27 maja 2022 - Przeczytasz w 3 min

Prawidłowe ciśnienie krwi – jakie powinno być?

Ciśnienie tętnicze jest to ucisk na naczynia krwionośne, konkretnie tętnice, wywierany przez przepływającą przez nie krew. Rozróżnia się skurczowe i rozkurczowe ciśnienie tętnicze, czyli takie które generowane jest w tętnicach odpowiednio w trakcie skurczu i rozkurczu serca. Od czego zależy ciśnienie tętnicze krwi, jaka jest jego prawidłowa wartość i dlaczego powinniśmy utrzymywać je w zakresie wartości prawidłowych?

prawidłowe ciśnienie krwi

Jakie jest prawidłowe ciśnienie krwi?

Uznaje się, że optymalne ciśnienie krwi dorosłego człowieka powinno wynosić <120/80 mmHg. Oznacza to, że wartości ciśnienia generowana w trakcie skurczu lewej komory serca nie powinna przekraczać 120 mmHg, a podczas jej rozkurczu 80 mmHg. W przypadku ciśnienia określanego mianem prawidłowego, wartości skurczowe ciśnienia powinny wynosić 120-129 mmHg, a rozkurczowego 80-84 mmHg.

Ciśnienie wysokie prawidłowe to takie w którym ciśnienie skurczowe klasuje się między 130-139 mmHg, a rozkurczowe między 85-89. Wartości ciśnienia tętniczego przekraczające 140/90 mmHg są podstawą zdiagnozowania choroby określanej mianem nadciśnienia tętniczego, jednej z najczęstszych chorób układu sercowo – naczyniowego.

Ciśnienie krwi u kobiet i mężczyzn

U zdrowych kobiet ciśnienie tętnicze krwi jest nieco niższe niż u mężczyzn i oscyluje często wokół wartości 110/70 mmHg. Niższe wartości ciśnienia tętniczego charakterystyczne są szczególnie dla rosnących dziewcząt i młodych kobiet. Należy jednak pamiętać, że wartości ciśnienia poniżej 100/60 mmHg mogą dawać już odczuwalne objawy i rozpoznawane są jako niedociśnienie. Wśród doskwierających objawów występują zawroty głowy, osłabienie, zaburzenia rytmu serca, zimne dłonie i stopy, mroczki przed oczami, a nawet omdlenia.

Ciśnienie krwi u sportowców

Ciśnienie tętnicze krwi u osób zawodowo uprawiających sport często oscyluje wokół niższych wartości. Fakt ten tłumaczy się „przełączaniem” układu krążenia w tryb oszczędzania energii, która wydatkowana jest i niezbędna w znacznych ilościach w trakcie treningu. Szacuje się, że osoby intensywnie trenujące, w spoczynku mają wartości ciśnienia skurczowego nawet 10 do 20 mmHg niższe niż osoby nieaktywne fizycznie.

Ciśnienie krwi u osób starszych

Wraz z wiekiem ciśnienie krwi wzrasta, jednak niezależnie od wieku nie powinno przekraczać wartości 140/90 mmHg. W przypadku leczenia nadciśnienia tętniczego krwi należy pamiętać, że u osób w zaawansowanym wieku nie powinno dążyć się do uzyskania wartości ciśnienia optymalnego (<120/80 mmHg), a nawet prawidłowego (<130/85 mmHg) ze względu na zagrażające objawy hipotonii, czyli niedociśnienia. Osoby starsze powinny funkcjonować w granicach wartości ciśnienia wysokiego prawidłowego.

Zbyt niskie ciśnienie u seniora może zwiększać ryzyko niebezpiecznych upadków, ze względu na zaburzenia równowagi i chwiejność chodu, szczególnie w sytuacji gdy dochodzi do zmiany pozycji ciała z siedzącej na stojącą. Może być również przyczyną złego samopoczucia, bólów głowy, zaburzenia widzenia i dzwonienia w uszach.

Dlaczego należy dbać o prawidłowe ciśnienie krwi?

