27 maja 2022 - Przeczytasz w 3 min

Podwyższona hemoglobina – co oznacza?

Oznaczenie stężenia hemoglobiny to jedno z podstawowych badań krwi. Pomiar ten wchodzi w skład pełnej morfologii krwi żylnej, która dostarcza wielu, istotnych informacji na temat ogólnego stanu zdrowia. O różnego typu schorzeniach w układzie krwiotwórczym może świadczyć zarówno zbyt niskie stężenie hemoglobiny, jak i podwyższona hemoglobina. Co mogą oznaczać takie wyniki oraz jakie są najczęstsze przyczyny wysokich stężeń hemoglobiny?

podwyższona hemoglobina

Czym jest hemoglobina?

Hemoglobina to specyficzne białko, które obecne jest w erytrocytach, czyli krwinkach czerwonych. Pełni ona niezwykle istotną rolę w ludzkim organizmie. To właśnie dzięki hemoglobinie erytrocyty są w stanie wiązać tlen w płucach oraz transportować go do tkanek całego ciała. Dzięki temu możliwy jest prawidłowy przebieg procesów oddychania tlenowego w komórkach oraz produkcja energii niezbędnej do właściwego ich funkcjonowania. Hemoglobina warunkuje także czerwony kolor krwi – w krwi tętniczej (natlenowanej) jest ona jaśniejsza niż w krwi żylnej, ze względu na obecność cząsteczek tlenu.

Cząsteczki hemoglobiny zawierają w sobie żelazo. Dzięki obecności tego pierwiastka są w stanie skutecznie pełnić swoją rolę związaną z transportem tlenu oraz dwutlenku węgla. W przypadku zaburzeń przetwarzania tego pierwiastka w organizmie lub występowania jego niewłaściwych stężeń może dochodzić do rozwoju nieprawidłowości składu krwi związanych z erytrocytami.

Badania na poziom hemoglobiny

Oznaczenie stężenia hemoglobiny stanowi element pełnej morfologii krwi żylnej. Jest to jeden z podstawowych testów diagnostycznych, podczas którego oznaczane są liczne parametry krwi obwodowej. Morfologia obejmuje m.in. pomiar liczby erytrocytów oraz licznych ich właściwości, pomiar liczby krwinek białych (leukocytów, wraz z ich podziałem na subpopulacje) oraz oznaczenie liczby płytek krwi (trombocytów). Dzięki przeprowadzeniu pełnej morfologii krwi można uzyskać wiele istotnych informacji – zarówno na temat ogólnego stanu zdrowia pacjenta, jak i występowania konkretnych zaburzeń, takich jak np. anemia, różnego rodzaju infekcje oraz zakażenia, nowotwory układu krwiotwórczego (m.in. białaczki) i wiele innych.

Poziom hemoglobiny – normy

Pomiar stężenia hemoglobiny na otrzymywanych wynikach morfologii krwi oznaczany jest jako Hb lub HGB. Normy stężeń hemoglobiny różnią się w zależności od płci osoby badanej. Dla mężczyzn wartości referencyjne stężenia hemoglobiny wynoszą od 13 g/dl do 18 g/dl. Dla kobiet wyniki uznawane są za prawidłowe, gdy mieszą się w przedziale od 12 g/dl do 16 g/dl.

Każdorazowo należy jednak zestawić otrzymane rezultaty z wartościami referencyjnymi, które zamieszczone są na wydawanej pacjentowi dokumentacji. Wyników poszczególnych parametrów morfologii krwi żylnej nigdy nie należy interpretować osobno. Do pełnej interpretacji niezbędne jest zestawienie ich z pozostałymi pomiarami, a także ze stanem klinicznym pacjenta oraz zgłaszanymi przez niego dolegliwościami. Z tego powodu, w przypadku odbiegania poszczególnych wyników od normy należy skonsultować się z lekarzem, który będzie w stanie zaplanować dalszą diagnostykę oraz (jeżeli wystąpi taka konieczność) wdrożyć właściwe leczenie.

