Co mogą oznaczać częste bóle głowy?

Ból głowy należy do najczęstszych dolegliwości neurologicznych – szacuje się, że przynajmniej raz w ciągu roku doświadcza go ok. połowa osób dorosłych na świecie. Jednorazowy epizod zwykle nie jest powodem do niepokoju, jednak jego częste nawroty, zmiana charakteru lub nietypowe objawy towarzyszące mogą wymagać dokładniejszej diagnostyki. Jakie mogą być przyczyny częstych bólów głowy i kiedy warto skonsultować je z lekarzem? 

Najczęstsze przyczyny częstych bólów głowy

Większość odczuwanych bólów głowy ma charakter pierwotny, czyli nie wynika z innej choroby czy urazu. Zaliczamy tu m.in.:

• napięciowy ból głowy – jego dokładny mechanizm nie jest w pełni poznany, ale znaczenie mają m.in. zwiększona wrażliwość na bodźce bólowe i nadmierne napięcie mięśni. Może być związany m.in. ze stresem, niedoborem snu, odwodnieniem czy głodem,
• migrenę – jest zaburzeniem neurologicznym związanym z nieprawidłową pracą układu nerwowego i krwionośnego. Napady mogą być wyzwalane m.in. przez stres, zmiany hormonalne, zaburzenia snu, alkohol, intensywne światło, hałas czy silne zapachy,
• klasterowy ból głowy – dokładna przyczyna również nie jest poznana, jednak podejrzewa się udział podwzgórza oraz podrażnienie nerwu trójdzielnego. Ból występuje w postaci regularnych serii (klastrów),
• wysiłkowy ból głowy – pojawia się podczas intensywnego wysiłku lub bezpośrednio po nim,
• kaszlowy ból głowy – występuje w związku z kaszlem, kichaniem, parciem, śmiechem lub dźwiganiem, czyli czynnościami powodującymi nagły wzrost ciśnienia w obrębie czaszki.

Częste bóle głowy mogą mieć też charakter wtórny, czyli pojawiać się w wyniku działania innego czynnika, np. nadużywania leków i innych substancji (kawy, alkoholu), infekcji, urazów głowy i szyi, chorób naczyń mózgowych, zaburzeń ciśnienia, a w rzadkich przypadkach także guzów mózgu.

Co mogą oznaczać częste bóle głowy w ciąży?

Częste bóle głowy w ciąży wynikają m.in. ze zmian hormonalnych, odwodnienia, niedoboru snu, stresu czy pomijania posiłków. Szczególnej uwagi wymagają nowe, silne lub wyraźnie zmienione dolegliwości, np. inny niż dotychczas przebieg migreny. Niepokojące są zwłaszcza dodatkowe objawy – ciśnienie tętnicze, zaburzenia widzenia, ból w nadbrzuszu, nudności lub wymioty, które mogą wskazywać m.in. na stan przedrzucawkowy i wymagają pilnej konsultacji ze specjalistą. Leczenie częstych bólów głowy w ciąży powinno być ustalane indywidualnie, ponieważ nie wszystkie preparaty stosowane standardowo są odpowiednie dla przyszłych mam.

📌 Sprawdź: Zawroty głowy w ciąży – jak sobie z nimi radzić?

Co może oznaczać lokalizacja bólu głowy?

Poszczególne rodzaje dolegliwości często występują w charakterystycznej lokalizacji, ale nie oznacza to, że nie mogą pojawić się nigdzie indziej. Sama informacja np. o bólu prawej części głowy, nie pozwala więc ustalić jego przyczyny. Znaczenie mają również jego typ i czas trwania, częstotliwość oraz objawy towarzyszące. 

Częste bóle głowy z przodu

Częste bóle głowy z przodu obejmują zwykle czoło, skronie lub okolice oczodołów. W tej lokalizacji mogą występować m.in.: 

• klasterowy ból głowy – jest bardzo silny i jednostronny. Towarzyszą mu m.in. łzawienie, zaczerwienienie oka czy zatkanie nosa,
• pierwotny kłujący ból głowy – powoduje krótkotrwałe, nagłe ukłucia, najczęściej w okolicy oczodołu i skroni, ale też ciemienia,
• ból wywołany zapaleniem zatok – zwykle dotyka czoła, policzków i oczodołów, nasila się przy pochylaniu.

Częste bóle głowy z tyłu

Częste bóle głowy z tyłu obejmują przede wszystkim okolice potylicy i karku. Mogą pojawić się w przebiegu:

• napięciowego bólu głowy – jest tępy, obustronny i uciskający, może opasać głowę, dając uczucie obręczy. Towarzyszy mu napięcie i ból karku,
• wysiłkowego bólu głowy – ma charakter narastający i pulsujący o umiarkowanej lub dużej sile,
• bólu szyjnopochodnego – jest związany z zaburzeniami struktur szyi i może promieniować do potylicy,
• nerwobólu potylicznego – to kłujący lub przeszywający ból w obszarze unerwianym przez nerwy potyliczne. 

Jednostronny ból lewej lub prawej części głowy

Sama strona, po której występują dolegliwości, nie pozwala na rozpoznanie ich przyczyny. Bardziej typowy jest ich jednostronny charakter, który może oznaczać wspomniany już klasterowy ból głowy, a oprócz niego m.in.:

• migrenę – jest pulsujący i nasila się podczas codziennej aktywności. Często towarzyszą mu nudności oraz nadwrażliwość na światło i dźwięki,
• hemikranię ciągłą – ból jest stale obecny po jednej stronie głowy, z okresowymi zaostrzeniami, ma pulsujący lub tętniący charakter,
• niektóre nerwobóle – dolegliwości pojawiają się w obszarze unerwianym przez konkretny nerw.

O czym mogą świadczyć częste krwotoki z nosa i bóle głowy?

Częste krwotoki z nosa i bóle głowy mogą mieć wspólną przyczynę, ale nie zawsze są ze sobą powiązane. Ból głowy towarzyszy m.in. nagłym wzrostom ciśnienia tętniczego, które w niektórych przypadkach wywołują również krwawienie z nosa. Objawy te mogą pojawić się także w wyniku przewlekłego zapalenia zatok, podczas którego dochodzi do podrażnienia i czasem też uszkodzenia błony śluzowej. Jeśli krwawienia są częste, obfite lub występują bez wyraźnej przyczyny, wymagają konsultacji z lekarzem.

Częste bóle głowy – jakie badania warto wykonać?

Rozpoznanie większości rodzajów bólów głowy opiera się przede wszystkim na wywiadzie oraz badaniu ogólnym i neurologicznym. Dalsze kroki dobiera się zależnie od objawów i podejrzenia konkretnej przyczyny. Badania krwi mogą być pomocne w diagnostyce różnicowej, np. przy podejrzeniu migreny. Z kolei rezonans magnetyczny lub tomografię komputerową zaleca się w przypadku wystąpienia objawów alarmowych, takich jak:

• nagły, bardzo silny, piorunujący ból głowy,
• wyraźna zmiana dotychczasowego charakteru dolegliwości,
• zaburzenia świadomości,
• drgawki,
• ból po urazie głowy,
• wysoka gorączka,
• dolegliwości występujące u dziecka poniżej 5. roku życia lub seniorów.

Ważnym elementem diagnostyki może być również dzienniczek bólów głowy. Zapisywanie jego nasilenia, częstotliwości, czasu trwania, możliwych czynników wyzwalających oraz przyjmowanych leków ułatwia lekarzowi ocenę charakteru dolegliwości i skuteczności leczenia.

Artykuł ma charakter edukacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej.

Mgr Aleksandra Drążkiewicz