Prawidłowe ciśnienie krwi pozwala na właściwe funkcjonowanie praktycznie każdego narządu w organizmie. Nadciśnienie tętnicze, diagnozowane gdy wartości ciśnienia krwi przekraczają jego prawidłowy zakres, znacząco zwiększa ryzyko uszkodzenia narządu wzroku (retinopatia nadciśnieniowa) i nerek (nefropatia nadciśnieniowa).

Jest uznanym czynnikiem ryzyka innych chorób układu krążenia m.in. niewydolności serca, miażdżycy, udaru mózgu, zawału czy też rozwarstwienia aorty. Szacuje się, że nawet 30% osób z nadciśnieniem tętniczym nie jest świadomych swojej choroby. Tymczasem nadciśnienie tętnicze, ze względu na rozwijające się w organizmie powikłania, nazywane jest cichym i skutecznym zabójcą, który może skrócić czas życia nawet o 20 lat.

Dbanie o prawidłowe ciśnienie tętnicze wcale nie jest trudne. Wystarczy utrzymywać prawidłową masę ciała, zapewnić sobie trochę wysiłku i aktywności fizycznej oraz we właściwy sposób komponować dietę, wystrzegając się przede wszystkim soli i posiłków bogatotłuszczowych.

Pomiar ciśnienia krwi

Regularny pomiar ciśnienia krwi jest jednym ze sposobów na profilaktykę nadciśnienia tętniczego. Można go wykonać w gabinecie lekarskim każdorazowo podczas wizyt kontrolnych, ale także w niektórych aptekach. Dostępne są również automatyczne ciśnieniomierze do samodzielnego pomiaru ciśnienia w zaciszu domowym.

To urządzenia proste w obsłudze, które po pomiarze zgodnie z załączoną instrukcją przedstawią nam wartość ciśnienia tętniczego krwi.  W przypadku uzyskania nieprawidłowych wartości pomiaru, skonsultuj je z lekarzem podstawowej opieki zdrowotnej oraz zastosuj się do jego dalszych zaleceń.

