31 maja 2022 - Przeczytasz w 3 min

Erytrocyty w moczu – co oznaczają?

W osadzie moczu zdrowego człowieka, który uzyskuje się po odwirowaniu próbki moczu, nie powinny znajdować więcej niż 2* erytrocyty w przeglądanym pod mikroskopem jednym polu widzenia. Zwiększona ilość erytrocytów w moczu może świadczyć o procesie chorobowym układu moczowego, ale także być efektem stosowanej farmakoterapii. Jakie są przyczyny zwiększonej ilości erytrocytów w moczu i jakie objawy mogą jej towarzyszyć?

* Myśliwiec M. (red.). Nefrologia. Wielka interna. Medical Tribune Polska, Warszawa 2017.

erytrocyty w moczu

Erytrocyturia – erytrocyty w moczu

Zwiększoną ilość erytrocytów w moczu określa się mianem erytrocyturii, krwinkomoczu lub krwiomoczu. W przypadku krwinkomoczu, ilość wydalanych z moczem erytrocytów nie powoduje zmiany zabarwienia próbki moczu. W przypadku krwiomoczu mamy do czynienia z próbką moczu o czerwonym zabarwieniu w różnym stopniu nasilenia, a w mikroskopowym badaniu osadu moczu erytrocyty pokrywają całe pole widzenia.

Erytrocyty w moczu – przyczyny zwiększonej ilości erytrocytów w moczu

Obecność erytrocytów w moczu spowodowana jest najczęściej procesem chorobowym w obrębie układu moczowego. Do przyczyn erytrocyturii zalicza się schorzenia urologiczne (guz nerki lub pęcherza, kamicę nerkową, krwotoczne zapalenie pęcherza) oraz nefrologiczne (głównie kłębuszkowe zapalenia nerek). Przyczyną obecności zwiększonej ilości erytrocytów w moczu może być nieprawidłowe pobranie próbki, szczególnie przez kobiety. Nie powinno pobierać się moczu do badania ogólnego w trakcie miesiączki, ze względu na możliwość zanieczyszczenia próbki moczu krwią menstruacyjną i uzyskanie niewiarygodnych wyników badania. Wśród innych przyczyn obecności erytrocytów w moczu wymienia się również terapię lekami przeciwzakrzepowymi, zaburzenia krzepnięcia (skaza krwotoczna) oraz uraz nerki.

Objawy towarzyszące erytrocyturii

Zwiększona ilość erytrocytów w moczu często jest konsekwencją poinfekcyjnego kłębuszkowego zapalenia nerek, które przebiega pod postacią tzw. zespołu nefrytycznego. W zespole nefrytycznym, wywołanym np. przez anginę lub paciorkowcowe zapalenie wsierdzia, do charakterystycznych objawów należą: nadciśnienie tętnicze, zmniejszona objętość oddawanego moczu (oliguria) z obecnością białka wydalanego w ilości <3g/dobę, krwinkomocz lub nawet krwiomocz, dający czerwono-brunatne zabarwienie moczu, z obecnością charakterystycznych dla schorzenia wałeczków czerwonokrwinkowych. Jeśli pojawiają się obrzęki, dotyczą twarzy, w szczególności okolicy oczodołowej i powiek.

W przypadku erytrocyturii spowodowanej przez kamicę moczową objawami towarzyszącymi jest ból nerki o charakterze kolki, najczęściej zlokalizowany jednostronnie w okolicy lędźwi, czyli dolnej części pleców, promieniujący do krocza, pęcherza i cewki moczowej. Można określić go jako pulsujący i falujący, a momenty jego natężenia wynikają z cyklicznego ruchu moczowodów, zastoju moczu i wzrostu napięcia torebki nerkowej.

W 95% przypadków urazów nerek (uderzenie, upadek, stłuczenie) objawem jest krwiomocz. Towarzyszy mu ból, wywołany obecnością krwiaka rozciągającego bogato unerwioną torebkę nerkową. Dolegliwości bólowe dotyczą okolicy lędźwiowej lub okolicy bocznej pleców. Często promieniują do jamy brzusznej lub klatki piersiowej. Na uraz i przyczynę krwiomoczu wskazuje zasinienie „uderzonego” miejsca.

W przypadku zwiększonej ilości erytrocytów w moczu wywołanej przez nowotwory układu moczowego charakterystyczna jest tzw. triada objawów. Poza krwiomoczem wśród objawów wymienia się wyczuwalny guz w obrębie jamy brzusznej oraz ból, zlokalizowany najczęściej w okolicy lędźwiowej.

