15 kwietnia 2022 - Przeczytasz w 7 min

Pasożyty w organizmie – jakie mogą być ich objawy i sposoby leczenia?

Choroby pasożytnicze, czyli parazytozy, budzą w ostatnich latach coraz większe zainteresowanie. Dolegliwości spowodowane obecnością robaków w organizmie są dużym problemem na świecie. Dowiedz się, jakie są oznaki ich obecności w organizmie i w jaki sposób można je zwalczyć.

W Polsce zarażenia występują o wiele rzadziej, jednak wciąż mogą dotyczyć nawet około 10% populacji, zwłaszcza dzieci. Coraz większe możliwości podróżowania, szczególnie do krajów tropikalnych, oraz szeroki dostęp do badań i leczenia sprawia, że parazytozy częściej są brane pod uwagę w diagnostyce dolegliwości zgłaszanych w gabinecie lekarskim.

Czym są choroby pasożytnicze?

Pasożytnictwo polega na współwystępowaniu organizmów, z którego jeden, czyli pasożyt, czerpie korzyść, a drugi – żywiciel – ponosi straty. Istnieje bardzo wiele form takiej zależności. Pasożyty mogą bytować w organizmie żywiciela, np. owsik czy glista ludzka, lub żyć poza nim, np. wesz ludzka. Objawy zależą od gatunku pasożyta, jego lokalizacji w ciele, a także od cech zarażonego, np. od jego wieku czy chorób współistniejących. Dolegliwości dotyczą różnych układów, w tym pokarmowego, oddechowego, nerwowego, ale zwykle są mało charakterystyczne. Często dopiero dodatkowe informacje, np. o podróżach czy kontakcie ze zwierzętami, pozwalają na dobranie odpowiednich badań i wprowadzenie skutecznego leczenia. Do najważniejszych chorób pasożytniczych w Polsce należą m.in. robaczyce: owsica, glistnica, tasiemczyce, bąblowica oraz spowodowana przez pierwotniaka toksoplazmoza.

Owsik ludzki

Owsik ludzki wywołuje owsicę, czyli jedną z najczęstszych chorób pasożytniczych przewodu pokarmowego. Dotyczy ona głównie dzieci, a potem także ich opiekunów. Do zarażenia dochodzi zwykle przez połknięcie inwazyjnych jaj, które mogą zostać przeniesione na rękach, przez zabawki, pościel i ubranie, w jedzeniu oraz w wyniku samozarażenia.
W ciągu miesiąca w jelicie grubym człowieka owsiki dojrzewają do postaci dorosłej. Następnie samice przenoszą się w okolice odbytu. Składają tam jaja, które przyklejają się do skóry d, a potem dostają się do środowiska. Po kilku godzinach jaja nabierają cech inwazyjności i może wówczas dojść do zarażenia kolejnych osób z otoczenia malucha, dzieci lub opiekunów.

Najczęściej przebieg owsicy jest bezobjawowy. Do charakterystycznych oznak choroby należy przede wszystkim nocny świąd w okolicach odbytu. Głównie przyczynia się do niego ruch samic robaka i składanie przez nie jaj. Sprzyja to odruchowemu drapaniu się przez dziecko, a przez to przenoszeniu zaraźliwej formy pasożyta i częstym samozarażeniom. Z tych powodów choroba u najmłodszych zwykle przebiega przewlekle. Do innych objawów, które mogą niepokoić rodziców, należą: brak apetytu, bladość skóry, cienie pod oczami, spowolnienie rozwoju dziecka, nadpobudliwość i stan zapalny skóry odbytu na skutek drapania.

W celu potwierdzenia zarażenia wykonuje się wymaz z odbytu i dokonuje się jego oceny parazytologicznej. Leczenie należy zastosować zarówno u osoby zarażonej, jak i u wszystkich domowników. Najczęściej zaleca się albendazol, mebendazol i pyrantel. Poza przyjmowaniem leków w tym okresie należy szczególnie przestrzegać zasad higieny osobistej, często zmieniać bieliznę i regularnie sprzątać mieszkanie. Uzupełnieniem leczenia jest dieta bogata w białko i błonnik, ale z ograniczeniem cukrów.

pasożyty

Glista ludzka

Glistnica to najczęstsza na świecie parazytoza przewodu pokarmowego. Występuje przede wszystkim w krajach tropikalnych i o niskim statusie higienicznym.

