13 maja 2022 - Przeczytasz w 5 min

Reumatoidalne zapalenie stawów – jak się objawia? Jakie badania wykonać? Jak leczyć?

Reumatoidalne zapalenie stawów to układowa choroba tkanki łącznej, dla której typowe jest symetryczne, nieswoiste zapalenie stawów. Dodatkowo towarzyszą jej objawy pozastawowe i powikłania układowe. RZS ma postępujący przebieg i nieleczone nieuchronnie prowadzi do inwalidztwa.

Choroby reumatyczne to problem wielu osób, jedną z najczęściej występujących spośród nich jest reumatoidalne zapalenie stawów (RZS). Sprawdź, jakie są jego objawy. Dowiedz się, co odpowiada za powstanie tej choroby, w jaki sposób lekarz stawia rozpoznanie i na czym polega leczenie.

reumatoidalne zapalenie stawów objawy badania i leczenie

Reumatoidalne zapalenie stawów – co to jest?

Reumatoidalne zapalenie stawów, czyli RZS, to przewlekła choroba autoimmunologiczna tkanki łącznej. Przyczyną tej choroby jest nieprawidłowe funkcjonowaniem układu odpornościowego pacjenta. W wyniku określonych zaburzeń elementy układu odpornościowego identyfikują tkanki własnego organizmu jak obce i rozpoczynają skierowany przeciwko nim atak z wykorzystaniem różnego rodzaju mechanizmów immunologicznych. To najczęściej występująca zapalna choroba stawów – szacuje się, że dotyczy 0,3–1,0% społeczeństwa, przy czym na ogół zmagają się z nią kobiety powyżej 50 lat.

Klasyfikacja reumatoidalnego zapalenia stawów, czyli RZS

RZS z uwagi na czas trwania choroby dzieli się na: bardzo wczesne (poniżej 6 miesięcy), wczesne (poniżej 24 miesięcy) oraz późne (powyżej 24 miesięcy). Biorąc pod uwagę rodzaj i występowanie danego typu przeciwciał (RF i anty-CCP, ACPA), wyróżnia się RZS seropozytywne (RF i ACPA obecne) i seronegatywne (RF i ACPA nieobecne). Jest też klasyfikacja uwzględniająca przebieg kliniczny choroby. Zgodnie z nią wyodrębniamy:

  • typ I z samoistną remisją – dobra odpowiedź organizmu na leczenie, łagodny przebieg, możliwa remisja, czyli ustąpienie objawów choroby;
  • typ II z łagodnym postępem – słabsza odpowiedź organizmu na leczenie, powolny, ale stały postęp choroby;
  • typ III z progresją mimo leczenia – ograniczona odpowiedź na leczenie, szybka progresja, czyli postępowanie choroby i ciężki przebieg, wysokie ryzyko niepełnosprawności i inwalidztwa.

Reumatoidalne zapalenie stawów – przyczyny

Choroba rozwija się na podłożu nieprawidłowej odpowiedzi immunologicznej na nieznany antygen, który stymuluje błonę maziową w stawie do odpowiedzi zapalnej. Jednak dokładne przyczyny RZS nie są znane. Zwraca się uwagę na czynniki genetyczne i środowiskowe. Za genetycznymi jej uwarunkowaniami przemawia rodzinne występowanie. Szacuje się, że RZS występuje nawet 5 razy częściej u osób, których bliscy krewni na nie chorują. Do innych czynników predysponujących do powstania schorzenia należą:

  • defekt układu odpornościowego – nieprawidłowe postrzeganie własnych tkanek jako „wroga” i kierowanie wobec nich niszczących autoprzeciwciał;
  • zakażenie – podejrzewa się rolę infekcji wirusowych czy bakteryjnych w inicjowaniu odpowiedzi zapalnej;
  • płeć – kobiety chorują częściej; stosunek zachorowań kobiet i mężczyzn wynosi 3 : 1,
  • palenie papierosów i stres – zwiększają ryzyko zachorowania.

Reumatoidalne zapalenie stawów – objawy

RZS charakteryzujące się nieswoistym, symetrycznym zapaleniem stawów – atakuje te same miejsca po obu stronach ciała. Zmiany rozwijają się przede wszystkim w obrębie nadgarstków, stawów śródręczno-paliczkowych i śródstopno-paliczkowych. Choroba RZS prowadzi do ich destrukcji, zniekształcenia, przykurczów i upośledzenia ich funkcji.