Erytrocyturia – diagnostyka

W zależności od objawów towarzyszących zwiększonej ilości erytrocytów w moczu przeprowadza się diagnostykę w kierunku chorób, które mogą być jej przyczyną (np. diagnostyka w kierunku tocznia układowego, u pacjenta z temperaturą posiew w kierunku czynników infekcyjnych). W mikroskopowym badaniu osadu moczu bardzo ważna jest dokładna charakterystyka znajdujących się w polu widzenia erytrocytów. Powinien być określony ich kształt (np. dysmorficzne erytrocyty towarzyszą kłębuszkowemu zapaleniu nerek, a te o prawidłowym kształcie pochodzą z dolnych dróg moczowych) oraz zawartość barwnika (wyługowane lub świeże). Istotną informacją jest to, czy erytrocyty tworzą tzw. wałeczki. W przypadkach, w których nie można ustalić przyczyny zwiększonej ilości erytrocytów w moczu, badaniem rozstrzygającym jest biopsja nerki.

Czy erytrocyturię się leczy? Erytrocyturia jest objawem schorzenia, więc samej erytrocyturii się nie leczy. Należy jednak dociekać jej przyczyn i zwalczać chorobę odpowiedzialną za nieprawidłową ilość erytrocytów w moczu.

Podobne artykuły

28 czerwca 2021

Białko w moczu – o czym świadczy białkomocz?