Zarażenie człowieka następuje poprzez połknięcie jaj glisty, które mogą znajdować się w zanieczyszczonej wodzie i jedzeniu lub na zabrudzonych rękach. Larwy uwalniają się w przewodzie pokarmowym człowieka, dojrzewają i wędrują do dróg oddechowych oraz płuc. Po pewnym czasie zostają powtórnie połknięte i docierają do jelita cienkiego, gdzie składają jaja, które są następnie wydalane wraz z kałem. Jaja stają się zaraźliwe dopiero po kilku tygodniach przebywania w glebie, dlatego glistą ludzką nie można zakazić się poprzez bezpośredni kontakt z osobą zarażoną ani przez korzystanie z tej samej toalety.

W zależności od stadium rozwojowego glisty dominują objawy, które dotyczą zajętych przez pasożyta narządów. Początkowo najbardziej widoczne są dolegliwości ze strony układu oddechowego, np. kaszel, niekiedy z odpluwaniem krwistej wydzieliny, wymioty i gorączka. Po pewnym czasie zaczynają przeważać objawy, które świadczą o zajęciu przewodu pokarmowego, np. bóle brzucha, wymioty, brak apetytu, wzdęcia, czy wreszcie biegunka lub zaparcia. Dojrzałe glisty wydzielają szkodliwe toksyny, które mogą spowodować, że pacjent jest apatyczny lub nadmiernie pobudzony, zaburzają sen i wywołują alergie.

Dla potwierdzenia zarażenia należy wykonać badanie kału, które dokumentuje obecność jaj glisty ludzkiej. Pomocną wskazówką może być podwyższenie poziomu białych krwinek, a zwłaszcza eozynofili, które są charakterystyczne dla obecności pasożytów. Każdy przypadek glistnicy wymaga leczenia. Najczęściej stosowanymi lekami są: albendazol, mebendazol i pyrantel.

Tasiemce

Tasiemczyce to parazytozy wywołane obecnością w przewodzie pokarmowych przede wszystkim dwóch gatunków – tasiemca uzbrojonego i nieuzbrojonego. W odróżnieniu od glisty i owsika te pasożyty potrzebują do rozwoju dwóch żywicieli. Człowiek może zarazić się larwą znajdującą się w surowym lub niedogotowanym mięsie wołowym lub wieprzowym. W Polsce produkty spożywcze pochodzenia zwierzęcego są kontrolowane weterynaryjnie, dlatego jest to stosunkowo rzadka parazytoza, jednakże warto o niej pamiętać. Dojrzały pasożyt bytuje w jelicie cienkim i tam składa jaja, które są uwalniane do środowiska wraz z kałem.

Objawy tasiemczycy są mało charakterystyczne i dotyczą głównie przewodu pokarmowego. Choroba ma charakter przewlekły, dlatego dolegliwości utrzymują się przez dłuższy czas. Należą do nich: bóle brzucha, nudności, biegunka, zaparcia, zwiększenie lub upośledzenie apetytu i chudnięcie. Niepokój powinny wzbudzić także: osłabienie, wymioty, zaburzenia snu, zmiany skórne, objawy neurologiczne czy niedokrwistość, widoczna w okresowych badaniach krwi.

Wykrywanie robaków w ciele opiera się o badaniach kału, które potwierdzają obecność członów pasożyta z jajami. We krwi mogą znajdować się eozynofile w dużej ilości. U osób z potwierdzonym rozpoznaniem należy wprowadzić leczenie, aby pozbyć się pasożytów. Najczęściej stosuje się jeden z dwóch leków – niklozamid lub prazykwantel.

Wągrzyca

Wągrzyca to bardzo rzadka choroba, która także może być wywoływana przez tasiemce. W tym przypadku człowiek staje się żywicielem pośrednim pasożyta i w jego ciele występują postaci larwalne robaka. Do zarażenia dochodzi najczęściej przez pokarm zanieczyszczony jajami. Uwolnione w przewodzie pokarmowym larwy mogą przenosić się wraz z krwią do wielu narządów, najczęściej do mięśni (a także serca), gałki ocznej i mózgu. Osiągają tam postać larw chronionych otoczką, czyli wągrów.