Podobne artykuły

10 września 2021

Nadciśnienie tętnicze – objawy, przyczyny, leczenie i badanie

Nadciśnienie tętnicze to jedna z chorób cywilizacyjnych. Ze względu na brak charakterystycznych objawów, wiele osób nie jest świadomych, że cierpi na to schorzenie. Konsekwencją braku odpowiedniego leczenia jest rozwój powikłań sercowo-naczyniowych, które przyczyniają się do skrócenia życia. Jeśli chcesz wiedzieć, jakie są objawy oraz przyczyny tego schorzenia, a także jakie badania należy wykonać, czytaj dalej! Czym jest nadciśnienie tętnicze? Nadciśnienie tętnicze jest definiowane jako przewlekle utrzymujące się podwyższenie ciśnienia skurczowego powyżej 140 mmHg i/lub ciśnienia rozkurczowego powyżej 90 mmHg. Częstość występowania tego schorzenia rośnie wraz z wiekiem. Według danych NFZ w 2018 r. na nadciśnienie tętnicze cierpiało niemal 10 mln Polaków. Należy wiedzieć, że ta choroba bardzo często nie daje objawów i jest wykrywana późno, kiedy doszło już do rozwoju powikłań. Z tego powodu rzeczywista liczba osób chorujących na nadciśnienie tętnicze jest z pewnością większa. Długie utrzymywanie się nierozpoznanego nadciśnienia zwiększa ryzyko rozwoju groźnych zaburzeń, np. zawału serca lub udaru mózgu, które są jedną z głównych przyczyn śmierci w Polsce. Diagnostyka nadciśnienia tętniczego Lekarz rozpoznaje nadciśnienie tętnicze, gdy podczas 2 osobnych wizyt stwierdzi u pacjenta podwyższenie ciśnienia tętniczego krwi równe lub przekraczające 140/90 mmHg. Podobną diagnozę może postawić, po jednokrotnym  pomiarze wykonanym za pomocą ciśnieniomierza w którym stwierdzi wysokie ciśnienie tętnicze przekraczające 160/110 mmHg. U wszystkich osób cierpiących na nadciśnienie tętnicze zaleca się wykonanie następujących badań laboratoryjnych krwi: morfologii,poziomu glukozy na czczo,profilu lipidowego (lipidogramu),parametrów funkcji nerek – kreatyniny wraz z wyliczeniem GFR ,TSH,kwasu moczowego,prób wątrobowych,elektrolitów oraz badania ogólnego moczu. Wyniki umożliwiają wykrycie przyczyn nadciśnienia tętniczego, obecności powikłań, a także dopasowanie odpowiedniego leczenia obniżającego ciśnienie do stopnia wydolności narządów. Wszystkie wymienione badania wykonywane są na czczo, po uprzedniej 14 h przerwie od jedzenia. Krew należy pobrać między godziną 7:00 a 10:00 rano. Dzięki skierowaniu od lekarza możesz je wykonać nieodpłatnie. Nadciśnienie tętnicze: przyczyny W zależności od przyczyn wywołujących przewlekle utrzymujące się podwyższone ciśnienie krwi, nadciśnienie tętnicze można podzielić na pierwotne oraz wtórne. Ten pierwszy wariant stanowi niemal 90% wszystkich przypadków. Wówczas przyczyny nadciśnienia tętniczego nie da się określić, a pod uwagę brane są takie czynniki jak nadmierne spożycie sodu, czynniki genetyczne, aktywność wyższych ośrodków nerwowych w korze  mózgowej i podwzgórzu, przewlekle utrzymujący się stres, starszy wiek czy też otyłość. Nadciśnienie tętnicze wtórne jest wywołane przez konkretne schorzenia, np. zwężenie tętnicy nerkowej, nadczynność tarczycy, nowotwory wydzielające substancje o działaniu naczynioskurczowym, cukrzycę czy też przewlekłą chorobę nerek. Ta postać najczęściej występuje u dzieci.  Objawy nadciśnienia tętniczego Do objawów nadciśnienia tętniczego należą: bóle głowy,zwiększona męczliwość,uczucie kołatania serca,zaburzenia snu. Symptomy są dość niecharakterystyczne, a u wielu osób wcale się nie pojawiają. Wówczas nadciśnienie tętnicze jest najczęściej rozpoznawane podczas przesiewowych badań w gabinecie lekarza rodzinnego. Długo utrzymujące się podwyższenie ciśnienia tętniczego krwi odpowiada za rozwój wielu groźnych powikłań. Należy do nich: przerost lewej komory serca,miażdżyca – wysokie ciśnienie tętnicze uszkadza naczynia krwionośne,uszkodzenie nerek,retinopatia nadciśnieniowa – uszkodzenie siatkówki oka,udar mózgu,zawał serca,przewlekłe niedokrwienie kończyn dolnych,rozwarstwienie aorty. Leczenie nadciśnienia tętniczego Leczenie nadciśnienia tętniczego polega na prowadzeniu zdrowego trybu życia i farmakoterapii za pomocą leków o działaniu hipotensyjnym (obniżającym ciśnienie tętnicze). Każda osoba, która właśnie dowiedziała się, że cierpi na to schorzenie, powinna wprowadzić do swojego życia kilka zmian: zrezygnować z alkoholu i papierosów,zredukować ilość spożywanej soli poniżej 5 g/dobę,wprowadzić do codziennej rutyny aktywność fizyczną,w razie konieczności zwalczać nadwagę lub otyłość,ograniczyć spożywanie czerwonego mięsa,włączyć do diety więcej warzyw i owoców, a także produktów bogatych w nienasycone kwasy tłuszczowe (siemię lniane, orzechy, ryby). Jak prawidłowo wykonać pomiar ciśnienia tętniczego? Aby pomiar ciśnienia tętniczego był jak najbardziej wiarygodny, należy go wykonać po co najmniej 5-minutowym odpoczynku. Przed badaniem nie wolno również palić papierosów, spożywać alkoholu, ani posiłku. Instrukcje załączone do ciśnieniomierzy zawierają szczegółowe wskazówki pomiaru. Częstość pomiarów w regularnej kontroli ciśnienia określana jest przez lekarza. Na ogół pomiary wykonuje się raz dziennie, o określonej porze. Wszystkie niezbędne badania laboratoryjne możesz wykonać w DIAGNOSTYCE. W naszej ofercie znajdziesz również możliwość konsultacji online z lekarzem. Zapraszamy! Bibliografia: Interna Szczeklika, pod red. P. Gajewskiego, Medycyna Praktyczna, Kraków 2020

18 maja 2022

Dobry cholesterol – jak można podnieść jego poziom?