W odpowiednio pobranym moczu, u całkowicie zdrowej osoby, białko w moczu nie występuje. Ślad białka w moczu nie musi jednak świadczyć o poważnej nieprawidłowości. Jego przyczyną może być np. intensywny wysiłek fizyczny. Niemniej jednak, gdy ilość białka w moczu przekracza fizjologiczne wartości, można podejrzewać chorobę nerek. Sprawdź co oznacza białko w moczu. Białko w moczu – norma i wartości Uważa się, że prawidłowy zakres stężenia białka w moczu, czyli potocznie dopuszczalna norma białka w moczu u zdrowej osoby wynosi <150 mg/ dobę (średnio 50 mg). Niewielka ilość białka w moczu, która jest uznawana za fizjologiczną, często w ogóle nie jest wykrywana w badaniu ogólnym moczu i wyróżniana na wyniku. Jeśli więc Twój wynik badania ogólnego moczu, wskazuje na to, że białko w moczu jest obecne, zawsze należy skonsultować to z lekarzem. W przypadku niewielkich ilości białka, być może wystarczy jedynie powtórzyć badanie wykluczając czynniki, które mogą wpłynąć na wynik. Należą do nich np. intensywny wysiłek fizyczny, stany gorączkowe, nasilony stres (białkomocz czynnościowy), długotrwałe przebywanie w pozycji stojącej (tzw. białkomocz ortostatyczny) lub miesiączka, podczas której mocz może być zanieczyszczony wydzieliną z dróg rodnych. Jeśli białko w moczu występuje w większej ilości, masz jakiekolwiek niepokojące objawy lub wynik badania wykazuje inne nieprawidłowości (np. obecność erytrocytów), lekarz zdecyduje o dalszym postępowaniu. Przydatne może okazać się np. oznaczenie białka w dobowej zbiórce moczu, oznaczenie wskaźnika albumina/ kreatynina w porannej próbce moczu czy  określenie eGFR  (szacunkowego wskaźnika filtracji kłębuszkowej). Wszystkie te badania laboratoryjne możesz wykonać w DIAGNOSTYCE. Białkomocz powyżej 3,5 g/dobę wskazuje na zespół nerczycowy, który bezwzględnie wymaga pilnej diagnostyki. Białko w moczu – co oznacza? Do białek fizjologicznie traconych z moczem, należą białka osocza (albumina [N: <30 mg/dobę], hormony, enzymy i inne) oraz białka dróg moczowych. Do zwiększenia wydzielania białek wraz z moczem może dochodzić wskutek uszkodzenia bariery filtracyjnej kłębuszków nerkowych (białkomocz kłębuszkowy), a także w wyniku zaburzeń zwrotnego wchłaniania przesączanych białek w cewce bliższej (białkomocz cewkowy). Białkomocz sekrecyjny jest natomiast związany z nadmiernym wydzielaniem białek w cewkach, a przesączanie do moczu nadmiernej ilości białek obecnych w osoczu, przekraczających reabsorpcyjne możliwości cewek, nazywamy białkomoczem „z przeładowania”. Jeśli dochodzi do wzmożonej utraty białka z moczem, możemy podejrzewać chorobę nerek, ale pierwotna przyczyna białkomoczu może leżeć także poza układem moczowym. Białko w moczu – przyczyny Potencjalnych przyczyn białkomoczu może być bardzo wiele. Sposób dalszego postępowania ustala się w oparciu o objawy kliniczne, dokładny wywiad i wyniki dodatkowych badań. Aby znaleźć podłoże nieprawidłowości, konieczna jest więc konsultacja lekarska. Do przyczyn białkomoczu należą m.in.: Pierwotne kłębuszkowe zapalenie nerek (w badaniach i obrazie klinicznym można dodatkowo zaobserwować, w zależności od postaci choroby, hiperlipidemię, obrzęki, nadciśnienie tętnicze, krwinkomocz, a nawet objawy szybko postępującej niewydolności nerek),Wtórne kłębuszkowe zapalenie nerek, w przebiegu innych chorób, takich jak: Cukrzyca, Amyloidoza, Choroby autoimmunologiczne (np. toczeń rumieniowaty układowy), Choroby nowotworowe (np. szpiczak plazmocytowy), Reakcje polekowe i związane z substancjami neurotoksycznymi, Zatrucia, Reakcje z nadwrażliwości (np. reakcja na jady owadów), Infekcje bakteryjne, wirusowe i pasożytnicze, Zakrzepica żyły nerkowej, Niewydolność serca, Wiele innych (np. stan przedrzucawkowy lub rzucawka). W wielu przypadkach, białkomocz przebiega bezobjawowo bywa niespodziewanie  wykrywany w badaniach laboratoryjnych. Białko w moczu w ciąży Pojawienie się białkomoczu w ciąży koniecznie wymaga konsultacji z ginekologiem. Białkomocz w ciąży (> 300 mg/ dobę) może być bowiem jednym z objawów stanu przedrzucawkowego i rzucawki. Do pozostałych objawów stanu przedrzucawkowego zalicza się m.in. nadciśnienie tętnicze, uszkodzenie wątroby, uszkodzenie nerek, objawy neurologiczne oraz objawy zagrożenia dobrostanu płodu, takie jak hipotrofia płodu, małowodzie, nieprawidłowy przepływ w tętnicy pępowinowej i inne. Ciężki przebieg grozi ryzykiem rozwoju rzucawki, czyli drgawek lub śpiączki. Białko w moczu u dziecka Białkomocz zaobserwowany u dzieci, jest stosunkowo częstym znaleziskiem. Najczęściej ma charakter łagodny, a w postaci przemijającej (związanej z gorączką, wysiłkiem fizycznym, odwodnieniem) i ortostatycznej nie wskazuje na patologię nerek. Warto jednak pamiętać, że stale utrzymujący się białkomocz może być wskaźnikiem poważnej choroby i koniecznie wymaga diagnostyki. U dzieci, szczególnie przydatne mogą okazać się paskowe testy w kierunku białkomoczu, bowiem badanie zbiórki moczu może być trudne do wykonania u najmłodszych pacjentów. Wiarygodnym badaniem jest także oznaczenie wskaźnika białko/ kreatynina w próbce porannego moczu. Takie badania możesz wykonać np. w DIAGNOSTYCE. Jeśli badanie ogólne moczu, wykonywane z różnych przyczyn, wykaże białkomocz, udaj się do lekarza. Być może przyczyna okaże się błaha, ale warto pamiętać, że białkomocz nie tylko świadczy o występowaniu choroby nerek, ale i przyczynia się do narastania upośledzenia ich funkcji. U osób ze zwiększonym ryzykiem rozwoju przewlekłej choroby nerek, warto co jakiś czas wykonać badania przesiewowe w kierunku białkomoczu. Bibliografia: Interna Szczeklika, pod red. P. Gajewskiego, Medycyna Praktyczna, Kraków 2020„Choroby nerek przebiegające z białkomoczem”- Topham P., Proteinuric Renal Disease Clinical Medicine 2009; 9(3): 284-287, tłum. dr n. med. E. Koźmińska„Białkomocz u dzieci: ocena i diagnostyka różnicowa” – Proteinuria in children: evaluation and differential diagnosis, A.C. Leung, A. H.C. Wong, S. S.N. Barg, American Family Physician, 2017; 95 (4): 248–254, Tłum. lek. M. Pustkowski , Konsultacja i komentarz: prof. dr hab. n. med. D. Zwolińska, Katedra i Klinika Nefrologii Pediatrycznej Uniwersytetu Medycznego im. Piastów Śląskich we Wrocławiu

28 kwietnia 2022

Zapalenie pęcherza – objawy i leczenie. Jakie badania należy wykonać przy zapaleniu pęcherza?