Objawy zależą od liczby i lokalizacji wągrów. W początkowych fazach zarażenie przebiega praktycznie bez dolegliwości, jednak w późniejszym okresie mogą pojawić się bardzo poważne zaburzenia funkcji zajętych narządów, łącznie z ich nieodwracalnym zniszczeniem.

Rozpoznanie wągrzycy opiera się o badania serologiczne krwi, płynu mózgowo-rdzeniowego i kału. Często bardzo pomocne są badania obrazowe np. tomografia komputerowa, które pozwalają uwidocznić larwy w narządach.

Bąblowica

Bąblowica to bardzo niebezpieczna parazytoza, która jest wywoływana przez tasiemca bąblowca. Jest on pasożytem głównie zwierzęcym, a człowiek zaraża się przypadkiem poprzez spożycie np. nieumytych owoców leśnych skażonych jajami tasiemca. W przebiegu choroby dochodzi do wytworzenia torbieli wypełnionych larwami w wielu narządach w organizmie, najczęściej w wątrobie, śledzionie, płucach, mózgu i kościach.

Przebieg bąblowicy zależy od liczby i lokalizacji zmian. Mogą wystąpić np. bóle brzucha i powiększenie wątroby lub bóle głowy. Bąblowica często nie daje żadnych oznak, a torbiele są wówczas wykrywane przypadkowo, np. podczas USG przeprowadzanego z zupełnie innego powodu. Zmiany przypominają chorobę nowotworową.

Bąblowicę wykrywa się za pomocą badań obrazowych, np. tomografii komputerowej lub USG, oraz badań serologicznych krwi, które potwierdzają obecność przeciwciał przeciwko robakom we krwi. Skuteczną formą pozbycia się pasożytów jest chirurgiczne usunięcie torbieli, jednak wiąże się ono z ryzykiem pęknięcia zmiany i rozsiewu larw po organizmie.

Toxoplasma gondii

Toksoplazmoza to pierwotniakowa choroba pasożytnicza występująca na całym świecie. Żywicielem ostatecznym pierwotniaka Toxplasma gondii jest kot. Do zarażenia ludzi najczęściej dochodzi poprzez spożycie półsurowego lub surowego mięsa zawierającego formy inwazyjne, rzadziej żywności (jarzyn lub owoców)  lub wody zanieczyszczonej kocimi odchodami.

U większości ludzi zarażenie przebiega bezobjawowo lub pod postacią niegroźnego przeziębienia.  Pierwotne zakażenie Toxoplasma gondii jest jednak bardzo niebezpieczna dla kobiet w ciąży, ponieważ może spowodować trwałe  uszkodzenie płodu prowadzące do utraty ciąży lub ciężkiego upośledzenia psychicznego i fizycznego dziecka.

Jak można się chronić przed pasożytami?

Najlepszym środkiem zapobiegawczym jest przestrzeganie zasad higieny, dbanie o warunki sanitarne, dokładne mycie owoców i warzyw przed zjedzeniem oraz unikanie surowego i półsurowego mięsa. Należy też pamiętać o regularnym odrobaczaniu zwierząt domowych.

Obecność pasożytów może dawać bardzo niecharakterystyczne objawy, dlatego ich rozpoznanie robaczyc często nie jest oczywiste. Kluczowa dla postawienia diagnozy i dobrania odpowiednich badań, które wykażą obecność robaków w organizmie człowieka, jest dokładna rozmowa z chorym. Ważne, aby opisał on swoje objawy oraz okoliczności ich wystąpienia. Niezwykle istotne są także informacje o stylu życia pacjenta, a przede wszystkim czy i gdzie podróżował w ostatnim czasie, jaki zawód wykonuje, gdzie mieszka oraz czy posiada zwierzęta.

Nie wolno podejmować leczenia bez konsultacji z lekarzem, ponieważ wiele domowych sposobów na pozbycie się pasożytów z organizmu może nasilić objawy i pogorszyć stan chorego. Do rozpoczęcia terapii konieczne jest także potwierdzenie zarażenia w badaniach, gdyż profilaktyczne stosowanie leków przeciwpasożytniczych np. u dzieci może wiązać się z niepotrzebnym narażeniem na ich działania niepożądane.