W dzisiejszych czasach często słyszy się o „dobrym” oraz o „złym” cholesterolu. Za tymi określeniami kryją się kolejno frakcja HDL lipoprotein oraz frakcja LDL, jednak na podstawie samych nazw trudno ocenić, który cholesterol oraz dlaczego nazywany jest tym „dobrym”. Różnica jest znacząca, jako że odpowiednie stężenia tych związków we krwi bezpośrednio przekładają się na ogólny stan zdrowia oraz funkcjonowanie układu sercowo-naczyniowego. Warto wiedzieć co kryje się za tymi pojęciami, z czym związane są zaburzenia w obrębie stężeń cholesterolu we krwi oraz w jaki sposób zadbać o właściwe poziomy dobrego cholesterolu. Dobry cholesterol – co to jest? „Dobrym” cholesterolem nazywana jest frakcja lipoprotein o wysokiej gęstości, czyli HDL (ang. High-Density Lipoprotein). Lipoproteiny to specyficzne kompleksy białkowe, które odpowiedzialne są za transport związków tłuszczowych we krwi. Za transport cholesterolu we krwi odpowiadają w głównej mierze dwie grupy lipoprotein – lipoproteiny HDL oraz LDL (lipoproteiny o niskiej gęstości). Z tego powodu w badaniach diagnostycznych nazwa ich często upraszczana jest do określeń „cholesterol HDL” oraz „cholesterol LDL”. Ze względu na korzystny wpływ stężeń poszczególnych frakcji lipoprotein na stan zdrowia układu sercowo-naczyniowego frakcja, HDL nazywana jest „dobrym cholesterolem”, podczas gdy lipoproteiny o niskiej gęstości (LDL) nazywane są „złym cholesterolem”. Cholesterol to organiczny związek tłuszczowy (lipidowy), który pełni wiele istotnych funkcji. Jest on obecny w błonach wszystkich komórek ludzkiego ciała, dzięki czemu mogą utrzymywać one właściwy kształt. Dodatkowo, obecność cholesterolu w błonach komórkowych warunkuje prawidłową ich przepuszczalność dla licznych substancji oraz pierwiastków chemicznych. Cholesterol stanowi niezwykle ważny element syntezy wielu hormonów, takich jak m.in. hormony płciowe (estrogeny, testosteron) oraz hormony nadnerczy – glikokortykosteroidy. Bierze także udział w przemianach witaminy D oraz produkcji kwasów żółciowych, niezbędnych do prawidłowego przebiegu procesów trawienia. Frakcja HDL lipoprotein nazywana jest „dobrym” cholesterolem, ponieważ istnieje naukowo udowodniona odwrotna korelacja między stężeniami cholesterolu HDL we krwi, a częstością występowania chorób sercowo-naczyniowych. Oznacza to, że wyższe poziomy frakcji HDL związane są ze zmniejszoną zapadalnością na choroby serca. Lipoproteiny HDL pełnią istotną rolę w usuwaniu nadmiernych ilości związków tłuszczowych z krwi żylnej poprzez transport cholesterolu do wątroby, gdzie związek ten jest przetwarzany. Dodatkowo, lipoproteiny HDL wywierają protekcyjne działanie na ściany naczyń tętniczych, co chroni je przed rozwojem miażdżycy. Wysokie poziomy lipoprotein LDL z kolei związane są ze zwiększonym ryzykiem rozwoju licznych schorzeń, w szczególności miażdżycy. Z tego powodu ta grupa lipoprotein określana jest mianem „złego” cholesterolu”. Rozwój miażdżycy związany jest z odkładaniem się określonych związków tłuszczowych (w tym dużych ilości cholesterolu) wewnątrz ścian naczyń tętniczych. Są to tzw. blaszki miażdżycowe, które poprzez swój rozmiar zmniejszają światło naczynia krwionośnego, co utrudnia przepływ krwi. W skrajnych przypadkach blaszki miażdżycowe mogą całkowicie zamknąć światło naczynia lub też pękać co prowadzi do powstania skrzepliny oraz rozwoju poważnych powikłań związanych z niedokrwieniem określonego narządu. Długotrwała, nieleczona miażdżyca może prowadzić do przewlekłej choroby niedokrwiennej serca (choroby wieńcowej), zawału mięśnia sercowego lub też udaru mózgu. Badanie poziomu dobrego cholesterolu Ze względu na korzystny wpływ na zdrowie sercowo-naczyniowej frakcji HDL lipoprotein (czyli tzw. „dobrego cholesterolu”), warto zadbać o utrzymywanie jego wysokich poziomów we krwi. Badaniem, które pozwala na sprawdzenie stężeń poszczególnych związków tłuszczowych w organizmie jest lipidogram. Ten test diagnostyczny umożliwia dokładną kontrolę funkcjonowania metabolizmu tłuszczowego poprzez