tlo strony pacjenta
Znajd藕 badanie, pakiet lub artyku艂

Testosteron wolny

Kod badania: 125Kod ICD: O41

Kategoria bada艅

Hormony p艂ciowe i inne badania ginekologiczne

Inne hormony i metabolity

Og贸lnopolski czas oczekiwania na wynik 1-5 dni.

Opis badania

Oznaczenie testosteronu wolnego. Wykonywane w przypadkach, gdy interpretacja wynik贸w oznaczenia testosteronu ca艂kowitego jest w膮tpliwa lub niemo偶liwa z powodu waha艅 poziomu SHBG. Przydatne w diagnozowaniu i leczeniu chor贸b i stan贸w聽 zwi膮zanych z nadmiarem lub niedoborem聽 testosteronu.

Przygotowanie do badania

Testosteron wykazuje zmienno艣膰 dobow膮 z maksimum mi臋dzy godzin膮 4.00 a 8.00.

Rytm dobowy

Rytm dobowy

Zmienno艣膰 dobowa; zachowywa膰 por臋 pobrania

Wi臋cej informacji

Pomiar testostronu wolnego (fT) jest wykonywany w zasadzie z聽 analogicznych powod贸w jak pomiar testosteronu ca艂kowitego (TT), w stanach, w kt贸rych zmiany st臋偶enia SHBG聽 (globulina wi膮偶膮ca hormony p艂ciowe) uniemo偶liwiaj膮 wykonanie pomiaru TT. Obni偶one st臋偶enia SHBG obserwuje si臋 w oty艂o艣ci, niedoczynno艣ci tarczycy, przy suplementacji androgen贸w i w zespole nerczycowym, podwy偶szone w 聽marsko艣ci w膮troby, nadczynno艣ci tarczycy i terapii estrogenowej.聽聽 We krwi testosteron kr膮偶y w silnym po艂膮czeniu z SHBG 聽(oko艂o 55 % ca艂o艣ci) i w s艂abym z聽 聽albumin膮 (mniej ni偶 44% ca艂o艣ci). Niezwi膮zana posta膰 鈥 wolny testosteron (fT) i DHT (dihydrotestosteron) stanowi od 1 do 4 % ca艂o艣ci TT u m臋偶czyzn (g贸rna granica osi膮gn膮 przez sportowc贸w i ci臋偶ko pracuj膮cych fizycznie) i聽 1 鈥 2% u kobiet. Formy: wolna i zwi膮zana z albumin膮 tworz膮 form臋 testosteronu biodost臋pnego (BAT). Pomiary TT i fT w krwi obwodowej s膮 istotne dla oceny bie偶膮cej, przebiegu przysz艂ego rozwoju (androgenizacji) i starzenia si臋 ustroju. Skutki niedobor贸w testosteronu mog膮 by膰 r贸偶ne w zale偶no艣ci od etapu rozwoju osobniczego, w kt贸rym nast膮pi艂o upo艣ledzenie 聽poda偶y hormonu. Przyk艂adem s膮 konsekwencje uszkodzenia j膮der powoduj膮cego hipogonadyzm pierwotny, zale偶ne od tego, czy 聽uszkodzenie mia艂o miejsce w okresie p艂odowym, przedpokwitaniowym czy 聽popokwitaniowym. U m臋偶czyzn androgenizacja (ca艂o艣膰 zmian i stan贸w zale偶nych od testosteronu) obejmuje: r贸偶nicowanie organ贸w p艂ciowych w 偶yciu p艂odowym, rozw贸j drugorz臋dowych cech p艂ciowych i rozpocz臋cie produkcji plemnik贸w w okresie pokwitania, osi膮gni臋cie prawid艂owej masy mi臋艣niowej i kostnej oraz rozmieszczenie tkanki t艂uszczowej w okresie m臋skim. Testosteron wp艂ywa na pop臋d p艂ciowy m臋偶czyzn, zachowania i czynno艣ci seksualne (erekcja i p艂odno艣膰), a tak偶e rozw贸j funkcji poznawczych i samopoczucie. 聽Wskazaniem do pomiaru testosteronu ca艂kowitego 聽jest:聽 nieprawid艂owa androgenizacja m臋偶czyzn i kobiet (hiperandrogenizacja prowadz膮ca do defeminizacji i maskulinizacji), hipogonadyzm pierwotny (gonadalny 鈥 nieprawid艂owa lub niewystarczaj膮ca czynno艣膰 j膮der) 聽i wt贸rny,聽 聽podwzg贸rzowo 鈥 przysadkowy (hipergonadotropowy), zaburzenia p艂odno艣ci m臋偶czyzn i kobiet (zesp贸艂 jajnik贸w policystycznych),聽 objawy wirylizacji i hirsutyzmu u kobiet, nowotwory j膮der, nowotwory jajnik贸w i nadnerczy oraz 聽przerost nadnerczy u kobiet, zaburzenia osi podwzg贸rze-przysadka-gonady. St臋偶enie testosteronu wykazuje wahania dobowe (z maksimum pomi臋dzy 4.00 a 8.00 rano), istotnie zmienia si臋 z wiekiem oraz jest zale偶ne od m.in. masy cia艂a i rodzaju wysi艂ku (kr贸tkotrwa艂y-d艂ugotrwa艂y). U kobiet zale偶y r贸wnie偶 od cyklu miesi臋cznego. Obni偶ony poziom testosteronu u m臋偶czyzn jest czynnikiem ryzyka cukrzycy typu 2, chor贸b uk艂adu kr膮偶enia, zespo艂u metabolicznego i osteoporozy.聽 Testosteron jest g艂贸wnym hormonem androgennym produkowanym u m臋偶czyzn聽 z cholesterolu przez kom贸rki Leydiga w j膮drach (w 95%) lub przez konwersj臋 androgen贸w nadnerczowych w obwodzie (5%).U kobiet w 50 鈥 60 % pochodzi z obwodowego metabolizmu androstendionu, a w ma艂ych ilo艣ciach wydzielany jest przez jajniki i nadnercza. U kobiet wzrost poziomu testosteronu spowodowany jest nowotworami jajnik贸w i nadnerczy oraz przerostem nadnerczy.Metabolity testosteronu s膮 wydalane w moczu jako 17-ketosteroidy.聽