Zapalenie pęcherza moczowego to powszechna infekcja, szczególnie u młodych kobiet, choć może także wystąpić u mężczyzn i dzieci. Charakteryzuje się częstym oddawaniem moczu, któremu towarzyszy pieczenie. Czasami odczuwany jest również dokuczliwy ból w dolnej części brzucha. Zapalenie pęcherza moczowego jest infekcją, którą wywołują przeważnie bakterie E. coli. Dostają się one najczęściej do pęcherza z cewki moczowej lub odbytu. W rzadkich przypadkach zakażenie wywołują również inne drobnoustroje, takie jak wirusy i grzyby. Zapalenie pęcherza moczowego Zapalenie pęcherza moczowego częściej dotyka kobiety, co wynika z anatomicznej budowy ich układu moczowego. Infekcja występuje często u pań w ciąży i w trakcie połogu, a także po stosunku seksualnym. Pierwszym sygnałem, jaki pojawia się przy zapaleniu pęcherza, jest delikatne pieczenie w trakcie oddawania moczu. Z czasem objawy te nasilają się i coraz częściej trzeba korzystać z toalety. Infekcji nie należy bagatelizować, zwłaszcza jeśli ma charakter nawrotowy. Nieleczone zapalenie pęcherza moczowego może prowadzić do poważniejszego zapalenia nerek. Zapalenie pęcherza moczowego u dzieci jest kwestią bardziej złożoną, ponieważ maluchy do pewnego wieku nie potrafią określić swoich dolegliwości. Zakażenie może się objawiać płaczem i gorączką bez innych widocznych objawów. W razie podejrzenia należy bezzwłocznie skonsultować się z pediatrą. Nawet najmniejsze dzieci można leczyć odpowiednio dobranymi do wieku antybiotykami. W przypadku zapalenia pęcherza moczowego u starszych pociech warto włączyć syropy na bazie żurawiny, które wspomogą proces leczenia. Przyczyny zapalenia pęcherza moczowego Cewka moczowa kobiet jest znacznie krótsza niż u mężczyzn i sąsiaduje z ujściem pochwy i odbytem, gdzie znajduje się wiele drobnoustrojów. Choć w swoim naturalnym środowisku są one całkiem niegroźne, przeniesione do dróg moczowych mogą wywoływać stan zapalny. Główne przyczyny zapalenia pęcherza moczowego to: ● zakażenie bakteryjne cewki moczowej, wywołane przez pałeczkę okrężnicy, bytującą naturalnie w jelicie grubym,● przerost drożdżaków (patogeny z pochwy mogą atakować cewkę moczową),● przenoszenie bakterii do ujścia cewki moczowej podczas stosunku seksualnego,● zaburzony skład flory fizjologicznej dróg rodnych spowodowany mniejszą ilością estrogenów, szczególnie u kobiet po menopauzie,● w przypadku mężczyzn przerost gruczołu krokowego. Innymi czynnikami, które sprzyjają zapaleniu pęcherza moczowego, są: alkaliczny odczyn moczu, starszy wiek, ciąża i połóg, kamica nerkowa, odwodnienie lub niewystarczająca higiena intymna. Objawy zapalenia pęcherza moczowego Zapalenie pęcherza moczowego przeważnie powoduje szereg dolegliwości. Do najczęstszych objawów zapalenia pęcherza moczowego należą: ● częste oddawanie moczu w niewielkich ilościach, nawet kropelkach,● ból podczas oddawania moczu,● parcie na cewkę,● zmieniony zapach i kolor moczu, często ciemniejszy i mętny,● silny ucisk i parcie w dolnej części jamy brzusznej,● drażliwość i ogólne osłabienie,● mniejszy apetyt. W niektórych przypadkach mogą wystąpić również: gorączka, wymioty, dreszcze, ból okolicy lędźwiowej. Jakie badania należy wykonać przy zapaleniu pęcherza? Zapalenie pęcherza moczowego można rozpoznać po charakterystycznych objawach, nawet we wczesnym stadium. Po zgłoszeniu się do lekarza wykonuje się badanie ogólne moczu i badanie mikrobiologiczne, tzw. posiew moczu. Wyniki są już dostępne po 48 godzinach i na ich podstawie lekarz ocenia, jakie drobnoustroje zaatakowały układ moczowy. Dzięki temu może on wdrożyć odpowiednie leczenie. W przypadku silnych objawów lub nawracających infekcji wykonuje się dodatkową