A: Monika Nowakowska

Z: lek. Agnieszka Żędzian

Bibliografia

  1. J. Popielska, M. Marczyńska, Najczęstsze zarażenia pasożytnicze w Polsce, „Pediatria po Dyplomie” 2012, nr 5, https://podyplomie.pl/pediatria/12173,najczestsze-zarazenia-pasozytnicze-w-polsce, dostęp: 15.03.2022 r.
  2. M. Kotowska, P. Albrecht, Najczęstsze choroby pasożytnicze przewodu pokarmowego, [w:] P. Albrecht P. (red.), Gastroenterologia dziecięca – poradnik lekarza praktyka, Wydawnictwo Czelej, Lublin 2014, s. 110–112.
  3. P. Gajewski i in., Interna Szczeklika, Medycyna Praktyczna, Kraków 2017, s. 1071–1074.
  4. A. Deryło i in., Parazytologia i akaroentomologia medyczna, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2012, s. 209–218, 251–258.

Podobne artykuły

16 lipca 2020

Motylica wątrobowa – charakterystyka choroby pasożytniczej

Motylica wątrobowa to pasożyt powszechnie występujący u zwierząt. Zarażenie człowieka w Polsce występuje sporadycznie, ale w niektórych krajach rozwijających się infestacje przywrą wątrobową są częstsze. Ostra faza zarażenia może trwać kilka miesięcy, przewlekła – podczas której motylica wątrobowa pasożytuje głównie w wątrobie i drogach żółciowych – nawet latami. Spis treści: Co to jest motylica wątrobowa? Fascjoloza – w jaki sposób można się zarazić? Motylica wątrobowa – objawy choroby pasożytniczej Motylica wątrobowa – jak wykryć fascjolozę? Motylica wątrobowa – diagnostyka dodatkowa Fascjoloza – leczenie choroby Co to jest motylica wątrobowa? Motylica wątrobowa to przywra (pasożyt) wywołująca chorobę fascjolozę. Pasożytuje głównie w przewodach żółciowych wątroby u ssaków takich jak: bydło (najczęściej), kozy, owce, dzikie przeżuwacze, a rzadziej także króliki, zające, konie czy świnie. Zarażenie pasożytem bydła jest w Polsce powszechne, występuje na terenie całego kraju i prowadzi do sporych strat gospodarczych – krowy dają mniej mleka, ważą znacznie mniej niż te zdrowe, a ich wątroby są rozlegle uszkodzone. Motylica wątrobowa występuje w Europie, Ameryce Północnej oraz Południowej, Afryce, na Dalekim Wschodzie i w Australii. Zdarza się, że żywicielem ostatecznym motylicy wątrobowej staje się człowiek. W naszej szerokości geograficznej takie przypadki występują sporadycznie, ale w niektórych krajach tropikalnych fascjoloza u ludzi jest znacznie częstsza. Fascjoloza – w jaki sposób można się zarazić? Motylica wątrobowa pasożytująca w drogach żółciowych żywiciela ostatecznego (np. krowy) składa jaja, które poprzez przewód pokarmowy wydostają się wraz z kałem na zewnątrz. W zbiornikach wodnych z jaj rozwijają się larwy, które wnikają do organizmu wodnych ślimaków. Tam ulegają przekształceniom i namnażają się. Po opuszczeniu ciała ślimaka stają się otorbioną metacerkarią (przetrwalnikową formą) i przyczepiają się do roślin wodnych lub pływają swobodnie w wodzie. Zarażenie człowieka przywrą następuje w wyniku spożycia roślin wodnych (np. rukiew wodna) lub wody, gdzie zlokalizowały się metacerkarie. Może to nastąpić poprzez kąpiele w dzikich zbiornikach wody i przypadkowe jej wypicie czy żucie źdźbeł traw. Także nieprzestrzeganie zasad higieny żywności może stanowić realne zagrożenie. Ryzyko zarażenia wzrasta w rejonach endemicznych – Egipcie, Meksyku, Iranie, Turcji, południowo-wschodniej Azji czy w Andach. W Europie częstsze zachorowania obserwuje się we Francji, Portugalii oraz Hiszpanii. Fascjoloza nie przenosi się w sposób bezpośredni z człowieka na człowieka. Motylica wątrobowa – objawy choroby pasożytniczej