskopowym lub niedokrwiennym zapaleniu jelita, gdy u chorego występuje nadwrażliwość pokarmowa, niedobory odporności, nowotwory jelit. Może ją też wywoływać nadużywanie i przedawkowanie określonych leków. Przewlekła biegunka u dziecka może być sygnałem dla rodziców, że w ciele dziecka są obecne pierwotniaki jelitowe, np. Giardia lamblia lub inne pasożyty. Przewlekła biegunka u dziecka i osoby dorosłej – diagnostyka i leczenie Przewlekła biegunka u osób starszych lub dzieci wymaga natychmiastowej diagnostyki i leczenia pod ścisłą kontrolą lekarską. Nie eksperymentuj z lekami na własną rękę. Wykonaj niezbędne badania i pokaż ich wyniki swojemu lekarzowi. Kiedy pojawia się przewlekła biegunka, jej diagnostyka powinna się zacząć od oceny stopnia nawodnienia chorego. Lekarz ocenia także wygląd stolców i charakter biegunki na podstawie dokładnego wywiadu. Może też być wymagane chwilowe odstawienie pokarmów i pozostanie przez kilkanaście godzin na czczo. Lekarz powinien wykluczyć biegunkę rzekomą, a przy odwodnieniu ciężkim konieczna może być hospitalizacja i nawodnienie dożylne – niezbędne zwłaszcza wtedy, gdy u chorego występują także wymioty. Nawodnienie to podstawowa metoda leczenia objawowego biegunki. Zazwyczaj wystarcza przyjmowanie dużej ilości płynów z jedzeniem lub piciem. U dzieci i osób starszych skuteczne bywa też podawanie hipoosmolarnego doustnego glukozo-elektrolitowego płynu nawadniającego, najlepiej w postaci schłodzonej, który pije się często, ale w małych porcjach. Lekarz może skierować pacjenta na dodatkowe badania, gdy podejrzewa niedożywienie, niedobory witamin lub pierwiastków śladowych, które wywołała przewlekła biegunka. W sytuacji, gdy została zdiagnozowana przewlekła biegunka, przyczyny zostały określone przez lekarza, konieczne może być zastosowanie leków przeciwbiegunkowych – np. loperamidu lub diosmektytu. Leki te przyjmuje się doustnie, część ze środków przeciwbiegunkowych zwiększa wchłanianie wody w jelitach i zmniejsza dzięki temu ostatecznie liczbę wypróżnień. Loperamid ma niewielkie prawdopodobieństwo wywołania skutków ubocznych. Osoba z objawami biegunki przewlekłej powinna dużo odpoczywać, unikać intensywnego wysiłku fizycznego, a po ustąpieniu symptomów stosować zbilansowaną i pełnowartościową dietę, w celu uzupełnienia ewentualnych niedoborów. Przez jakiś czas po skutecznym zakończeniu leczenia wskazane są lekkostrawne potrawy, przyjmowane w mniejszych porcjach, a częściej, by dać organizmowi czas na pełną regenerację. Jeżeli zauważysz u siebie lub u bliskiej Ci osoby niepokojące objawy, wówczas niezwłocznie skonsultuj się ze specjalistą, który wdroży właściwe leczenie. Bibliografia: Biegunka [w:] Interna Szczeklika 2019/20. Mały podręcznik, pod red. Piotra Gajewskiego, Kraków 2019, s.38–43. Andrea Horvath, Hanna Szajewska, Ostra biegunka infekcyjna, Klinika Pediatrii WUM.

13 kwietnia 2018

Ból brzucha u dziecka – jakie badania wykonać?