oznaczenie 5 parametrów związanych z przetwarzaniem związków lipidowych. W ramach  lipidogramu oznaczane są następujące parametry: Frakcja HDL lipoprotein (tzw. „dobry cholesterol”).Frakcja LDL lipoprotein (tzw. „zły cholesterol”),Trójglicerydy,Cholesterol całkowity,Cholesterol nie-HDL (wszystkie rodzaje tzw. „złego cholesterolu”). Dzięki wczesnemu wykryciu zaburzeń lipidowych możliwe jest sprawne wdrożenie odpowiedniego leczenia, które pozwoli na przywrócenie równowagi pomiędzy poziomami poszczególnych związków tłuszczowych oraz znacząco zmniejszy ryzyko występowania chorób układu sercowo-naczyniowego. Lipidogram stanowi jedno z podstawowych badań profilaktycznych (razem z m.in. morfologią krwi, oznaczeniem poziomów kreatyniny oraz innymi). Osobom dorosłym zaleca się przeprowadzanie tych testów laboratoryjnych ok. raz w roku. W określonych przypadkach może być korzystne częstsze wykonywanie tego badania – dokładny zakres badań profilaktycznych oraz odstęp czasu pomiędzy ich przeprowadzaniem zależny jest od uwarunkowań zdrowotnych pacjenta. W celu odpowiedzialnego zaplanowania pełnej profilaktyki należy skonsultować się z lekarzem. Dobry cholesterol norma Normy stężeń cholesterolu HDL we krwi są zależne od płci osoby badanej. Najnowsze badania z zakresu kardiologii ustaliły normy „dobrego cholesterolu” na następujących poziomach: Dla kobiet – stężenia cholesterolu HDL powinny być wyższe niż 50 mg/dl,Dla mężczyzn – cholesterol HDL powinien utrzymywać się na poziomie powyżej 40 mg/dl. Dokładny zakres norm (poprawniej zakresów referencyjnych)  dobrego cholesterolu każdorazowo powinien zostać wyszczególniony na wynikach badań diagnostycznych, które wydawane są pacjentowi. Ze względu na możliwe odmienności w zakresie metodologii przeprowadzenia tychże testów ich rezultaty każdorazowo należy zestawić z wartościami referencyjnymi obecnymi na otrzymanych wynikach. W przypadku  rozbieżności należy skonsultować się z lekarzem, który zinterpretuje rezultaty badan oraz (jeżeli występuje taka konieczność) zleci dalsza diagnostykę i zaplanuje optymalne postępowanie lecznicze. Jak podnieść poziomy dobrego cholesterolu Ze względu na liczne, prozdrowotne działania cholesterolu HDL warto dbać o utrzymywanie prawidłowych, wysokich,  poziomów tego związku w organizmie. Na obniżenie poziomów „dobrego cholesterolu” oraz wzrost stężeń cholesterolu LDL wpływa wiele czynników, z których najważniejszą rolę odgrywa nieprawidłowa dieta (bogata w cukry oraz tłuszcze nasycone), brak aktywności fizycznej oraz siedzący tryb życia. Aby podnieść poziomy „dobrego cholesterolu” należy przede wszystkim zmienić wymienione, szkodliwe nawyki. W układaniu codziennego jadłospisu należy ograniczyć spożywanie niezdrowych tłuszczów nasyconych. Tłuszcze zwierzęce warto zastąpić tłuszczami o pochodzeniu roślinnym, takimi jak np. oliwa z oliwek. Liczne badania naukowe wykazały, że spożywanie tego rodzaju oleju zwiększa poziomy cholesterolu HDL we krwi. W przypadku współwystępowania otyłości należy dążyć do odpowiedzialnej redukcji masy ciała. Można to osiągnąć poprzez zmniejszenie kaloryczności spożywanych codziennie posiłków oraz włączenie do swojego życia aktywności fizycznej. Szczególnie korzystny wpływ na wzrost stężeń cholesterolu HDL wykazują ćwiczenia aerobowe. W niektórych przypadkach w celu unormowania stężeń poszczególnych związków tłuszczowych może być konieczne dołączenie leczenia farmakologicznego. Z tego powodu, w przypadku występowania nieprawidłowości w wynikach lipidogramu warto skonsultować się z lekarzem. Na podstawie historii choroby, wyników badań diagnostycznych oraz dodatkowych uwarunkowań zdrowotnych będzie on w stanie zaplanować najlepsze dla danej osoby dalsze postępowanie diagnostyczno-lecznicze. Źródła: https://www.mp.pl/pacjent/cholesterol/hipercholesterolemia/103924,cholesterol-i-triglicerydy-panel-lipidowy https://www.cdc.gov/cholesterol/ldl_hdl.htm https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/high-blood-cholesterol/in-depth/hdl-cholesterol/art-20046388