Objawami RZS są:

  • ból i sztywność stawu – objawy są najbardziej uciążliwe po obudzeniu się i po długim nieporuszaniu stawem; sztywność łagodnieje po mniej więcej godzinie;
  • tkliwość na ucisk;
  • obrzęk na skutek rozrostu błony maziowej;
  • wysięk na skutek nadmiernej produkcji płynu stawowego;
  • ograniczona ruchomość – utrata zdolności do wykonywania pełnego zakresu ruchów.

W wyniku choroby dochodzi do niszczenia przylegających do stawu struktur (chrząstki, kości, więzadeł, ścięgien). Jest to najczęstsza przyczyna niepełnosprawności. W przebiegu RZS obserwuje się dodatkowo objawy pozastawowe, które towarzyszą innym chorobom układowym tkanki łącznej, w tym m.in.: spadek masy ciała, stany podgorączkowe, niedokrwistość, układowe zapalenie naczyń. Rozwinąć się mogą: zespół suchości wywołany zapaleniem spojówek, zapalenie kłębuszków nerkowych, guzki reumatoidalne – bezbolesne guzki podskórne, zespół kanału nadgarstka – ucisk na rdzeń kręgowy. W ciężkich przypadkach RZS prowadzi do przedwczesnej śmierci.

Reumatoidalne zapalenie stawów – leczenie

Szybkie rozpoznanie i leczenie RZS jest kluczowe dla zminimalizowania rozprzestrzeniania się choroby na inne układy i narządy lub zapobiegania mu. Leczenie RZS jest złożone. Wykorzystuje się przede wszystkim:

  • farmakoterapię – stosuje się różne grupy leków, lecz podstawę stanowią niesteroidowe leki przeciwzapalne (hamują stan zapalny i zmniejszają ból), glikokortykosteroidy (hamują produkcję kortyzolu w organizmie; stosowane w formie ostrzykiwania stawów, znacznie łagodzą ból), leki modyfikujące przebieg choroby (LMPCh, np. metotreksat, leflunomid, sulfasalazyna, sole złota – łagodzą objawy, ale przede wszystkim hamują niszczenie stawów), leki biologiczne (skierowane przeciwko czynnikom zaangażowanym w proces zapalny, np. adalimumab, certolizumab, etanercept, tocilizumab, infliksymab, abatacept);
  • fizykoterapię – zalecane metody to: krioterapia, balneoterapia, ultradźwięki, masaże, które działają przeciwbólowo, łagodzą stan zapalny i rozluźniają układ mięśniowy;
  • kinezyterapię – ćwiczenia zwiększające zakres ruchu, wzmacniające mięśnie, poprawiające ogólną wydolność (np. chodzenie, pływanie, jazda na rowerze);
  • zaopatrzenie ortopedyczne – pomaga odciążyć chore stawy i ułatwić poruszanie się, w tym: laski, kule, chodziki, fotele, stabilizatory, wkładki do butów;
  • leczenie uzdrowiskowe, wsparcie psychiczne, odpoczynek, dostosowanie otoczenia do niesprawności, zaprzestanie palenia;
  • leczenie operacyjne podejmowane jest, kiedy zachowawcze nie przynosi zadowalającego efektu.

Rozpoznanie reumatoidalnego zapalenia stawów

W rozpoznaniu reumatoidalnego zapalenia stawów stosuje się następujące kryteria klasyfikacyjne oceniane w skali punktowej:

  • zajęcie stawów:
    • 1 duży staw – 0,
    • od 2 do 10 dużych stawów – 1,
    • od 1 do 3 małych stawów (z zajęciem lub bez zajęcia dużych stawów) – 2,
    • od 4 do 10 małych stawów (z zajęciem lub bez zajęcia dużych stawów) – 3,
    • powyżej 10 stawów (w tym co najmniej jeden mały staw) – 5;
  • testy serologiczne:
    • RF i anty-CCP nieobecne – 0,
    • niski poziom RF lub anty-CCP – 2,
    • wysoki poziom RF lub anty-CCP – 3;
  • wskaźniki ostrej fazy:
    • prawidłowe wartości CRP i OB – 0,
    • nieprawidłowe wartości CRP lub OB – 1;
  • czas trwania zapalenia stawów:
    • < 6 tygodni – 0,
    • ≥ 6 tygodni – 1.

