e-Pakiet badań przytarczyc (badania na tężyczkę)

Przytarczyce są gruczołami układu hormonalnego produkującymi parathormon (PTH). Ich głównym zadaniem jest utrzymywanie prawidłowego stężenia wapnia i fosforu we krwi. Przy niskim stężeniu wapnia PTH uwalnia wapń z kości, zmniejsza jego wydalanie przez nerki i pośrednio zwiększa wchłanianie wapnia z przewodu pokarmowego przez aktywację witaminy D. Utrzymanie prawidłowego stężenia wapnia we krwi warunkuje właściwą pracę mięśni, nerwów, serca oraz odpowiednią mineralizację kości. Niskie stężenie wapnia we krwi wiąże się z wystąpieniem zespołu objawów, określanych mianem tężyczki. To stan nadmiernej pobudliwości nerwowo-mięśniowej, objawiający się m.in. parestezjami (uczucie mrowienia, kłucia, drętwienia, pieczenia) i skurczami mięśni.

E-Pakiet badań przytarczyc (badania na tężyczkę) uwzględnia następujące badania: parathormon (intact), wapń całkowity, wapń zjonizowany, fosfor nieorganiczny, albumina, magnez, potas, kreatynina, fosfataza zasadowa, witamina D metabolit 25(OH).

»   Parathormon (intact) odpowiada za regulowanie stężenia wapnia i fosforu we krwi. Na podstawie stężenia parathormonu można wnioskować o niedoczynności lub nadczynności przytarczyc. W kontekście tężyczki badanie to pomaga odróżnić, czy objawy nadpobudliwości nerwowo-mięśniowej wynikają z niedoczynności przytarczyc, czy też należy poszukiwać innej przyczyny hipokalcemii (obniżonego stężenia wapnia we krwi).

»   Wapń całkowity, wapń zjonizowany, fosfor nieorganiczny, albumina.  Wapń całkowity, zjonizowany i fosfor nieorganiczny to parametry zależne od stężenia parathormonu. Wzajemne zależności między stężeniami wapnia, fosforu i parathormonu pozwalają na wnioskowanie o przyczynach zgłaszanych dolegliwości, szczególnie związanych z nadpobudliwością nerwowo-mięśniową.  Albumina z kolei jest białkiem wiążącym wapń, stąd stężenie wapnia interpretuje się w odniesieniu do aktualnego stężenia albuminy.

»   Magnez ma bardzo duże znaczenie dla funkcjonowania przytarczyc, ponieważ jego obniżone stężenie może zaburzać wydzielanie i działanie PTH oraz wywoływać objawy tężyczkowe.

»   Potas jest pierwiastkiem, którego ocena stężenia powinna być brana pod uwagę w przypadku nadpobudliwości nerwowo-mięśniowej. Oznaczenie stężenia potasu jest istotne w różnicowaniu przyczyn zgłaszanych objawów.

»   Kreatynina służy do oceny funkcji nerek. W zaburzeniach przytarczyc, zwłaszcza przebiegających z hiperkalcemią, może dojść do kamicy nerkowej i pogorszenia czynności nerek, dlatego ocena funkcji filtracyjnej nerek pomaga wykryć ewentualne powikłania nerkowe.

»   Fosfataza zasadowa (ALP) jest markerem obrotu kostnego. W chorobach przytarczyc pomaga ocenić, jak silnie zaburzona gospodarka wapniowo-fosforanowa wpływa na kości, np. w nadczynności przytarczyc ALP może być podwyższona z powodu nasilonej przebudowy kości.

»   Witamina D metabolit 25(OH) jest parametrem przydatnym w diagnozowaniu przyczyn hipokalcemii, czyli obniżonego stężenia wapnia we krwi. Niedobór witaminy D może powodować obniżenie wapnia i wtórny wzrost PTH, a więc imitować lub maskować zaburzenia pracy przytarczyc. Z tego powodu oznaczenie witaminy D należy do standardowej oceny pacjenta z podejrzeniem choroby przytarczyc.

Ze względu na szereg wzajemnych zależności występujących między analizowanymi parametrami, uzyskane wyniki badań należy skonsultować z lekarzem.