12 maja 2022

Prawidłowy poziom cholesterolu – jak o niego zadbać?

Obecnie często słyszy się o „złym” i „dobrym” cholesterolu. Podwyższone poziomy cholesterolu LDL (tzw. „złego” cholesterolu) występują dość często wśród ogólnej populacji. Przewlekłe utrzymywanie się tego zaburzenia związane jest ze znaczącym wzrostem ryzyka wielu groźnych chorób, w szczególności dotyczących układu sercowo-naczyniowego. Jakie mogą być przyczyny wysokiego cholesterolu oraz co zrobić, aby zadbać o powrót tych wartości do normy? Cholesterol – co to jest? Cholesterol to związek chemiczny zaliczany do grupy lipidów. Cholesterol pełni wiele, niezwykle istotnych funkcji w ludzkim organizmie. Odpowiada on m.in. za prawidłową pracę układu hormonalnego oraz nerwowego, a także warunkuje prawidłowe formowanie błon komórkowych. W badaniach laboratoryjnych, które mają na celu pomiar stężeń związków tłuszczowych z krwi pacjenta (lipidogram) oznaczane są poziomy cholesterolu całkowitego oraz cholesterolu HDL i LDL. Oznaczenia te odnoszą się do dwóch grup lipoprotein, czyli specyficznych kompleksów białkowych odpowiedzialnych za transport tłuszczów (w tym także cholesterolu) w ludzkim organizmie. Frakcja lipoprotein HDL (high density lipoprotein – lipoproteiny o wysokiej gęstości) określana jest jako „dobry” cholesterol. Cząsteczki tego związku są tam ściśle upakowane, w przeciwieństwie do frakcji LDL (low density lipoprotein – lipoproteiny o niskiej gęstości), czyli tzw. „złego” cholesterolu. Wysokie stężenia frakcji LDL cholesterolu stanowią istotny czynnik ryzyka dla wielu chorób, takich jak nadciśnienie tętnicze, miażdżyca naczyń krwionośnych oraz jej powikłania – m.in. zawał mięśnia sercowego lub udar mózgu. Podwyższony poziom cholesterolu – co to oznacza? Stan podwyższonego poziomu cholesterolu we krwi określany jest jako hipercholesterolemia. Obecnie za wartości przekraczające normę według Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego uznaje się wartości cholesterolu LDL powyżej 3 mmol/l (115 mg/dl) oraz cholesterolu całkowitego powyżej 5 mmol/l (190mg/dl). Szacuje się, że nawet u połowy polskiej populacji poziomy cholesterolu we krwi są zbyt wysokie. Zjawisko to może mieć wiele przyczyn, najczęściej jednak związane jest z nieprawidłowymi nawykami żywieniowymi. Poza nieprawidłową dietą często dochodzi do tego brak aktywności fizycznej oraz siedzący tryb życia, związany z pracą zawodową. Połączenie obu tych zjawisk w dużej ilości przypadków skutkuje rozwojem nadwagi oraz otyłości. Warto zaznaczyć, że podwyższone poziomy cholesterolu obecne są częściej u mężczyzn niż u kobiet, szczególnie po 40 roku życia. Ryzyko występowania hipercholesterolemii zwiększone jest także u pacjentów przyjmujących określone leki (np. doustne leki antykoncepcyjne) oraz chorujących na m.in. cukrzycę, niedoczynność tarczycy, lub też zespół nerczycowy. Warto pamiętać, że problem wysokiego cholesterolu może także dotyczyć osób młodych oraz szczupłych, które jednak prowadzą niezdrowy tryb życia (związany m.in. z paleniem papierosów) oraz wykazują określone predyspozycje