Początkowa, ostra faza choroby może trwać od 2 do 5 miesięcy. Objawy i ich nasilenie są zmienne i zależą od intensywności inwazji (może się także zdarzyć przebieg bezobjawowy). W dwunastnicy osoby, która spożyła przetrwalnikowe formy przywr, dochodzi do uwolnienia larw, które przebijają się przez ścianę jelita i migrują do różnych narządów, najczęściej do wątroby i dróg żółciowych. Symptomy pojawiają się zazwyczaj w ciągu 4-7 dni od zarażenia i obejmują: bóle w prawej okolicy podżebrowej, nadbrzuszu lub uogólnione dolegliwości całej jamy brzusznej, spadek apetytu, nudności, wymioty, wzmożoną męczliwość i osłabienie, podwyższenie temperatury ciała, dyspepsję (np. wczesne uczucie pełności i sytości po posiłku, uczucie pieczenia w nadbrzuszu) czy pokrzywkę. W badaniu fizykalnym lekarz może zaobserwować powiększenie wątroby oraz jej tkliwość przy dotyku i powiększenie śledziony. Larwy motylicy wątrobowej nie zawsze trafiają do wątroby. Mogą zająć inne narządy np. układ moczowy, układ oddechowy, ośrodkowy układ nerwowy, tkankę podskórną, trzustkę, śledzionę, serce, gałkę oczną, mięśnie szkieletowe i inne. W zależności od miejsca, gdzie dotrą, mogą powodować rozmaite objawy np. duszność i kaszel gdy znajdują się w płucach, bóle głowy czy symptomy podrażnienia opon mózgowo-rdzeniowych, gdy są w mózgu czy wędrujące guzki w skórze wraz z odczynami alergicznymi. Przewlekła faza choroby to faza żółciowa. Objawy wiążą się z obecnością dorosłych osobników przywry wątrobowej w drogach żółciowych i obejmują: żółtaczkę i świąd skóry, nawracające kolki żółciowe, zapalenia pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych, a czasem także zapalenie trzustki czy krwawienie z przewodu pokarmowego. Motylica wątrobowa – jak wykryć fascjolozę? Podejrzenie zarażenia motylicą wątrobową opiera się na obrazie klinicznym oraz pobycie w rejonie endemicznym. Decyzję o konieczności diagnostyki podejmuje lekarz w oparciu o wywiad, objawy i badanie fizykalne. Przydatne mogą okazać się testy serologiczne czyli badanie przeciwciał swoistych dla motylicy. Takie badanie diagnostyczne możesz wykonać w DIAGNOSTYCE. Badaniem, które może potwierdzić fascjolozę, a także pomóc oszacować skuteczność leczenia jest ocena próbek stolca, gdzie poszukuje się charakterystycznych jaj przywry. Motylica wątrobowa – diagnostyka dodatkowa W ostrej fazie choroby w badaniach diagnostycznych dominuje leukocytoza z dużym odsetkiem eozynofilów (eozynofilia dochodzi nawet do ponad 50%). Towarzyszy temu nieznaczny wzrost CRP, niedokrwistość, niewielki wzrost aktywności aminotransferaz i fosfatazy zasadowej. W badaniach obrazowych widoczny może być płyn wokół wątroby i w jamie opłucnej oraz mnogie zmiany ogniskowe w miąższu wątroby. Fascjoloza – leczenie choroby W terapii fascjolozy stosuje się leki przeciwpasożytnicze. Czasami, gdy przywry uszkodzą drogi żółciowe, konieczne może okazać się leczenie zabiegowe (chirurgiczne lub endoskopowe). Zastosowanie leków przeciwpasożytniczych najczęściej jest skuteczne, a po wyleczeniu pacjenci nie wymagają szczególnych kontroli. Bibliografia: „Wybrane choroby pasożytnicze wątroby” – A. Przybyła, M. Nowak, J. Krzowska-Firych„Przywrzyce wątrobowe” – M. Rogalska „Fasciolosis” – C. F. Dietrich, A. Kabaalioglu, E. Brunetti, J. Richter„Motylica wątrobowa fasciola hepatica – biologiczne adaptacje do pasożytowania u zwierząt” – A. Wyrobisz, M. Skalska, P. Nosal

25 listopada 2021

Toksoplazmoza – choroba pasożytnicza od kotów. Sprawdź, jak ją zdiagnozować?