Należy dodać wszystkie wartości. Suma powyżej 6 punktów stanowi o RZS .

Rozpoznanie RZS obejmuje przede wszystkim:

  • badania podmiotowe i przedmiotowe;
  • badania laboratoryjne, w tym: oznaczenie w surowicy krwi stężenia CRP (białka ostrej fazy), szybkości opadania krwinek (odczynu Biernackiego), aktywności przeciwciał RF (czynnika reumatoidalnego; stwierdza się go u 70–80% chorych) i ACPA (przeciwciał przeciwko cyklicznemu cytrulinowanemu peptydowi), a w celu diagnostyki różnicowej z kolagenozami – ilościowe oznaczenie aktywności ANA (przeciwciał przeciwjądrowych);
  • badania obrazowe, w tym: RTG rąk i stóp w dwóch płaszczyznach (początkowe objawy RZS to osteoporoza przystawowa i zwężenie szpary stawowej, następnie rozwijają się nadżerki, nieprawidłowości w położeniu i kostnienie stawów), ultrasonografia (zapewnia ocenę wysięków stawowych, zapalenia błony maziowej i pochewki ścięgnistej); w razie niepewności diagnostycznej wykorzystuje się dodatkowo rezonans magnetyczny.

A: dr n. o zdr. Olga Dąbska

Weryfikacja merytoryczna: lek. Agnieszka Żędzian

Bibliografia:

  1. A. Jura-Półtorak, K. Olczyk, Aktualne poglądy na etiopatogenezę reumatoidalnego zapalenia stawów, „Annales Academiae Medicae Silesiensis” 2011, t. 65, nr 4, s. 51–57.
  2. A. Marcol-Majewska, G. Majewski, P. Kotyla, Reumatoidalne zapalenie stawów – propozycje postępowania diagnostycznego, „Forum Reumatologii” 2017, t. 3, nr 2, s. 88–92.
  3. M. Ostanek, A. Ciechanowicz, Czynniki genetyczne w patogenezie reumatoidalnego zapalenia stawów, „Reumatologia” 2009, t. 47, nr 3, s. 143–150.
  4. E. Stanisławska-Biernat, M. Sierakowska, S. Sierakowski, Nowe kryteria klasyfikacyjne reumatoidalnego zapalenia stawów, „Reumatologia” 2010, t. 48, nr 6, s. 361–365.

Podobne artykuły

25 lutego 2019

Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS)

Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) to choroba osób dorosłych, diagnozowana najczęściej w populacji kobiet po 40 roku życia. Podejrzewa się, że przyczyną zachorowania na RZS są przebyte zakażenia wirusowe lub bakteryjne. U osób predysponowanych, prowadzą  do nieprawidłowej, nadmiernej aktywności układu odpornościowego, którego celem stają się tkanki własnego organizmu, w szczególności symetryczne stawy kończyn górnych, rąk, stóp i kolan. W grupie podwyższonego ryzyka zachorowania na RZS znajdują się osoby z obciążeniem genetycznym (rodzinne występowanie), chorobami przyzębia, a także palacze papierosów. W konsekwencji procesu niszczenia stawów przez własny układ odpornościowy, rozwija się reakcja zapalna, która w sposób nieodwracalny uszkadza kości, chrząstki, więzadła i ścięgna. Dodatkowo towarzyszące zapaleniu ból i obrzęk, znacznie ograniczają ruchomość stawów. Pacjenci skarżą się na ich sztywność, tkliwość, ale także widoczne deformacje, narastające wraz z czasem trwania choroby. Ze względu na udział układu odpornościowego i produkowanych przez niego przeciwciał w procesie chorobowym, RZS zalicza się do grupy chorób autoimmunologicznych. RZS definiuje się także jako chorobę układową, co oznacza że proces zapalny obejmujący stawy, wywiera wpływ na pracę innych narządów i układów. Wśród objawów pozastawowych u pacjentów obserwuje się nadmierną potliwość, utratę wagi, gorączkę, suchość oka i jamy ustnej, zmiany skórne w postaci guzków, pogorszenie pracy nerek, układu sercowo – naczyniowego (nasilenie zmian miażdżycowych), nerwowego (bóle głowy) i oddechowego (zapalenie opłucnej i płuc). Prawie zawsze RZS towarzyszy anemia, która z kolei tłumaczy ogólne osłabienie, spadek odporności i wydolności organizmu, ale także drażliwość, duszność czy problemy z koncentracją. Na podstawie wywiadu z pacjentem, który ujawnia tkliwość i obrzęk w obrębie stawów, zalecana jest rozszerzona diagnostyka schorzenia. Kluczowymi badaniami w diagnozowaniu RZS, uwidaczniającymi uszkodzenie struktur stawowych są badania obrazowe – rezonans magnetyczny, RTG i USG. Ich ważnym uzupełnieniem są wyniki badań oceniających obecność markerów RZS – czynnika reumatoidalnego – RF, oraz przeciwciał ACPA (przeciwciała przeciw białkom cytrulinowanym) oznaczanych zbiorczo testem anty – CCP. Znaczenie tych analiz jest istotne, gdyż wyniki wiążą się nie tylko z rozpoznaniem choroby, ale także świadczą o jej nasileniu. Ponadto mają wartość rokowniczą, co znaczy że na ich podstawie można wnioskować o jej prawdopodobnym przebiegu. Poza RF i anty-CCP warto wykonać oznaczenie OB, CRP i zbadać morfologię krwi, ponieważ wyniki te pokazują nasilenie toczącego się w organizmie zapalenia. Do badań rekomendowanych we wczesnym etapie choroby zalicza się także transaminazy (ALT, AST), kreatyninę i badanie moczu, oceniające pracę wątroby i nerek. Warto zapamiętać, że prawidłowe wyniki RF i anty-CCP mogą towarzyszyć tzw. serologicznie ujemnej postaci RZS. Oznacza to, że przy stawianiu diagnozy, dla lekarza najważniejszy nie jest wynik wskazujący na obecność charakterystycznych dla choroby przeciwciał, ale dolegliwości zaobserwowane i zgłaszane przez pacjenta. Z kolei obecność przeciwciał i biomarkerów RZS stwierdza się u pacjentów w okresie jeszcze przed wystąpieniem klinicznych objawów zapalenia stawów. Ma to istotne znaczenie u osób obciążonych czynnikami predysponującymi, u których interwencja terapeutyczna w najwcześniejszej fazie choroby wiąże się z osiągnięciem lepszych wyników leczenia i zachowaniem większego stopnia sprawności pacjenta. Ze względu na nie do końca wyjaśnione przyczyny występowania choroby, RZS leczone jest głównie objawowo, z nastawieniem na zniesienie bólu, zahamowanie procesu zapalnego i poprawę ruchomości stawów, co znacząco podnosi komfort życia i opóźnia niepełnosprawność pacjentów. dr Beata Skowron Piśmiennictwo: Rheumatoid Arthritis. NICE Guideline, No. 100. The National Collaborating Centre for Chronic Conditions. London: Royal College of Physicians (UK); 2018 Jul. ISBN-13: 978-1-86016-359-3 Matyska-Piekarska E, Łuszczewski A, Łacki J, Wawer I. The role of oxidative stress in the etiopathogenesis of rheumatoid arthritis. Postepy Hig Med Dosw (Online). 2006;60:617-23. Gińdzieńska-Sieśkiewicz E, Klimiuk PA, Domysławska I, Sierakowski S. Defect of glycosylation of immunoglobulin G in rheumatoid arthritis patients. Postepy Hig Med Dosw (Online). Ma K, Li L, Liu C, Zhou L, Zhou X. Efficacy and safety of various anti-rheumatic treatments for patients with rheumatoid arthritis: a network meta-analysis. Arch Med Sci. 2019 Jan;15(1):33-54. doi: 10.5114/aoms.2018.73714. Epub 2018 Dec 30. Filipowicz – Sosnowska. Reumatoidalne zapalenie stawów w: Choroby wewnętrzne, Szczeklik A.(red), Medycyna Praktyczna, Kraków 2018. Polińska B, Matowicka-Karna J, Kemona H. Markers of the early stage of rheumatoid arthritis. Diagn Lab 2015; 51(4): 305-314. Kolarz K, Targońska-Stępniak B, Majdan M. Wczesne reumatoidalne zapalenie stawów. Wiad Lek 2018, 71, 5, -1065