genetyczne. Skutki wysokich poziomów cholesterolu Podwyższone poziomy cholesterolu są jednym z głównych czynników ryzyka rozwoju licznych chorób, w szczególności dotyczących serca oraz naczyń krwionośnych. Wysokie stężenia frakcji LDL we krwi predysponują do rozwoju tzw. blaszek miażdżycowych. Są to patologiczne zmiany zlokalizowane w ścianach tętnic, które prowadzą do zmniejszenia ich światła, co znacząco utrudnia przepływ przez nie krwi. W przypadku zaawansowanej miażdżycy może dochodzić do pękania tychże blaszek oraz powstawania zatorów w naczyniach krwionośnych, co skutkuje rozwojem niedokrwienia określonych narządów w postaci np. udaru mózgu lub też zawału mięśnia sercowego (w zależności od lokalizacji zakrzepu). Stany te stanowią bezpośrednie zagrożenie życia. W przypadku braku odpowiednio szybko wdrożonego leczenia specjalistycznego mogą one prowadzić do zgonu pacjenta lub przewlekłego, ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. Jak zbadać poziom cholesterolu? – diagnostyka Regularne przeprowadzanie badań kontrolnych jest podstawą właściwego dbania o własny stan zdrowia. Badanie stężeń cholesterolu we krwi zalecane jest wszystkim osobom dorosłym, szczególnie ze współwystępującymi czynnikami ryzyka. Dla zbyt wysokich stężeń cholesterolu czynniki ryzyka to m.in.: Obciążenie rodzinne – historia występowania zaburzeń stężeń cholesterolu LDL u krewnych pacjenta,Cukrzyca,Nadwaga oraz otyłość,Siedzący tryb życia,Nieprawidłowa dieta – wysokokaloryczna z dużą ilością węglowodanów oraz tłuszczów,Płeć męska,U kobiet – wiek pomenopauzalny,Przewlekły stres,Palenie papierosów oraz innych wyrobów tytoniowych. Podstawowym testem diagnostycznym, który pozwala na dogłębny pomiar stężeń związków tłuszczowych we krwi (w tym także cholesterolu) jest lipidogram. Podczas tego badania oznaczane są następujące parametry: Cholesterol całkowity (CHOL),Lipoproteiny o wysokiej gęstości (cholesterol HDL),Trójglicerydy (TG),Lipoproteiny o niskiej gęstości (cholesterol LDL),Cholesterol nie-HDL (wyliczany z różnicy stężeń cholesterolu całkowitego oraz cholesterolu HDL). W określonych przypadkach lekarz może zadecydować o przeprowadzeniu dodatkowych badań diagnostycznych. Dokładny zakres profilaktycznych testów laboratoryjnych zależy od uwarunkowań zdrowotnych pacjenta oraz współwystępujących obciążeń zdrowotnych. Jaka dieta na obniżenie cholesterolu? Dieta ma znaczący wpływ na poziomy cholesterolu w naszej krwi. Z tego powodu w wielu przypadkach możliwe jest skuteczne kontrolowanie stężeń cholesterolu poprzez odpowiednią zmianę nawyków żywieniowych oraz behawioralnych. Podstawową zasadą przy układaniu diety na obniżenie cholesterolu jest ograniczenie obecnych w niej tłuszczów nasyconych oraz zmiana tychże na tłuszcze nienasycone. Spożywanie dużych ilości nasyconych tłuszczów przyczyna się do wzrostu stężeń „złego” cholesterolu we krwi, czyli frakcji lipoprotein LDL. Aby zadbać o niski poziom cholesterolu we krwi korzystne mogą być określone modyfikacje codziennego jadłospisu, jak np.: Zamiana czerwonego mięsa (wieprzowiny, wołowiny) na mięso białe, czyli