Toksoplazmoza jest pasożytniczą chorobą zakaźną wywołaną przez pierwotniaka z gatunku Toxoplasma gondii. Według WHO pasożytem jest zarażona około ⅓ populacji na świecie. W Polsce dotyka to ponad 50% ludności. Jednak u osób z prawidłowo działającym układem odpornościowym zakażenie przebiega bezobjawowo lub skąpoobjawowo. Niebezpieczeństwo choroby wynika z ryzyka zarażeń wrodzonych w czasie ciąży oraz reaktywacji choroby u osób z obniżoną odpornością. Jakie badania należy wykonać, aby ją zdiagnozować? Toksoplazmoza – co to jest? Toksoplazmoza jest chorobą pasożytniczą powodowaną przez wewnątrzkomórkowego pierwotniaka Toxoplasma gondii. Jego 3 podstawowe postaci rozwojowe to: tachyzoit, cysta tkankowa oraz oocysta. Rozwój płciowy pierwotniaka odbywa się w komórkach nabłonka błony śluzowej jelita cienkiego żywiciela ostatecznego – kota domowego. Natomiast rozwój bezpłciowy w tkankach żywicieli pośrednich – ssaków (w tym człowieka) oraz niektórych gatunków ptaków. Toxoplasma gondii rozmnaża się w komórkach nabłonka jelita cienkiego kota. Następnie po odbyciu cykli podziałowych część komórek T. gondii przekształca się w komórki rozrodcze męskie i żeńskie, które łączą się ze sobą, tworząc zygotę. Jako tzw. oocysta jest ona usuwana wraz z kałem kota na zewnątrz. Zarażone zwierzę przez okres około 1-3 tygodni produkuje nawet kilkanaście milionów oocyst dziennie. Klasyfikuje się kilka typów toksoplazmozy: ze względu na sposób zarażenia – nabytą lub wrodzoną,ze względu na występujące objawy – objawową lub utajoną.  Badania na toksoplazmozę W ramach profilaktyki toksoplazmozy wrodzonej u kobiet na początku ciąży (lub przed zajściem w planowaną ciąży) rutynowo oznacza się poziom przeciwciał specyficznych dla Toxoplasma gondii w klasie IgM oraz IgG. Przeciwciała klasy IgM są obecne u osób ze świeżo zarażonych. Mogą się utrzymywać około roku od zakażenia lub dłużej. Przeciwciała klasy IgG utrzymują się przez całe życie. Ich obecność świadczy o tym, że do zakażenia doszło w odleglejszej  przeszłości. Bardzo ważne jest, by kobiety planujące ciążę wykonały te badania, które określają ich status serologiczny w stosunku do pasożyta. Ciąże kobiet, u których rozpoznano przeciwciała klasy IgG przy braku przeciwciał IgM, są bezpieczne. W celu określenia czasu jaki minął od zakażenia, oznacza się tzw. awidność przeciwciał IgG, czyli siłę wiązania z antygenem toksoplazmy. Toksoplazmoza w ciąży niesie ryzyko ogromnych zagrożeń dla rozwoju płodu. Należy podkreślić, iż choroba nie stanowi ryzyka dla zdrowia matki. Zarażenie pasożytem w trakcie ciąży i w okresie okołokoncepcyjnym może być przyczyną toksoplazmozy wrodzonej u dziecka. Przybiera ona postać ciężką, prowadzącą do obumarcia płodu, samoistnego poronienia, przedwczesnego porodu, zajęcia narządów dziecka, zwłaszcza ośrodkowego układu nerwowego (co skutkuje wodogłowiem lub niedorozwojem mózgu czy upośledzeniem wzroku). Drogi zarażenia toksoplazmozą Do zarażenia człowieka dochodzi poprzez: pożywienie (warzywa, owoce), wodę i ręce zanieczyszczone oocystami wydalanymi z kałem kota;spożycie surowego lub niedogotowanego mięsa (najczęściej wieprzowiny i baraniny), pochodzącego od zarażonych zwierząt i zawierającego cysty