Co oznacza podwyższona hemoglobina?

W większości przypadków podwyższone stężenie hemoglobiny we krwi nie stanowi powodu do obaw. Najczęściej przyczyną podwyższonej hemoglobiny jest odwodnienie organizmu w momencie wykonywania badania. W tej sytuacji we krwi obecne jest mniej wody, przez co stężenia hemoglobiny (oraz innych elementów krwi) ulegają zwiększeniu. Optymalne będzie wówczas powtórzenie tego badania, przy czym za drugim razem należy zadbać o właściwe uzupełnienie płynów przed pobraniem krwi. Wysokie stężenia hemoglobiny mogą także występować na skutek długotrwałego, niewielkiego niedotlenienia, na przykład wśród osób mieszkających przez dłuższy czas na wysoko położonych obszarach lub też intensywnie uprawiających sporty wytrzymałościowe.

Zawsze należy pamiętać, że wysokie stężenia hemoglobiny mogą świadczyć o rozwoju chorób, szczególnie związanych z zaburzeniami produkcji krwinek czerwonych w szpiku oraz określonych schorzeń genetycznych i onkologicznych. Nigdy nie należy jednak podejmować prób diagnozowania tego typu schorzeń samodzielnie. W przypadku występowania zaburzeń stężenia hemoglobiny należy udać się na konsultację lekarską. Wyniki morfologii krwi zostaną wówczas zinterpretowane w sposób kompleksowy przez lekarza, dzięki czemu będzie on w stanie podjąć właściwe decyzje na temat dalszej diagnostyki, która miałaby na celu wyjaśnienie uwidocznionych nieprawidłowości.

Źródła:

https://hematoonkologia.pl/informacje-dla-chorych/materialy-ogolne/id/3692-morfologia-krwi-obwodowej-interpretacja-wyniku

https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.V.27.1.110. https://www.mayoclinic.org/tests-procedures/hemoglobin-test/about/pac-20385075