Ze względu na ograniczone możliwości w zakresie komunikacji, prawidłowe i szybkie rozpoznanie źródła bólu brzucha u dzieci i niemowląt stanowi dla rodziców spore wyzwanie. Ponieważ ból w tej okolicy może być symptomem występowania w organizmie dziecka stanu zapalnego warto każdorazowo przeprowadzić profesjonalne badania diagnostyczne pozwalające wykluczyć szereg groźnych chorób oraz ustalić realną przyczynę dyskomfortu dziecka. Sprawdź, jakie badania wykonać, gdy Twoje dziecko boli brzuch. Ból brzucha u dziecka – możliwe przyczyny Ból brzucha u dziecka może mieć rozmaite podłoże. Przyczyna może leżeć zarówno w obrębie przewodu pokarmowego, jak i pochodzić spoza niego. Dolegliwości mogą wynikać z zatrucia pokarmowego, nieodpowiedniej diety, przeżywanego przez dziecko stresu, stanowić sygnał rozwijającej się w organizmie infekcji czy być efektem choroby innych narządów, np. dróg moczowych. Ból brzucha może być także objawem chorób wymagających szybkiej interwencji lekarskiej, takich jak zapalenie wyrostka robaczkowego, niedrożność jelit, zapalenie otrzewnej czy skręt jądra lub jajnika. Ból brzucha u noworodka czy ból brzucha u niemowlaka często jest efektem niedojrzałości układu pokarmowego i choć bywa bardzo uciążliwy, przemija wraz z wiekiem, ale może być także manifestacją poważniejszych stanów, np. wgłobienia jelita czy wady przewodu pokarmowego. Ból brzucha u dziecka – jak reagować? Jeśli ból brzucha u dziecka utrzymuje się dłuższy czas, nasilenie dolegliwości jest znaczne lub cokolwiek w stanie Twojego malucha Cię niepokoi, nie wolno zwlekać z wizytą u lekarza. Zwyczajowo diagnostyka przyczyn bólu brzucha u dziecka rozpoczyna się od dokładnego wywiadu oraz badania fizykalnego. Lekarz może dodatkowo zalecić wykonanie zestawu badań, które pomogą ocenić, czy ból nie jest symptomem poważnej choroby. Jakie badania wykonać? Badania laboratoryjne możesz wykonać w Diagnostyce, której personel posiada specjalne przygotowanie do pobierania próbek krwi od dzieci w każdym wieku. Ocena morfologii krwi oraz wskaźników stanu zapalnego (OB, CRP) wskazuje na  przebiegający w organizmie dziecka stan zapalny. Analiza obrazu krwi jest także podstawowym wskaźnikiem ogólnego stanu zdrowia i odżywienia organizmu (pozwala zdiagnozować, np. częste u dzieci niedobory żelaza). Wyniki pozwalają m.in. na rozpoznanie anemii, obecności i nasilenia stanu zapalnego, ryzyka choroby pasożytniczej czy upośledzenia odporności. Diagnostyka zapalenia i zakażenia, poza analizą krwinek białych, wykorzystuje pomiar stężenia markera stanu zapalnego – białka C-reaktywnego (CRP), tzw. białka ostrej fazy. Bolący brzuch u dziecka może wynikać także z zakażenia dróg moczowych. W przypadku utrzymującego się dyskomfortu okolic podbrzusza, wskazane jest wykonanie badania ogólnego moczu oraz posiewu moczu. Badanie ogólne moczu jest podstawowym testem wykonywanym dla rozpoznania chorób nerek i dróg moczowych oraz w celu określenia prawidłowości lub patologii wewnątrzustrojowych przemian metabolicznych wpływających na skład moczu. Nieprawidłowe wyniki badania wskazują na ryzyko zespołu nerczycowego, stanów zapalnych nerek lub zakażenia bakteryjnego dróg moczowych. Obecność leukocytów, erytrocytów lub azotynów w moczu, stwierdzana jest w stanach zapalnych i infekcjach dróg moczowych. Do kolejnych podstawowych badań przydatnych w diagnostyce bólu brzucha, których wybór zależy od lekarza, należą badania biochemiczne wykonywane we krwi, takie jak pomiary: mocznika, kreatyniny, enzymów wątrobowych: ALAT, ASPAT; enzymu przewodu pokarmowego amylazy, glukozy, białka, bilirubiny całkowitej i jej frakcji czy wykonanie jonogramu . Pomocne mogą okazać się również badania stolca (na krew utajoną, lamblie i inne pasożyty czy bakteriologiczne badanie stolce), a w przypadku podejrzenia zatrucia (np. lekami, substancjami chemicznymi czy grzybami)- badania toksykologiczne. W niektórych sytuacjach, ból brzucha u dziecka wymaga rozszerzenia diagnostyki o dodatkowe badania, np. USG lub TK jamy brzusznej czy badania endoskopowe górnego lub dolnego odcinka przewodu pokarmowego. Ból brzucha u dziecka to jeden z najpowszechniejszych powodów wizyty u pediatry. Mimo że, najczęściej zarówno szczegółowe badanie fizykalne, jak i wyniki badań laboratoryjnych nie wykazują istotnych odchyleń, a ból udaje się szybko uśmierzyć, nie wolno go bagatelizować. Jeśli dolegliwości są nasilone, przedłużają się lub nawracają, koniecznie skonsultuj je z lekarzem. Pamiętaj, że warunkiem skutecznego leczenia jest postawienie właściwej diagnozy w oparciu o rzetelne badanie w gabinecie lekarskim i wyniki badań laboratoryjnych.