19 czerwca 2016

Osteoporoza

Osteoporoza to uogólniona choroba układu kostnego polegająca na zmniejszeniu masy tkanki kostnej, co w efekcie prowadzi do rozrzedzenia struktury kości i zmniejszenia jej gęstości. Co to jest osteoporoza? Osteoporoza to uogólniona choroba układu kostnego polegająca na zmniejszeniu masy tkanki kostnej, co w efekcie prowadzi do rozrzedzenia struktury kości i zmniejszenia jej gęstości. Taka kość traci swoją naturalną odporność na urazy mechaniczne i w konsekwencji staje się bardziej podatna na złamania. Zjawisko osteoporozy narasta i staje się problemem społecznym. Wiąże się to m.in. z wydłużaniem się średniej długości życia, przewlekłym stosowaniem niektórych grup leków, np. moczopędnych, oraz niekorzystnymi zmianami w stylu życia, polegającymi m.in. na zmniejszeniu aktywności ruchowej, niewłaściwej diecie oraz stosowaniu szkodliwych używek. Skutkiem osteoporozy, w wymiarze społeczno-ekonomicznym, jest m.in.: narastanie inwalidztwa oraz wzrost wydatków na opiekę zdrowotną. Do czynników ryzyka sprzyjających powstawaniu osteoporozy należą: Niedobór wapnia w diecie Niedobór estrogenów u kobiet w okresie menopauzy Siedzący tryb życia i długotrwałe unieruchomienie Palenie papierosów Picie większych ilości kawy i alkoholu Przewlekłe stosowanie niektórych leków, m.in.: sterydów, leków moczopędnych, przeciwzakrzepowych i przeciwpadczkowych oraz środków przeczyszczających Niektóre stany chorobowe, m.in.: cukrzyca, nadczynność kory nadnerczy, nadczynność tarczycy Istnieją również wyraźne uwarunkowania genetyczne osteoporozy, o czym świadczy: Rodzinne występowanie Dwukrotnie częstsze występowanie w populacji kobiet ( u ok. 27 % kobiet powyżej 50 r.ż., w porównaniu z 13% u mężczyzn w tej samej grupie wiekowej) Osteoporoza, z reguły, zaczyna się rozwijać podstępnie po 40-45 roku życia, wtedy, kiedy układ kostny jest już po okresie osiągnięcia swojej szczytowej masy i kiedy zaczynają powoli narastać procesy zaniku. Objawy Objawy osteoporozy, odczuwalne przez pacjenta, pojawiają się dopiero przy znacznym zawansowaniu choroby. Początkowo, przez kilka, kilkanaście lat, ubytek masy kostnej rozwija się zwykle bezobjawowo, aby wreszcie dać o sobie znać ostrym lub przewlekłym zespołem bólowym np. kręgosłupa czy też złamaniem kości po błahym urazie lub bez uchwytnej przyczyny. Do najczęstszych objawów osteoporozy należy obniżenie wzrostu oraz bóle kręgosłupa i jego deformacje związane zwykle ze złamaniami kręgów. Głównie dochodzi do złamań kręgosłupa w odcinku piersiowym i lędźwiowym. Konsekwencją złamań i deformacji jest pogorszenie sprawności ruchowej oraz rozwój korzonkowych zespołów bólowych. Zmusza to pacjenta do wizyty u lekarza i pozwala, po wykonaniu badań dodatkowych, na postawienie właściwego rozpoznania. Z reguły choroba jest już wtedy znacznie zawansowana i wymaga wieloletniego leczenia. Równie często złamaniu ulegają kości długie kończyn, np.: kości przedramienia czy szyjka kości udowej. Prowadzi to do długotrwałego