pierwotniaka;przypadkowe przeniesienie rękoma do ust oocyst (po kontakcie z ziemią, piaskiem czy żwirem z kociej kuwety);pracę z zakażonym materiałem (np. krwią pacjenta) w laboratorium;transfuzję krwi zarażonego dawcy przeszczep narządu od zarażonego dawcy. Mówimy wówczas o toksoplazmozie nabytej. Wrodzona postać choroby może rozwinąć się u płodu wówczas, gdy matka została zarażona pasożytem niedługo przed poczęciem lub w czasie ciąży. Ryzyko przeniesienia zakażenia na płód jest największe w 3. trymestrze ciąży – wynosi około 60%. Toksoplazmoza – objawy  Objawy są zależne od postaci i patogenności pierwotniaka, źródła zarażenia oraz sprawności układu odpornościowego. Toksoplazmoza nabyta może przyjmować postać: węzłową, uogólnioną oraz oczną. Symptomy toksoplazmozy węzłowej to powiększenie węzłów chłonnych wzdłuż tylnego brzegu mięśnia mostkowo-obojczykowo-sutkowego (najczęściej zausznych, szyjnych, karkowych), stany podgorączkowe, bóle mięśniowe, uczucie osłabienia, nawracające bóle głowy. Postać uogólniona choroby występuje stosunkowo rzadko. Wówczas u chorych obserwuje się objawy pochodzące z jednego lub kilku narządów wewnętrznych – zapalenie mięśnia sercowego, płuc, opłucnej, powiększenie wątroby czy śledziony. Mogą towarzyszyć temu bóle głowy, zaburzenia równowagi oraz oczopląs. Postać oczna przebiega z zapaleniem siatkówki i naczyniówki, chory może odczuwać zaburzenia widzenia, mroczki przed oczami oraz ból gałki ocznej.  W przypadku toksoplazmozy wrodzonej charakterystyczna jest tzw. triada Sabina-Pinkertona − 3 objawy, które jest w stanie określić lekarz podczas badania USG lub po urodzeniu dziecka. Jest to: wodogłowie,zapalenie siatkówki i naczyniówki oka,zwapnienia śródczaszkowe. Jak leczy się toksoplazmozę? W leczeniu toksoplazmozy stosuje się chemioterapeutyki, takie jak: pirymetamina, sulfonamidy czy spiramycyna. Leczenie stosuje się u kobiet w ciąży, osób z immunosupresją oraz w przypadku wrodzonego zakażenia u noworodków. W przypadku ciężarnych dopuszczalnym lekiem jest wyłącznie spiramycyna, gdyż pozostałe wykazują silne działanie teratogenne (niekorzystne dla rozwoju płodu). Gdy badania wykażą pierwotne zakażenie w trakcie trwania ciąży, kobieta musi być pod stałą opieką specjalisty chorób zakaźnych oraz ginekologa. Wszystkie badania w kierunku toksoplazmozy wykonasz w DIAGNOSTYCE. Zachęcamy również do odbywania konsultacji wyników online z naszymi lekarzami. Bibliografia: „Proponowane postępowanie w zakażeniu Toxoplasma gondii u ciężarnych i ich dzieci” Milewska-Bobula B., Lipka B., Przegląd Epidemiologiczny, 2015; 69: 403-410.Interna Szczeklika, pod red. P. Gajewskiego, Medycyna Praktyczna, Kraków 2020.
Powiązane badania

Badanie kału - pasożyty jelitowe – Parasep SF
Badanie kału - pasożyty jelitowe – Parasep SF. Badanie w kierunku pasożytów jelitowych z wykorzystaniem jednorazowego sprzętu do wstępnej preparatyki badanej próbki kału.

Kał - pasożyty (1 ozn.)
Kał pasożyty (1.ozn). Diagnostyka chorób pasożytniczych przewodu pokarmowego oraz przyczyn biegunek i bólu brzucha.

Rodzaj pasożyta w materiale biologicznym
Rodzaj pasożyta w materiale biologicznym. Mikroskopowa identyfikacja pasożyta w zróżnicowanym materiale biologicznym.