Łysienie u mężczyzn. Jakie badania, gdy dotyka Cię wypadanie włosów?
Dowiedz się więcej
Wypadanie rzęs i brwi – przyczyny, niedobory, problemy zdrowotne
Spis treści:
Rzęsy i brwi istotnie wpływają na wygląd twarzy oraz odgrywają ważną rolę w niewerbalnej ekspresji emocji. Szczególnie pielęgnowane i upiększane przez kobiety, dla których są atrybutem kobiecości. Co jednak zrobić, gdy atut ten zostaje odebrany w wyniku zdarzeń losowych? Jakie mogą być przyczyny wypadania rzęs i brwi? Czy można zapobiec temu zjawisku?
Wypadanie rzęs i brwi – funkcje „włosów twarzy”
W pierwszej kolejności warto omówić funkcje, jakie pełnią pozornie nieistotne włosy twarzy, jakimi są rzęsy i brwi. Brwi i rzęsy mają istotne znaczenie zarówno dla estetyki twarzy, jak i dla komunikacji niewerbalnej. sOprócz znanej funkcji estetycznej mają również znaczenie jako elementy ochronne oka: zapobiegają wnikaniu do oczu zanieczyszczeń stałych (np. pyłków) oraz niwelują bezpośredni wpływ deszczu, potu czy wiatru na gałkę oczną. Wysoka wrażliwość rzęs na bodźce zewnętrzne pozwala na odpowiednio szybkie wykrycie zewnętrznych zagrożeń oraz pobudzenie mechanizmów ochronnych oka, w tym ruchu powiek oraz mięśni poruszających gałką oczną (odruch mrugania). Ochronnie i nawilżająco na gałkę oczną działa również wydzielina gruczołów łojowych umiejscowionych przy mieszkach włosowych rzęs czy brwi.
Wypadanie rzęs i brwi – co to oznacza?
Madaroza (z gr. madaros – łysy) oznacza częściową lub całkowitą utratę rzęs i brwi, przebiegającą z bliznowaceniem mieszków włosowych lub bez niego. Kiedyś terminem tym określano utratę włosków wokół oczu w wyniku zniszczenia mieszków włosowych. Inne nazwy spotykane w literaturze specjalistycznej określające szczegółowo lokalizację i charakter zmian to:
- milfoza – wypadanie rzęs,
- hipotrychoza – ogólny słaby wzrost włosów na ciele (również brwi i rzęs),
- łysienie plackowate – schorzenie charakteryzuje ograniczony wzrost rzęs.
Wypadanie rzęs i brwi – przyczyny
Poza fizjologicznym cyklem wymiany rzęs i brwi, trwającym średnio 3–6 miesięcy, istnieje wiele patologicznych przyczyn prowadzących do ich utraty. W tabeli przedstawiono zróżnicowanie etiologii tego zjawiska.
| Przyczyny ogólne | Przyczyny szczegółowe |
| Choroby skóry | – łysienie plackowate, rzekomoplackowate, telogenowe, anagenowe – złuszczające i łojotokowe zapalenie skóry i powiek – łuszczyca – liszaj płaski – amyloidoza, dermatofitoza – rumień wielopostaciowy – zespół Stevensa- Johnsona – kontaktowe i atopowe zapalenie skóry – rybia łuska – twardzina – neurodermit i akrodermit – trądzik różowaty – pęcherzowe oddzielanie się naskórka – zespół Vogta- Koyanagiego – Hardy |
| Zakażenia | – opryszczka – ospa i półpasiec – infekcyjne zapalenia powiek, zapalenie mieszków włosowych – czyraki, trąd – róża – kiła trzeciorzędowa i wtórna – cholera – gruźlica – zakażenie nużeńcem ludzkim – toczeń pospolity – rozwarstwiające zapalenie tkanki łącznej – wyłysiające zapalenie mieszków włosowych – HIV – zakażenia grzybicze (parakokcydiomikoza, zakażenie dermatofitami z mikrosporum, tworzenie kerionu grzybowego z Trichophyton) |
| Urazy | – rany powiek – opary kokainy – tatuaże/zabiegi na powierzchni powiek i twarzy – oparzenia chemiczne/elektryczne/ termiczne – radioterapia – krioterapia – trichollomania/trichofagia brwi – mucynoza pęcherzykowa |
| Leki | – przeciwzakrzepowe – leki obniżające cholesterol – leki tarczycowe (np. tiouracyl) – antymetabolity (kolchicyna, metotreksat, cyklofosfamid, doksorubicyna) – kwas walproinowy – barbiturany – epinefryna – toksyna botulinowa A – kwas borowy – propranolol – bromokryptyna |
| Choroby endokrynologiczne | – niedoczynność/nadczynność tarczycy – nadczynność/niedoczynność przytarczyc – niedoczynność przysadki – zespół martwicy przysadki mózgowej |
| Nowotwory | – czerniak złośliwy – rak gruczołów łojowych – chłoniak skóry T- komórkowy – białaczka – rak złośliwy płaskonabłonkowy – rak podstawnokomórkowy – mikrotorbielowaty rak przydatkowy – rogowacenie łojotokowe – znamiona – łagodne brodawki – łagodne guzy przydatków |