unieruchomienia oraz licznych powikłań i w 25 % przypadków kończy się śmiercią pacjenta. Podstawą wykrycia osteoporozy jest badanie densytometryczne. Pozwala ono na ocenę gęstości kości. Poza densytometrią, ważne są badania laboratoryjne, dzięki, którym można ocenić gospodarkę mineralną organizmu (wapniowo-fosforanową) oraz oznaczyć tzw. markery kostne ( markery obrotu kostnego) we krwi lub moczu, dające podstawę do monitorowania aktywności procesu rozpadu (resorpcji) i odnowy kości( kościotworzenia). To właśnie przewaga procesów resorpcji prowadzi do osteoporozy. Nowoczesne markery obrotu kostnego dzielą się na markery kosciotworzenia i resorpcji. Ich oznaczanie pozwala na szybką ocenę tempa procesów odbudowy i rozpadu i zyskuje obecnie obok densytometrii istotne znaczenie zarówno we wczesnym wykrywaniu jak również monitorowaniu terapii osteoporozy. Leczenie Leczenie osteoporozy zależy od jej przyczyny i ma charakter wieloletni, co wiąże się z powolną odbudową masy kostnej wynoszącą ok. 5 % w skali roku. Wśród preparatów stosowanych w terapii należy wymienić m.in.: związki wapnia, bifosfoniany, witaminy (głównie D3), hormony: estrogeny (u kobiet po menopauzie, jeśli nie stwierdza się przeciwwskazań) i kalcytoninę. Stosuje się także leki przeciwbólowe oraz zabiegi z zakresu fizykoterapii. Poza lekami, w leczeniu osteoporozy, równie ważne jest: Stosowanie diety bogatej w witaminy i mikroelementy, szczególnie w wapń Uprawianie umiarkowanej aktywności ruchowej (takiej, która nie naraża na urazy, np. spacery, pływanie, itp.) Ograniczenie picia kawy i alkoholu Ograniczenie palenia papierosów Szczególne znaczenie, zarówno w leczeniu jak i zapobieganiu rozwojowi osteoporozy, ma dieta. Aby zapobiegać i leczyć, powinna ona zawierać nie tylko wapń, ale i inne mikroelementy niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania kości, m.in.: magnez i cynk oraz zespół witamin ułatwiających wchłanianie i wbudowywanie wapnia do kości (A,C,B6 i najważniejszą- D3). Podstawowym źródłem wapnia w diecie jest mleko i jego przetwory. Dla osób źle tolerujących mleko krowie, produktem zastępczym jest mleko sojowe. Drugim, poza dietą, czynnikiem poprawiającym stan układu kostnego, jest aktywność ruchowa, której brak, np. u osób unieruchomionych, przyczynia się do rozwoju osteoporozy. Liczne badania potwierdziły, że stosowanie systematycznej, umiarkowanej aktywności ruchowej, prowadzi do cofania się zmian osteoporotycznych.. Aktywność ruchowa, odpowiednia dieta, unikanie szkodliwych używek oraz systematyczne badania lekarskie poparte densytometrią i badaniami laboratoryjnymi, a u kobiet po menopauzie przyjmowanie estrogenów, pozwala zapobiec powstaniu choroby. Jeśli jednak choroba została już rozpoznana, wszystkie te działania, wraz z systematycznym przyjmowaniem leków, ograniczają jej dalszy rozwój. lek. med. Tomasz Droń Zapraszamy do zapoznania się z naszą ofertą pakietów badań dostępnych w sklepie internetowym. ZOBACZ e-PAKIET KOSTNY-osteoporoza