drobiowe,Unikanie produktów bogatych w tłuszcze – na przykład zamiana śmietany na jogurt naturalny oraz masła na margarynę,Unikanie żywności wysokoprzetworzonej, takiej jak m.in. fast foody lub gotowe ciasta,Unikanie produktów zawierających olej palmowy, takich jak słone przekąski lub słodycze,Częste spożywanie świeżych owoców i warzyw,Włączenie do diety ryb morskich. Podczas stosowania diety mającej na celu obniżenie cholesterolu warto pamiętać także o uwzględnieniu w niej odpowiedniej ilości błonnika oraz kontrolowaniu ilości spożywanej soli. Dobranie właściwej diety, która będzie skutecznie odpowiadała potrzebom zdrowotnym pacjenta może być dość skomplikowane samodzielnie. Z tego powodu warto rozważyć wizytę u dietetyka, który na podstawie wywiadu oraz celów pacjenta będzie w stanie ułożyć jadłospis precyzyjnie odpowiadający na potrzeby danej osoby. Przygotowanie do badania cholesterolu Badanie poziomu cholesterolu we krwi (lipidogram), przeprowadzane jest z próbki krwi żylnej pacjenta. Wykonanie tego typu testów diagnostycznych często wymaga określonego przygotowania. W przypadku nieprzestrzegania zaleceń przez pacjenta wyniki testu mogą być niewiarygodne, przez co nie mogą zostać wykorzystane w procesie diagnostycznym oraz może wystąpić konieczność powtórzenia badania. Na pobranie krwi do lipidogramu nie jest konieczne przychodzenie w godzinach porannych, ani na czczo. Najnowsze badania z zakresu diagnostyki laboratoryjnej wykazały, że spożywanie posiłków przed pobraniem krwi oraz pora dnia, w której przeprowadzane jest badanie nie wpływa na wiarygodność uzyskanych wyników lipidogramu. W przypadku występowania dodatkowych lub też innych zaleceń zwianych z przygotowaniem się do badania cholesterolu pacjent powinien zostać o tym poinformowany przez lekarza. Bibliografia: https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/117035,cholesterol https://www.heart.org/en/health-topics/cholesterol/about-cholesterol https://medlineplus.gov/cholesterol.html https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/high-blood-cholesterol/symptoms-causes/syc-20350800 https://pulsmedycyny.pl/lipidogram-nie-musi-byc-wykonywany-na-czczo-949735
Powiązane badania

Morfologia krwi
Morfologia krwi pełna (tzw. morfologia 5 diff.). Jakościowa i ilościowa ocena składu i morfologii  krwi obwodowej, krwinek: czerwonych (erytrocytów), białych (pięciu frakcji) oraz płytek krwi (trombocytów). Podstawowe przesiewowe badanie krwi o zastosowaniu profilaktycznym i diagnostycznym.

Cholesterol całkowity
Cholesterol całkowity.  Pomiar stężenia cholesterolu całkowitego (CHOL) jest przesiewowym badaniem cholesterolu, pozwalającym na wstępną ocenę ryzyka  rozwoju miażdżycy i chorób układu sercowo-naczyniowego, takich jak choroba wieńcowa i zawał serca, udar mózgu i miażdżyca tętnic kończyn dolnych itd. Cholesterol całkowity obejmuje trzy frakcje: lipoproteinę niskiej gęstości, LDL; lipoproteinę wysokiej gęstości, HDL (ang. high-density lipoprotein)  oraz  łącznie,  lipoproteinę bardzo małej gęstości,  VLDL i lipoproteinę o pośredniej gęstości, IDL.