Podobne artykuły

27 lutego 2019

Anemia – objawy, przyczyny i rozpoznawanie niedokrwistości

Zmniejszenie stężenia hemoglobiny, hematokrytu i liczby erytrocytów we krwi to niedokrwistość, czyli anemia. Objawy, w zależności od ciężkości anemii oraz adaptacji organizmu, mogą być ledwie zauważalne lub wręcz przeciwnie –  uniemożliwiać normalne funkcjonowanie. Sprawdź jakie są przyczyny i objawy anemii. Anemia – objawy Objawy anemii można podzielić na ogólne objawy niedokrwistości (które występują w każdym rodzaju niedokrwistości, niezależnie od przyczyny) oraz objawy typowe dla konkretnych typów anemii. Objawy ogólne niezależne od rodzaju niedokrwistości – mniej hemoglobiny to mniejsze utlenowanie tkanek, a więc gorsza tolerancja wysiłku fizycznego, osłabienie, bóle i zawroty głowy, upośledzenie koncentracji i uwagi, kołatanie serca, bladość skóry i błon śluzowych, a w cięższej postaci, także duszność. Objawy dodatkowe, zależne od rodzaju niedokrwistości – objawy te zależą od przyczyny anemii. Należą do nich m.in.: spaczone łaknienie (pica), ból, wygładzenie i pieczenie języka, suchość skóry i inne zmiany skórne, łamliwość paznokci, łamliwość kości, zwiększona wypadalność czy przedwczesne siwienie włosów, pęknięcia kącików ust, spadek masy ciała, nudności, objawy ze strony układu nerwowego i wiele innych. Przyczyny anemii Najczęstszym rodzajem niedokrwistości jest anemia niedoborowa, będąca skutkiem zwiększonego zapotrzebowania, upośledzonego wchłaniania lub  nieadekwatnego przyjmowania z pożywieniem żelaza, witaminy B12 czy kwasu foliowego. Niedobór żelaza może być również efektem przewlekłej utraty krwi (to główna przyczyna niedoboru żelaza) – głównie przez przewód pokarmowy oraz przez drogi rodne. Anemia może się również rozwijać w przebiegu chorób przewlekłych na tle procesu zapalnego lub nowotworowego. Rzadsze przyczyny niedokrwistości obejmują np. nieprawidłowy i przedwczesny rozpad erytrocytów (niedokrwistość hemolityczna), niewydolność szpiku (niedokrwistość aplastyczna) czy zaburzenia syntezy hemu (niedokrwistość syderoblastyczna). Jaki zdiagnozować anemię? Najbardziej podstawowe badanie dzięki któremu możemy stwierdzić niedokrwistość to morfologia krwi obwodowej, uzupełniona o badania oceniające gospodarkę żelazową (poziom żelaza, stężenie ferrytyny, wysycenie transferyny), oznaczenie poziomu kwasu foliowego i witaminy B12. Istotnym badaniem jest również oznaczenie ilości retikulocytów we krwi. W różnicowaniu z niedokrwistością chorób przewlekłych pomocne będzie oznaczenie OB i CRP. Kto najczęściej choruje na anemię? Warto zastanowić się kto znajduje się w grupie osób szczególnie narażonych na występowanie anemii niedoborowej. Najczęściej dotyka kobiety w ciąży, kobiety w okresie laktacji, dzieci w okresie intensywnego wzrostu, osoby z celiakią i innymi schorzeniami przewodu pokarmowego upośledzającymi wchłanianie. Zwiększone ryzyko dotyczy również osób stosujących źle zbilansowane diety eliminacyjne (wegetariańska, wegańska, ubogobiałkowa), osób odżywiających się wysokoprzetworzoną żywnością typu fast-food, osób stosujących leki przeciwbólowe (NLPZ) czy nadużywających alkoholu. Nie bagatelizuj anemii Nieleczona niedokrwistość przede wszystkim pogarsza nasze samopoczucie i codzienne funkcjonowanie choć może mieć też poważniejsze konsekwencje. Znacznie nasilona lub szybko narastająca może nawet prowadzić do omdleń. Anemia u  dzieci prowadzi do zaburzeń rozwoju psychoruchowego, u kobiet w ciąży zwiększa ryzyko porodu przedwczesnego, niskiej masy urodzeniowej noworodka i powikłań okołoporodowych. U osób z niewydolnością serca niedokrwistość i niedobór żelaza pogarsza rokowanie. Należy pamiętać, że anemia może być objawem poważniejszych chorób, dlatego przyczynę i sposób postępowania zawsze powinien określić lekarz.  