| Schorzenia genetyczne | – zespół Ehlersa- Danlosa – rybia łuska blaszkowata – akantoza ciemna – anhydrotyczna dysplazja endodermalna – polidysplastyczne oddzielanie się naskórka – wrodzone nieprawidłowości budowy włosów: (włosy skręcone i włosy paciorkowate) – progeriadysplazja oczno-kręgowa – dyzostoza oczno-żuchwowa – kryptoftalmia – rozszczep powieki – hipotrychoza wrodzona – zespół Rothmunda-Tohmsona – adrenomieloneuropatia – krzywica D- zależna (typ Iia) – atrichia z grudkowymi zmianami – erytrokeratodermia zmienna – zespół IFAP, zespół KID |
| Niedobory pokarmowe | – niedożywienie – deficyty białkowe – niedobór biotyny – niedobór żelaza – niedobór cynku |
| Zatrucia | – witamina A, tal, arsen, bizmut, złoto, chinina, rtęć |
Wypadanie brwi – hormony
W przebiegu chorób endokrynologicznych, zwłaszcza zaburzeń czynności tarczycy, przysadki i przytarczyc, obserwuje się zmiany dotyczące ilości, gęstości oraz jakości owłosienia. Charakterystyczne jest przerzedzenie owłosienia na całym ciele, w tym również wypadanie rzęs i brwi. Hormony tarczycy odpowiadają za regulację metabolizmu, wspierają też funkcjonowanie układu nerwowego, sercowo- naczyniowego, pokarmowego, wydalniczego, mięśniowo-szkieletowego i rozrodczego. Nie bez znaczenia pozostaje również rola hormonów tarczycy we wzrastaniu włosów.
Cykl wzrostu włosa obejmuje trzy fazy: anagen (faza wzrostu i różnicowania komórek), katagen (faza przejściowa) oraz telogen (faza spoczynku). Prawidłowo działająca tarczyca wydziela T3 i T4 hamujące apoptozę komórek mieszków włosowych.
Obniżone stężenia hormonów tarczycy (w niedoczynności) sprawiają, że włosy (również brwi i rzęsy) przedwcześnie obumierają i wypadają lub nie mają możliwości wzrostu. W niedoczynności tarczycy włosy są matowe, łamliwe i cienkie; charakterystyczna jest też skrócenie brwi o 1/3 bocznej części, zwane znakiem Hertoghe lub królowej Anny.
Podwyższone ilości tyroksyny w nadczynności tarczycy wydłużają czas pozostawania włosów w fazie anagenu (włosy nie dojrzewają), przez co wypadające włosy telogenowe nie są tak sprawnie uzupełniane przez nowe, pomimo aktywnego wzrostu. W nadczynności dochodzi do przerzedzenia i skrócenia owłosienia. Madarozę można łączyć z zaburzeniami funkcjonowania tarczycy, zarówno w postaci niedoczynności jak i nadczynności. Przysadka to nadrzędny organ zawiadujący działaniem tarczycy na zasadzie sprzężenia zwrotnego, stąd jego zmieniona aktywność pośrednio również wpływa na jakość i ilość owłosienia.
Menopauza a wypadanie brwi – jaki jest związek?
W kwestii hormonów warto spojrzeć też na problemy z włosami u kobiet po menopauzie. Okres menopauzy wiąże się z licznymi zmianami hormonalnymi, w tym ze znacznym spadkiem stężenia hormonów płciowych, przede wszystkim estrogenów. W okresie produktywnym są one czynnikiem działającym dodatnio na wzrost owłosienia (dobrym przykładem są kobiety w ciąży, u których burza estrogenów powoduje pojawienie się licznych nowych włosków tzw. baby hair). Spadek estrogenów w czasie menopauzy, powoduje zmniejszenie trwałości brwi i rzęs, zaburzony wzrost oraz ich przerzedzenie.
Wypadanie rzęs – brak witamin
Niedobory pokarmowe są przyczyną wielu negatywnych skutków dla naszego organizmu. Nieprawidłowo zbilansowana dieta pozbawiona mikroelementów, makroelementów czy witamin potrafi wycieńczyć organizm. Często objawy nie są od razu widoczne, gdy jednak zaczynają być odczuwalne może oznaczać to ciężkie niedobory, trudne w leczeniu. Madaroza może wynikać z niedoborów witamin z grupy B (przede wszystkim biotyny); dodatkowo niedobory takich pierwiastków jak żelazo, cynk czy krzem mogą powodować wypadanie, zwiększoną łamliwość czy brak wzrostu nowych włosów. Suplementując witaminy należy pamiętać jednak o umiarze, gdyż nadmiary potrafią być równie niebezpieczne co niedobory. Przeładowanie organizmu witaminą A może być przyczyną wypadania brwi i rzęs, ponieważ retinoidy (pochodne witaminy A) stosowane w chorobach skórnych, skracają czas przeżycia włosa po wejściu w fazę spoczynku, powodując szybszą jego utratę.