diagnostykę w postaci badań obrazowych układu moczowego. Jeśli badania na nic nie wskazują, a dolegliwości się nasilają, wówczas lekarz może zdecydować o przeprowadzeniu diagnostyki w szpitalu, np. celem wykonania badań kontrastowych czy cystoskopii (badanie wnętrza pęcherza moczowego). Ma to duże znaczenie w przypadku podejrzenia zmian nowotworowych lub wad anatomicznych układu moczowego. Zapalenie pęcherza moczowego – jakie jest leczenie? Istnieje kilka metod walki z zapaleniem pęcherza moczowego, która odbywa się pod ścisłą kontrolą lekarską. Leczenie infekcji dróg moczowych trwa zazwyczaj od 5 do 10 dni. Leczeniem z wyboru jest antybiotykoterapia. Gdy występują powikłania, np. odmiedniczkowe zapalenie nerek, lekarz przepisuje odpowiednie leki, które należy brać nawet do 2 tygodni, czasem nawet w warunkach szpitalnych. Leki na zapalenie pęcherza moczowego Jednym z najbardziej skutecznych i szeroko dostępnych leków jest furagina, dostępna bez recepty. Jej mechanizm działania polega na uszkodzeniu DNA bakterii i hamuje ich rozwój, uniemożliwiając dalsze namnażanie się patogenów. W dodatku lek ten wzmacnia układ immunologiczny, mobilizując organizm do walki z infekcją. Pomimo że furagina jest lekiem bez recepty, nie należy jej brać bez konsultacji lekarskiej, ponieważ nie jest ona skuteczna na wszystkie rodzaje drobnoustrojów. Nie jest również wskazana dla kobiet w ciąży. Zioła Jest wiele ziół i leków ziołowych, które doskonale wspomogą walkę z zapaleniem pęcherza moczowego. Wyciągi roślinne działają moczopędnie, odkażająco, a przy okazji mobilizują organizm do walki z infekcją. Doskonale poradzą sobie: skrzyp polny, mniszek lekarski, nawłoć oraz pokrzywa. Dieta Wbrew pozorom dieta jest bardzo skuteczną metodą wspomagająca w stanach zapalnych dróg moczowych. Jeśli się borykasz z infekcją pęcherza, spożywaj duże ilości żurawiny. Może być ona w postaci soku, syropu lub suszonych owoców. Żurawina działa moczopędnie, zatem sprzyja usuwaniu bakterii z układu moczowego. Ponadto zmniejsza ilość drobnoustrojów, wpływając na pH moczu oraz dzięki działaniu antybakteryjnemu. Żurawina utrudnia też przyleganie bakterii do ścian układu moczowego, przez co łatwiej wypłukiwane są wraz ze strumieniem moczu. W Twojej diecie nie powinno zabraknąć produktów spożywczych mogących wpływać pozytywnie na łagodzenie stanu zapalnego. Przykładem mogą być: warzywa strączkowe, szpinak, jarmuż, burak, kalafior czy brokuł. Zawierają dużo flawonoidów, które działają antyoksydacyjnie. Wszelkie inne domowe metody zalecane są jako wspomaganie terapii farmakologicznej. Musisz pamiętać o odpowiednim nawodnieniu i wygrzewaniu ciała. Pomocne mogą być ziołowe nasiadówki, które działają przeciwzapalnie i ściągająco. Ważne też jest, aby zadbać szczególnie o higienę intymną, używając płynów antybakteryjnych i antyseptycznych. A: Marta SkrzypekZ: lek. Agnieszka Żędzian Bibliografia A. Szczeklik, Interna Szczeklika, Wydawnictwo MP, Kraków 2015.J. Górnicka, Choroby układu moczowego, Wydawnictwo AWM, Warszawa 2019.Mayo Clinic, Urinary Tract Infections, mayoclinic.org/diseases-conditions/urinary-tract-infection/symptoms-causes/syc-20353447D. Calimeris, L. Cook, Prosta i skuteczna dieta przeciwzapalna, tłum. I. Nietupska, Wydawnictwo Vital, Białystok, 2021.
Powiązane badania

Mocz - badanie ogólne
Badanie przesiewowe w kierunku chorób nerek i układu moczowego oraz nieprawidłowości przemian metabolicznych organizmu, zwłaszcza związanych z chorobami wątroby i z cukrzycą.

Mocz - badanie osadu
Mocz badanie osadu. Badanie osadu wykonywane w przypadku wykrycia odchyleń w badaniu ogólnym moczu lub łącznie z badaniem ogólnym w przypadku wyraźnych wskazań lekarskich.