07 kwietnia 2017

Jak rozpoznać anemię

Ze względu na objawy, anemia bywa często mylona ze spadkiem odporności. Nieleczona może prowadzić do poważnych zaburzeń w funkcjonowaniu organizmu, dlatego czas obalić mit, że jej oznaką jest wyłącznie bladość skóry. Anemia, inaczej niedokrwistość, prowadzi do zmniejszonej ilości hemoglobiny i liczby czerwonych krwinek we krwi. Ponad 4/5 wszystkich rodzajów anemii wynika z niedoboru żelaza, a ten spowodowany jest głównie dietą ubogą w zielone warzywa i mięso lub też dużą utratą krwi (np. w wyniku obfitych menstruacji lub poważnych obrażeń i urazów). Anemia może też być skutkiem: chorób reumatycznych, przewlekłych zakażeń bateryjnych, grzybiczych i pasożytniczych oraz nowotworów złośliwych. Przyczyną niedokrwistości może być niedobór kwasu foliowego i witaminy B12.   Diagnostyka anemii Rozpoznanie niedokrwistości możliwe jest dzięki szczegółowemu wywiadowi i wykonaniu badań laboratoryjnych. Lekarz zleca przede wszystkim oznaczenie parametrów krwi (morfologii) i poziomu żelaza w surowicy. W zależności od objawów wskazane może być też określenie stężenia witamin oraz oznaczenie parametrów wątrobowych i nerkowych. Jeśli potrzebne jest dokładne określenie przyczyny anemii i źródła krwawienia, wykonuje się USG jamy brzusznej, badania ginekologiczne, a także gastroskopię czy kolonoskopię. Morfologia krwi obwodowej dostarcza informacji o ilości i objętości krwinek czerwonych, ilości krwinek białych oraz płytek krwi. Badanie to pozwala także określić stężenie hemoglobiny w surowicy krwi i w samej krwince czerwonej. Anemia wiąże się z wyraźnymi zmianami w morfologii krwi: spadkiem hematokrytu, czyli procentowej zawartości krwinek czerwonych we krwi, zmniejszeniem ilości erytrocytów, zmniejszeniem objętości erytrocytów, spadkiem średniego stężenia hemoglobiny w krwince i surowicy. Pogorszenie syntezy hemoglobiny (powstaje jej zbyt mało) spowodowane jest spadkiem objętości erytrocytów. Nowo powstałe krwinki mają mniejszą objętość, a często także nieprawidłowy kształt. Spadek hemoglobiny w krwince i surowicy wiąże się z upośledzeniem jej tworzenia. Krwinka o zmniejszonej objętości jest charakterystyczna w niedoborach żelaza, a jej zwiększona objętość pojawia się w niedoborach witaminy B12 i kwasu foliowego. Jeśli anemia występuje w przebiegu chorób nowotworowych szpiku, wówczas w obrazie morfologii krwi, oprócz niedokrwistości, zauważalne są także inne zaburzenia – zbyt mała liczba leukocytów lub/i liczba płytek. Aby przekonać się, czy w organizmie nie występuje niedobór żelaza, konieczne jest także sprawdzenie stężenia ferrytyny (czyli białka, którego zadaniem jest gromadzenie żelaza) w surowicy i oznaczenie zdolności jego wiązania. Jeśli poziom żelaza jest obniżony, a jego zdolność wiązania na górnej granicy normy lub przekracza ją, to nawet jeśli stężenie żelaza w surowicy jest prawidłowe, można rozpoznać jego niedobór w organizmie. Niedobór żelaza występujący w okresie ciąży, leczenia estrogenami oraz w niedokrwistości hipochromicznej i mikrocytarnej powoduje wzrost poziomu transferyny (czyli białka odpowiedzialnego za przenoszenie żelaza do tkanek), dlatego przy podejrzeniu anemii określa się także jej poziom. Możliwe objawy anemii to: bladość skóry lub/i śluzówek oraz spojówek, duszności, niskie ciśnienie krwi, osłabienie, bóle zamostkowe, podatność na infekcje, krwotoki, przyspieszona akcja serca, utraty przytomności, a także rozdrażnienie, przewlekłe bóle głowy, częste uczucie zimna czy utrzymujące się uczucie zmęczenia. Zapraszamy do zapoznania się z naszą ofertą pakietów badań dostępnych w sklepie internetowym. ZOBACZ e-PAKIET NIEDOKRWISTOŚCI- ANEMIA
Powiązane badania

Morfologia krwi
Morfologia krwi pełna (tzw. morfologia 5 diff.). Jakościowa i ilościowa ocena składu i morfologii  krwi obwodowej, krwinek: czerwonych (erytrocytów), białych (pięciu frakcji) oraz płytek krwi (trombocytów). Podstawowe przesiewowe badanie krwi o zastosowaniu profilaktycznym i diagnostycznym.

Żelazo
Żelazo. Pomiar stężenia żelaza w surowicy krwi, przydatny  w diagnostyce niedoborów i nadmiaru żelaza.