20 maja 2022

Posocznica – co warto wiedzieć?

Posocznica, znana również pod nazwą sepsa, jest stanem zagrażającym życiu wynikającym z uszkodzenia tkanek i narządów, do którego doszło na skutek zakażenia. Objawy posocznicy rozwijają się najczęściej w wyniku infekcji bakteryjnej, rzadziej wirusowej lub grzybiczej. Komu grozi posocznica, czym się objawia i z jakimi wiąże się konsekwencjami? Posocznica – czynniki ryzyka i epidemiologia Posocznica jest rozpoznawana zarówno u dzieci jak i dorosłych. Do rozwoju sepsy prowadzi toczące się w organizmie zakażenie. Może dotyczyć jamy brzusznej (trzustki, dróg żółciowych), układu oddechowego (zapalenie płuc) lub moczowego (odmiedniczkowe zapalenie nerek). Wśród przyczyn posocznicy wymienia się także neuroinfekcje, czyli zakażenia w obrębie układu nerwowego, rozrodczego, zakażenia wsierdzia, kości i stawów, skóry oraz zębów. Czynnikiem zwiększającym ryzyko wystąpienia sepsy jest ogólny zły stan zdrowia pacjenta, obecne w organizmie cewniki, dreny, protezy, procedury wymagające przetoczenia krwi, rany oraz odleżyny. Posocznicę diagnozuje się najczęściej wśród pacjentów szpitalnych Oddziałów Intensywnej Terapii, na których stanowi najczęstszą przyczynę zgonów. Za posocznicę odpowiadają zakażenia bakteriami Gram-ujemnymi (Klebsiella pneumonie, Acinetobacter baumani, Escherichia coli, Neisseria meningitidis, Haemophilus influenzae), jak i Gram-dodatnimi (Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae). Za posocznicę o etiologii grzybiczej najczęściej odpowiada Candida albicans. Posocznica – objawy Rozwijająca się posocznica wyraźnie i szybko pogarsza stan pacjenta, u którego toczy się zakażenie. U niektórych pacjentów rozwija się gorączka >38°C, u innych temperatura ciała spada <36°C. Pacjent uskarża się na dreszcze i znaczne osłabienie. Wzrasta częstotliwość pracy serca (tachykardia >90/min) i oddechu (>22/min), pojawia się duszność. Posocznicy towarzyszyć mogą bóle mięśni i brzucha, wymioty, zblednięcie powłok skórnych i zaburzenia świadomości. Czasami występuje wysypka. Każdy wymieniony, niepokojący objaw towarzyszący toczącemu się zakażeniu powinien zostać natychmiast skonsultowany z lekarzem. Wcześnie podjęte i właściwe leczenie posocznicy znacząco zwiększa szansę pacjenta na całkowity powrót do zdrowia. Posocznica – najcięższa postać Posocznica może mieć różne nasilenie. Najcięższą i najgroźniejszą dla życia postacią posocznicy jest wstrząs septyczny, czyli niewydolność krążenia rozwijająca się wskutek ogólnoustrojowego zakażenia. Niewydolność krążenia na którą wskazuje znaczny spadek ciśnienia tętniczego krwi jest objawem bardzo niepokojącym. Prowadzi do pogorszenia