Przeciwcia艂a heterofilne, HAMA, autoprzeciwcia艂a, czynnik reumatoidalny

Przyczyny obni偶enia st臋偶enia:聽

  • hipergonadotropowy hipogonadyzm :

przyczyny: kastracja, wrodzony brak j膮der, wn臋trostwo, nabyta atrofia j膮der (spowodowana: zapaleniem, zabiegami chirurgicznymi, promieniowaniem jonizuj膮cym, nowotworami), 偶ylaki powr贸zka nasiennego, zapalenie j膮der po przebytej 艣wince, leki cytotoksyczne, guzy gonad, choroby autoimmunologiczne gonad, infekcje gonad, choroby genetyczne, np. zesp贸艂 Klinefeltera, defekty w biosyntezie androgen贸w, niedorozw贸j gonad, hipogonadyzm idiopatyczny .

  • hipogonadotropowy hipogonadyzm:

przyczyny: wrodzony lub nabyty panhipopituaryzm, guz przysadki, operacja przysadki, guz podwzg贸rza, nacieki podwzg贸rza, stany zapalne podwzg贸rza, zesp贸艂 Kallmanna, hiperprolaktynemia, niedo偶ywienie; andropauza, zmiany st臋偶e艅 bia艂ek transportuj膮cych;

  • choroby w膮troby, nerek, uk艂adu kr膮偶enia,

Przyczyny wzrostu st臋偶enia:聽przerost nadnerczy (wrodzony i u doros艂ych), guz nadnerczy, zesp贸艂 policystycznych jajnik贸w (PCOS), hipertekoza jajnik贸w, guzy jajnik贸w wydzielaj膮ce androgeny, wirylizuj膮cy gruczolak nadnerczy, zesp贸艂 Cushinga, zmiany st臋偶e艅 bia艂ek transportuj膮cych.

Badania powi膮zane

Opis badania

Przygotowanie do badania

Wi臋cej informacji

Badania powi膮zane

Artyku艂y powi膮zane

Badanie dost臋pne w pakietach:
e-Pakiet hormonalny dla m臋偶czyzn
477,97聽PLN
250,00聽PLN
Sprawd藕