31 lipca 2017

Kiedy słabną kości – diagnostyka osteoporozy

Osteoporoza jest podstępną chorobą, która może spowodować znaczące obniżenie jakości życia, a nawet – ze względu na ryzyko poważnych złamań kości – kalectwo. Istotą tego schorzenia jest stopniowe odwapnianie kości, trudne do zdiagnozowania bez regularnych badań  profilaktycznych. Wcześnie wykryte zagrożenie osteoporozą pozwala podjąć skuteczne działania zapobiegawcze. Początkowo osteoporoza zazwyczaj nie daje bezpośrednich objawów. Chcąc mieć pewność, że uda się jej zapobiec, należy uwzględnić czynniki ryzyka i poddać się we właściwym czasie odpowiednim badaniom. Już u osób 30-letnich można zaobserwować pierwsze procesy odwapniania kości, prowadzące do osłabienia ich struktury. Wynika to z faktu, że wraz z wiekiem spada aktywność enzymów biorących udział w metabolizmie witaminy D i jej wchłanianie, a także zmniejsza się stężenie wapnia we krwi. To dlatego kości rocznie tracą ok. 1% swojej masy. Istnieje szereg czynników przyspieszających rozwój osteoporozy. Kości dotknięte tą chorobą są bardziej kruche i porowate, co nawet przy pozornie niegroźnym urazie może prowadzić do poważnego złamania. Ponieważ demineralizacja kości nie wiąże się z bólem, który byłby sygnałem alarmowym, wiele osób nie wie, w którym momencie ten proces się zaczyna. Jakie objawy można zaobserwować Z widocznych objawów osteoporozy można wymienić właściwie tylko jeden – stopniową utratę wzrostu. Ze względu na spłaszczanie się krążków międzykręgowych w miarę upływu lat w sposób naturalny „malejemy”, dlatego warto kontrolować swój wzrost kilka razy do roku, aby móc wychwycić pojawiające się różnice i podjąć działanie mające na celu powstrzymanie lub spowolnienie przebiegu osteoporozy. Jeśli utrata wzrostu będzie znacząca, istnieje duże prawdopodobieństwo, że jest to wynikiem demineralizacji kości. Co ważne, łamiące się, kruche kręgi w wyniku kompresji wpływają na skrócenie kręgosłupa. Normą, którą przyjmują ortopedzi, jest obniżenie wzrostu o 2,0–2,1 cm w wyniku złamania jednego kręgu. Choć brzmi to niewiarygodnie, złamania kręgów mogą nie dawać żadnych dolegliwości bólowych. Wielu pacjentów o tym, że doszło u nich do złamania kręgów, dowiaduje się przy okazji badań po urazach lub podczas diagnostyki w kierunku zwyrodnień kręgosłupa czy właśnie osteoporozy. Innym objawem osteoporozy może być pojawienie się tzw. wdowiego karku – uwypuklenia kręgosłupa z jednoczesnym pochyleniem sylwetki do przodu. Badania w kierunku osteoporozy Badanie USG (ultrasonografia), wykonywane w obrębie paliczków dłoni lub kości piętowej, pozwala jedynie na określenie, w jakim kierunku powinna podążać dalsza diagnostyka. Wynika to z faktu, że obraz USG umożliwia oszacowanie ryzyka złamania, jednak nie daje informacji o gęstości mineralnej kości. Badaniem umożliwiającym wykrycie osteoporozy jest densytometria, która precyzyjnie określa gęstość mineralnej tkanki kostnej (z dokładnością do 1%). Badanie wykonywane jest przy użyciu promieni Roentgena (RTG), nie wymaga wcześniejszego przygotowania, trwa zaledwie kilka minut i jest bezbolesne. Pomiaru dokonuje się w obrębie szyjki kości udowej i w kręgosłupie. Wynik na poziomie 1,0 oznacza, że stan kości jest prawidłowy. Wartości od 1,0 do 2,5 wskazują na osteopenię, czyli obniżenie masy kostnej – to sygnał, że istnieje ryzyko wystąpienia osteoporozy. Wynik powyżej 2,5 oznacza konieczność poddania się dalszym badaniom. Badania laboratoryjne Dla potwierdzenia osteoporozy oraz w przebiegu jej leczenia wykonuje się także inne badania laboratoryjne. Analiza moczu i krwi pozwala wykluczyć inne choroby, które mogłyby powodować osteoporozę, oraz określić poziom metabolizmu kości. Z krwi można oznaczyć: liczbę czerwonych i białych krwinek wraz z ich morfologią, odczyn Biernackiego (OB), a także poziom wapnia, fosforu, fosfatazy alkalicznej oraz kreatyniny. Bardziej precyzyjnym badaniem jest oznaczenie markerów kostnych – substancji, które przenikają do krwi i moczu w sytuacji, gdy kości podlegają tworzeniu i destrukcji. Oznaczenie poziomu tych markerów pozwala określić zarówno tempo procesów rozpadu, jak i mineralizacji kości (odbudowy). Są to testy dość kosztowne, dlatego zlecane są one głównie w procesie monitorowania stanu zdrowia pacjentów już leczonych na osteoporozę.   Zapraszamy do zapoznania się z naszą ofertą pakietów badań dostępnych w sklepie internetowym. ZOBACZ e-PAKIET KOSTNY ZOBACZ e-PAKIET osteoporoza  
Powiązane badania

CRP, ilościowo
CRP ilościowo. CRP (białko C-reaktywne), jest tzw. białkiem ostrej fazy, szybkim wskaźnikiem (4-8 godzin) uszkodzeń tkanek w wyniku zapalenia, infekcji, martwicy niedokrwiennej mięśni lub urazu. Badanie jest przydatne w diagnostyce i monitorowania leczenia stanów zapalnych i uszkodzenia tkanek w przebiegu infekcji (głównie bakteryjnych), chorób reumatycznych i nowotworowych, zawału serca i  stanów pourazowych.

anty-CCP
  Diagnostyka reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS) i różnicowanie zapalnych chorób stawów.