utlenowania wszystkich tkanek w organizmie i ich postępującego uszkodzenia, a nawet obumierania. Konsekwencją wstrząsu septycznego jest ostra niewydolność oddechowa (ARDS), ostre uszkodzenie nerek (zahamowanie produkcji i wydalania moczu), niedokrwienie i martwicze zmiany w jelitach (niedrożność porażenna – zahamowanie ruchu jelit) i ostra niewydolność wątroby. Brak podjęcia skutecznego leczenia prowadzi do zgonu pacjenta wskutek niewydolności wielonarządowej. Posocznica – leczenie W leczeniu posocznicy ważne jest równoczesne stosowanie terapii zwalczającej przyczynę i towarzyszące jej objawy. Biorąc pod uwagę przyczynę posocznicy – bakterie, wirusy lub grzyby – zwalcza się je lekami skierowanymi przeciw drobnoustrojom (np. antybiotykami). W momencie diagnozy posocznicy stosuje się leki zazwyczaj o działaniu szerokozakresowym, natomiast po zidentyfikowaniu czynnika odpowiedzialnego za zakażenie stosowane jest leczenie celowane, zwalczające konkretny, odpowiedzialny za zakażenie drobnoustrój. W leczeniu objawów niezwykle istotne znaczenie ma postępowanie przeciwwstrząsowe, czyli płynoterapia oraz stosowanie leków utrzymujących ciśnienie tętnicze krwi na prawidłowym poziomie (leki obkurczające naczynia krwionośne i usprawniające pracę mięśnia sercowego). Konieczna jest również terapia zaburzeń metabolicznych (kwasicy metabolicznej), terapia niewydolności narządów, które zostały uszkodzone w konsekwencji wstrząsu septycznego oraz zastosowanie innych procedur, np. dializ lub przetaczania krwi. Posocznica – zapobieganie Istnieje możliwość zmniejszenia ryzyka zachorowania na posocznicę przez stosowanie szczepionek przeciwko poszczególnym bakteriom odpowiedzialnym za rozwój zakażenia. W Polsce dostępne są szczepionki przeciw zakażeniom meningokokowym, pneumokokowym oraz przeciwko Haemophilus influenzae. Szczepienia te dedykowane są dzieciom oraz osobom podatnym na zakażenia, czyli przy stwierdzonych niedoborach odporności, braku śledziony, ale także tym wyjeżdżającym na tereny obarczone zwiększonym ryzykiem zachorowania (np. Neisseria meningitidis – Afryka Subsaharyjska, strefa Sahelu). Nic nie stoi na przeszkodzie, aby w trosce o własne zdrowie skorzystał z nich także zdrowy, nie obciążony czynnikami ryzyka człowiek.  O dostępności wymienionych szczepionek, związanym z nimi ryzyku i korzyściach z zastosowania porozmawiaj ze swoim lekarzem. Bibliografia: Interna Szczeklika. Medycyna Praktyczna, Kraków 2021.
Powiązane badania

Salmonella spp. IgG, IgM, IgA (łącznie)
Diagnostyka serologiczna zakażenia bakteriami rodzaju Salmonella. Łączne oznaczanie przeciwciał IgM, IgA i IgG specyficznych dla antygenów Salmonella w surowicy krwi.