Choć wydaje się, że wypadające rzęsy i brwi to jedynie problem kosmetyczny, to dla osoby dotkniętej ta przypadłością, może stać się powodem napiętnowania w społeczeństwie, problemów natury psychicznej (depresji) czy po prostu powodem do wstydu i zaniżenia własnej wartości. Szczególnie bolesne może być to dla kobiet, które traktują brwi i rzęsy jako element codziennej stylizacji. Problemu wypadających brwi i rzęs nie należy ignorować, ponieważ przyczyn tego zjawiska może być wiele od zwykłego urazu po choroby autoimmunologiczne, zakaźne a nawet nowotwory. Zróżnicowanie etiologii wymaga kompleksowego podejścia do pacjenta i szeroko zakrojonej diagnostyki, która pozwoli wdrożyć skuteczne leczenie pozwalające na odzyskanie przez niego normalnego życia.
Mgr Jolanta Pawłowska
Podsumowanie – FAQ
Hormony tarczycy regulują fazę najintensywniejszego wzrostu włosa, stąd każde zaburzenie w ich wydzielaniu może zwiększać łamliwość rzęs i brwi, powodować ich wypadanie oraz ogólnie osłabiać jakość owłosienia. Uregulowane wydzielanie tyroksyny i trójjodotyroniny, ale także hormonu tyreotropowego (TSH- regulującego wydzielanie hormonów tarczycy) wspiera mieszki włosowe zapobiegając ich obumieraniu, umożliwiając tym samym wzrost i dojrzewanie włosów. Nadmiar tych hormonów (w nadczynności) wpływa hamująco na wzrost brwi i rzęs, a niedobór (w niedoczynności) hamuje dojrzewanie „nowych” włosów i sprawia, że włosy są przerzedzone i bardziej łamliwe. Odpowiadając zatem na pytanie czy istnieje związek między tarczycą a madarozą - TAK. Zarówno niedoczynność jak i nadczynność tarczycy wpływa negatywnie na wzrost brwi i rzęs hamując ich wzrost i indukując wypadanie. Normalna praca gruczołu wspiera natomiast prawidłowy wzrost i hamuje wypadanie włosów.
Zarówno cytostatyki, jak i radioterapeutyki, powodują wypadanie brwi i rzęs, ale również włosów zlokalizowanych w innych częściach ciała. Podobne skutki uboczne może mieć jednak także zastosowanie innych leków np. kwasu walproinowego, barbituranów czy leków przeciwzakrzepowych.
Wśród domowych sposobów na wzmocnienie rzęs oraz brwi i zapobieganie ich wypadaniu są:
- zdrowa dieta wspomagająca wzrost oraz poprawiająca kondycję rzęs i brwi- owoce, warzywa, produkty bogate w witaminy z grupy B (przede wszystkim biotynę), żelazo, cynk i krzem,
- stosowanie olejków na brwi i rzęsy (np. rycynowego, kokosowego, arganowego) albo oliwki- działają wzmacniająco i odżywczo na strukturę włosa,
- codzienne dokładne usuwanie makijażu, by uniknąć zbędnego obciążania brwi i rzęs,
- szczotkowanie brwi i rzęs pobudza krążenie krwi co wpływa na odżywienie włosków,
- stosowanie pillingu z miodu i cukru- złuszcza stary naskórek i stymuluje porost,
- stosowanie żelu aloesowego działającego kojąco na brwi i rzęsy oraz skórę wokół nich,
- przerwy od makijażu, szczególnie permanentnego, aby pozwolić rzęsom i brwiom „odpocząć”,
- stosowanie serum stymulującego wzrost, suplementów uzupełniających niedobory witamin i minerałów, kosmetyków wzmacniających brwi i rzęsy,
- unikanie stresu – trichofagia czy bardziej szczegółowo trichotillomania, czyli wyrywanie i zjadanie własnych włosów (w tym przypadku brwi i rzęs) zwykle wynika z nadmiaru czynników stresowych.
Bibliografia
Starace, M., Cedirian, S., Alessandrini, A.M., i wsp. (2023). Impact and Management of Loss of Eyebrows and Eyelashes. Dermatology and Therapy, 13(6), 1243–1253, online, dostęp: 01.02.2026.
Kumar, A., Karthikeyan, K. (2012). Madarosis: a marker of many maladies. International Journal of Trichology, 4(1), 3–18, online, dostęp: 01.02.2026.
Khong, J.J., Casson, R.J., Huilgol, S.C., Selva, D. (2006). Madarosis. Survey of Ophthalmology, 51(6), 550–560, online, dostęp: 01.02.2026.
Patel, B.C., Joos, Z.P. (aktualizacja: 3 kwietnia 2023). Diseases of the Eyelashes. W: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing, online, dostęp: 01.02.2026.
Hall, L. (2025, 3 września). How to Build Healthy Eyebrows & Lashes: Expert Tips. Medifine Skin Clinic, online, dostęp: 01.02.2026.
